TƯ TƯỞNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC PHỤC VỤ SỰ NGHIỆP CNH, HĐH TRONG TÁC PHẨM PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI- KINH TẾ CỦA G.S PHẠM MINH HẠC

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm tới đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi để con người phát triển chính bản thân mình về mọi mặt. Yếu tố quan trọng nhất để có thể phát triển toàn diện con người đó là phát triển giáo dục; bởi vì, giáo dục là quá trình nâng cao tri thức và kỹ năng mà trước hết, giáo dục là phương tiện đặc biệt mang lại sự phát triển cho con người. Mặt khác, phát triển giáo dục là cơ sở cho chúng ta phát huy tốt nhất “của cải nội sinh”, tạo nên sự phát triển đất nước một cách bền vững. Mở đầu từ đại hội VI Đảng Cộng sản việt Nam, theo đường lối đổi mới, Nhà nước ta xây dựng chiến lược ổn định và phát triển kinh tế- xã hội đến năm 2000. Một tư tưởng xuất phát điểm của chiến lược này là tư tưởng

TƯ TƯỞNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC PHỤC VỤ

SỰ NGHIỆP CNH, HĐH TRONG TÁC PHẨM PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI- KINH

TẾ CỦA G.S PHẠM MINH HẠC

Mở đầu

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm tới đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi để con người phát triển chính bản thân mình về mọi mặt Yếu tố quan trọng nhất để có thể phát triển toàn diện con người đó là phát triển giáo dục; bởi vì, giáo dục là quá trình nâng cao tri thức và kỹ năng mà trước hết, giáo dục là phương tiện đặc biệt mang lại sự phát triển cho con người Mặt khác, phát triển giáo dục là cơ sở cho chúng ta phát huy tốt nhất “của cải nội sinh”, tạo nên sự phát triển đất nước một cách bền vững Mở đầu từ đại hội VI Đảng Cộng sản việt Nam, theo đường lối đổi mới, Nhà nước ta xây dựng chiến lược ổn định và phát triển kinh tế- xã hội đến năm 2000 Một tư tưởng xuất phát điểm của chiến lược này là tư tưởng đặt con người vào vị trí trung tâm của chiến lược kinh tế- xã hội Đó là chiến lược của dân, do dân, vì dân, nhằm giải phóng và và phát huy mọi tiềm năng của mỗi cá nhân, từng tập thể lao động và cả cộng đồng dân tộc Như vậy, tư tưởng con người là trung tâm của cuộc sống và ngày nay gọi là trung tâm của sự phát triển gắn liền với lịch sử văn hoá, văn minh nhân loại Con người được coi

là chủ thể của lịch sử, của mọi giá trị, mọi nền văn minh Đây là vấn đề trung tâm của mọi đường lối chiến lược, sách lược của Đảng và được xác định là nguồn gốc, động lực của sự phát triển Quan điểm đó không chỉ dừng lại ở tư tưởng chỉ đạo mà còn là chủ trương chiến lược, là sự bảo đảm cho tương lai, tiền đồ của dân tộc Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội của Đảng ta chỉ rõ: Nguồn lực lớn nhất, quý báu nhất của chúng ta

là tiềm lực con người Việt Nam, trong đó có tiềm lực trí tuệ Vì vậy, trong quá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Đảng ta luôn coi giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, coi con người là vốn quý nhất, đầu tư cho con người là đầu tư cho phát triển, lấy việc phát triển

nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước Phát triển giáo dục phát triển con người phục vụ phát triển xã hội-kinh tế trở thành vấn đề cấp thiết thu hút sự quan tâm nghiên cứu của các nhà khoa học góp phần phát triển toàn diện đất nước

1 Hoàn cảnh ra đời và kết cấu của tác phẩm

* Hoàn cảnh ra đời

Được xuất bản cùng với khoảng thời gian diễn ra Đại hội Đảng toàn quốc

lần thứ VIII, tác phẩm “Phát triển giáo dục phát triển con người phục vụ phát triển xã hội- kinh tế” của GS Phạm Minh Hạc đã quán triệt các quan điểm về giáo

dục, phát triển giáo dục, phát triển con người qua các kỳ Đại hội của Đảng mà trực tiếp là cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ VII; Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ tư (khoá VII) và Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VIII để đi đến khẳng định con người và nguồn nhân lực là yếu tố quyết định sự phát triển đất nước trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá; cần tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về giáo dục

và đào tạo để phát triển xã hội- kinh tế của đất nước

Hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VII “Về tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo” đánh giá tổng quát: Hơn 40 năm qua, ngành giáo dục và đào tạo đã góp phần chủ yếu vào việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Tuy nhiên, Một số mặt quan trọng giảm sút với so với trước, chưa đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới Giáo dục đại học ít gắn với nghiên cứu khoa học, cơ cấu đào tạo không đáp ứng cơ cấu lao động, cơ cấu của nền sản xuất Trên cơ sở đánh giá những thành tựu đạt được, hạn chế và chỉ ra những nguyên nhân cơ bản, Hội nghị Trung ương đã xác định các quan điểm chỉ đạo cơ bản trong đó: Giáo dục và đào tạo được tiếp tục khẳng định là quốc sách hàng đầu, là động lực thúc đẩy, là điều kiện cơ bản đảm bảo việc thực hiện các mục tiêu kinh tế- xã hội, xây dựng và bảo vệ đất nước Phải coi đầu tư cho giáo dục là một hướng chính của đầu tư phát triển Mục tiêu của giáo dục là phát triển con người, nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đào tạo những con người có kiến thức văn hoá, khoa học, có kỹ

năng nghề nghiệp đáp ứng sự phát triển của các quá trình kinh tế- xã hội Phát triển giáo dục là biện pháp tốt nhất để phát huy và làm trường tồn những giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc và làm phong phú thêm những tinh hoa văn hoá của nhân loại, là điều kiện tốt nhất để sản sinh và vun trồng nhiều nhân tài, làm giàu thêm “nguyên khí quốc gia”; là bí quyết thành công, là bí quyết ngắn nhất đi tắt, đón đầu trong CNH,HĐH Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ 4 (khoá VII), đã nâng tầm nhận thức của chúng ta lên cao hơn về vai trò của con người:

sự phát triển người quyết định mọi sự phát triển, như phát triển xã hội, phát triển kinh tế, phát triển văn hoá Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, trong các quan điểm về công nghiệp hoá, hiện đại hoá có một quan điểm cực kỳ quan trọng đã khẳng định: Lấy việc phát triển nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh chóng bền vững

* Kết cấu của tác phẩm (Tác phẩm được kết cấu làm bốn phần, có lời kết

và danh mục tài liệu tham khảo)

Phần thứ nhất, tác giả khái quát lại thành tựu 50 năm nền Quốc học nhân

dân được mở đầu bằng nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ngay khi ra đời là phải thực hiện chống chính sách ngu dân, xây dựng nền giáo dục dân chủ mới- giáo dục dân chủ nhân dân, với tính chất: dân tộc, khoa học và đại chúng Để thực hiện chủ trương đó, ngay lập tức chính quyền cách mạng đã tổ chức xoá mù chữ và giáo dục cho mọi người Các cuộc cải cách giáo dục được xác định rõ ràng về nguyên tắc, mục tiêu, phương châm giáo dục, nội dung giáo dục phổ thông, giáo dục chuyên nghiệp, Cao đẳng, Đại học; cơ cấu trường lớp đã tạo điều kiện cho nền giáo dục của nước ta phát triển mạnh mẽ, đào tạo được nguồn nhân lực to lớn đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của từng thời kỳ cách mạng Trên cơ sở đánh giá kết quả 10 năm đổi mới giáo dục (1986- 1996) bằng việc khái quát những thành tựu, chỉ ra những hạn chế, nguyên nhân, tác giả đã nêu lên 10 quan điểm chỉ đạo của Bộ giáo dục và đào tạo và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển xã hội- kinh tế

Phần thứ hai, tác giả viết về văn hoá và giáo dục nhân cách văn hoá Bao

gồm các nội dung: văn hoá, văn minh; văn hoá và phát triển; giáo dục con người đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, chống diễn biến hoà bình

Phần thứ ba, trên cơ sở quán triệt các quan điểm tư tưởng chỉ đạo của

Đảng về giáo dục phát triển con người; đặc biệt là quán triệt quan điểm cơ bản của Nghị quyết Trung ương lần thứ 4 (khoá VII) về giáo dục, đào tạo, quán triệt

tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục và với phương pháp tiếp cận hoạt động- nhân cách tác giả đã đề xuất nhiều quan điểm, giải pháp tiếp tục đổi mới giáo dục phổ thông trong cả nước cũng như ở các vùng sâu, vùng xa, vùng núi cao

Phần thứ tư, tác giả đi sâu làm nổi bật vai trò, tầm quan trọng của con

người- nguồn lực chủ yếu quyết định sự nghiệp CNH,HĐH và các quá trình phát triển xã hội- kinh tế khác; trên cơ sở đó tác giả nêu lên các yêu cầu nhằm phát triển con người phục vụ CNH,HĐH

Nhìn chung, tác phẩm có nội dung phong phú, đề cập đến nhiều khía cạnh

ở các cấp bộ và góc độ khác nhau nhưng nổi bật, bao trùm và xuyên suốt toàn

bộ tác phẩm là vấn đề phát triển giáo dục phát triển con người phục vụ phát triển xã hội- kinh tế đúng như tiêu đề của nó mà tác giả đã chọn Khai thác dưới góc độ kinh tế học giáo dục, tư tưởng về phát triển nguồn nhân lực phục vụ CNH,HĐH là một nội dung trọng tâm được tác giả đặc biệt quan tâm

2 Nội dung tư tưởng giáo dục phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp CNH,HĐH

Trước cách mạng Tháng Tám năm 1945 các triều đại phương Bắc và thực dân Pháp đô hộ đã không coi trọng tới việc giáo dục con người Việt Nam Chúng thực hiện chính sách nô dịch và đồng hoá mà thực chất là thực hiện chính sách ngu dân để dễ bề cai trị, chính vì vậy mà xã hội lạc hậu, kinh tế không phát triển, đời sống nhân dân vô cùng cực khổ

Sau cách mạng Tháng Tám thành công, nhờ chính sách giáo dục đúng đắn lại được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát, hiệu quả của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí

Minh từ đó trình độ dân trí ngày một nâng cao Kết quả các lần cải cách giáo dục

đã giúp chúng ta đào tạo được nguồn nhân lực to lớn phục vụ sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước

Trong tác phẩm, giáo sư Phạm Minh Hạc khẳng định: Muốn phát triển văn hoá, kinh tế- xã hội thì trước hết phải phát triển con người vì con người là

nguồn gốc, động lực của mọi sự phát triển “là chủ thể của lịch sử, mọi giá trị, mọi nền văn minh” Sự phát triển con người bao gồm cả đức, trí, thể, mỹ; trong

sự phát triển toàn diện ấy có một nhân tố đi sâu, thâm nhập vào tất cả tạo thành động lực cho sự phát triển đó là giáo dục

Khi đánh giá sự phát triển của một quốc gia, người ta không chỉ căn cứ vào sự phát triển kinh tế như sản phẩm quốc nội, tốc độ phát triển kinh tế mà còn căn cứ vào nhiều chỉ số khác: thu nhập cao, môi trường trong sạch Trong

đó có một chỉ số rất quan trọng là chỉ số phát triển giáo dục

Trước hết, đặt vấn đề con người là mục tiêu của sự phát triển xã hội- kinh

tế chúng ta nhận thấy, không chỉ lấy phát triển kinh tế là mục đích tối thượng đơn thuần mà phải lo làm sao bảo đảm tính công bằng, mọi người đều được hưởng lợi từ những thành quả cách mạng Vì vậy cần phải quan tâm đến các nhu cầu cơ bản của mọi người và tạo điều kiện cho mọi người phát triển tối đa tiềm năng của bản thân mình Việc quan tâm đến lợi ích của từng người và mọi người là động lực phát triển con người; thúc đẩy con người tích cực tham gia vào phát triển xã hội Theo quan điểm của tác giả về cách tiếp cận của thời đại

văn minh ngày nay thì: “Con người là trung tâm của sự phát triển xã hội - kinh

tế, phát triển kinh tế gắn liền với phát triển xã hội- văn hoá; mọi sự phát triển phục vụ sự phát triển người một cách bền vững Đó cũng là cách động viên tốt nhất tiềm năng và sức mạnh của con người đóng góp cho công cuộc phát triển.

Tư tưởng của chúng ta là: Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển xã hội- văn hoá - kinh tế” 1

Con người là động lực của sự phát triển tức là nguồn lực con người đi liền với vấn đề dân trí, một yếu tố cơ bản của nguồn lực con người Theo tác

1 Sđd Tr 130

giả, nói tới nguồn lực người là phải nói tới giáo dục và đào tạo nguồn lực người, làm cho mọi người lao động đều có tri thức nghề nghiệp, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp Vấn đề xoá mù chữ và phổ cập giáo dục, bắt đầu từ phổ cập giáo dục tiểu học, tạo cho cả một dân tộc có tri thức cơ bản, kỹ năng cơ bản và thái

độ cần thiết cho cuộc sống Đó là tiêu chí cơ bản để xét nguồn lực người của một cộng đồng hay một quốc gia

Hầu hết trong toàn bộ nội dung của tác phẩm, tác giả đã đi sâu phân tích vai trò của con người đối với sự phát triển kinh tế- xã hội và khẳng định; trong tất cả các nguồn lực thì nguồn lực con người là quan trọng nhất vì nó tham gia vào quá trình sản xuất và tái sản xuất mở rộng, phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội Thông qua hoạt động của con người các nguồn lực khác mới có thể phát huy được tác dụng, mới có thể biến tiềm năng thành hiện thực Chính con người phát hiện và sáng tạo ra những nguồn lực mới, phát triển, phát huy nguồn lực tinh thần và sử dụng nó để phục vụ bản thân Tác giả cho rằng, nói đến nguồn lực con người là nói đến những yếu tố cấu thành khả năng, năng lực, sức mạnh sáng tạo của con người Nhưng điều quan trọng nhất trong nguồn lực con người

là ở chất lượng chứ không phải là số lượng Mà nói đến chất lượng nguồn nhân lực là nói đến hàm lượng trí tuệ trong đó; theo quan điểm của Đảng ta thì

“nguồn lực con người là nguồn lực của mọi nguồn lực” Nguồn lực con người

có trí tuệ là nguồn tài nguyên quý giá nhất Muốn thực hiện được chiến lược phát triển kinh tế-xã hội thì trước hết phải xây dựng và thực hiện tốt chiến lược phát triển con người toàn diện Phát triển giáo dục và đào tạo sẽ là yếu tố căn bản nhất đáp ứng yêu cầu đòi hỏi ấy Đi từ việc nghiên cứu các quan điểm, tư tưởng của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh về vấn đề con người, tác giả đã

trích dẫn lời của đồng chí Phạm Văn Đồng để khái quát vấn đề này: Hồ chủ tịch rất coi trọng con người bởi vì đó là vốn quý nhất Cuộc chiến đấu và chiến thắng của dân tộc Việt Nam trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước cũng như trong công cuộc xã hội chủ nghĩa xã hội, chung quy là thắng lợi của con người Cương lĩnh của Đảng đã khẳng định “Nguồn lực lớn nhất, quý báu nhất của chúng ta là tiềm lực con người Việt Nam, trong đó có tiềm lực trí tuệ” Vì vậy,

mọi chính sách, mọi giải pháp phải nhằm giải phóng và phát huy mọi tiềm năng của từng người, tập thể lao động và cả cộng đồng, toàn dân tộc- giải phóng lực lượng sản xuất Phát triển kinh tế gắn liền với phát triển xã hội và phát triển văn

hoá nhằm làm cho “mọi người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc; có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân, bảo đảm công bằng xã hội và dân chủ”.

Đảng ta luôn coi trọng sự phát triển con người được thể hiện ở luôn làm cho sức sáng tạo của con người được phát huy, giải phóng sức sản xuất, tạo nên

sự phát triển xã hội lành mạnh, một nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững Phát triển kinh tế luôn luôn gắn liền với phát triển văn hoá, nhằm vào phát triển

xã hội tốt đẹp, lấy phát triển người làm mục tiêu trung tâm Mục tiêu của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam ngày nay là tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững, để xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, con người và gia đình ấm no, hạnh phúc

Tác giả cho thấy mô hình giáo dục cho mọi người là xoá mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học và giáo dục thường xuyên ở những năm cuối của thế kỷ XX Thì bước sang thời kỳ đẩy mạnh CNH,HĐH mô hình đó phải là: phổ cập trung học cơ sở, giáo dục thường xuyên, phổ cập trung học và phổ cập nghề trong đội ngũ những người lao động làm cho tỷ lệ người lao động đã qua đào tạo tăng lên

về số lượng, có chất lượng tay nghề cao Nói đến phát triển nguồn nhân lực phục vụ CNH,HĐH không thể không nói tới nhân tố con người trong lực lượng sản xuất Nói đến phát triển người, vốn người thì trước hết phải có cách hiểu đúng đắn về con người, Đi từ cách tiếp cận con người theo quan điểm Mác xít,

tác giả nhận định “Trong xã hội có giai cấp sự giải phóng con người gắn liền với sự giải phóng giai cấp Đó là điều kiện tiên quyết để phát triển người” 1 Ngược lại, sự tác động của nhân tố con người có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ tiến trình của lịch sử Tiến bộ xã hội không phải là một quá trình tự động mà phải thông qua hoạt động của đông đảo mọi người trong xã hội Con người là nhân vật chính của lịch sử, vừa là mục tiêu, vừa là động lực để phát triển xã hội Nhân tố con người vừa là phương tiện sáng tạo ra mọi giá trị của vật chất và tinh thần, sáng tạo và hoàn thiện chính bản thân mình, đồng thời vừa là chủ

1 Sđd Tr 311

nhân sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực vô giá ấy Trên phương diện đó, vai trò nhân tố con người trong lực lượng sản xuất không phải toàn bộ nhân tố con người nói chung mà là nhân tố năng động nhất, sáng tạo nhất của quá trình sản xuất Chỉ có nhân tố con người mới làm thay đổi được công cụ sản xuất, tác động vào đối tượng sản xuất làm cho sản xuất ngày càng phát triển với năng xuất

và chất lượng cao, thay đổi quan hệ sản xuất và các quan hệ khác, nhằm mục đích ngày càng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của con người và toàn xã hội

Đề cập đến yếu tố con người trong lực lượng sản xuất theo tác giả thì không chỉ chú ý đến yếu tố kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, kinh nghiệm của người lao động mà đó phải là những con người có sự phát triển cao về trí tuệ, khoẻ mạnh về thế chất, giàu có về tinh thần, trong sáng về đạo đức, linh hoạt và văn minh trong ứng xử Vì vậy, cần cụ thể hoá mục tiêu ấy để đào tạo những người

có kiến thức văn hoá, khoa học, có kỹ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ, sáng tạo và có kỷ luật Đó là xu thế của thời đại: Thế kỷ XXI là thế kỷ kỹ thuật và nhân văn Theo đó, sự nghiệp giáo dục đào tạo cần tiếp tục đổi mới, có phương hướng tổng quát làm cho giáo dục đào tạo thật sự trở thành động lực thúc đẩy

và là một điều kiện cơ bản bảo đảm việc thực hiện những mục tiêu kinh tế- xã hội, xây dựng và bảo vệ đất nước

Nói đến phát triển giáo dục- phát triển con người ở bậc giáo dục phổ thông tác giả cho rằng việc phát triển giáo dục cần chú ý đến bốn vấn đề ở các cấp độ khác nhau: phát triển giáo dục trong phạm vi cả nước, trong từng vùng, từng tỉnh, ở các bậc học phù hợp với các chỉ tiêu phấn đấu; phát triển từng ngành học, có mục tiêu của bậc học, kế hoạch dạy học, chương trình môn học làm sao người quản lý phải nắm được nhu cầu phát triển của bậc học; phát triển giáo dục của một trường, một cộng đồng; phát triển người, phát triển nhân cách toàn bộ quá trình quản lý, giảng dạy, giáo dục là điều kiện để học sinh bằng hoạt động của mình sáng tạo nên bản thân, hình thành và phát triển nhân cách, hình thành và phát triển bản thân

Để làm sáng tỏ con người, vai trò của con người với tư cách là những chủ thể quyết định đến sự phát triển xã hội- kinh tế, tác giả đã lần lượt đi sâu nghiên

cứu làm rõ một số khái niệm cơ bản với tư cách là những khái niệm công

cụ:“Khái niệm con người”, “khái niệm phát triển người, khái niệm nhân cách và phân tích cấu trúc của nhân cách, sự hình thành và phát triển nhân cách” Với

phương pháp tiếp cận hoạt động- giá trị, thang giá trị tác giả đã làm rõ thêm sự cấp thiết cần phải phát triển giáo dục phát triển con người phục vụ phát triển kinh tế- xã hội nói chung và phục vụ sự nghiệp CNH,HĐH ở nước ta hiện nay Sau khi lần lượt nêu lại các quan điểm của Đảng ta về vấn đề con người qua các kỳ Đại hội, Hội nghị Trung ương; tác giả cho rằng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII

với tư tưởng “Lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững” là quan điểm cực kỳ quan trọng cho sự phát triển

con người trong thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh CNH,HĐH

Xuất phát từ những tư tưởng chỉ đạo của Đảng, tác giả cho rằng nhân loại bước vào thế kỷ XXI, thế kỷ của nền văn minh tri thức và nòng cốt là cách mạng công nghệ thông tin, cách mạng khoa học và công nghệ phát triển mạnh

mẽ đã dần trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp làm thay đổi sâu sắc mọi mặt của đời sống xã hội Vì vậy, yêu cầu của việc phát triển con người phục vụ CNH,HĐH hiện nay trước hết cần thấu triệt quan điểm đúng đắn về phát triển đất nước, phát triển kinh tế- xã hội, đẩy mạnh CNH,HĐH làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh theo đường lối Đại hội Đảng VIII quyết định Phát triển kinh tế gắn liền với phát triển xã hội theo quan điểm phát triển nội sinh, tự lực tự cường Phát triển kinh tế xã hội phải lấy con người

là trung tâm: con người là mục tiêu và động lực của sự phát triển xã hội- kinh tế

Trong phát triển phải tăng mức tổng sản phẩm quốc nội trên đầu người nhưng mặt khác phải vì sự phát triển người Phải có kế hoạch thoả mãn các nhu cầu cơ bản của con người

Phải thật sự coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, đầu tư vào con người là đầu tư cơ bản Phát triển giáo dục

- đào tạo phải coi trọng cả số lượng và chất lượng, phát huy tác dụng của quốc sách và hiệu quả của đầu tư vào giáo dục, vào con người

Trong phát triển con người cần phải chú ý đến cả tay nghề và đạo đức; đây là một quy luật của sự phát triển người và phát triển kinh tế- xã hội Phải làm sao nuôi dưỡng được ở mọi người, nhất là thế hệ trẻ về ý chí cách mạng, tình cảm cách mạng và hành động cách mạng Đây là nội dung cốt yếu trong nhân cách văn hoá của con người Việt Nam, các dân tộc sống trên đất nước Việt Nam đi vào CNH, HĐH

Nhiệm vụ của giáo dục nhân cách văn hoá ngày nay là phải coi trọng tác phong công nghiệp, lực lượng sản xuất và công tác, nâng cao năng xuất lao động, tạo thêm cơ hội tham gia, đóng góp, hội nhập vào cộng đồng và xã hội CNH, HĐH mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử đất nước, đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ sự nghiệp giáo dục, đào tạo, tạo nên những con người mang đậm đà bản sắc dân tộc, có trình độ khoa học và công nghệ, có tinh thần công dân, có nghĩa, có tình, có đạo đức và đạo lý; biết tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại

Để giáo dục, đào tạo giữ được vai trò nền tảng trong xã hội, tạo ra bước chuyển biến từ một nước nông nghiệp sang một nước công nghiệp, chiến lược đào tạo nguồn nhân lực của chúng ta phải đáp ứng yêu cầu của cả 3 nền kinh tế: kinh tế lao động sức người, kinh tế tài nguyên và kinh tế tri thức Phải đổi mới mạnh mẽ giáo dục và đào tạo nghề trung học chuyên nghiệp và đại học để đáp ứng được sự nghiệp CNH,HĐH trong thời đại thông tin, toàn cầu hoá và hội nhập, mở cửa và kinh tế thị trường nhằm đào tạo được đội ngũ lao động đáp ứng thị trường lao động

Phải đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo theo hướng gắn chặt với thị trường lao động, với sản xuất, kinh doanh; nâng cao chất lượng đào tạo học sinh ra trường có thể phục vụ trong các ngành sản xuất kinh doanh

Cần điều chỉnh cơ cấu ngành học, bậc học phù hợp với yêu cầu của từng lĩnh vực kinh tế, từng vùng đáp ứng được các yêu cầu và là động lực thúc đẩy kinh

tế của cả nước phát triển ổn định bền vững với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao Bên cạnh đó, cần phát triển nhiều khu công nghiệp, mở rộng các hình thức hợp tác liên doanh, liên kết với các thành phần kinh tế, góp phần giải quyết việc làm cho người lao động, giảm tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm