HBHIEH eiu-IMBBtl i PHAT HUY VAI TRO TANG LOP TRUNG LUU TRONG PHAT TRIEN XA HOI VA QUAN LY PHAT TRIEN XA HOI: KINH NGHIEM CUA CAC NU^C PHAT TRIEN I Vai trd tang Idp trung lini trong
Trang 1HBHIEH eiu-IMBBtl
i
PHAT HUY VAI TRO TANG LOP TRUNG LUU
TRONG PHAT TRIEN XA HOI VA QUAN LY PHAT TRIEN
XA HOI: KINH NGHIEM CUA CAC NU^C PHAT TRIEN
I Vai trd tang Idp trung lini trong phat
• trien %a hgi va quan ly phat trien xa hpi
Cde nudc phdt tridn trgn Me gitt da budc vdo
hoan cdnh hdu hign dai v&i ddc tiimg eO ban la
ting Idp tnmg luu bao gdm ca ba ting: tmng lim
trfin, tnmg luu giua va trung luu dutt, cMdm
80-90% tdng ddn sd
Dac trung co ban, ndi trdi ciia ting ldp trung
luu Id tMh da dang vd nghd ngMgp, Mudc khu vuc
hdu cfing ngMgp tflc la khu vue dich vu; ttmh dd
bpc vdh, trinh dd chuydn mdn ky Mudt bdc cao,
tuyet dai da sd cic thdnh vidn Mudc ting Idp tnmg
luu ed tiinh dd ttnng hgc phd thdng ttd ldn, tl
trpng tdt ngMgp dai hoc vd sau dai hgc ngiy eing
tang Do vdy, ting ldp trung luu eu Md la tdng Idp
tinng luu mtt Mudng dugc gpi li ting ldp "lao
dfing tri Mflc", "cfing nhin cd trdng" ma chuygn
gia vd quan If ngutt My Peter Dmcker gpi l i
ngutt "lao ddng Mdng minh" \en ti ttpng cMein
da sd trong din sd vd trinh dfi hpc v& chuydn
mfin ky Muat bac cao lai lam vide chu ydu trong
linh vuc ddc trung ciia xd hfii phdt tridn Id khu vue
dich vu, ting ldp trung luu ddng vai trd quydt dinh
ddi v&i dtt sdng kinh td, ehmh tri, vin hda, tinh
Mdn cua cdc xa bdi phdt tridn Trong mfit Mtt gian
ddi, cac nudc phat tridn quan Mdm rdng; tdng ldp
tnmg luu la ndn tang eua su dn dinb xa hfii, dn
dinh vi mat chinh tri Id CO sd cho ndn kinh td thi
trudng vi su din ehu Chfnh vi viy, ngMdn cflu vd
ting Idp trung luu Iudn la mtt quan tdm hang diu,
nhu mdt ehmh sdch ciia cic nhd nudc phuong Tiy
Didu ndy Md Mdn dde bifit ro qua cac cudc traiM
ctt ldng Mdng: Lftig cfl vifin ndo dupe su ung hd
ciia tdng ldp trung luu tM flng cit vifin dd se ttung
cit btt vi ting Idp tiung luu cMdm da sfl trong cu:
tri vd tdng ldp trung Itm Iai la nhttng cfl tri tfch cue
Mam gia dtt sdng ehmh tii, xa hfii Do vdy trdn
* Pho Gido sU, Tien sl, Hpc viin Chinh tri Khu vUc I
Me gitt cac nhi khoa hpe chinh tri da ndi din
"chmh tri mtt" v&i Iuc lupng, sflc manh vd quy&i
Iuc nam ttong tay ting I6p tnmg luu
Tdng ldp trung luu khfing chi ddng nMdu thui
ma cdn ddng vai ttd cai tidh, ddi mtt vd sang tao
ra cac san phdm, cie dich vu cdc cdng nghg tao ra ngufln vdn hQu hinh, ngudn vdn pM kinh td (feng ngay cdng cMdm ti trpng Idn trong tdng ciia cii cua xa hfii Ting ldp tirung luu cung ddng vai tr6
ngay cang to ldn trong Muc Mgn an sinh xa hdi \k
bao vg mfii trudng sinh thii - xa hfii
2 Mpt so kinh nghiem cua Nga va Nhdt trong phat huy vai tro ciia tang Idp trung Iuu
* Kinh nghiim cua Nga
- Kuih ngMem phat huy vai tro ting ldp ttung luu Mam gia phit trien kinh td, xa hfii
Sd ddng ^ g idp trung luu Nga Mgn nay Mam gia vao viec kinh doanh viia vd nho 6 Nga M6n nay, ting ldp trung luu gdm nhiing ngutt ed kha ndng ddc I ^ vd kinh te, c6 doanh ngMep, cdng ty
v i dich vu, c:6 Muc td va su ngMgp ridng cua minh, nhu cde nhd khoa hpc, cdc linh muc, nhQng bic
sy, nhQng luit su, edc nha quan ly trung gian Ndu ting ldp nay cdng dfing due, thi vigc kinh doanh nhd cdng vttng chic hon Bfin canh vigc Mam gia vao qui trtnh san xuat, tao ra cua cat trong xa hfii,
hp cdn Id nhflng nha diu M, nhflng ngutt nfip ciC khoan Mud ldn cho nha nudc Theo udc tfnh cia
Ngin hdng Md gitt tdng Idp tinng luu b Nga c6
mflc Mu nhip M 3000 ddn 3500 USD/Mang T\iy nMdn, ttong nim 2009, Mu nhap binh quin ciia
ting ldp nay giam khoang 12,6% va b (Knh cao
eua Mtt gian khung hoang kinh td, mflc Mu nh^ nay gidm 9.5% Theo tap cM' Forbes kM ndi vfi
chu dd niy trong nim 2012, tdng ldp ttnng luu b
Nga cMdm khodng 47,8%, dira ttfin Mu nhap binh quan diu ngutt tfl 4.000 ddn $ 10.000 mfit nam
- Kinh ngMgm phit huy vai ttd ting Idp trung luu trong dn dinh tinh hMh chinh t r i - x a
36 TAP CHf G l A o DMC LY L U A N - SO 222 (2014)
Trang 2hfii, tao ra su dam bao cho eon dudng dfie ldp vd
phdt Iridn
Bfi miy hdnh chinh cua xa hfii ddn su Nga cd
mfit ri lg Idn nhung ngutt Mufie ting Idp Irung luu
NMdu ngutt Mudc giai edp Irung iuu cung ddng
Mtt la eie chu doanh nghidp - cdc nha diu M
Vigc tdng ldp tnmg Iuu ngdy edng Itti manh eho
phdp mdt nhd nude duy trt su dn dinh bdt chdp
nhiMg cing thang Muttig xuydn gia ting btt
nhibig ngutt nghdo nhdt Chinh vi viy hg tham
gia vdo qud tiinh kidm sodt didu hanh hdnh chinh
- mfit ttong cac ydu td quan trpng tao ra su dn dinh
trong xa hfii Nga Mgn nay
- Kinh ngMdm trong phdt buy vai trd ting Idp
trung luu tham gia va vific dinh hudng cic gid tri
xa hfii
Cic nha xa hfii hgc tdp trung nhidu chu y dd
ngMdn cflu ede gid tri va cdc djnh hudng gia tri
ciia ede ddn eu khdc nhau, ttong sd niy ed cie dai
dign Mudc cic giai cdp khic nhau eiia xa hfii Cdc
gid tri - ddy la nhiMg khii mdm duoc xd hfii tdn
thdnh va phin tin qua da sd: Md Mgn if nhflng ^
tdl dep cdng ly, ehii ngMa ydu nude, tinh yfiu,
tinh hQu nghi
Vige ngMfin cflu cic dinh hudng gia tri cua
tdng ldp tmng Iuu b nudc Nga da chi ra rdng,
ttong tdt ea cdc ydu td, md cd kha ndng dat dugc
Mdnh cdng ttong cudc sdng, Mudng Id nhung kha
nang tdt dugc cMa ra, vide gido due tdt, lao ddng
kifin trt
Ndu so sanh quan Mgm vd eac ydu td Minh
cdng 6 nudc Nga v&i b phuong Tdy, tM cd cam
nhdn rang, nhung ngutt Nga dd eao ban nMdu y
ngMa eiia cie ydu td cd nhdn ciia sU Manh cdng,
edn cic ydu td ed Ufin quan vbi giio due, lao ddng
vd ngudn gdc xa hdi cd ^ nghia nhd hon so v^
nhiMg ngutt Tdy Au Vide phdn ti'ch sdu sac ban
da chi ra ring, y ngMa khfing nhd dd dat dupc
nhiing Manh cfing da nhin dupc btt nhQng muc
dfch tinh Min, dung hon la su chuin bi vi pham
mfit sd tidu chuin ludt phdp vi dao ly
* Kinh nghiem cua Nhdt
- Phit huy vai trd cua ting ldp tnmg Iuu trong
quan I^ xa hfii: phflc Igi xa hfli vd an sinh xa hfii
Kinh ngMfim Minh cdng cin hpc tip nh^ la
mfii ndm Oiinh phu Nhdt Ban danh mdt khoan
ngdn sdch khdng Id di cM tidu phflc lgi xa hdi Vi
du ndm tdi khda 2005, Nhdt Ban da clii hon 1.644
ti JPY cho phuc lgi xa hdi (chinh xac Id 1.644.300
ttidu JPY), ttong dd khoim cM tidu Idn nhit li dinh cho hd trg tie em, cMdm hon 44%
Co cdu cM phuc lgi xa hdi cua Nhdt Ban cho thdy ddi Mgng tte em dupc quan tdm hd ttp, cham
sde, nudi duSng nMdu nhit vbi hon 70% tdng cM
phiic lgi xa hdi Rit co Md Chmh phu Nhdt Ban da tdng cM phue Itt xa hdi cbo tre em dd hudng vdo giai quydt mfit trong nhQng vdh dd xa hfii cdp bdch hang ddu Men nay la tinh ttang giam mflc sinh
Ven viec Chinh phu hfi trp chdm sdc, nudi dudng
tre em, phu nfl va gia ttnh Nhdt Ban se btt dugc ginh nang tai chinh cho tre em vd rit cd Md nhd vdy ma mflc sinh eiia Nhdt Ban se khdng giam ma cdn tdng
Nhung cM phflc Igi xa hfii cbo ngutt gia cM cMdm mfit ri le rdt nhd Id 0.2%, ttong kM dd din
sd eao Mdi cila Nhdt Ban cMdm ti trpng cao trong tdng ddn sd vd dang ed xu thd tdng Idn Rit cd Md
la vdh dd gia hda ddn sd noi chung vd chdm sdc ngutt gid noi ridng dang chu ydu dupc ddnh cho
ca nhdn giai quydt bang cdc ngudn kinh phi ed
nbdn M eie ngudn tidt kigm vi bao Mdm ciMg v&i
su ddng gdp, hd ttg cua gia dinh vd edng ddng
- Kinh ngMem huy ddng su Mam gia ciia cdc td chflc pM Ipi nhudn ttong giai quydt vdh dd xa hfii Trong kM mdt sd nha quan ly Vigt Nam eon lo
ngai, canh giie v&i cic td chfle pM Ipi nhudn vd
eie td ehflc xa hfii din su tM Nhdt Ban c6 kinh ngMgm rdi tdt trong vide phat huy vai ttd cua ting ldp ttung luu Mdng qua cdc td ehflc pM Igi nhudn Trdn Muc td, sd lugng cdc td chflc pM lgi
nhudn b Nhdt Ban da tdng rdt nhanh trong Mtt
gian qua Vi du, nam 2000, Nhit Ban cd tdng cfing 2.165 td chfle pM Itt nhudn boat dfing, vdo ndm 2005, con sd ndy tdng hon 10 lin va dat 22.424 td ehflc
d Nhdt Ban cac td ehiic pM lpi nhudn boat dfing
ttong cae Uhh vue xa hdi nhu y id, giio due, nudi duong tre em, bao vfi mfii trudng vd nMdu Iinh vuc khic Trong sd dd, Ehh vuc Mu hflt dugc nMdu td chflc tbam gia boat dfing nhdt Id Dnh vue "sflc
khoe/y dupc" vdi 12.724 td chflc, thfl hai Id Unh vuc
"gjao due xa hfii" ven 10.559 td chfle Luih vuc c6 ft
td chflc ytd Igi nhudn boat dfing nhdt la Unh vuc
"hgp tdc qude tS\ nhung ngay ca Iinh vuc ndy cung
Mu hflt dugc 4.872 td ehflc tiiam gia
NgMfin cthi vai tto ting Idp trung luu trong
quan IJ xa hdi va phit tridn xa lifii b Nhdt Ban vi
Nga cho thdy cac nude ndy dd dat dugc trinh dfi
TAP C H I GIAO DMC LY LUAN - S 6 222 (2014) 37