Phát triển không gian đô thị ngầm ở tp hcm

MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN XÂY DỰNG NGẦM ĐÔ THỊ 2 1 1 Tổng quan về không gian xây dựng ngầm đô thị 2 1 1 1 Khái niệm 2 1 1 2 Đặc điểm và phân lo[.]

LỜI NÓI ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN XÂY DỰNG NGẦM ĐÔ THỊ 2

1.1 Tổng quan về không gian xây dựng ngầm đô thị 2

1.1.1 Khái niệm 2

1.1.2 Đặc điểm và phân loại không gian xây dựng ngầm đô thị 2

1.2 Quy hoạch không gian ngầm đô thị 3

1.2.1 Không gian ngầm với phát triển đô thị nén 3

1.2.2 Quy hoạch tổng thế không gian 3 chiều - một hướng tiếp cận mới trong quy hoạch đô thị 4

1.2.3 Quy hoạch không gian ngầm phát triển bền vùng đô thị 4

1.3 Thành tựu và bài học từ phát triển không gian xây dựng ngầm đô thị trên thế giới 5

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN XÂY DỰNG NGẦM ĐÔ THỊ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 7

2.1Tổng quan về Tp.HCM 7

2.1.1 Đặc điểm dân cư 7

2.1.2 Đặc điểm KTXH 7

2.2 Thực trạng quy hoạch, công tác quản lý, đầu tư xây dựng công trình ngầm đô thị tp.HCM 8

2.2.1 Thực trạng quy hoạch 8

2.2.2 Bất cập trong công tác quản lí 10

2.2.3 Đầu tư – xây dựng ngầm đô thị 11

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁT PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN XÂY DỰNG NGẦM ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 14

3.1 Giải pháp khái thác không gian ngầm đô thị 14

3.2 Giải pháp quy hoạch không gian ngầm 15

3.2.1 Nhóm giải pháp xen cấy Trung tâm ngầm dịch vụ công cộng nhằm chia tải cho mặt đất trong khu vực thiếu quỹ đất 15

3.2.2 Nhóm giải pháp lồng ghép chức năng dịch vụ trong công trình giao thông 16

3.2.3 Nhóm giải pháp kiến tạo Trung tâm ngầm đồng bộ tại các khu tái thiết và phát triển mới 17

3.2.3 Giải pháp huy động vốn phát triển không gian ngầm 18

DANH MỤC THAM KHẢO 22

LỜI NÓI ĐẦU

Chinh phục chiều sâu của không gian đô thị là xu thế chung trên thế giới, nhất làtại các thành phố hiện đại có quy mô lớn Ngoài các hệ thống giao thông ngầm, cáccông trình ngầm dân dụng đô thị từ đơn lẻ đã tiến tới các tổ hợp rộng lớn, thậm chí là

“thành phố ngầm” hoạt động song song với đô thị trên mặt đất Tại Việt Nam, cácthành phố lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, tiến trình khai thác không gian ngầmtuy mới manh nha nhưng tương lai đầy hứa hẹn

Thành phố Hồ Chí Minh vốn được biết đến với tư cách trung tâm kinh tế - xã hộiđáng chú ý của Việt Nam và cả khu vực Chính nền tảng này đã giúp thành phố trởthành điểm đến của các dự án hạ tầng mang tính chất đột phá, với tác động rộng lớnđến sự phát triển trên toàn diện của nền kinh tế

Trong xu thế phát triển đô thị hiện đại nhanh chóng để tiết kiệm đất đai xây dựngtránh ách tắc giao thông, bảo vệ môi trường, đảm bảo không gian sinh hoạt cho khôngchỉ hơn 11 triệu dân cư ngụ mà còn là hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước lui tớihàng năm luôn là mục tiêu trọng tâm của Tp.HCM.v.v việc đô thị cần phát triểnhướng về phía dưới mặt đất xây dựng các công trình ngầm đô thị tạo nên một khônggian đô thị ngầm Hiện tại, đã có những đề xuất thực tế xung quanh việc quy hoạch đôthị ngầm tại Tp.HCM, với kỳ vọng mô hình này sẽ là giải pháp cho một không giansống với những thói quen sinh hoạt thực thụ trong tương lai của người dân đô thị.Với tốc độ phát triển nhanh chóng và dự báo trở thành một siêu đô thị với dân sốkhoảng 11 triệu người Sự phát triển nhanh chóng, liên tục đã tác động đáng kể đếncác mô hình phát triển đô thị đặc biết là tình hình phát triển mô hình đô thị ngầm, cũngnhư phải đối mặt với nhiều thách thức gay gắt, tiềm ẩn nguy cơ phát triển không bềnvững Xuất phát từ thực trạng nêu trên và đòi hỏi của tiến trình phát triển đô thị ngầmtrong tương lai, đề tài “ Phát triển không gian đô thị ngầm ở Tp.HCM ” được tôi chọnlàm đề án chuyên ngành kinh tế và quản lí đô thị 2

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN XÂY

- “Công trình ngầm đô thị” là những công trình được xây dựng dưới mặt đất tại

đô thị bao gồm: công trình công cộng ngầm, công trình giao thông ngầm, các côngtrình đầu; mối kỹ thuật ngầm và phần ngầm của các công trình xây dựng trên mặt đất,công trình; đường dây, cáp, đường ống kỹ thuật, hào và tuy nen kỹ thuật

1.1.2 Đặc điểm và phân loại không gian xây dựng ngầm đô thị

 Đặc điểm:

- Là không gian khuất mắt nên có thể chứa đựng các loại đường dây, đường ống,

và các công trình “khó coi” hay cần sự kín đáo

- Là không gian khép kín, ít lối ra vào nên dễ bảo đảm an toàn, chẳng hạn chocác kho hàng quý hoặc chứa chất độc hại

- Nhờ cách ly tốt với âm thanh và chấn động trên mặt đất nên có thể tạo môitrường tĩnh lặng thuận lợi cho một số thực nghiệm khoa học & công nghệ, hoặc côngtrình trú ẩn phòng không Công trình ngầm chịu đựng động đất tốt hơn công trình trênmặt đất vì tránh được các sóng địa chấn bề mặt

- Nhờ cách ly với khí hậu trên mặt đất nên có thể làm nơi tránh bão, nơi cần cónhiệt độ ổn định, nhất là tại các vùng khí hậu khắc nghiệt

Việc sử dụng không gian ngầm cũng có một số hạn chế, chủ yếu về tâm lý, như:

· Tối tăm và độ ẩm cao, tách rời khỏi thiên nhiên

· Gây liên tưởng đến nấm mồ

· Nỗi sợ bị mắc kẹt khi có sự cố

- Các công trình ngầm giao thông-vận tải: hệ thống tàu điện ngầm, đườnghầm đường sắt, đường hầm ô tô, đường hầm giành cho người đi bộ, nhà ga đường sắtngầm, gara ô tô ngầm, đường hầm cho xe điện cao tốc…

- Các công trình ngầm dân dụng: nhà tắm công cộng ngầm, nhà vệ sinh côngcộng ngầm, trạm bưu điện ngầm, rạp chiếu bóng ngầm, nhà hát ngầm, nhà triển lãmngầm, các công trình thể thao bể bơi ngầm, viện bảo tàng ngầm, bể bơi ngầm, thư việnngầm, nhà hàng ăn ngầm, các trung tâm buôn bán nhỏ ngầm, chợ ngầm…

- Các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm: hệ thống các loại đường ống ngầm, hệthống các loại đường cáp ngầm, hệ thồng đường hầm/hào kỹ thuật đô thị…

- Các công trình ngầm công nghiệp: các nhà máy xí nghiệp ngầm, xưởng sửachữa ngầm, kho lưu trữ ngầm, trạm biến thế ngầm, bể chứa tạm bơm ngầm…

- Phần ngầm của các công trình xây dựng-kiến trúc lộ thiên: các tầng ngầm củacác nhà cao tầng, phần ngầm của các công trình xây dựng kiến trúc bề mặt thànhphố…

1.2 Quy hoạch không gian ngầm đô thị

1.2.1 Không gian ngầm với phát triển đô thị nén

Đô thị nén là đô thị có mật độ tương đối cao; khu vực trung tâm đô thị và cáctrung tâm lân cận được sắp xếp hợp lý về sử dụng hỗn hợp đất đai; có thể đáp ứng nhucầu làm việc, sinh hoạt hàng ngày của người dân; có không gian đi bộ và cho người đi

xe đạp; chú trọng giao thông công cộng; ranh giới phát triển đô thị được kiểm soát; hệthống cây xanh, mặt nước được duy trì…

Lợi ích của đô thị nén: Giảm sự phụ thuộc vào xe hơi và góp phần quản lý tốthơn nhu cầu giao thông; Khai thác hiệu quả tài nguyên đất đai; Giảm ô nhiễm môitrường; Nâng cao hiệu quả của việc cung cấp các dịch vụ đô thị…

Luật Quy hoạch đô thị năm 2009 có một số điều quy định về quản lý không gianngầm đô thị đã chỉ rõ một số nội dung sau:

- Không gian xây dựng ngầm đô thị phải được quy hoạch, xây dựng, quản lý và

sử dụng Quy hoạch, phát triển không gian đô thị trên mặt đất phải kết hợp chặt chẽvới việc sử dụng an toàn và hiệu quả không gian ngầm Việc sử dụng không gian ngầm

để xây dựng công trình ngầm phải đảm bảo sử dụng tiết kiệm đất, bảo vệ môi trường

và các yêu cầu về an ninh, quốc phòng Chủ đầu tư các khu đô thị mới, khu nhà ở mới

và các tuyến đường phố mới xây dựng hoặc cải tạo, mở rộng có trách nhiệm đầu tưxây dựng các công trình cống, bể kỹ thuật hoặc hào, tuy nen kỹ thuật để bố trí, lắp đặtcác đường dây và đường ống kỹ thuật theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phêduyệt

- Quy hoạch không gian xây dựng ngầm phải bảo đảm sử dụng đất hợp lý, tiếtkiệm và có hiệu quả; kết nối tương thích và đồng bộ các công trình ngầm và giữa côngtrình ngầm với công trình trên mặt đất; bảo đảm các yêu cầu về bảo vệ môi trường vànguồn nước ngầm, an toàn các công trình ngầm và phần ngầm của các công trình trênmặt đất (Điều 11).

1.2.2 Quy hoạch tổng thế không gian 3 chiều - một hướng tiếp cận mới trong quy hoạch đô thị

Theo các giai đoạn phát triển khác nhau của đô thị, quy hoạch tổng thể khônggian đô thị ba chiều có thể thực hiện theo các bước sau:

 Tích hợp phát triển và sử dụng không gian bề mặt và không gian ngầm nông.Không gian ngầm nông gần với mặt đất nên khả năng liên kết với không gian bêntrên bề mặt là thuận lợi và dễ dàng, tạo cảm giác thoải mái cho con người cả về tâm lýlẫn tinh thần Vì vậy, không gian ngầm nông phải được coi là khu vực tiềm năng nhất

để sử dụng cho cá hoạt động của con người, tương tự như không gian trên mặt đất

 Tích hợp không gian ngầm sâu trong phát triển và sử dụng không gian đô thị

ba chiều

Trên cơ sở của sự tích hợp phát triển và sử dụng không gian bề mặt và khônggian ngầm nông, không gian ngầm sâu dưới lòng đất cũng nên được đưa vào hệ thốngtích hợp phát triển không gian be chiều Đây là khu vực đặc trưng bởi không tồn tạihoạt động của con người Các chức năng sử dụng đất ở khu vực này chủ yếu được tựđộng hóa, dảm bảo an toàn đô thị Không gian này có thể cung cấp diện tích lớn để xâydựng các công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật đô thị Hơn nữa, việc xây dựng hệ thốngkết cấu hạ tầng giao thông vận tải trong không gian này sẽ làm giảm áp lực vận tải trênmặt đất từ đó giảm thiểu đáng kể gây ô nhiễm môi trường đô thị Quy hoạch khônggian ngầm góp phần phát triển bền vững đô thị

1.2.3 Quy hoạch không gian ngầm phát triển bền vùng đô thị

Trong quy hoạch đô thị hay điều chỉnh quy hoạch chung sẽ bao gồm các nộidung cơ bản: Định hướng phát triển không gian thành phố, phân vùng chức năng cầngắn với phân vùng chức năng sử dụng không gian ngầm theo hướng quy hoạch tíchhợp; các khu vực dự kiến xây dựng các công trình công cộng ngầm, công trình đầumối kỹ thuật và hệ thống giao thông trên mặt đất, giao thông dưới mặt đất…đặc biệt sựphát triển đô thị dựa trên định hướng phát triển của hệ thống giao thông tại đây sẽ hìnhthành các TOD với các tổ hợp công trình ngầm đa năng bao gồm trung tâm thươngmại, nhà hàng, siêu thị, các công trình văn hóa, vui chơi, giải trí… Khi quy hoạch ưutiên xem xét tại khu vực tập trung các tòa nhà cao tầng, trung tâm thương mại, dịch vụcông cộng lớn (có tầng hầm), dọc các trục đường chính đô thị, tại các nhà ga tàu điện

ngầm Cần có giải pháp kết nối giữa các công trình ngầm tạo ra sự liên kết không gianngầm cùng với kết nối các công trình trên mặt đất tạo ra tính hệ thống.

1.3 Thành tựu và bài học từ phát triển không gian xây dựng ngầm đô thị trên thế giới

Theo Bộ phận nghiên cứu Savills, tuyến đường sắt ngầm đầu tiên trên thế giới,Metropolitan Railway, hình thành tại Anh vào năm 1863 Hệ thống sau đó mở rộngđến 270 nhà ga với chiều dài 402km và chính sự xuất hiện của công trình giaothông ngầm này đã tạo tiền đề cho sự phát triển của khu vực ngầm “ăn theo” metro,cũng như góp phần đưa London trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu của Châu Âu

và thế giới

Ngày nay, hệ thống tàu điện ngầm và những hạ tầng giao thông đồng bộ đã trởthành một phần không thể thiếu, với những cải tiến liên tục để đáp ứng nhu cầu hoạtđộng của những siêu đô thị trên thế giới Những thành phố như London, Paris và NewYork đã sở hữu những hệ thống hoàn thiện từ hơn 1 thế kỉ trước Ở Châu Á, Nhật Bản

là quốc gia đầu tiên đánh giá được tầm quan trọng của hệ thống tàu điện ngầm và bắtđầu tiếp cận quy hoạch từ năm 1905 Tuy nhiên, để hoàn thiện tuyến đầu tiên tạiTokyo, Nhật cũng đã mất đến hơn 20 năm Tại Trung Quốc, sự phát triển của tàu điệnngầm ở Thượng Hải từ năm 1993 xuất phát từ sự gia tăng dân số Tuy là “người đếnsau”, nhưng tới nay, “thương hiệu” metro Thượng Hải đã được khẳng định trên toàncầu với chiều dài kỉ lục, cùng 2,5 tỉ chuyến mỗi năm

Từ sự thịnh hành của metro, quy hoạch hệ thống đô thị ngầm được hình thànhgần như song song và đã tạo nên những thay đổi lớn cho đô thị của các quốc gia, cóthể kể đến như thành phố ngầm RESO ở TP Montreal - Canada Với hệ thống đườngngầm dài 32 km với diện tích tương đương 41 dãy phố bên dưới Montreal, RESO kếtnối khoảng 80% khu văn phòng và 35% khu thương mại ở trung tâm thành phố Còn ở

xứ sở mặt trời mọc, mạng lưới đô thị ngầm điển hình như Crysta Nagahori ở thành phốOsaka với tổng diện tích hơn 81.000 m2, trải dài qua quận Umeda, Namba vàShinsaibashi đã thúc đẩy sự phát triển lớn mạnh của hệ thống bán lẻ Chỉ riêng quậnUmeda đã bao gồm hơn 1.200 cửa hàng bán lẻ và nhà hàng, các ga tàu điện ngầm.Đối với quốc gia có nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, kinh nghiệm xâydựng đô thị ngầm của các nước trên thế giới sẽ là bài học quý giá đối với các đô thị tạinước ta, đơn cử như Tp.HCM Đây cũng là khuynh hướng phát triển đô thị nén(Compact city) cho các thành phố lớn ở Việt Nam cũng như các nước trên thế giới.Bên cạnh đó, đây là một xu thế tất yếu theo quỹ đạo phát triển đô thị hiện đại khinhững thành phố lớn sẽ phát triển theo chiều dọc để vẫn có thể đảm bảo sự thuận tiệnvề thời gian đi lại cho cư dân Hiện tại, dù tiến độ thi công của hệ thống metro đầu tiên

đang tạm thời chậm hơn so với dự kiến, nhưng quy hoạch đô thị ngầm - bắt đầu từnhững đồ án quy hoạch không gian ngầm đô thị - đã là một mục tiêu, là một sự pháttriển tất yếu mà các nhà hoạch định đô thị đã đặt ra và các nhà đầu tư nước ngoài đangnhắm tới, bởi tiềm năng thương mại to lớn tại các khu vực xung quanh tuyến metro tạiTp.HCM.

Hình dung một cách cơ bản, không gian đô thị ngầm chủ yếu được hình thành từcác công trình ngầm như giao thông vận tải, dân dụng, hạ tầng kỹ thuật ngầm, côngnghiệp và phần ngầm của các công trình xây dựng-kiến trúc lộ thiên… Là một nộidung thuộc quy hoạch đô thị, quy hoạch đô thị ngầm luôn gắn liền với nhu cầu pháttriển của đô thị cũng như đồng bộ, thống nhất với những công trình đã và sẽ xuất hiệntrên mặt đất Công tác thiết kế quy hoạch đô thị ngầm phải đáp ứng một số yêu cầu cơbản như đảm bảo sử dụng không gian ngầm hợp lý, phù hợp với quy hoạch tổ chứckhông gian và hệ thống dịch vụ công cộng của từng loại đô thị và tầm nhìn phát triểnlâu dài của đô thị Bên cạnh đó, sự kết nối liên hoàn, tương thích và an toàn giữa cáccông trình ngầm với nhau lẫn các hệ thống hạ tầng trên mặt đất trong yêu cầu sinhhoạt, bảo vệ môi trường và an ninh, quốc phòng cũng cần được chú trọng Khi tất cácác yêu cầu này được đảm bảo, cộng thêm những chính sách khuyến khích, hỗ trợ thủtục từ chính phủ, đô thị ngầm sẽ chứng tỏ được những sự phát triển phù hợp với kỳvọng của nhà đầu tư, thông qua những hoạt động

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN XÂY DỰNG

NGẦM ĐÔ THỊ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1 Tổng quan về Tp.HCM

2.1.1 Đặc điểm dân cư

TP.HCM có 24 quận huyện với tổng diện tích tự nhiên 2.096 km2 và dân số lêntới 13 triệu người với mật độ bình quân hơn 6.000 người/km2, đặc biệt tại các quậntrung tâm đã đạt tới 50.000 người/km2 Theo quy định về siêu đô thị trên thế giới với 2tiêu chí: dân số lớn hơn 10 triệu người và mật độ dân số lớn hơn 2.000 người/km2, thìTP.HCM đều đáp ứng cả 2 tiêu chí trên Theo xu hướng phát triển của các siêu đô thịtrên thế giới, thì TP.HCM đã và đang phát triển dưới dạng đô thị nén, tức tập trungphát triển ở khu vực trung tâm với việc xây dựng các công trình quy mô lớn và đi sâuvào lòng đất bao gồm các dạng công trình như: tòa nhà chung cư, cao ốc, hệ thốngmetro, trung tâm thương mại, nhà giữ xe, kho bãi…

2.1.2 Đặc điểm KTXH

Kinh tế thành phố luôn duy trì tăng trưởng ở mức cao trong nhiều năm liên tục

Từ năm 2011 đến nay, thành phố cũng đạt mức tăng trưởng kinh tế xấp xỉ 10%/năm,gấp 1,6 lần mức bình quân chung của cả nước Kể từ nghị quyết đầu tiên về phát triểnTPHCM của Bộ Chính trị vào tháng 9-1982, đến nay GDP bình quân đầu người khôngngừng cải thiện và dự kiến đạt khoảng 9.800 USD vào năm 2020 Năm 2018 kinh tếTPHCM tiếp tục duy trì tăng trưởng khá, giữ vững vị trí đầu tàu kinh tế của cả nước.Trong đó, tổng sản phẩm nội địa trên địa bàn TP (GRDP) đạt hơn 1,33 triệu tỷ đồng,ước tăng 8,3% (cùng kỳ tăng 8,25%)

Với mức tăng này so với quy mô kinh tế cả nước, kinh tế TPHCM đóng góp24,16%, cao hơn năm 2016 và năm 2017 (23,4%) Tổng vốn đầu tư toàn xã hộichiếm 35% GRDP (năm 2017 là 34,5%, vượt chỉ tiêu bình quân toàn nhiệm kỳ

2016 - 2020 là 30% GRDP) Thu hút vốn đầu tư nước ngoài đạt 7,39 tỷ USD, caonhất nước

Quy mô kinh tế, tiềm lực và sự đóng góp cho cả nước ngày càng lớn Ðến nay,thành phố đã đóng góp khoảng 1/3 giá trị sản xuất công nghiệp, 1/5 kim ngạch xuấtkhẩu và 1/5 quy mô kinh tế của cả nước; đóng góp 30% trong tổng thu ngân sách quốcgia Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.Ðến năm 2014, tỷ trọng dịch vụ đã chiếm 59,6% trong GDP, công nghiệp và xây dựngchiếm khoảng 39,4%, khu vực nông nghiệp chỉ còn 1% và đang phát triển theo hướnghình thành một nền nông nghiệp đô thị sinh thái

2.2 Thực trạng quy hoạch, công tác quản lý, đầu tư xây dựng công trình ngầm

đô thị tp.HCM

2.2.1 Thực trạng quy hoạch

Ngày 22/3/2007 TTCP đã ký Nghị định 41/2007/NĐ-CP về quản lý công trìnhngầm đô thị, nhưng quy hoạch hệ thống không gian ngầm vẫn chỉ là manh mún, theotừng dự án, mà chưa có tầm nhìn tổng hòa giữa nhiều nhánh, nhiều công năng… củakhông gian ngầm đô thị khác nhau Chủ yếu vẫn là quy hoạch của đơn ngành cấpnước, thoát nước, điện lực, viễn thông và gần đây là quy hoạch hệ thống Metro (nổi,ngầm) của TP.HCM, đã công khai theo Quyết định 101/2007/QĐ-TTg ngày 22/1/2007nhằm phê duyệt quy hoạch phát triển giao thông vận tải của thành phố đến năm 2020

và tầm nhìn nhiều năm tiếp theo Thế nhưng, bản thân Quyết định 101 nêu trên cũngsớm bị “lạc hậu” cục bộ, khi mạng lưới 6 tuyến Metro của thành phố đang có những sựthay đổi, bổ sung đáng kể về quy hoạch cho phù hợp hơn nữa với sự phát triển đô thị,đặc biệt khi có những tư vấn chuyên ngành, tầm cỡ quốc tế, nhiều kinh nghiệm thamgia với chúng ta

Cũng tại TP.HCM, trong những công trình, dự án được duyệt, có thể kể đến:

- Cao ốc Vincom – 6 tầng hầm (trước dự kiến là 7), độ sâu 24m, đang thi công

- Cao ốc Eden – 6 tầng hầm (trước dự kiến là 7), đang giải phóng mặt bằng

- Cao ốc Bitexco 68 tầng, cao nhất thành phố – Khối thấp tầng là 4 hầm, thay vì

6, đã đúc xong

- Bãi đậu xe công viên Lê Văn Tám – 5 tầng hầm – dự án BOT đang trình ở Bộ

kế hoạch đầu tư

Và ngay tại trung tâm thành phố, riêng với việc đầu tư xây dựng các tuyến Metrongầm, hàng loạt vấn đề về quy hoạch đang phải nghiên cứu, làm đau đầu các nhà tưvấn, quản lý, vì các công trình trên đất đều đã hiện hữu từ trước, hệ thống đất trống lạiquá chật, gây khó khăn cho việc:

-Xác định hướng tuyến, chủ yếu để ít giải phóng mặt bằng nhà và công trìnhnhất

-Điểm đặt các ga, trên mỗi tuyến, tại vị trí 2 tuyến giao nhau và thậm chí cả 3tuyến giao nhau!

-Sự kết nối giữa các tuyến, tạo thuận lợi nhất cho người sử dụng, do cự ly dichuyển ngắn nhất

-Những vị trí lên – xuống từ mặt đất tại các ga

-Những vị trí Metro chuyển tiếp từ đi ngầm sang đi nổi, đi trên cao

- Những tuyến giao nhau kết hợp thương mại

- Những lối đi dẫn từ ga đến công trình lớn lân cận, đến các quảng trường Bảnthân các công trình lớn đó phải được thiết kế dự kiến cho đấu nối từ đầu – điều mà đếnnay chúng ta chưa đặt ra cụ thể, chắc chắn, được phê duyệt !

Thành phố cũng chưa xây dựng nhiều những hầm chui, thay cho sự bất tiện dophải leo cao của cầu vượt bộ hành, trên các tuyến đường lộ giới lớn (Trần Hưng Đạo,

Lê Lợi, Điện Biên Phủ, Hùng Vương, Trường Chinh…) và cả trục Đại lộ Nguyễn VănLinh, đường Đông Tây sắp khánh thành, các thiết kế được duyệt vẫn chưa được xemxét cách băng ngang của bộ hành tại các giao lộ, tiện nghi cho người đi lại Làm hầmchui sẽ đắt hơn cầu vượt, nhưng dễ sử dụng hơn, đỡ ảnh hưởng cảnh quan đô thị hơn,

đỡ ảnh hưởng thiệt hại về giá trị cho các nhà dọc tuyến phố đang khai thác kinh doanh

và để rút ngắn thời gian thi công, tránh ảnh hưởng đến giao thông, cần nghiên cứu hầmdạng lắp ghép Việc xử lý nước ngầm, thấm… không còn là vấn đề lớn trong côngnghệ xây dựng ngày nay

Về hào kỹ thuật – Tunnel, Luật Xây dựng đã qui định trên các tuyến chính, hệthống hạ tầng kỹ thuật phải được đặt trong những hào kỹ thuật, nhưng qui định chi tiết

ra sao, phạm vi áp dụng, đặc biệt cho các đô thị hiện hữu, loại nào đặt trong đó (chắcchắn không có hệ thống thoát nước, vì bản thân nó phải đặt theo độ dốc) loại nào phảibên ngoài… sau 5 năm Luật Xây dựng có hiệu lực, vẫn chưa có hướng dẫn chi tiếtkhiến TP.HCM đã lúng túng trong thời gian dài khi mở rộng đường Nam Kỳ KhởiNghĩa, Nguyễn Văn Trỗi (sau thời gian dài quyết định không thực hiện hào kỹ thuật);khi thiết kế đường Đông Tây (phải thiết kế lại) và nay lại đến đường Tân Sơn Nhất –Bình Lợi – Linh Trung (nhà đầu tư đang từ chối thực hiện) ở khu công nghệ cao củaTP.HCM, sau 5 năm nghiên cứu thiết kế hào kỹ thuật, tư vấn trong nước không giảiquyết được và UBNDTP đã cho phép mời tư vấn nước ngoài, và do đó, nhiều công ty

đã đầu tư nhà máy trong khu, nhưng hào kỹ thuật của dự án vẫn chưa bắt đầu! Chưa kểtrong tương lai gần, phải tính đến việc thiết kế các tuyến gaz dẫn ngầm đến từng khu

đô thị, nằm dưới các tuyến chính; nó có nằm cùng trong hào kỹ thuật không, yêu cầu

kỹ thuật và đặc biệt là vấn đề an toàn ra sao… tất cả còn bỏ ngỏ!

Bài học vừa xảy ra tại thành phố, cũng do chưa có quy hoạch ngầm: dự án đặtcống hộp thoát nước trên đường Cách Mạng Tháng Tám, đã duyệt, chuẩn bị đấu thầutriển khai thi công, lại chồng với tuyến Metro số 2 đang hoàn chỉnh quy hoạch lầncuối Sự sơ hở thô thiển, cũng may được phát hiện kịp thời, để tìm ra giải pháp tốt nhất

từ bây giờ, tránh lãng phí do lấp xuống, đào lên

Cũng cần nhấn mạnh, các công trình ngầm nếu quy hoạch sai, thi công chấtlượng tồi, tuổi thọ kém, lún, thấm, xuống cấp nhanh thì việc sửa chữa, khắc phục rất

tốn kém, nếu không nói là trong nhiều trường hợp thì không khắc phục được Do vậy,cần cẩn trọng, tính toán từ đầu.

2.2.2 Bất cập trong công tác quản lí

- Thiếu thông tin khi quy hoạch, khi thiết kế để đầu tư xây dựng những hạ tầngngầm mới; không gian ngầm đô thị sắp đến Như vậy, tư vấn phải đi “gõ” nhiều cửa,

để mua thông tin, xin cung cấp chi tiết, tốn thì giờ, không khoa học, mà chưa chắcthông tin đó đã được cập nhật, đảm bảo độ chính xác cần thiết Cũng vì lý do đó, nhiềucông trình lắp đặt tuyến cống thoát nước đang thi công đã bị trở ngại không thể triểnkhai, chờ đợi nhiều tháng, tăng chi phí vì vướng cáp ngầm, cáp quang, tuyến ống cấpnước… mà bản thân những đơn vị chuyên ngành đang quản lý hệ thống đó cũngkhông nắm thông tin, gây ra sự chậm trễ trong di dời không đáng có

- Cung cấp thông tin không đồng bộ, không kịp thời, thậm chí quan liêu, xin cho

ở một bộ phận cơ quan, đơn vị Chúng ta đang ở trong tình trạng lấy kinh phí nhà nước

để đầu tư, để xác lập thông tin cho ngành mình, lĩnh vực mình quản lý độc quyền vàkhi cần, thông tin được cung cấp phải trả tiền Tiền thu được nhiều khi không trở vềhẳn cho ngân sách nhà nước Đây cũng là một hình thức lãng phí

- Sự lãng phí trong chi phí đầu tư xây dựng đã diễn ra và lặp đi lặp lại là cảnh đàolên lấp xuống nhiều lần, giữa các công trình hạ tầng cấp, thoát nước, điện, thi công tạinhững thời điểm, giai đoạn khác nhau, theo từng dự án đầu tư khác nhau, gây tốn kém

và chất lượng hoàn thiện sau khi thi công lại rất kém, khiến nhiều mặt đường vá loanglổ, chằng chịt

- Trở ngại cho giao thông đô thị, trong thời gian dài hơn, nhiều lần hơn Điều nàyđặc biệt quan trọng cho những đô thị đông dân như TP.HCM, khi mà việc thi công chỉtiến hành ngoài giờ, ban đêm nên tiến độ phải kéo rất dài Sự thiệt hại cho người lưuthông trên đường rất khó xác định được giá trị, nhưng chắc chắn không thấp Sự thiệthại do ảnh hưởng kinh doanh của các công ty, cửa hàng hai bên đường cũng phải tínhđến một cách nghiêm túc Sự phiền hà vì ô nhiễm không khí, tiếng ồn, môi trườngsống do kẹt xe, bụi bặm, ổ gà… do thi công gây ra cho cư dân tại khu vực Quan trọnghơn là sự đánh giá của cư dân đô thị về bản lãnh quản lý nhà nước của chính quyền,khi sự việc bị lặp đi, lặp lại, khi đô thị dần được công nghệ hóa, hiện đại hóa mà cáchquản lý vẫn cát cứ, thủ công

- Khi cần giải phóng mặt bằng, phải di dời hạ tầng mà bản thân hạ tầng đó đãxuống cấp, chỉ đang có kế hoạch nâng cấp, đầu tư mới nhưng chưa triển khai thựchiện ở các đơn vị đang được độc quyền, đã gây trở ngại cho tiến độ thực hiện ở một

số dự án