ĐỀ CƯƠNG MÔN XÂY DỰNG ĐẢNG MỤC LỤC Câu 1: Những nguyên tắc xây dựng Đảng Cộng sản của C.Mác và Ph.Ăgghen 1 Câu 2: Trình bày những nội dung quan điểm xây dựng đảng kiểu mới của Lê Nin? 3 Câu 3: Những phát triển mới của Đảng về công tác cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước? 7 Câu hỏi 4: Những nội dung cơ bản của nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân? Đánh giá những ưu điểm, hạn chế việc thực hiện nguyên tắc tại địa phương, đơn vị nơi đồng chí sinh hoạt hoặc công tác? 10 Câu 5 Những vấn đề đặt ra trong quá trình tổ chức đại hội đảng bộ, chi bộ? Đề xuất giải pháp khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quá trình tổ chức đại hội? 11 Câu 6: Trình bày vai trò công tác kiểm tra, giám sát của tổ chức cơ sở đảng? Vai trò của công tác này có tác dụng như thế nào đối với tổ chức đảng nơi công tác hoặc sinh hoạt? 14 Câu 7. Trình bày nghiệp vụ công tác văn phòng cấp ủy cơ sở? Liên hệ với thực tiễn công tác văn phòng cấp ủy của tổ chức cơ sở đảng đc? 18 Câu 8. Phân tích làm rõ khái nhiệm công tác dân vận? Tại sao tổ chức cơ sở đảng phải thực hiện công tác dân vận? 21
Trang 1ĐỀ CƯƠNG MÔN XÂY DỰNG ĐẢNG
MỤC LỤC
Câu 1: Những nguyên tắc xây dựng Đảng Cộng sản của C.Mác và Ph.Ăgghen 1Câu 2: Trình bày những nội dung quan điểm xây dựng đảng kiểu mới của Lê Nin? 3Câu 3: Những phát triển mới của Đảng về công tác cán bộ trong thời kỳ đẩy
mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước? 7Câu hỏi 4: Những nội dung cơ bản của nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân? Đánh giá những ưu điểm, hạn chế việc thực hiện nguyên tắc tại địa phương, đơn vị nơi đồng chí sinh hoạt hoặc công tác? 10Câu 5 Những vấn đề đặt ra trong quá trình tổ chức đại hội đảng bộ, chi bộ? Đề xuất giải pháp khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quá trình tổ chức đại hội? 11Câu 6: Trình bày vai trò công tác kiểm tra, giám sát của tổ chức cơ sở đảng? Vaitrò của công tác này có tác dụng như thế nào đối với tổ chức đảng nơi công tác hoặc sinh hoạt? 14Câu 7 Trình bày nghiệp vụ công tác văn phòng cấp ủy cơ sở? Liên hệ với thực tiễn công tác văn phòng cấp ủy của tổ chức cơ sở đảng đ/c? 18Câu 8 Phân tích làm rõ khái nhiệm công tác dân vận? Tại sao tổ chức cơ sở
đảng phải thực hiện công tác dân vận? 21
Trang 2Câu 1: Những nguyên tắc xây dựng Đảng Cộng sản của C.Mác và Ph.Ăgghen
Trả lời:
C.Mác và Ph.Ăgghen cho rằng Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và
tổ chức và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng cộng sản Cụ thể:
- Xây dựng đảng về chính trị bao gồm xây dựng cương lĩnh chính trị vàđường lối đúng đắn của cách mạng; nâng cao phẩm chất chính trị của đội ngũđảng viên; củng cố, nâng cao uy tín chính trị của đảng trong nhân dân và trêntrường quốc tế, nâng cao vai trò lãnh đạo chính trị của đảng Các nội dung nàyđều rất quan trọng, nhưng xây dựng cương lĩnh chính trị là vấn đề quan trọnghàng đầu, là nguyên tắc cần thực hiện nghiêm ngặt đối với đảng cộng sản
- Xây dựng Đảng về tư tưởng:
Tức là củng cố vững chắc, phát triển nền tảng tư tưởng trong hoạt độngcủa đảng, làm cho nền tảng tư tưởng của đảng chiếm ưu thế trong xã hội, trởthành động lực phát triển xã hội; xây dựng và tăng cường thống nhất tư tưởngchính trị trong đảng; tăng cường đấu tranh tư tưởng lí luận, chủ đọng ngăn chặn,phản bác các thông tin, quan điểm xuyên tạc, sai trái, thù địch và làm thất bạimọi âm mưu, hoạt động phá hoại đảng, cách mạng của các thế lực thù địch; đấutranh, ngăn chặn, đầy lùi tình trạng tiêu cực, suy thoái về tư tưởng chính trịtrong các tổ chức đảng và đảng viên
Đảng phải tiến hành công tác tư tưởng, lý luận nhằm tuyên truyền, phát triểnchủ nghĩa Mác-Lênin, đường lối, quan điểm của Đảng trong nhân dân, làm chuyểnbiến tư tưởng của nhân dân theo hướng tiến bộ để họ thực hiện mục tiêu, lý tưởngcủa Đảng
Xây dựng đảng về tư tưởng được tiến hành chủ yếu thông qua công tác tưtưởng, lí luận của đảng, gồm hai bộ phận: Công tác tư tưởng trong nội bộ Đảng
và Công tác tư tưởng trong giai cấp công nhân, nhân dân lao động và đấu tranhkiên quyết không khoan nhượng với các quan điểm, tư tưởng vô chính phủ
- Xây dựng đảng về tổ chức và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảngcộng sản: Những nguyên tắc này được thể hiện tập trung ở Điều lệ của Liên đoànnhững người cộng sản và Hội liên hiệp công nhân quốc tế (Quốc tế thứ nhất), baogồm:
+ Đảng xây dựng tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ(mặc dù hai ông chưa dùng thuật ngữ “tập trung dân chủ” nhưng những nội dungchủ yếu của nguyên tắc này đã được thể hiện trong Điều lệ của Liên đoàn nhữngngười cộng sản)
+ Xây dựng hệ thống tổ chức của Đảng, gồm chi bộ và các tổ chức cấptrên và xác định chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức đảng một cách cụ thể, rõràng
Trang 3+ Những đặc trưng của đảng viên, tiêu chuẩn đảng viên và điều kiện kếtnạp đảng viên
+ Tăng cường kết nạp đảng viên và đưa những người không xứng đáng rakhỏi đảng, bảo đảm sự phát triển liên tục của Đảng
+ Đảng là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức
+ Liên hệ mật thiết với quần chúng là sức mạnh và sự sống còn của đảng.+ Thường xuyên tự phê bình và phê bình Đảng sẽ không ngừng pháttriển
+ Vai trò đặc biệt qaun trọng của cán bộ và công tác cán bộ của đảng.+ Xây dựng các chi bộ là nền tảng của Đảng, hạt nhân chính trị trong cáchiệp hội công nhân và trong công xưởng, nhà máy đảm bảo cho Đảng lớn mạnh
+ Tăng cường công tác bảo vệ Đảng
2 Liên hệ: Cá nhân tự làm
- Giới thiệu khái quát về chi, đảng bộ cơ sở của mình
- Đánh giá những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân, đề xuấtphương hướng, giải pháp khắc phục hạn chế trong thực hiện các nguyên tắc trêntại chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở
Câu 2: Trình bày những nội dung quan điểm xây dựng đảng kiểu mới của Lê Nin?
Trả lời:
Trang 4Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạnchủ nghĩa đế quốc, các đảng của Quốc tế hai không đủ uy tín và năng lực lãnhđạo cách mạng vô sản giành chính quyền, phong trào công nhân Nga phát triểnmạnh mẽ, Đảng Công nhân dân chủ - xã hội Nga ra đời nhưng không đủ nănglực lãnh đạo cách mạng vô sản ở Nga dành thắng lợi Nhiệm vụ to lớn và cấpbách đặt ra là xây dựng đảng của giai cấp công nhân khác hẳn về chất với cácđảng của Quốc tế thứ hai để lãnh đạo cách mạng vô sản giành chính quyền.Trước tình hình đó, V.I Lê nin đã đưa ra dự báo, cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ
XX, trung tâm cách mạng thế giới đang chuyển vào nước Nga; chủ nghĩa tư bảnchuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc, cách mạng vô sản có thể nổ ra vàdành thắng lợi ở nước Nga V.I Lê nin đã kế thừa và phát triể những tư tưởng
về đảng cộng sản của C.Mác, Ph.Ăng ghen, phê phán các đảng của Quốc tế thứhai, đưa ra các nguyên lý về đảng cộng sản và xây dựng đảng trong điều kiệnmới của giai cấp công nhân Cụ thể:
Thứ nhất, chủ nghĩa Mác Lê Nin là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của đảng cộng sản V.I Lê Nin viết: “Học thuyết của Mác
là học thuyết vạn năng vì nó một học thuyết chính xác Nó là một học thuyết hoàn bị và chặt chẽ; nó cung cấp cho người ta một thế giói quan hoàn chỉnh, không thỏa hiệp với bất cứ một sự mê tín nào, một thế lực phản động nào, một hành vi nào bảo vệ sự áp bức của tư sản Nó là người thừa kế chính đáng của tất cả những cái tốt đẹp nhất là loài người thừa kế chính đáng của tất cả những cái tốt đẹp nhất mà loài người tạo ra hồi thế kỷ XIX, đó là triết học Đức, kinh tế chính trị học Anh và chủ nghĩa xã hội Pháp” Học thuyết đó là lý luận có vai trò
đặc biệt quan trọng đối với phong trào công nhân và hoạt động của đảng Đối
với đảng cộng sản V.I Lê Nin khẳng định: “trước hết và trên hết phải xem xét
lý luận là kim chỉ nam cho hành động” Từ đó V.I.Lê nin nhấn mạnh, chúng ta
hoàn toàn đứng trên cơ sở lý luận của Mác: lý luận đó là lý luận đầu tiên đã biếnchủ nghĩa xã hội từ không tưởng trở thành khoa học…Lý luận đó đã chỉ rõnhiệm vụ thật sự của một đảng xã hội chủ nghĩa cách mạng, nhiệm vụ đó là: Tổchức cuộc đấu tranh giai cấp vô sản và lãnh đạo cuộc đấu tranh đó mà mục tiêucuối cùng là giai cấp vô sản giành lấy chính quyền và tổ chức xã hội, xã hội chủnghĩa V.I Lê Nin còn lưu ý các đảng cộng sản phải phát triển lý luận của C.Mác và vận dụng lý luận ấy phù hợp với ĐK cụ thể của mỗi nước
Thứ hai, Đảng cộng sản là đội tiên phong chính trị có tổ chức và là đội ngũ có tổ chức chặt chẽ nhất, cách mạng nhất và giác ngộ nhất của giai cấp công nhân Đảng là tập hợp những người tiên tiến, ưu tú của giai cấp công
nhân, thể hiện ở sự tiên phong về hành động và tiên phong về lý luận Trong tác
phẩm Tuyên ngôn của Đảng cộng sản, C.Mác, Ph.Ăng ghen cho rằng, đảng cộng
sản là tổ chức gồm những người tiên tiến, ưu tú của giai cấp công nhân – đó lànhững người tiên phong về hành động và tiên phong về lý luận Hai ông khẳng
định: “Về mặt thực tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân ở tất cả các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến lên; về mặt lý luận, họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản ở chỗ
là họ hiểu rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung của phong trào vô
Trang 5sản” Đảng còn là tổ chức được tổ chức rất chặt chẽ, có kỷ luật sắt, tự giác,
nghiêm chỉnh thống nhất ý chí và hành động Đó là tổ chức của những ngườigiác ngộ cao về mục tiêu, lý tưởng của giai cấp công nhân, triệt để cách mạng,kiên quyết đấu tranh cho lý tưởng đó Đảng phải được vũ trang bằng lý luận CM
thì mới có thể thực hiện được lý tưởng cộng sản V.I Lê Nin viết: “Chỉ đảng nào được 1 lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò người chiến sỹ tiền phong” Đảng cộng sản là công nhân nhưng không phải là toàn bộ giai cấp công nhân V.I Lê Nin chỉ rõ: “không được lẫn lộn đảng, tức là đội tiên phong của giai cấp công nhân, với toàn bộ giai cấp”, và khẳng định: Đảng
là “đội tiên phong giác ngộ nhất của giai cấp vô sản” Giành được chính quyền,
đảng là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chuyên chính vô sản và là một bộ phận của hệthống ấy Trở thành đảng cầm quyền lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội, đảng lậpnên hệ thống chuyên chính vô sản (hiện nay mở rộng ra và gọi là hệ thống chính trị
xã hội chủ nghĩa), khác hẳn về chất với hệ thống chính trị tư bản chủ nghĩa Đảnglãnh đạo hệ thống ấy để thực hiện cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới Hơn nữađảng là hạt nhân chính trị của hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa, đảng lãnh đạo,đồng thời là một bộ phận của hệ thống ấy Sự lãnh đạo của đảng đảm bảo cho hệthống chính trị xã hội chủ nghĩa hoạt động đúng đường lối, quan điểm, thực hiệnmục tiêu, lý tưởng của đảng Đó là điều kiện bảo đảm sự thành công của công cuộcxây dựng chủ nghĩa xã hội
Thứ ba, tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản xây dựng tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của đảng Đảng là tổ chức tự nguyện của những người cùng
chung lý tưởng cộng sản, quyết tâm thực hiện lý tưởng đó, đồng thời là một tổ chứcchiến đấu Để thực hiện lý tưởng của mình, một mặt đảng phải thực hiện tốt dânchủ để phát huy cao độ trí tuệ, tính sáng tạo của mọi đảng viên trong hoạt động,đồng thời đảng phải hoạt động một cách tập trung thống nhất Vì thế, đảng phải xâydựng tổ chức, sinh hoạt và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ để thốngnhất ý chí và hành động Đó là vấn đề thuộc bản chất của đảng kiểu mới của giaicấp công nhân với đảng kiểu cũ – đảng cải lương Xa rời nguyên tắc này đảng sẽ
giảm sức mạnh và không tránh khỏi tan rã V.I Lê nin viết “Chúng tôi luôn luôn bảo vệ dân chủ trong nội bộ đảng Nhưng chúng tôi không bao giờ phản đối chế độ tập trung của đảng Chúng tôi chủ trương chế độ tập trung dân chủ” “Các đảng gia nhập Quốc tế Cộng sản phải xây dựng theo nguyên tắc tập trung dân chủ”.
Tập trung dân chủ đối lập với tập trung quan liêu, gia trưởng độc đoán và dân chủhình thức, dân chủ không có lãnh đạo
Thứ tư, Đoàn kết thống nhất là sức mạnh vô địch của đảng, tụ phê bình
và phê bình là quy luật phát triển của đảng V.I Lê Nin khẳng định, để lãnh
đạo cách mạng giành thắng lợi, Đảng “phải có một sự thống nhất ý chí hết sức chặt chẽ, tuyệt đối” Người chỉ rõ: Đoàn kết thống nhất là sức mạnh to lớn của
đảng Đó là sự đoàn kết của những người cùng chung lý tưởng cộng sản, chungmục đích và có lợi ích chung Sự đoàn kết đó dựa trên cơ sở Cương lĩnh chínhtrị và Điều lệ đảng Đoàn kết thống nhất trong đảng là cơ sở và điều kiện đểđoàn kết giai cấp công nhân Trong điều kiện đảng cầm quyền, sự đoàn kếtthống nhất của đảng lại càng đặc biệt quan trọng, nhất là ở những nước giai cấp
Trang 6công nhân chiếm tỷ lệ nhỏ bé trong dân cư Từng cán bộ đảng viên và các tổchức đảng phải giữ gìn sự đoàn kết thống nhất của đảng Tự phê bình và phêbình là biện pháp căn bản để xây dựng, củng cố sự đoàn kết thống nhất củađảng, là quy luật phát triển của đảng Một chính đảng thẳng thắn tự phê bình sai
lầm khuyết điểm, đó là đảng trưởng thành V.I Lê Nin viết: “Nếu một chính đảng nào không dám nói thật bệnh tật của mình ra, không dám chuẩn đoán bệnh
1 cách thẳng tay, và tìm phương cứu chữa bệnh đó, thì đảng đó sẽ không xứng đáng được người ta tôn trọng”.
Thứ năm, gắn bó mật thiết với nhân dân, đấu tranh kiên quyết ngăn chặn và loại trừ bệnh quan liêu Cách mạng là sự nghiệp của nhân dân do đảng
lãnh đạo Song để lãnh đạo cách mạng giành thắng lợi đảng phải gắn bó vớinhân dân, được nhân dân ủng hộ Gắn bó chặt chẽ với nhân dân, đảng sẽ có sứcmạnh vô địch và thực sự trở thành người lãnh đạo nhân dân V.I Lê Nin khẳng
định: “Muốn trở thành một đảng dân chủ - xã hội, thì cần phải được sự ủng hộ của chính giai cấp” V.I Lê nin còn chỉ rõ: Chỉ một mình đảng sẽ không thể
thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng, để thực hiện được điều đó, đảng phảigắn bó chặt chẽ với nhân dân, được nhân dân ủng hộ và tham gia Gắn bó mậtthiết với nhân dân thuộc về bản chất của đảng Quan liêu xa dân đảng khôngtránh khỏi tan rã, thậm chí mất chính quyền Quan liêu xa dân là một nguy cơlớn của đảng cộng sản cầm quyền đã được V.I Lê nin cảnh báo
Thứ sáu, Đảng kết nạp những người ưu tú của giai cấp công nhân, nhân dân lao động vào đảng, kịp thời đưa những người không đủ tiêu chuẩn đảng viên ra khỏi đảng Để đảng ngày càng phát triển làm tròn nhiệm vụ của
mình thì một mặt, đảng phải tích cực kết nạp những người ưu tú vào đảng; mặtkhác, đảng cũng không thể để trong đảng những người thoái hóa biến chất,
những phần tử cơ hội, V.I Lê Nin viết: “Chúng ta cần có những đảng viên mới không phải để quảng cáo mà là để làm việc thật sự Những người đó, chúng ta kêu gọi họ vào đội ngũ đảng ta Chúng ta mở rộng cửa đảng để đón những người lao động” Đồng thời ông nhấn mạnh: “phải đuổi ra khỏi đảng những kẻ gian giảo, những đảng viên cộng sản đã quan liêu hóa, không trung thực, nhu nhược” Đảng cộng sản là giai cấp công nhân, song đảng không chỉ kết nạp
những người ưu tú xuất thân từ giai cấp công nhân vào đảng mà đảng còn kếtnạp những người ưu tú xuất thân từ các giai cấp, các tầng lớp lao động khác vàođảng Đối với những người này phải đặc biệt coi trọng giáo dục, rèn luyện họtheo lập trường, quan điểm của giai cấp công nhân
Thứ bảy, khi có chính quyền, đảng là hạt nhân lãnh đạo chuyên chính
vô sản và là một bộ phận của hệ thống đó Đảng lãnh đạo cách mạng dành đc
chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân la động, đó mới là thànhcông bước đầu Nhiệm vụ khó khăn và phức tạp hơn nhiều là đảng phải lãnh đạoxây dựng thành công chế độ xã hội mới là xã hội chủ nghĩa Đảng là một bộphận của hệ thống chuyên chính vô sản, nhưng là hạt nhân lãnh đạo của hệthống đó Sự lãnh đạo của đảng là điều kiện tiên quyết đảm bảo cho công cuộcxây dựng chủ nghĩa xã hội thành công Trở thành đảng cầm quyền, đảng lãnhđạo nhà nước và định hướng phát triển tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
Trang 7Vấn đề này V.I Lê Nin đã chỉ ra rằng “Tóm lại chúng ta có một bộ máy vô sản,
về hình thức không phải là cộng sản, một bộ máy mền dẻo và tương đối rộng rãi, rất mạnh, một bộ máy mà thông qua đó đảng liên hệ chặt chẽ với giai cấp
và với quần chúng và thông qua đó, chuyên chính của giai cấp được thực hiện dưới sự lãnh đạo của đảng” Chính vì vậy, không một lúc nào được phép buông
lỏng sự lãnh đạo của đảng đối với Nhà nước, vì điều này sẽ thủ tiêu sức mạnhcủa Nhà nước xã hội chủ nghĩa và mở rộng cho những phần tử phản động cướpchính quyền, đưa đất nước trở lại con đường tư bản chủ nghĩa
Thứ tám, tính quốc tế của đảng cộng sản Tính quốc tế của đảng cộng
sản bắt nguồn từ tính chất quốc tế của giai cấp công nhân Điều này lại bắtnguồn từ sứ mệnh lịch sử thế giới của họ Tính quốc tế của đảng cộng sản khôngchỉ thể hiện trong lời nói mà còn trong hành động, tức là đảng phải xây dựng vàhoạt động theo các nguyên lý học thuyết Mác; đường lối của đảng phải thể hiệnchủ nghĩa quốc tế vô sản Đảng phải giáo dục đảng viên và nhân dân về chủnghĩa quốc tế vô sản, đồng thời V.I Lê Nin nhấn mạnh, đảng phải tích cựcchống những biểu hiện sôvanh nước lớn và chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi Người
viết “ Kẻ nào không chứng tỏ được bằng hành động rằng mình sẵn sàng để cho
tổ quốc “mình” chịu phần hy sinh lớn nhất, miễn sao cho sự nghiệp cách mạng
xã hội chủ nghĩa thực sự tiến lên – thì kẻ đó không phải là người xã hội chủ nghĩa”./.
Trang 8Câu 3: Những phát triển mới của Đảng về công tác cán bộ trong thời
kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước?
Trả lời:
Công tác cán bộ là khâu “then chốt” của công tác xây dựng Đảng Xây dựngđội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, làcông việc hệ trọng của Đảng, phải được tiến hành một cách khoa học, thận trọng,thường xuyên, chặt chẽ và hiệu quả; đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ là đầu tư chophát triển lâu dài, bền vững và quan điểm tôn trọng và hành động theo quy luậtkhách quan
Tại Đại hội ĐBTQ lần thứ XIII của Đảng đã nhận định: “Số lượng cán bộcấp xã và đội ngũ viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công vẫn còn quá lớn;phẩm chất, năng lực, uy tín còn hạn chế, thiếu tính chuyên nghiệp, chưa đáp ứngyêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”(22) Do đó, Đại hội XIII của Đảng yêucầu: “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩm chất, năng lực,
uy tín, phục vụ nhân dân và sự phát triển đất nước Tăng cường kỷ luật, kỷcương đi đôi với cải cách tiền lương, chế độ, chính sách đãi ngộ, tạo môi trường,điều kiện làm việc để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phục vụ phát triển; có cơ chếlựa chọn, đào tạo, thu hút, trọng dụng nhân tài, khuyến khích bảo vệ cán bộ dámnghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dámđương đầu với khó khăn thử thách và quyết liệt trong hành động vì lợi íchchung Đồng thời, có cơ chế sàng lọc, thay thế kịp thời những người không hoànthành nhiệm vụ, vi phạm pháp luật, đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp, bị
xử lý kỷ luật, không còn uy tín đối với nhân dân”(23)
Có thể khẳng định, qua hơn 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới toàndiện trên mọi lĩnh vực, vấn đề xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũcán bộ, công chức đã được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm Qua mỗi kỳĐại hội Đảng thời kỳ đổi mới đều có sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý kịp thời, thểhiện sự nhận thức ngày càng rõ ràng hơn, khoa học hơn; kết quả là đội ngũ cán
bộ, công chức ngày càng tinh gọn, chuyên nghiệp, đáp ứng tốt yêu cầu công vụtrong quá trình hội nhập quốc tế và xây dựng đất nước giàu mạnh
Những hạn chế trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức thời gian qua
Thứ nhất, so với số dân và so với nhiều nước thì bộ máy hành chính của
Nhà nước ta còn cồng kềnh, dẫn tới số lượng cán bộ, công chức quá đông Năm
1986, cả nước chỉ có 44 đơn vị hành chính cấp tỉnh; 535 đơn vị hành chính cấphuyện và 10.026 đơn vị hành chính cấp xã Triển khai thực hiện chỉ đạo củaĐảng và Nhà nước về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã, đếnnay cả nước có 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh; 705 đơn vị hành chính cấp huyện
và 10.599 đơn vị hành chính cấp xã; tuy nhiên, số đơn vị được sáp nhập khôngnhiều Số bộ, ngành, cơ quan trực thuộc Chính phủ tuy đã giảm, hiện còn 30 đầumối, gồm 18 bộ, 04 cơ quan ngang bộ và 08 cơ quan trực thuộc Chính phủ,nhưng cơ cấu tổ chức chậm được điều chỉnh và vẫn còn nhiều hơn so với một sốnước trong khu vực và trên thế giới.
Trang 9Thứ hai, đội ngũ cán bộ, công chức dù được đào tạo, bồi dưỡng nhưng
tính chuyên nghiệp chưa cao; ý thức trách nhiệm công vụ còn hạn chế; tráchnhiệm cá nhân của người đứng đầu chưa rõ ràng Vẫn còn tình trạng cán bộ,công chức, viên chức quan liêu, tham nhũng, hách dịch với Nhân dân Nhữngcán bộ, công chức, viên chức dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu tráchnhiệm vì lợi ích chung còn ít Cơ chế phân cấp, phân quyền, ủy quyền chưa rõràng, do vậy việc cá thể hóa trách nhiệm cá nhân của đội ngũ cán bộ, công chứccòn bất cập
Thứ ba, công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra việc xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức còn nhiều bất cập Chưa phát huy được vai trò giám sát, thanh tra,kiểm tra, phản biện xã hội của Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị
- xã hội, các cơ quan thông tin đại chúng trong quá trình xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức Bên cạnh đó, công tác đào tạo đội ngũ cán bộ, công chức cònphân tán, thiếu tập trung, thiếu liên thông, không đồng bộ Các chức danh cán
bộ, công chức còn bị ràng buộc nhiều bởi bằng cấp, chứng chỉ nặng về hìnhthức, thiếu thực chất, gây lãng phí tiền của và thời gian Chưa có cơ chế, chínhsách đột phá để trọng dụng cán bộ, công chức có tài năng Chế độ tiền lương,chế độ đãi ngộ còn bình quân, cào bằng đã triệt tiêu động lực của những cán bộ,công chức tích cực, sáng tạo; chưa có cơ chế cạnh tranh trong tuyển dụng, đãingộ, đề bạt
Giải pháp tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong thời gian tới
Một là, tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng, sự
quản lý của chính quyền các cấp về công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, côngchức Đảng, Nhà nước tiếp tục chỉ đạo công tác sắp xếp lại bộ máy nhà nướctinh gọn, hiệu lực, hiệu quả Cần tổng kết, đánh giá thực tiễn về công tác xâydựng đội ngũ cán bộ, công chức; tiếp thu những bài học kinh nghiệm lịch sử, tưtưởng Hồ Chí Minh; những kinh nghiệm quốc tế về công tác xây dựng đội ngũcán bộ, công chức để hình thành những tiêu chuẩn cụ thể Trên cơ sở đó thốngnhất chương trình, nội dung; xác định tiêu chuẩn với từng loại cán bộ, côngchức… Đồng thời, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức phải đi đôi với phâncấp, phân quyền và kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ quyền lực
Hai là, phát huy vai trò của Nhân dân, các tổ chức chính trị - xã hội trong
xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức Để hình thành đội ngũ cán bộ, công chức
có phẩm chất chính trị; có đạo đức công vụ, gần dân, không quan liêu; thànhthạo chuyên môn, nghiệp vụ cần tăng cường kiểm tra, giám sát Đồng thời, đẩymạnh hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, bảo đảm quản lý thống nhất, hiệulực, hiệu quả hoạt động; phát huy tính chủ động sáng tạo, đề cao tinh thần tráchnhiệm của từng cấp, từng ngành gắn với tăng cường kiểm soát quyền lực(24)
Mở rộng dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương, tăng cường kiểm tra,giám sát quyền lực trong hoạt động của Nhà nước và của cán bộ, công chức,viên chức.
Trang 10Ba là, phát huy vai trò tích cực của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức
trong tự rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức, tự đào tạo, bồi dưỡng, nâng caotrình độ chuyên môn, nghiệp vụ Thực hiện tốt chủ trương khuyến khích, bảo vệnhững cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám nói, dám làm vì lợi íchchung Đây là yếu tố đóng vai trò quyết định trong xây dựng đội ngũ cán bộ,công chức, viên chức Sự nỗ lực, cố gắng phấn đấu vươn lên của chính đội ngũcán bộ, công chức, viên chức sẽ quyết định chất lượng, hiệu quả công tác xâydựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn cáchmạng mới./
Trang 11Câu hỏi 4: Những nội dung cơ bản của nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân? Đánh giá những ưu điểm, hạn chế việc thực hiện nguyên tắc tại địa phương, đơn vị nơi đồng chí sinh hoạt hoặc công tác?
- Nội dung nguyên tắc:
- Mọi chủ trương, chính sách của Đảng phải xuất phát từ lợi ích, nguyệnvọng và khả năng của nhân dân, được nhân dân đồng tình ủng hộ
- Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, động viên, tổ chức nhân dân thựchiện đường lối, chủ trương của Đảng
- Thực hiện nguyên tắc dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng
- Các tổ chức đảng phải làm tốt công tác dân vận
- Cán bộ lãnh đạo của Đảng phải thường xuyên đi sát cơ sở, đi sát nhândân, trực tiếp trao đổi ý kiến với nhân dân, học hỏi kinh nghiệm sáng tạo củanhân dân
- Mỗi đảng viên cộng sản phải thường xuyên liên hệ với nhân dân, thật sựvừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ thật trung thành của nhân dân
- Lãnh đạo xây dựng và phát huy tốt vai trò của các tổ chức chính trị - xãhội, các hội quần chúng
- Tiến hành thường xuyên cuộc đấu tranh ngăn ngừa và khắc phục quanliêu, tham nhũng
Trang 12Câu 5 Những vấn đề đặt ra trong quá trình tổ chức đại hội đảng bộ, chi bộ? Đề xuất giải pháp khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quá trình
tổ chức đại hội?
Trả lời:
*Những vấn đề đặt ra trong quá trình tổ chức đại hội đảng bộ, chi bộ:
Theo Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 30-5-2019 của Bộ Chính trị “về đại hộiđảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng” thì
“đại hội đảng viên hoặc đại hội đại biểu đảng bộ cơ sở không quá 2 ngày; bắtđầu từ tháng 4-2020, hoàn thành trước ngày 30-6-2020” Tuy bị ảnh hưởng củađại dịch COVID-19, đến nay, các nơi đang hoàn thành đại hội cơ sở, nhiều địaphương đã đại hội điểm cấp trên cơ sở Thành công chống đại dịch được cả thếgiới nể phục, ca ngợi tạo khí thế, góp phần vào thành công của đại hội Kết quảbước đầu cho thấy có những sự khác biệt, kết quả nổi bật, những tín hiệu đángmừng và thành công như mong muốn, đồng thời cũng còn một số hạn chế cầnkhắc phục trong các đại hội thời gian tới
So với nhiệm kỳ trước, Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị tiếp tục kếthừa và phát triển nội dung trong Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 30-5-2014 của BộChính trị “về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứXII của Đảng” Đây là sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời, cụ thể những vấn đề liênquan đến công tác xây dựng Đảng nói chung, công tác nhân sự nói riêng, đápứng nhu cầu ngày càng cao của thực tiễn đất nước Có nhiều nội dung được kếthừa và phát triển Chẳng hạn, Bộ Chính trị yêu cầu tiếp tục thực hiện một số nộidung của Chỉ thị số 36-CT/TW Đó là: 1) Tiếp tục thực hiện chủ trương cấp ủycác cấp đổi mới không dưới 1/3 tổng số cấp ủy viên mỗi nhiệm kỳ và thực hiện
cơ cấu ba độ tuổi trong cấp ủy 2) Tiếp tục thực hiện mô hình bí thư cấp ủy đồngthời là chủ tịch HĐND, bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch UBND cấp huyệncũng như ở cấp xã ở những nơi có đủ điều kiện 3) Thời điểm tính độ tuổi thamgia cấp ủy và chính quyền, cấp cơ sở là vào tháng 4-2020, cấp trên trực tiếp cơ
sở là vào tháng 6-2020 4) Độ tuổi lần đầu tham gia và tái cử cấp ủy, chínhquyền, mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, nói chung, phải đủtuổi công tác từ hai nhiệm kỳ trở lên, ít nhất cũng đủ trọn một nhiệm kỳ Vớichủ trương “kế thừa, ổn định, đổi mới, sáng tạo và phát triển”, Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XII) đã đề ra một số nội dung mới Chẳng hạn:1) Thí điểm đại hội bầu trực tiếp bí thư cấp ủy “ở những nơi cấp ủy đoàn kết,thống nhất cao; nhân sự dự kiến giới thiệu là người tiêu biểu, hội tụ đủ phẩm