Bài 3 gdđp lớp 10 bắc ninh

Trạng nguyên Nguyễn Quán Quang - Nguyễn Quán Quang có tài liệu ghi Nguyễn Quan Quang là người xã Tam Sơn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc nay là phường Tam Sơn, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ni

GIÁO DỤC

ĐỊA

PHƯƠNG 10

Một giỏ sinh đồ Một bồ ông Cống Một đống Trạng nguyên

Một thuyền Chiến sĩ

Một bị Thám hoa Một nhà Bảng

nhãn

Những câu thơ trên giúp

em hiểu gì về con người

và vùng đất

Bắc Ninh - Kinh Bắc?

CHỦ ĐỀ 1:

LỊCH SỬ, VĂN HÓA, TRUYỀN

THỐNG

BÀI 3: Danh nhân khoa bảng tiêu biểu tỉnh Bắc Ninh

Câu hỏi: Hãy kể tên các danh nhiên tiêu biểu người Bắc Ninh mà em

Trạng nguyên Nguyễn Quán Quang

04

1 Trạng nguyên

Nguyễn Quán Quang

1 Trạng nguyên Nguyễn Quán Quang

1 Trạng nguyên

Nguyễn Quán Quang

- Nguyễn Quán Quang (có tài liệu ghi Nguyễn Quan Quang) là người

xã Tam Sơn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc (nay là phường Tam Sơn, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh)

- Cuộc đời và sự nghiệp:

+ Nguyễn Quán Quang sinh ra trong một gia đình nghèo, nên không được đi học Lúc nhỏ, ông thường lân la ngoài cửa lớp lúc thầy dạy học trò trong làng, rồi dùng gạch non viết chữ xuống nền sân Sau đó, ông được thầy phát hiện tài năng và cho vào học

+ Ông ngày càng nổi tiếng thông minh, học một biết mười, ứng khẩu thành thơ

Năm 1247 Ông đỗ ba kì thi: Hương, Hội, Đại tỉ thủ sĩ

Trạng nguyên đầu tiên của Đại Việt

1 Trạng nguyên Nguyễn Quán

Quang

- Những cống hiến cho đất nước:

+ Năm 1258, trong cuộc chiến chống quân Mông Cổ lần thứ nhất, ông đã có nhiều cống hiến lớn Khi làm sứ thần, bằng sự khéo léo ông đã áp chế được thái độ hung hăng của tướng giặc khiến hắn không dám xuất quân

+ Ông được vua Trần Thái Tông phong đến chức Bộc xạ (tương đương chức Tể tướng).

+ Khi làm quan, ông sống thanh liêm, trung trực, hết lòng vì nước, vì dân + Ông được triều đình và dân chúng mến phục vì tài đức vẹn toàn.

1 Trạng nguyên Nguyễn Quán

Quang

+ Về già, ông về quê mở trường dạy học, sống một cuộc đời thanh nhàn, lấy việc dạy học là nguồn vui

+ Ông là người khai sáng nền Hán học trên quê hương Tam Sơn , đặt nền móng cho

vùng đất có “một kho nhân tài”

+ Sau khi ông mất, dân làng lập đền thờ ông trên núi Viềng Họ tôn ông làm Thành Hoàng, gọi là Bản Thổ Thành Hoàng, Đại Vương Phúc Thần Triều đình truy phong ông là Đại Tư Không

+ Vào ngày 22 tháng Chạp âm lịch hằng năm, dân làng lại tổ chức “Tế phong mã” để tưởng nhớ vị Trạng nguyên xuất chúng và tài đức của quê hương Kinh Bắc.

Mộ Trạng nguyên Nguyễn Quán Quang (khu phố Tam Sơn, phường Tam Sơn, thành phố Từ Sơn)

1 Trạng nguyên Nguyễn Quán

Quang

2 Trạng nguyên Vũ Kiệt

- Vũ Kiệt là người xã

Yên Việt, huyện Siêu

Loại, phủ Thuận An,

trấn Kinh Bắc (nay là

thôn Cửu Yên, xã Ngũ

Thái, huyện Thuận

Thành, tỉnh Bắc Ninh).

 - Cuộc đời và sự nghiệp:

+ Năm 1472, khi mới tròn 20 tuổi, Ông đỗ Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ,

đệ nhất danh (Trạng nguyên) khoa thi năm Nhâm Thìn, niên hiệu Hồng Đức thứ ba, đời vua Lê Thánh Tông.

+ Năm 1472, bài văn sách thi Đình do vua trực tiếp ra đề và chấm điểm, Vũ Kiệt đã thể hiện được tài năng xuất chúng của mình Những quan điểm cốt lõi về đất nước thịnh trị và các vấn đề khác như quy phạm, chuẩn mực đạo đức, pháp độ,… đã bộc lộ tri thức toàn diện của ông về Hán học, lịch sử, văn học, chính trị.

2 Trạng nguyên Vũ Kiệt

- Những

cống

hiến cho

đất nước

Bài thi của Vũ Kiệt được xem là kiệt tác, giúp

Vũ Kiệt đỗ Trạng nguyên đồng thời giúp nhà vua vận dụng trị quốc, chống tham nhũng vô cùng hiệu quả Bài thi này cũng là chuẩn mực cho những đời sĩ tử sau này

2 Trạng nguyên Vũ Kiệt

 Danh thơm tiếng tốt

+ Sau khi đỗ Trạng nguyên, Vũ Kiệt

được bổ làm Hàn lâm Thị thư ở Hàn

lâm viện, sau thăng lên chức Tả thị lang

kiêm Đông Các hiệu thư Ông được

người đời đánh giá là một vị quan mẫn

cán, thanh liêm, đức độ Con cháu đời

sau của ông cũng nối tiếp truyền thống

khoa bảng vẻ vang

+ Tên tuổi của Vũ Kiệt đã được khắc

trên bia Tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử

Giám Hà Nội và Văn Miếu Bắc Ninh ,

đồng thời, đi vào lịch sử khoa bảng

nước nhà với tư cách là một trong

những bậc nhân tài kiệt xuất nhất Đền thờ Trạng nguyên Vũ Kiệt

(thôn Cửu Yên, xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành)

2 Trạng nguyên Vũ Kiệt

Ngôi trường mang tên Trạng nguyên Vũ Kiệt 

2 Trạng nguyên Vũ Kiệt

Vũ, xã An Bình, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh).

 Cuộc đời và sự

nghiệp+ Năm Giáp Thìn, niên hiệu Hồng Đức thứ 15

(năm 1484), vua Lê Thánh Tông mở khoa thi

Đình, Nguyễn Quang Bật khi ấy mới 21 tuổi cũng

ứng thí và đỗ Trạng nguyên

+ Dưới thời vua Lê Thánh Tông, Nguyễn Quang

Bật làm quan tới chức Đô ngự sử

+ Thời vua Lê Hiến Tông, ông vẫn được trọng

dụng Chẳng may, Hiến Tông mắc bệnh rồi băng

hà Sau này, Lê Uy Mục lên ngôi đã tìm cách hãm

hại Nguyễn Quang Bật vì trước kia không giúp

mình lên ngôi

+ Năm 1505, vua giáng chức Nguyễn Quang Bật,

bổ làm Thừa tuyên sứ Quảng Nam và bắt lập tức

lên đường nhậm chức Mặt khác, Lê Uy Mục lại

ngầm cho người theo và bức tử Nguyễn Quang

Bật ở sông Phúc Giang

3 Trạng nguyên Nguyễn Quang Bật

Nguyễn Quang Bật đỗ Trạng nguyên

 Cuộc đời và sự

nghiệp

+ Thời vua Lê Hiến Tông, ông vẫn được trọng

dụng Chẳng may, Hiến Tông mắc bệnh rồi

băng hà Sau này, Lê Uy Mục lên ngôi đã tìm

cách hãm hại Nguyễn Quang Bật vì trước kia

không giúp mình lên ngôi

+ Năm 1505, vua giáng chức Nguyễn Quang

Bật, bổ làm Thừa tuyên sứ Quảng Nam và

bắt lập tức lên đường nhậm chức Mặt khác,

Lê Uy Mục lại ngầm cho người theo và bức tử

Nguyễn Quang Bật ở sông Phúc Giang

3 Trạng nguyên Nguyễn

Quang Bật

Nguyễn Quang Bật đứng hàng 7 trong hội

Tao Đàn nhị thập bát tú.

- Nguyễn Quang Bật mất

năm 1505 Hậu duệ của ông

đời sau đời nào cũng có

nhiều người đỗ đạt cao, tiếp

nối truyền thống khoa bảng

Nhà bia tưởng niệm Trạng nguyên Nguyễn Quang Bật

Đốc học Đỗ Trọng Vĩ - hậu duệ của Trạng

nguyên Nguyễn Quang Bật là người khởi dựng

Văn miếu Bắc Ninh

Ngôi trường mang tên Trạng nguyên

Nguyễn Quang Bật

3 Trạng nguyên Nguyễn Quang Bật

Nêu cảm nghĩ của em

về tài năng của trạng nguyên Nguyễn Quang

Bật?

4 Lưỡng quốc Trạng

nguyên Nguyễn Đăng Đạo

- Nguyễn Đăng Đạo sinh năm

1651, là người xã Hoài Bão (có tên Nôm là làng Bịu), tổng Nội Duệ (nay là thôn Hoài Thượng,

xã Liên Bão, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh).

+ Sau khi đỗ Trạng nguyên, ông được vua đổi tên là Nguyễn Đăng Liên (hay Liễn), vào làm việc ở tòa Đông Các, và vì nổi tiếng có tài thơ văn nên được bổ vào Hàn lâm viện Ông được triều đình giao cho giữ nhiều chức vụ quan trọng từ Lại bộ thị lang trở lên

+ Do tài ứng đối và thơ văn, ông được vua Thanh phong tặng Đệ nhất khôi nguyên (Trạng nguyên) của Bắc triều, ban mũ áo, võng lọng cho ông về nước vinh quy bái tổ Vì thế, ông được gọi là Lưỡng quốc Trạng nguyên

+ Khoảng từ năm 1689– 1704, ông được thăng chức Đô đài ngự sử, làm việc ở pháp Lễ bộ Thượng thư, Tham tụng kiêm Đông Các Đại học sĩ rồi lên chức Tể tướng – chức quan cao nhất thời hậu Lê

4 Lưỡng quốc

Trạng nguyên

Nguyễn Đăng

Đạo

+ Sau 35 năm phụng sự dưới

triều Lê trung hưng, ông về trí

sĩ Nguyễn Đăng Đạo mất vào

năm Kỉ Hợi, niên hiệu Vĩnh

Thịnh thứ 14 (1719), thọ 69 tuổi

+ Khi mất, ông được phong làm

Lại bộ Thượng thư, tước Thọ

Quận công, đồng thời được sắc

phong làm Phúc thần phối thờ ở

đình làng Hoài Bão. Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo

(thôn Hoài Thượng, xã Liên Bão, huyện Tiên Du)

4 Lưỡng quốc Trạng

nguyên Nguyễn Đăng Đạo

4 Lưỡng quốc Trạng nguyên Nguyễn

Đăng Đạo

Những ngôi trường mang tên Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo

Qua cuộc đời và sự nghiệp của Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo,

em học hỏi được gì và em ấn tượng nhất điều gì về ông?

? Em hãy nêu những phẩm chất chung của các Trạng nguyên.

Thông minh, cần cù

Tính khí kiên cường

Thanh liêm, chính trực

Luyện tập Lập bảng tóm tắt về cuộc đời và sự nghiệp của các vị Trạng nguyên Nguyễn Quán Quang, Vũ Kiệt, Nguyễn

Quang Bật, Nguyễn Đăng Đạo theo mẫu:

Tên trạng

nguyên Quê quán Năm đỗ trạng nguyên Công lao

THANK YOU