SIÊU ÂM BẸN BÌU Ở TRẺ EM doc

2.Mào tinh -Nằm ở bờ sau trên và mặt ngoài TH -Đầu mào tinh, thân và đuôi -Độ echo  tinh hoàn TRIỆU CHỨNG HỌC SIÊU ÂM... 4.Di tích phôi thai cạnh TH -Di tích trung thận và ống cận tru

SIÊU ÂM BẸN BÌU Ở TRẺ EM

Bs Nguyễn Hữu Chí Khoa CĐHA –Siêu âm-BV Nhi Đồng 1

ĐẠI CƯƠNG

Lâm sàng

Đau, sưng đỏ, sờ thấy mass hoặc thiếu, Bất thường cơ quan sd ngoài

Siêu âm -> phân biệt tổn thương

-Cấp cứu ngoại khoa

-Chỉ điều trị nội khoa bảo tồn

Nhắc lại giải phẫu

TRIỆU CHỨNG HỌC SIÊU ÂM

KÍCH THƯỚC TINH HOÀN

2.Mào tinh

-Nằm ở bờ sau trên và mặt ngoài TH -Đầu mào tinh, thân và đuôi

-Độ echo  tinh hoàn

TRIỆU CHỨNG HỌC SIÊU ÂM

3.Cuống thừng tinh

4.Di tích phôi thai cạnh TH

-Di tích trung thận và ống cận trung thận -Hydatid Morgagni (pp tinh hoàn)

-> Rãnh giữa TH và mào tinh, d<10mm Cùng độ echo với TH

TRIỆU CHỨNG HỌC SIÊU ÂM

4.Di tích phôi thai cạnh TH

-Di tích trung thận và ống cận trung thận -Hydatid Morgagni (pp tinh hoàn)

-> Rãnh giữa TH và mào tinh, d<10mm Cùng độ echo với TH

TRIỆU CHỨNG HỌC SIÊU ÂM

**Doppler:

-Khám bên không bệnh trước

-Lưu ý thông số kỹ thuật: PFR thấp, đầu dò tần số cao, ks vùng rốn

-Trẻ ss và nhũ nhi, có thể không thấy rõ Mm -Ở trẻ nhỏ , RI =1

Trẻ lớn: RI: 0,46-0,78 (vỏ bao và TH)

0,64-1 (Đm trên TH)

TRIỆU CHỨNG HỌC SIÊU ÂM

BÌU SƯNG TO CẤP

1.Tổn thương trong tinh hoàn:

-Xoắn thừng tinh, xoắn phần phụ* -Viêm tinh hoàn-mào tinh*

-Viêm mào tinh*

-Khối u, chấn thương

2.Tổn thương ngoài tinh hoàn:

-Thoát vị bẹn*

-Hydrocele, Hematocele

-Phù nề bìu cấp

1.XOẮN THỪNG TINH

-Xoắn TH trong bao tinh mạc(intravaginal) .12-18 tuổi

Chỉ TH bị ảnh hưởng -Xoắn TH trên bao tinh mạc(supravaginal) .Trẻ ss-nhũ nhi *

Tất cã những tp trong bìu đều bị ảh

Nâng TH : không giảm đau-> xoắn

giảm đau->viêm (Prehn) PX da bìu (-)

Dấu hiệu nhiễm trùng (-), tr/c tiết niệu (-)

LÂM SÀNG

ĐẶC ĐIỂM SIÊU ÂM

1.Giai đoạn cấp: trước 6 giờ

-Tinh hoàn: Tăng kt, echo kém

-Mào tinh: Tăng kt, echo hổn hợp

-Thừng tinh to, echo dày, d>1cm

-Vòng xoắn -> “con ốc sên” cạnh TH

-Doppler: Thừng tinh bên dưới chổ xoắn và

TH -> Flux(-)

XOẮN THỪNG TINH

ĐẶC ĐIỂM SIÊU ÂM

2.Gđ bán cấp: 1-10 ngày

-TH: to, echo kém, mất ctr bình thường

-> hoại tử hay abces

-Mào tinh: to, echo hổn hợp

-Doppler: giảm flux Mm

3.Xoắn mạn tính: sau 10 ngày

-TH: teo bán phần hay toàn thể, giảm kt TH -Mào tinh : to, echo kém

XOẮN THỪNG TINH

XOẮN TH TRONG THỜI KỲ SƠ SINH

-Hội chứng mass không đau

-TH to, echo không đồng dạng, vùng echo kém, ngoại

vi echo hổn hợp hoặc ngược lại

-TD tinh mạc, da bìu dày

*Echo: 2 mục đích

 Xđ ổ nhồi máu

 Phân biệt với Hydrocele, TD phân xu,

hematome vùng bìu, TV nghẹt, khối u

XOẮN DI TÍCH PHÔI THAI

-Đau dữ dội, khu trú cực trên bìu

-Echo: TH bình thường

Mào tinh bình thường hay to nhẹ

Cuống Hydatide xoắn->ctr echo dày hay kém ở cực trên TH

Tăng tưới máu TH, mào tinh ngoại vi phần phụ

-> lầm viêm TH-mào tinh

2.BỆNH LÝ VIÊM NHIỄM

1.Viêm mào tinh cấp:

-Chiếm 60% sưng vùng bìu cấp ở TE

-Tiên phát hay thứ phát : Bọng đái TK, dò niệu đạo-trtr, NQ lạc chổ, Iatrogenic

-Còn PX da bìu, ít đột ngột, sốât, tr/c NT

NTT, túi tinh phồng

*Echo: Mào tinh to, echo dày, không đồng nhất, Hydrocele, da bìu dày, tụ mủ tinh mạc

TH bình thường

2.BỆNH LÝ VIÊM NHIỄM

2 Viêm TH-mào tinh:

-Chiếm <20%

-Tổn thương khu trú hay lan toả

-TH to, echo kém, ổ abces

-Doppler:

Tăng tưới máu khu trú hay lan toả 3.Viêm TH:

-Một số do siêu vi

-Tổn thương khu trú hay lan toả

3.PHÙ NỀ VÙNG BÌU CẤP

-Phù vô căn, viêm mô tb, scholein-Henoch -TH, mào tinh bình thường

-Da bìu dày  3mm

*S-Henoch: da bìu dày, kèm tăng tưới máu 10%, 2-10 tuổi, viêm mào tinh

*Phù nề vô căn: da bìu dày, tăng tưới máu .bìu sưng to, -> tầng sinh môn, bẹn

dị ứng, <10 tuổi

*Viêm mô Tb: da bìu dày, tăng tưới máu

Vai trò siêu âm:

4.THOÁT VỊ BẸN

*Echo: -Khối echo hổn hợp

.Vòng echo dày ngoại vi Cấu trúc quai ruột

.Dịch ruột

-> Vách dày, không nhu động

Hydrocele

BÌU TRỐNG RỖNG

-Tinh hoàn chưa xuống, lạc chổ

-Không có tinh hoàn

-Một tinh hoàn

-Tinh hoàn co rút

-Cắt tinh hoàn, không đặt prothese

TINH HOÀN ẨN

-TH xuống bìu: 34-36 tuần thai

-TH chưa xuống - TH lạc chổ

-Tần suất:

30% ở sinh non và 3,5% trẻ sinh đủ tháng -10-30% bị 2 bên

-80-90% nằm trong ống bẹn

-TH xuống tự nhiên không xảy ra sau 1 tuổi

TINH HOÀN ẨN

*Hậu quả: -Vô sinh

-Kèm thoát vị bẹn

-K (60% seminoma)

-Xoắn, chấn thương

-Aûnh hưởng tâm sinh lý

VÔI HOÁ TRONG BÌU

-Di chứng

-Teratome

-Xoắn hydatide cũ

-Viêm phúc mạc phân xu

-RL chức năng tế bào sertoli, NST (vi sỏi tinh hoàn)

TỔN THƯƠNG DẠNG NANG

*Tinh hoàn: -Nang đơn thuần

-Nang bì, loạn sãn dạng nang -Teratome

*Ngoài tinh hoàn:

-Nang mào tinh

-Hydrocele, hematocele

-Lymphocele, varicocele

1.NANG MÀO TINH

*LS: -Phát hiện tình cờ

-Gây khó chịu: đau khi gắng sức

-Nodule vùng mào tinh, di dộng

*Nguyên nhân:

-Nang đơn thuần: loạn sản, sau viêm mào tinh -Loạn sản đa nang

-U tinh dịch

1.NANG MÀO TINH

*Echo:

- Echo trống đơn thuần, tăng âm phía sau

- Tròn hay bầu dục

- Bờ đều, giới hạn rõ

- Kt 10-15mm

Cần tìm bệnh lý đi kèm:

TH-mào tinh: khối u nhỏ, blý nhiễm trùng Niệu dục-ổ bụng: lao

TRÀN DỊCH TINH MẠC

*LS: -Bìu to

-Đau- khó chịu, tùy thuộc nn

*Nguyên nhân

-Tồn tại ống phúc tinh mạc

-Phản ứng xuất tiết tinh mạc: .Viêm mào tinh-TH

Chấn thương, khối u

-Giảm hấp thu bạch huyết

TRÀN DỊCH TINH MẠC

*Echo: - Echo trống, tăng âm phía sau

- Dịch thuần nhất hay có echo

*: -Nang thừng tinh

Thường gặp ở trẻ nhỏ

Bìu to, không đau, không pứ viêm -> Vị trí TH :bị đẩy

.G.hạn: cực trên, trong thừng tinh

.Vách riêng của nang (1-3mm)

DÃN TĨNH MẠCH THỪNGTINH VARICOCELE)

-Dãn đám rối Tm hình dây leo

-7-20% người BT, >40% người bị vô sinh

-Thường bị bên trái

-Gây biến đổi cấu trúc tinh hoàn

->Teo (42% bn)

Dãn TM thừng tinh

LS: Đau khi gắng sức hay về đêm

.Bilan ks vô sinh

.Sa bìu, bìu to khi đứng hay Valsava

->Phân độ: có 3 độ

Echo doppler

-> (+)ø hay loại trừ

->Đgiá các mức độ của dòng phụt ngược ->Đgiá, Td sau điều trị

Dãn TM thừng tinh

Echo : -Echo trống đơn thuần -Dạng ống, ngoằn ngoèo, d:4-8mm -Vách dày, bờ không đều

-Vùng thừng tinh, sau TH

Valsava -> Tăng khẩu kính -TH thường nhỏ, bờ đều

 Cần khảo sát khoang sau FM

KHOÁI U VUØNG BÌU

-Taàn suaát 0,5-2 case/100.000 treû

1.Khối u ngoài tinh hoàn

*Rhabdomyosarcoma:

-Thường gặp nhất, từ cuống thừng tinh hoặc vỏ bao TH

-Phần lớn <20 tuổi

-Echo: .mass dạng đặc,

.echo kém hoặc echo dày,

.bao lấy hoặc xâm lấn mào tinh, TH

.tăng tưới máu

2.Khối u tinh hoàn

*U tế bào mầm

-U túi noãn hoàng:

.< 2tuổi

.LDH, AFP tăng (90%)

.Echo: mass dạng đặc chiếm toàn bộ TH

những vùng echo kém-hoại tử

1.Khối u ngoài tinh hoàn

Nang thượng bì TH (T epidermoid cyst):

-u lành thường gặp

-biểu hiện dạng u đặc trên siêu âm, rim ‘s sign (+), tưới máu (-)

Khối u không thuộc tế bào mầm

-U tế bào Leydig:

Bài tiết H (androgen hoặc eostrogen)

1/3 ->bệnh lý nội tiết

Echo: mass echo kém, gh rõ

- U tế bào Sertoli:

Ít bài tiết H

Gynecomastia Kèm Peutz-Jeghers

Echo: 2 bên, những ổ echo dày, sẹo vôi hoá

1.Khối u ngoài tinh hoàn