Tiet 2 tiếng việt từ mượn

Ngaøy soaïn Ngaøy daïy TUAÀN 2 TIEÁT 6 Tieáng Vieät TÖØ MÖÔÏN I MUÏC TIEÂU CAÀN ÑAÏT 1 Kieán thöùc Khaùi nieäm töï möôïn Nguoàn goùc cuûa töï möôïn trong tieáng Vieät Nguyeân taéc möôïn töø trong tieá[.]

Ngày soạn:………

Ngày dạy :………

TUẦN 2 - TIẾT 6

Tiếng Việt : TỪ MƯỢN

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức :

- Khái niệm tự mượn

- Nguồn góc của tự mượn trong tiếng Việt

- Nguyên tắc mượn từ trong tiếng Việt

- Vai trò của từ mượn trong hoạt động giao tiếp và tạo lập văn bản

2 Kĩ năng :

-Nhận biết được các từ mượn trong văn bản

-Xác định đúng nguồn góc của các từ mượn

-Viết đúng những từ mượn

-Sử dụng từ điển để hiểu nghĩa từ mượn

-Sử dụng từ mượn trong nói và viết

3 Thái độ:

Cần sử dụng từ mượn họp lí, không nên lạm dụng từ mượn làm cho tiếng Việt thiếu trong sáng

II CHUẨN BỊ:

GV: SGV+SGK+tham khảo.

-Tìm thêm một số từ mượn cho học sinh tham khảo

HS: Sưu tầm một số từ không phải là từ thuần Việt

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

HOẠT ĐỘNG CỦA

GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG Hoạt động 1: Khởi

động.(5’)

Mục tiêu cần đạt:

GV kiểm tra việc học

bài van bản “Thánh

Gióng” và đưa ngữ

liệu giới thiệu bài

mới.

1) Ổn định lớp:

2) Kiểm tra bài cũ

H: Em hãy nêu ý

nghĩa của hình tượng

Thánh Gióng ?

H: Kể lại truyện Thánh

Gióng ?

3) Giới thiệu bài

mới:Tiếng Việt của

Theo nội dung bài học

Lắng nghe

chúng ta rất phong

phú và đa dạng Từ

xưa, ông cha ta đã

sáng tạo ra từ thuần

Việt để giao tiếp

nhưng muốn để làm

giàu thêm vốn từ

Tiếng Việt, ta mượn

thêm một số tiếng

nước ngoài như : Anh

Pháp,Nga….Mà tiết

học hôm nay chúng ta

sẽ tìm hiểu

Hoạt động 2:HDHS

tìm hiểu từ thuần

Việt và từ mượn

13’

Mục tiêu cần đạt:

GV giúp hs tìm hiểu

ví dụ để rút ra khái

niệm từ thuần việt

và từ mượn.

-xác định nguồn

gốc của từ mượn.

-Yêu cầu HS cho vài

từ thuần Việt

GV giảng: Vậy từ

thuần Việt là từ do

ông cha ta sáng tạo ra

-Nhận xét - Sửa sai

-Yêu cầu HS đọc mục 1

và giải thích

H.Các em có hay đọc

truyện hoặc hay xem

phim của TQ và gặp

các từ trượng và

tráng sĩ hay không?

H.Vậy hai từ ấy mượn

của tiếng nước nào?

GV chốt: Chính xác là

mượn từ tiếng Trung

Quốc cổ, đọc theo

cách phát âm của

người Việt nên gọi là

-Cây, cỏ, nhà, cửa…

-Lắng nghe

-Xem lại chú thích bài Thánh Gióng

-Có

-Tiếng Trung Quốc

- Lắng nghe

-Đọc yêu cầu 3

-Từ tiếng Hán: Sứ giả, giang sơn, gan, buồm

-Tiếng Anh, Pháp, Nga

-Mượn nhiều nhất là tiếng Hán

-Đọc yêu cầu 4

-Một số viết như

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN:

1 Tìm hiểu ví dụ.

1.1) Giải thích các từ:

-Trượng:10 thước TQ -Tráng sĩ: Cường tráng

1 2) Xác định nguồn gốc 2 từ trượng và tráng sĩ:

Tiếng Trung Quốc

1.3)Xác định nguồn gốc một số từ mượn:

-Từ tiếng Hán: Giang sơn, sứ giả, gan,

buồm

-Ngôn ngữ khác: Tivi, xà phòng, mít tinh, bơm, xô viết, in-tơ-nét, ra-đi-ô…

-> Bộ phận từ mượn quan trọng nhất là của tiếng Hán (Gồm từ gốc Hán và từ

từ Hán Việt

_Gọi HS đọc yêu cầu 3

H.Trong số các từ đã

cho từ nào là từ

mượn từ tiếng Hán ?

H.Những từ còn lại

trong nhóm từ trên

thuộc nhóm từ nào ?

H.Từ ví dụ trên em

hãy nhận xét xem

tiếng Việt ta đa số là

mượn của tiếng nào ?

-Gọi HS đọc yêu cầu 4

H.Em hãy nhận xét

về cách viết các từ

mượn trên ?

*Bài tập nhanh: Xác

định từ Hán Việt trong

hai câu thơ sau:

Lối xưa xe ngựa hồn

thu thảo

Nền cũ lâu đài bóng

tịch dương

*HDHS hệ thống

hóa kiến thức

H.Từ mượn là gì?

H.Bộ phận quan trọng

nhất trong vốn từ

mượn có nguồn gốc

từ đâu?

H.Nêu cách viết các

từ mượn ?

L: Nhận xét

GV: Chốt lại -> Ghi

nhớ

Tiếng Việt, một số viết có dấu gạch ngang

-Đọc lại bài thơ

-Từ Hán Việt :Thu thảo, tịch dương, lâu đài

- Hệ thống kiến thức

-Nhận xét

-Đọc ghi nhớ SGK

- Đọc phần trích

- Làm phong phú tiếng Việt

-Pha tạp nhiều

-Nhiều biểu hiện lạm dụng tiếng nước ngoài, có khi

Hán Việt)

1 4)Cách viết các từ mượn:

Các từ mượn được Việt hóa cao thì viết như từ thuần Việt

Từø thuần hóa chưa cao thì khi viết nên dùng dấu gạch ngang

2

Ghi nhớ :

- Ngoài từ thuần Việt là những từ do nhân dân ta tự sáng tạo ra, chúng ta còn vay mượn nhiều từ của tiếng nước ngoài… Đó là các từ mượn

- Bộ phận từ mượn quan trọng nhất trong tiếng Việt là từ mượn tiếng Hán ( gồm từ gốc hán và từ Hán Việt) Bên cạnh đó, tiếng Việt còn mượn…

tiếng Anh, tiếng Nga …

- Các từ mượn đã được Việt hóa… ta nên dùng gạch nối để nối các tiếng với nhau

II NGUYÊN TẮC MƯỢN TỪ:

Hoạt động3: (7’)

HDHS tìm hiểu

nguyên tắc mượn

từ

Mục tiêu cần đạt:

GV giúp hs tìm hiểu

ví dụ để nắm được

nguyên tắc mượn

từ.

-Yêu cầu đọc phần

trích ý kiến của Chủ

tịch Hồ Chí Minh

H.Mặt tích cực của

việc mượn từ là gì ?

H.Mặt tiêu cực của

việc lạm dụng từ

mượn là gì ?

H.Hiện nay ta đã sử

dụng từ mượn như thế

nào ?

* Giáo dục kĩ năng sống:

GV: Ta phải khéo léo, lựa chọn

cách sử dụng từ tiếng Việt nhất

là từ mượn trong thực tiễn giao

tiếp của bản thân.Khi cần

thiết thì phải mượn từ,

nhưng khi tiếng Việt ta

đã có thì không nên

mượn tùy tiện vì như

thế sẽ mất đi sự trong

sáng của tiếng Việt

-> Chốt ghi nhớ

còn viết sai rất ngớ ngẩn

- Lắng nghe

-Đọc ghi nhớ SGK

-Đọc bài tập 1 -Xác định từ mượn

-Nhận xét - bổ sung

-Đọc bài tập 2 -Thảo luận nhóm

-Trình bày kết quả

-Nhận xét

-Mượn từ là cách làm giàu cho tiếng Việt

-Lạm dụng quá nhiều sẽ làm cho tiếng Việt kém trong sáng

*Ghi nhớ :

Mượn từ là một cách lamg giàu tiếng Việt Tuy vậy, để bảo vệ sự trong sáng của ngôn ngữ dân tộc, không nên mượn từ nước ngoài một cách tùy tiện

III LUYỆN TẬP:

Bài 1 : Một số từ

mượn trong câu:

a)Mượn tiếng Hán: Vô cùng, cùng, ngạc

Hoạt động 4:

(15’)HDHS luyện tập

Mục tiêu cần đạt:

Nhận biết các từ

mượn, nguồn gốc

từ mượn.

Tìm một số từ

mượn thường gặp.

Xác định nghĩa của

từ Hán Việt

thường gặp Tìm

hiểu việc sử dụng

từ Hán Việt trong

văn bản.

-Yêu cầu HS đọc bài

tập 1

-Yêu cầu HS xác định

từ mượn

-Nhận xét - sửa sai

-Lưu ý học sinh: Ông

Mai-cơn Giắc-xơn là

tên người chứ không

phải là từ mượn

-Yêu cầu đọc bài tập

2

-Yêu cầu HS xác định

nghĩa từng tiếng Hán

Việt

-Nhận xét - Sửa sai

L: HS đọc bài tập 3

- Gọi hs tìm từ mượn

L: Nhận xét, bổ sung

GV: Điều chỉnh

-Đoc yêu cầu BT 3

Xác định từ mượn

-Nhận xét, bổ sung

- Ghi nhận

-Đoc yêu cầu BT 4

Xác định từ mượn, trường hợp dùng

-Nhận xét, bổ sung

- Ghi nhận

nhiên, sính lễ b)Mượn tiếng Hán: Gia nhân

c)Mượn tiếng Anh:

Pốp, Mai-cơn Giacé- xơn, in-tơ-nét

Bài 2: Xác định nghĩa

từng tiếng Hán Việt: a)Khán giả: Người xem

-Khán: Xem

-Giả: Người

b)Độc giả: Người đọc -Độc: Đọc

-Giả: Người

c)Yếu điểm: Điểm quan trọng

-Yếu: Quan trọng

-Điểm: Điểm

Bài 3: Kể một số

từ mượn

a Là đơn vị đo lường: mét, lit, ki-lô-met…

b Là tên bộ phận

xe đạp: ghi đông, pê-đan.săm

c Là tên đồ vật: ra-đi-ô, vi-ô-loonh, ti-vi…

Bài tập 4: Xác định

từ mượn, trường hợp dùng

- Các từ mượn: phôn, fan, nốc ao -> Dùng trong hoàn cảnh giao tiếp thân mật với bạn bè, người

thân.cũng có thể viết với nhữõng tin trên báo

- Ưu điểm: ngắn gon -Nhược điểm: Không trang trọng, không phù hợp với giao tiếp

L: HS đọc bài tập 4.

- Gọi hs tìm từ mượn,

trường hợp dùng

L: Nhận xét, bổ sung

GV: Điều chỉnh

chính thức

IV HƯỚNG DẪN CÔNG VIỆC TIẾP NỐI: (5’)

-Học bài, hoàn chỉnh các bài tập

- Tra từ điển để xác định ý nghĩa của một số từ Hán Việt

-Chuẩn bị bài: "Tìm hiểu chung về văn tự sự"

Thế nào là tự sự

.Tìm hiểu xem đã học được những vb tự sự nào ?

* Rút kinh nghiệm

………

………

………

………