Tiết 89 90 CHIẾU DỜI ĐÔ (Lí Công Uẩn) I Đọc tìm hiểu chung 1 Tác giả Lý Công Uẩn( 974 1028) ), tức Lí Thái Tổ Quê Từ Sơn Bắc Ninh Ông là một người thông minh, nhân ái, có chí lớn và có công đầu trong[.]
Trang 1Tiết 89-90: CHIẾU DỜI ĐÔ
(Lí Công Uẩn)
I Đọc- tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
- Lý Công Uẩn( 974-1028) ), tức Lí Thái Tổ Quê Từ Sơn - Bắc Ninh
- Ông là một người thông minh, nhân ái, có chí lớn và có công đầu trong việc sáng lập vương triều nhà Lý
b Tác phẩm
- Hoàn cảnh ra đời: Chiếu dời đô viết năm Canh Tuất (1010), được viết bằng chữ Hán,
nhằm bày tỏ ý định dời đô từ Hoa Lư ra Đại La
- Thể loại: Chiếu
Chiếu còn gọi là chiếu chỉ, chiếu bản, chiếu thư, chiếu mệnh Là thể văn do vua dùng để ban bố mệnh lệnh Thường thể hiện một tư tưởng lớn lao ảnh hưởng đến cả triều đại, đất nước, được viết bằng văn xuôi, văn vần, văn biền ngẫu
- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
- Bố cục: Kết cấu 3 phần.
P1: từ đầu " không thể không dời đổi": Lý do dời đô
P2: tiếp " muôn đời": Lý do chọn Đại La làm kinh đô
P3 còn lại: Khẳng định quyết tâm dời đô
II/ Đọc- hiểu văn bản.
1 Lý do dời đô
a Dẫn sử sách làm tiền đề.
- Nhà thương: 5 lần dời đô
- Nhà Chu: cũng 3 lần dời đô
→ Lịch sử từng có những cuộc dời đô.
- Mục đích vì sự phát triển của đất nước
- Kết quả: Đất nước bền vững, phát triển phồn thịnh
→ Dẫn chứng cụ thể, có thật, lập luận chặt chẽ Câu văn biền ngẫu tạo nhịp điệu nhịp nhàng, cân đối => Khẳng định dời đô là điều tất yếu sẽ xảy ra thể hiện khát vọng xây dựng một đất nước phồn thịnh.
b Soi tiền đề vào thực tế.
- Kinh đô cũ Hoa Lư không còn thích hợp để đóng đô
- Hai nhà Đinh Lê không dời đô
- Khinh thường mệnh trời
- Không học người xưa
→ Triều đại ngắn ngủi, trăm họ khổ cực
=> Lời văn vừa có lí vừa có tình.=> Khẳng định sự cần thiết phải dời đô khỏi Hoa Lư.
2 Khẳng định Đại La là đất tốt để định đô.
- Lịch sử: Từng được chọn làm nơi đóng đô.
- Về vị trí địa lý:
+ Nơi trung tâm trời đất; thế rồng cuộn hổ ngồi
+ Đã đúng ngôi nam bắc đông tây; “ được cái thế rồng cuộn hổ ngồi”, “ lại tiện hướng nhìn sông dựa núi”
Trang 2+ Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng, tránh được cảnh ngập lụt.
→ Thuận lợi
- Về vị thế chính trị, văn hoá: Là đầu mối giao lưu, là chốn tụ hội trọng yếu, là thắng địa
của đất Việt và là kinh đô bậc nhất
→ Tiềm năng dồi dào.
=> Bằng chứng cứ chân thực được phân tích một cách xác đáng, lập luận chặt chẽ, kết cấu câu văn biền ngẫu giàu sức thuyết phục Tác giả khẳng định ưu thế mọi mặt của Đại La
3 Khẳng định quyết tâm dời đô.
“Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào ?”
- Kết thúc vừa có tính chất mệnh lệnh, vừa có tính chất trao đổi, dân chủ, cởi mở →Mệnh lệnh ngắn gọn, có lí có tình, thuyết phục lòng người tạo sự đồng cảm giữa mệnh lệnh của vua với thần dân.=> Nhà vua muốn bày tỏ ý chí, khát vọng dời đô, xây dựng đất nước hùng mạnh
III TỔNG KẾT.
* Ghi nhớ: (SGK trang 51)
IV Luyện tập HS tự làm
SƠ ĐỒ BÀI HỌC
Hướng dẫn học tập ở nhà
- Nắm nội dung bài học
- Hoàn thiện bài tập
- Soạn bài: Hịch tướng sĩ
===============================================================
Sự
cần
thiết
phải
DỜI
ĐÔ
Lý do dời đô cũ (Hoa Lư không còn phù hợp)
Ý chí định đô mới (Đại La mảnh đất lý tưởng)
Soi vào thực tế nhà Đinh, Lê (Định đô cha đúng, khó phát triển)
Lợi thế của Đại La (Lý tưởng về mọi mặt)
Quyết định của nhà vua (Quyết định dời đô) Viện dẫn sử sách (Dời đô đúng nên phát triển)
Trang 3Tuần 23 Tiết 91-92: THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP (CÁCH LÀM)
I/ Giới thiệu một phương pháp(cách làm).
*Ví dụ:
Văn bản a: Thuyết minh phương pháp làm đồ chơi “Em bé đá bóng” bằng quả khô.
Gồm 3 phần :
- Nguyên vật liệu
- Cách làm(quan trọng nhất)
- Yêu cầu thành phẩm( Sản phẩm khi đó hoàn thành)
- Cách chưng đồ chơi hoặc cách chơi
Văn bản b: Thuyết minh phương pháp nấu canh rau ngót với thịt lợn nạc
Gồm 3 phần :
- Nguyên vật liệu
- Cách làm
- Yêu cầu thành phẩm
->Hai văn bản giống nhau đều có cấu trúc 3 phần nhưng thuyết minh phương pháp cách làm món ăn ở phần nguyên vật liệu có đề ra số liệu cụ thể để người thực hiện dễ chuẩn bị Phần Cách làm đặc biệt chú ý đến trình tự trước sau, đến thời gian của mỗi bước(.(không được phép thay đổi) Phần Yêu cầu thành phẩm : Chú ý cả 3 mặt: Trạng thái, màu sắc, mùi vị
=> Thuyết minh cách làm món ăn khác cách làm đồ chơi
* Ghi nhớ: (Xem SGK)
II/ Luyện tập.
Dàn bài:
* MB : Giới thiệu khái quát trò chơi
* TB : Số người chơi, dụng cụ chơi
- Cách chơi ( luật chơi): thế nào là thắng, thế nào là thua, thế nào thì phạm luật
-Yêu cầu đối với trò chơi
* KB : Nêu cảm nhận của mình về trò chơi đó
==============================================