©Th s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông Giới thiệu về Báo chí Truyền thông 16/09/2019 Đại học Quốc Gia Hà Nội Đại học Khoa học Xã Hội và Nhân Văn University of Social Sciences and Humaniti[.]
Trang 1Giới thiệu về
Báo chí Truyền thông
16/09/2019
Đại học Quốc Gia Hà Nội
Đại học Khoa học Xã Hội và Nhân Văn
University of Social Sciences and Humanities
Trang 2©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Nội dung
1 Giới thiệu
2 Truyền thông
3 Các loại hình truyền thông
4 Một số mô hình truyền thông
5 Thực hành
2
Trang 3Giới thiệu
Trang 4©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Giới thiệu
4
Sinh ngày: 28/10/1955 Học vấn: ĐH Havard (Bỏ năm 1974) Nghề nghiệp:
- Chủ tịch Microsoft
- Chủ tịch Corbis
- Đồng chủ tịch Quỹ Bill & Melinda Gates
- Giám đốc của Berkshire Hathaway
- CEO của Cascade Investment
Tài sản: 105 tỷ USD (2019)
Trang 5Giới thiệu
Thảo luận câu hỏi sau:
▪ Điều gì làm nên thành công của Bill Gate?
Trang 6©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Trang 7Giới thiệu
- 1968: Hội phụ huynh trường
Lakeside thành lập CLB máy tính với
1 máy đánh chữ Model 33 ASR và 1 máy tính GE
- CLB sở hữu được máy tính này do 1 người trong Ban Phụ Huynh là
người sáng lập 1 công ty máy tính C-Cubed.
Trang 8©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Giới thiệu
8
- 1968: sau giờ học đến công ty
C-Cubed cộng tác việc lập trình và thử nghiệm phần mềm.
- Sau đó, thực hiện công việc tương
tự ở công ty máy tính ISI
- Trong năm 1968, Bill Gate có khoảng 1.575 giờ làm việc với máy tính ~ Tương đương 8/ngày trong 6 tháng liên tiếp.
Trang 9Giới thiệu
- Sau đó, Bill Gate tiếp tục công việc lập trình và thử nghiệp phần mềm với 1 loạt các công ty:
- TWR
- CCC
- Information Sciences, Inc
- Năm 1973, Bill Gate đã có 10.000 giờ kinh nghiệm lập trình khi tốt nghiệp trung học
Trang 10©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Giới thiệu
10
Trang 11Giới thiệu
Đam mê + Cơ hội + 10.000 giờ
Trang 12©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Giới thiệu
„Không ai có thể không giao tiếp“
– Paul Watzlawick , Bác sĩ – nhà tâm lý học
12
Trang 13Truyền thông
Vậy thế nào là truyền thông (communication)?
Trang 14©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
• Truyền thông có phải là khi bạn trai/bạn gái bạn dỗi
và không chịu nói chuyện?
• Truyền thông có phải là khi cầu thủ đội bạn giơ
ngón tay giữa hướng về bạn?
14
Trang 15Truyền thông
Trang 16©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Định nghĩa truyền thông
– Là quá trình truyền tải ý nghĩa giữa các thực thể sống
hoặc giữa máy móc và thực thể sống
– Truyền thông chỉ bao gồm việc truyền tải giữa người và người
– Giao tiếp sinh học, giao tiếp cơ học (mọi quy trình truyền
tải thông tin)
16
Trang 17Các loại hình truyền thông
Truyền thông qua máy tính
Truyền thông đại chúng Giao tiếp giữa người và người
Trang 18©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
18
Trang 19Mô hình truyền thông (I)
• Thảo luận nhóm:
– Kênh truyền thông là gì?
– Điều kiện tối thiểu để truyền thông có thể diễn ra là gì?
Trang 20©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
20
– Âm thanh (ngôn ngữ nói, cao độ, trường độ ) – Hình ảnh (Nét mặt, cử chỉ, chữ viết, hạnh động) – Xúc giác
– Khứu giác – Nhiệt độ – Vị giác
Trang 21Mô hình truyền thông (II)
Trang 22©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông 22
Trang 23Mô hình truyền thông (IV)
Trang 24©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông 24
thể có chủ đích hoặc không) như động cơ, giá trị, cảm xúc.
người nghe.
khuyên, chỉ dẫn hoặc ảnh hưởng mà người nói
đang hướng tới.
Trang 25Mô hình truyền thông (V)
Trang 26©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông 26
Trang 27• Đặc điểm lớn nhất giữa Truyền thông đại chúng và các loại hình Truyền thông khác là gì?
• Vai trò của truyền thông:
– Thông tin – Kiểm soát – Xã hội
Trang 28©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Thực hành
28
• Điền các thông tin của Fanpage như một trang tạp
chí thật
• Trong phần giới thiệu trang thêm 1 dòng: „Trang
fanpage này được thành lập như một bài tập của sinh viên khoa Báo chí và Truyền thông, ĐH
KHXHNV Trang này không có giá trị thương mại“.
Trang 29Giới thiệu về
Báo chí Truyền thông
23/09/2019
Đại học Quốc Gia Hà Nội
Đại học Khoa học Xã Hội và Nhân Văn
University of Social Sciences and Humanities
Trang 30©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Nội dung
1 Bản chất của sản phẩm truyền thông
2 Truyền thông qua các kỷ nguyên
2
Trang 31Đặc điểm của các phương tiện truyền
thông
1 Đặc tính kép
2 Tài sản văn hóa và kinh tế
3 Truyền thông là một loại hình dịch vụ
4 Tính không cạnh tranh khi tiêu thụ
5 Tính không loại trừ khi tiêu thụ
6 Hàng hóa trải nghiệm
7 Cấu trúc chi phí đặc biệt
8 Hiệu ứng mạng lưới
Trang 32©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
4
Trang 34©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
6
Trang 352- Tài sản văn hóa và kinh tế
Trang 36©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Ví dụ: cá, than, nước…
Do con người chế tạo ra
Ví dụ: ô tô,
TV, bánh mỳ, thép…
Dịch vụ do con người cung cấp
Ví dụ: cắt tóc, khách sạn…
Sản phẩm của thiên nhiên.
Ví dụ: cảnh quan thiên nhiên, nắng, gió…
Qua sản xuất
Trang 374- Tính không cạnh tranh khi tiêu thụ
• Một cá nhân có thể tiêu dùng hàng hóa mà không làm giảm đi
sự hiện diện hay lợi ích của hàng hóa đó đối với những người khác.
Trang 38©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
• Không thể cản trở người khác tiêu dùng hay tiếp nhận lợi ích của hàng hóa
10
Trang 39Sản phẩm truyền thông trong tiêu thụ
Trang 40©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Sản phẩm truyền thông(Báo, Phim, Tạp chí, tiểu
Trang 41• Nội dung chính là nếu sản xuất với quy mô càng lớn thì chi phí
và giá thành trên một đơn vị sản phẩm sẽ càng giảm, làm gia
Trang 42©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
14
Chi phí trung bình
Chi phí trung bình cho một đơn vị giảm
Số lượng
Trang 438- Hiệu ứng mạng lưới
• Quy luật cung cầu: giá trị hàng tăng theo độ hiếm
• Giá trị của sản phẩm truyền thông tăng theo độ phủ
• [N x (N-1)]/2, với N là số người trong mạng lưới
Trang 44©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
• Tác dụng của các sản phẩm truyền thông ?
16
Trang 45Tác dụng của các sản phẩm truyền thông
• Truy cập thông tin
• Giao tiếp
• Nhu cầu xã hội
-> Tiêu thụ
• Quảng bá sản phẩm/dịch vụ
Trang 46©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Loại hình Tiêu chí Định nghĩa
Độ khuếch tán Số lượng người mượn báo Lượng tiếp cận Số lượng người đọc
Báo hình Lượng tiếp cận Số lượng người xem
Thị phần Đặc điểm người xem
Page impressions Số lần trang web được tải AdClicks Số lần click quảng cáo Click-through-rate
(Response rate)
Tỉ lệ click quảng cáo/số lần web được tải
18
Trang 47Truyền thông , ký hiệu và văn bản
Trang 48©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
• Các sản phẩm truyền thông thực tế là tập hợp các ký hiệu
20
Trang 49Truyền thông , ký hiệu và văn bản
• Ký hiệu là gì?
• Dấu hiệu, ký hiệu, biểu tượng khác nhau ra sao?
Trang 50©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
• Văn bản: tập hợp các ký hiệu một cách hệ thống nhằm truyền tải một ý nghĩa chung.
• Text, context, hypertext, paratext?
22
Trang 51Các giai đoạn của Truyền thông
Trang 52©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
24
Giai đoạn Yếu tố chính Thời gian
1 Con người Tới thế kỷ 16
Trang 53Các giai đoạn của Truyền thông
Giai đoạn 1:
• Vũ điệu
• Truyền miệng
• Nhà hát
Trang 54©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Trang 55Các giai đoạn của Truyền thông
Trang 56©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Trang 57Các giai đoạn của Truyền thông
Trang 58©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông 30
Trang 59Bài tập ứng dụng
trang tạp chí điện tử.
Trang 60©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Giới thiệu về
Báo chí Truyền thông
30/09/2019
Đại học Quốc Gia Hà Nội
Đại học Khoa học Xã Hội và Nhân Văn
University of Social Sciences and Humanities
1
Trang 61Nội dung
1 Định nghĩa về báo chí
2 Sơ lược về lịch sử báo chí và báo chí Việt Nam
Trang 62©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Báo chí là gì?
1 Báo chí (報紙)
• 報 (Báo): Thông tin
• 紙 (Chí): Giấy tờ
2 Là cách gọi tắt chung của các loại hình truyền tải thông
tin đại chúng (báo hình, báo in, báo phát thanh…)
3
Trang 63Báo chí là gì?
1 Định nghĩa quốc tế:
– „literature in a hurry“ – Jose A Quirino
– Báo chí là hoạt động thu thập, xử lý và truyền bá thông
tin về sự kiện hoặc hiện tượng thông qua các phương tiện truyền thông tới các nhóm công chúng.
Trang 64©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
1 Theo Luật Báo Chí 1999:
• Báo chí Việt Nam bao gồm :
– Báo in (báo, tạp chí, bản tin thời sự, bản tin thông tấn) – Báo nói (chương trình phát thanh)
– Báo hình (chương trình truyền hình, chương trình nghe
-nhìn thời sự được thực hiện bằng các phương tiện kỹ thuật khác nhau)
– Báo điện tử (được thực hiện trên mạng thông tin máy tính)
5
Trang 65Vị trí của báo chí trong đời sống xã hội
1 Báo chí thuộc thượng tầng kiến trúc, có liên quan chặt
chẽ đến hạ tầng cơ sở và thúc đẩy sự phát triển lẫn nhau
2 Báo chí ra đời do nhu cầu khách quan về thông tin của
con người và xã hội, bị chi phối bởi các yếu tố kinh tế, xã hội, KH-KT và môi trường giao lưu quốc tế
Trang 66©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
1 Báo chí là hình thức hoạt động thông tin mang tính chính
trị xã hội
2 Nghề báo là một nghề hoạt động chính trị
3 Hoạt động báo chí là hoạt động trên lĩnh vực chính trị, tư
tưởng và văn hóa
7
Trang 67Vai trò của báo chí trong đời sống xã hội
Báo chí luôn là công cụ, phương tiện và vũ khí sắc bén của
một giai cấp, một chế độ chính trị để truyền bá tư tưởng, bảo
vệ lợi ích và duy trì địa vị thống trị của mình trong từng giai đoạn lịch sử
Trang 68©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
9
Trang 69Tờ báo đầu tiên
• Acta Diurna
• 59 TCN, đế quốc La Mã
• Dán ở những nơi công cộng như
quảng trường, nhà tắm công cộng…
• Ghi lại những sự kiện đã diễn ra
hoặc sẽ diễn ra như lịch giác đấu,
phán quyết tòa án, chiêm tinh, cáo phó…
Trang 70©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
11
• Tại Châu Á, thông báo từ triều đình tới các cấp địa phương
• Bắt đầu xuất hiện từ thời nhà Đường và kéo dài hết nhà
Thanh
Trang 71Tờ báo đầu tiên
• Những tờ báo được xuất bản định kỳ đầu tiên được ra đời tại Antwerp (Bỉ) và các thành phố tại Đức khoảng những năm
1609.
• Tờ báo tiếng Anh đầu tiên – Weekly News
ra đời năm 1622
Trang 72©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
13
• Ban đầu các chính phủ kiểm
duyệt báo chí
• Từ thế kỷ 18, báo chí dần dần
giành được những đặc quyền
và duy trì tới hiện nay
Trang 73Lịch sử báo chí Việt Nam
Trang 74©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
15
Trang 75Lược sử báo chí Việt Nam
Trang 76©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
17
• 1865 Tờ báo quốc ngữ đầu
tiên của Việt Nam
• Gia Định Báo
• Báo đình bản ngày 1/1/1910
Trang 77Lược sử báo chí Việt Nam
• 1919 tờ nhật báo đầu tiên
• Trung Bắc Tân Văn
• Báo đình bản 4/1941 Ra tất
cả 7.000 số
Trang 78©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
19
• 21/6/1925 tờ báo cách mạng
đầu tiên
• Thanh Niên
• Thành lập bởi Nguyễn Ái
Quốc Trở thành ngày báo
chí cách mạng Việt Nam
Trang 79Lược sử báo chí Việt Nam
• 15/9/1945 Thông tấn xã Việt
Nam được thành lập
Trang 80©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
21
• 1951 báo Nhân Dân – Cơ
quan ngôn luận của Đảng
Cộng Sản Việt Nam ra đời
Trang 81Lược sử báo chí Việt Nam
• 1997 tờ báo điện tử đầu tiên
– Tạp chí Quê Hương ra đời
Trang 82©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Bài tập ứng dụng
trang báo điện tử.
23
Trang 83Giới thiệu về
Báo chí Truyền thông
07/10/2019
Đại học Quốc Gia Hà Nội
Đại học Khoa học Xã Hội và Nhân Văn
University of Social Sciences and Humanities
Trang 84©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Nội dung
1 4 học thuyết báo chí truyền thông cơ bản
2
Trang 85Học thuyết báo chí truyền thông
Trang 86©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
„Báo chí luôn là công cụ, phương tiện và vũ khí sắc bén của một giai cấp, một chế độ chính trị để truyền bá tư tưởng, bảo vệ lợi ích và duy trì địa vị thống trị của mình trong từng giai đoạn lịch sử“ - Karl Marx
4
Trang 87Vai trò của báo chí trong đời sống xã hội
• Để khái quát hóa và hệ thống hóa các mô hình báo chí
truyền thông trên thế giới, Siebert, Peterson và Schramm đã cho ra đời 4 học thuyết báo chí truyền thông vào năm 1956.
• 4 học thuyết này tập hợp những đặc điểm nổi trội nhất của
báo chí truyền thông trong đời sống xã hội.
• Mặc dù, 4 học thuyết này có nhiều ý kiến trái chiều và chỉ
trích Song trong thời điểm hiện tại, các học thuyết này vẫn
là công cụ hữu ích để phân loại các mô hình báo chí truyền thông tại các quốc gia khác nhau trên thế giới.
Trang 88©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
• Theo Siebert, Peterson và Schramm 4 học thuyết báo chí
truyền thông bao gồm:
– 1 Thuyết chuyên chế/chuyên quyền
– 2 Thuyết tự do
– 3 Thuyết trách nhiệm xã hội
– 4 Thuyết báo chí cộng sản
6
Trang 89Báo chí chuyên quyền
• Thuyết chuyên quyền (Authoritarian Theory) ra đời trong khoảng thế kỷ XVI - XVII ở nước Anh Học thuyết ủng hộ các chính sách của chính phủ về quyền lực nhằm phục vụ nhà nước.
(Siebert, Peterson, & Schramm, 1963)
Trang 90©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
• Bởi vậy, trong báo chí dù có thể thuộc sở hữu của chính phủ
hoặc tư nhân nhưng là một công cụ của nhà nước và không
có quyền chất vấn các hoạt động của chính phủ.
• Phải có trách nhiệm phục vụ các cơ quan chức năng thực
hiện mục tiêu đề ra để bênh vực cá nhân hoặc chính thể cầm quyền.
• Chính phủ cấp phép và đánh thuế đặc biệt nếu các tờ báo vi
phạm có thể bị tịch thu giấy phép và đóng cửa
8
Trang 91Báo chí chuyên quyền
• Thể hiện trong môi trường độc tài toàn trị, ở những quốc gia
có nền dân chủ yếu hoặc đang có nguy cơ rơi vào chủ nghĩa
độc tài
Trang 92©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Báo chí cộng sản
• Báo chí cộng sản được hình thành trên nền tảng của chủ nghĩa Marx-Lenin Điều đó có nghĩa là báo chí quán triệt trong nội dung của mình lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, thế giới quan duy vật biện chứng, nhân sinh quan cách mạng.
• Báo chí cộng sản được sở hữu bởi nhà nước với nền chuyên chính vô sản, hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản.
• Báo chí cộng sản là vũ khí sắc bén trong đấu tranh giai cấp
10
Trang 93Báo chí tự do
• Thuyết Tự Do (Libertarian Theory) được phát triển ở Châu
Âu từ thế kỷ 16, sau đó mở rộng tầm ảnh hưởng tới Mỹ và các quốc gia khác.
• Theo học thuyết này, báo chí có thể tự do phản ánh mà
không chịu bất kỳ sự kiểm duyệt nào để đảm bảo vai trò cung cấp thông tin, giải trí, kinh doanh và đặc biệt là công cụ kiểm tra, giám sát chính phủ (watch dog)
• Báo chí chủ yếu thuộc sở hữu tư nhân.
Trang 94©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Báo chí tự do
• Thuyết Tự Do (Libertarian Theory) hiện nay là mô hình được nền báo chí truyền thông tại Mỹ áp dụng.
• Theo đó, báo chí được nhìn nhận như 1 phần của thị trường
tự do Bởi vậy, loại thông tin nào được công chúng yêu thích nhất sẽ được tập trung khai thác.
• Tuy nhiên, học thuyết này cũng vấp phải lo ngại rằng báo chí
truyền thông sẽ không chú trọng vào chất lượng mà chỉ ưu tiên cho độ phủ và hợp đồng quảng cáo.
12
Trang 95Báo chí trách nhiệm xã hội
• Thuyết Trách nhiệm Xã hội (Social-Responsibility Theory) là
sự phát triển tiếp nối của Thuyết Tự Do.
• Theo học thuyết này, không phải bất kỳ ai cũng có thể đưa
tin thông qua báo chí Thay vào đó, học thuyết yêu cầu tự do báo chí phải đảm bảo các quy tắc và chuẩn mực truyền thông.
• Mục đích chủ yếu của báo chí là nhằm phục vụ lợi ích công
và do đó tránh sự can thiệp của chính phủ Chủ sở hữu chủ
Trang 96©Th.s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông
Báo chí trách nhiệm xã hội
• Thuyết Trách nhiệm Xã hội (Social-Responsibility Theory)
hiện đang được áp dụng ở nhiều nước tuỳ theo bối cảnh lịch sử.
• Ở Đức, báo chí bắt đầu tiếp nhận mô hình này sau Thế Chiến
Thứ 2.
• Ở nhiều nước Đông Âu, sau khi Liên Bang Sô Viết sụp đổ nền
báo chí cũng theo định hướng này.
14