Tuần 28 Tiết 137 Bài 25 ÔN TẬP VỀ THƠ Ngày dạy I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1 Kiến thức Hệ thống những kiến thức về các tác phẩm thơ đã học 2 Kĩ năng Tổng hợp, hệ thống hoá kiến thức về các tác phẩm thơ đã học[.]
Trang 1Tuần 28-Tiết 137 - Bài 25: ÔN TẬP VỀ THƠ
Ngày dạy: ………
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1.Kiến thức:
Hệ thống những kiến thức về các tác phẩm thơ đã học.
2.Kĩ năng:
Tổng hợp, hệ thống hoá kiến thức về các tác phẩm thơ đã học.
3.Thái độ:
Yêu thơ
II.CHUẨN BỊ:
-GV: Sách GK, giáo án
-HS: Đọc trước bài, soạn bài
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1.Ổn định tổ chức:
2.Kiểm tra bài cũ:
3.Bài mới:
HOẠT ĐỘNG THẦY VÀ TRÒ -NỘI DUNG
*Hoạt động 1: Hướng dẫn lập bảng kê tác phẩm thơ đó học ở lớp 9 (theo mẫu)
Câu 1: Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ Việt Nam hiện đại theo mẫu
- GV kẻ bảng, HS lên điền vào các cột hoặc HS đứng tại chỗ trả lời, sau đó GV trình bày tổng quỏt qua bảng phụ
TT Tên bài thơ Tác giả Năm sáng
tác
Thể thơ Tóm tắt nội dung Đặc săc nghệ thuậ
1 Đồng chí ChínhHữu 1948 Tựdo
Vẻ đẹp chân thực giản dị của anh bộ đội thời chống Pháp và tình đồng chí sâu
sắc
Chi tiết, hình ảnh tự nhiên, bình dị, cử động gợi cảm
2
Đoàn
thuyền
đánh
cá
Huy Cận 1958 Chữ7
Vẻ đẹp tráng lệ, giầu mầu sắc lãng mạn của thiên nhiên, vũ trụ và con người lao động mới
Từ ngữ giàu hình ảnh, sử dụng các biện pháp ẩn dụ, nhân hoá
3 Con cò ChếLan
Viên 1982
Tự do
Ca gợi tình mẹ và ý nghĩa lời ru đối với cuộc sống con
người
Vận dụng sáng tạo Biện pháp
ẩn dụ, triết lí sâu
săc
4 Bếp lửa BằngViệt 1963
7 chữ
và 8 chữ
Tình cảm bà cháu và hình ảnh người bà giàu tình thương, giàu đức hy sinh
Hồi tưởng kết hợp với cảm xúc
tự sự, bình luận
5 Bài thơ
về đội
tiểu xe
không
Phạm Tiến Duật
1969 Tự
do Vẻ đẹp hiên ngang, dũngcảm của người l
nh lái xe Trường Sơn
Ngôn ngữ bình
dị, giọng điệu
và hình ảnh thơ độc đáo
Trang 26
Khúc
hát ru
những
em bé
lớn
trên
lưng
mẹ
Nguyễn Khoa Điềm
1971 Tự
do Tình yêu thương con và ướcvọng của người mẹ dân tộc
Tà ôi trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
Giọng thơ tha thiết, hình ảnh giản dị, gần gũi
7 Viếng lăng
Bác
Viến Phương 1976 7chữ
và 8 chữ
Lũng thành kính và niềm xúc động sâu sắc đối với Bác khi vào lăng Bác
Giọng điệu trang trọng, tha thiết, sử dụng nhiều ẩn dụ gợi cảm
8 Sang thu
Nguyễn
Du 1978 5chữ Gợi nhớ những năm thánggian khổ của người lính,
nhắc nhở thái độ “Uống nước nhớ nguồn”
Giọng tâm tình, hồn nhiên, hình ảnh gợi cảm
9 Núi với con
Y Phương Sau1975 5chữ Tình cảm gia đình ấm cúng,truyền thống cần cù, sức
mạnh mẽ của quê hương
à dân tộc, sự gắn bó với truyền thống
Từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi cảm
10
Mùa
xuân
nho
nhỏ
Thanh Hải 1980 5chữ Cảm xúc trước mùa xuâncủa thiên nhiên, vũ trụ và
khát vọng làm mùa xuân nho nhỏ dâng hiến cho đời
Hình ảnh đẹp, gợi cảm so sánh
và ẩn dụ sáng tạo, gần gũi dân ca
11 Sang thu
Hữu Thỉnh 1998 5chữ Những tình cảm tinh tế củatác giả về sự chuyển biến
nhẹ nhàng của thiên nhiên
từ cuối hạ sang thu
Hình ảnh thơ giàu sức gợi cảm
* Hoạt động 2:Sắp xếp theo các giai đoạn lịch sử đất nước chia giai đoạn văn học.
- GV: gọi HS sắp xếp các tác phẩm theo từng giai đoạn?
- HS: Phát biểu
Câu 2: Sắp xếp các bài thơ Việt Nam đã học theo từng giai đoạn lịch sử
-1945->1954 : Đồng chí
-1954->1964: Đoàn thuyền đánh cá -Bếp lửa –Con cò
-1964-> 1975: Bài thơ về tiểu đội xe không kính –Khúc hát ru những em bé …
-Sau 1975: Ánh trăng –Mùa xuân nho nhỏ –Viếng lăng Bác –Nói với con –Sang thu
-> Các tác phẩm đã tái hiện cuộc sống đất nước và hình ảnh con người Việt Nam suốt một thời kì lịch sử từ sau cách mạng tháng 8 -1945 Nhưng điều chủ yếu là thể hiện tâm hồn , tình cảm , tư tưởng của con người trong một thời kì lịch sử có nhiều biến động lớn lao, nhiều đổi thay sâu sắc
* Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm chủ đề tình mẹ con trong một số bài thơ.
- HS trình bày ý kiến của mình
Câu 3: So sánh những bài thơ có đề tài gần giống để thấy điểm chung và những nét riêng của mỗi tác phẩm
Trang 31 Khúc hát ru, Con cò , Mây và sóng :
- Giống nhau : Đều đề cập đến tình mẹ con :
Khúc hát ru-Con cò : Dùng điệu ru, lời ru của mẹ.
-Khác nhau :
+Khúc hát ru : Sự thống nhất của tình yêu con với lòng yêu nước ,gắn bó với cách mạng
và ý chí chiến đấu của người mẹ Tà ôi trong hoàn cảnh hết sức gian khổ ở chiến khu miền Tây thời kháng chiến chống Mỹ
+ Con cò : Khai thác và phát triển tứ thơ từ hiện tượng con cò trong ca dao hát ru để
ngợi ca tình mẹ và ý nghĩa lời ru
+ Mây và sóng : Hóa thân vào lời trò chuyện hồn nhiên ngây thơ của em bé với mẹ để
thể hiện tình yêu mẹ thắm thiết của trẻ thơ
Câu 4: Đồng chí , Bài thơ về tiểu đội xe không kính , ánh trăng .
*Giống nhau:
Cùng viết về người lính cách mạng với vẻ đẹp trong tính cách và tâm hồn
*Khác nhau:
-Đồng chí: Người lính ở thời kì đầu kháng chiến chống Pháp
-Bài thơ về tiểu đội xe không kính: Người lính lái xe trong kháng chiến chống Mỹ -Ánh trăng :Suy ngẫm của người lính đã đi qua cuộc chiến tranh, nay sống giữa thành phố, trong hòa bình Bài thơ gợi lại những kỉ niệm thời chiến tranh, từ đó nhắc nhở về đạo lí nghĩa tình, thủy chung
GV: Biện pháp nghệ thuật xây dựng hình ảnh thơ
- HS: Phát biểu
* Hoạt động 4: Hướng dẫn HS tìm hiểu Câu 5 về nghệ thuật trong BT
Câu 5: Biện pháp nghệ thuật xây dựng hình ảnh thơ.
- Hiện thực kết hợp với liên tưởng, tưởng tượng
- Tượng trưng
- Gợi tả
* Hoạt động 5: Hướng dẫn luyện tập.
- GV tổ chức cho HS làm việc độc lập, lập dàn ý cho đề bài phân tích một đoạn thơ
- HS: Làm tại lớp
- GV: Nhận xét
4.CỦNG CỐ-HD HS HỌC Ở NHÀ
*Củng cố: Kể tên các bài thơ đã học ở lớp 9, tác giả?
*HD: Học bài, thuộc lòng các bài thơ Chuẩn bị bài Nghĩa tường minh và hàm ý
(tt).