Kiến thức - Dàn ý và yêu cầu của mỗi phần trong dàn ý của một bài văn thuyết minh.. Kĩ năng: Vận dụng một cách khoa học những kiến thức đã học về dàn ý bài văn thuyết minh và kĩ năng lập
Trang 1LẬP DÀN Ý BÀI VĂN THUYẾT MINH A-MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Dàn ý và yêu cầu của mỗi phần trong dàn ý của một bài văn thuyết minh
- Cách lập dàn ý khi triển khai bài văn thuyết minh
2 Kĩ năng: Vận dụng một cách khoa học những kiến thức đã học về dàn ý bài
văn thuyết minh và kĩ năng lập dàn ý thuyết minh có đề tài gần gũi quen thuộc
3 Tư duy, thái độ, phẩm chất: Tự giác làm thêm bài tập luyện tập.
4 Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực hợp
tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; năng lực thẩm mỹ, năng lực tư duy;
năng lực sử dụng ngôn ngữ
B-CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: SGK, SGV Ngữ văn 10, Tài liệu tham khảo, Thiết kế bài giảng
HS: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo
C- PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Gv tổ chức giờ dạy- học theo cách kết hợp các phương pháp: hướng dẫn hs
trao đổi - thảo luận, trả lời các câu hỏi
D- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Văn bản thuyết minh có những hình thức kết cấu nào?
3 Bài mới
Hoạt động 1 Khởi động
Lập dàn ý là một khâu quan trọng trong quá trình làm văn Đối với bài văn
thuyết minh cũng vậy Song việc lập dàn ý cho bài văn thuyết minh có gì giống
và khác với việc lập dàn ý cho các kiểu VB khác? Chúng ta hãy tìm hiểu trong
bài hôm nay
Hoạt động của GV&HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hoạt động 2 Hình thành kiến thức mới
- Nhắc lại bố cục của một bài làm
văn và nhiệm vụ của mỗi phần?
- Bố cục 3 phần của một bài làm
văn có phù hợp với đặc điểm củabài văn
thuyết minh ko? Vì sao?
- So sánh sự giống và khác của
phần mở bài và kết bài trong bài văn tự
sự với bài văn thuyết minh?
- Nêu trình tự sắp xếp ý ở phần
thân bài của VB thuyết minh?
I Dàn ý văn thuyết minh
1 Bố cục và nhiệm vụ các phần của bài văn
- Mở bài: Giới thiệu sự vật, sự việc, nội dung cần
đề cập
- Thân bài: Triển khai nội dung chính của bài
viết
- Kết bài: Bày tỏ suy nghĩ, đánh giá, cảm xúc của
người viết
Phù hợp với VB thuyết minh Vì VB thuyết minh cũng là kết quả của thao tác làm văn, người viết cũng cần giới thiệu, trình bày rõ các nội dung thuyết minh, có lúc cần miêu tả, nêu cảm xúc, trình bày sự việc,
2 So sánh phần mở bài và kết bài của bài văn tự
sự và bài văn thuyết minh
- Giống: cơ bản tương đồng ở phần mở bài
- Khác: ở phần kết bài
+ VB tự sự: chỉ nêu suy nghĩ, cảm xúc của
Trang 2- Những nội dung chính cần nêu ở
phần mở bài bài văn thuyết minh?
- Yêu cầu đối với mở bài của VB
thuyết minh?
- Các bước cần làm để có dàn ý
phần thân bài?
- Các việc cần làm ở phần kết bài?
Hoạt động 3 Hoạt động thực hành
Yêu cầu hs thảo luận, lập dàn ý
cho 2 bài văn thuyết minh:
Đề 1: Trình bày cách chế biến
món đậu phụ rán?
Đề 2:
Giới thiệu về tác giả văn học
Nguyễn Trãi?
HS trình bày
GV chuẩn xác kiến thức
nhân vật (người viết)
+ VB thuyết minh: vừa trở lại đề tài thuyết minh vừa lưu lại cảm xúc, suy nghĩ lâu bền trong lòng độc giả
3 Trình tự sắp xếp ý ở phần thân bài
- Thời gian: xưa nay
- Không gian: xa gần; ngoài trong; dưới trên,
- Nhận thức: dễ khó; quen lạ
- Trình tự chứng minh: phản bác- chứng minh
II Lập dàn ý bài văn thuyết minh
1 Xác định đề tài
Xác định rõ đối tượng thuyết minh:
- Một danh nhân văn hóa
- Một tác giả văn học
- Một nhà khoa học
- Một danh lam thắng cảnh
- Một phương pháp
2 Lập dàn ý
a Mở bài
- Nội dung chính: nêu được đề tài (giới thiệu được đối tượng thuyết minh)
- Yêu cầu:
+ Giúp người đọc nhận ra kiểu bài thuyết minh
+ Thu hút được sự chú ý của người đọc
b Thân bài
- Nội dung chính: triển khai các nội dung chính cần thuyết minh
- Các bước cần làm:
+ Tìm ý, chọn ý
+ Sắp xếp các ý theo trình tự không gian, thời gian, nhận thức hoặc trình tự chứng minh
c Kết bài
- Trở lại đề tài của bài văn thuyết minh
- Lưu lại những suy nghĩ, cảm xúc
III Luyện tập
Đề 1
Trình bày cách chế biến món đậu phụ rán
- MB: Giới thiệu món đậu phụ rán
- TB:
+ Nguyên liệu
+ Cách chế biến
+ Yêu cầu thành phẩm
- KB:
Trang 3+ Trở lại vấn đề.
+ Nêu suy nghĩ, đánh giá
Đề 2
Giới thiệu về tác giả văn học Nguyễn Trãi
- MB: Giới thiệu sơ lược về tác giả Nguyễn Trãi (tên, hiệu, quê hương, gia đình và tầm vóc của ông trong lịch sử văn học dân tộc.)
- TB:
+ Giới thiệu các sự kiện nổi bật trong cuộc đời Nguyễn Trãi
+ Giới thiệu về sự nghiệp thơ văn
- KB:
+ Đánh giá vị trí của Nguyễn Trãi trong lịch sử dân tộc
+ Nêu cảm xúc, suy nghĩ
Hoạt động 5 Hoạt động bổ sung
4- Củng cố:
- Vai trò của việc lập dàn ý với bài văn thuyết minh
- Học sinh làm bài tập
Đề: Em hãy lập dàn ý bài thuyết minh của mình về 1 công việc mà em yêu
thích
+ Cách thưa gửi như thế nào?
+ Công việc em yêu thích là gì?
+ Tại sao lại yêu thích?
5- Dặn dò
- Hoàn thành bài tập SGK
- Chuẩn bị bài : Phú sông Bạch Đằng (Trương Hán Siêu).