Tiểu luận cơ sở văn hóa việt nam đặc điểm võ bình định

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ TIN HỌC TP HỒ CHÍ MINH KHOA NGOẠI NGỮ    TIỂU LUẬN ĐỀ TÀI ĐẶC ĐIỂM VÕ BÌNH ĐỊNH NĂM HỌC 2020 2021 GVHD TRẦN LONG SINH VIÊN ĐỖ THỊ KIM ANH MSSV 20DH710585 SỐ TT 02 LỚP A2200[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - TIN HỌC TP HỒ CHÍ MINH

KHOA NGOẠI NGỮ   

-TIỂU LUẬN

ĐẶC ĐIỂM VÕ BÌNH ĐỊNH

NĂM HỌC: 2020-2021

GVHD: TRẦN LONG

SINH VIÊN: ĐỖ THỊ KIM ANH

MSSV: 20DH710585

SỐ TT: 02

MỤC LỤC

PHẦN TỔNG QUAN 1

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Mục đích nghiên cứu đề tài 2

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Dự kiến những kết quả sau khi nghiên cứu 2

PHẦN NỘI DUNG 3

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN 3

1.1 Cơ sở lý luận 3

1.1.1 Tổng quan về võ cổ truyền 3

1.1.2 Tổng quan về võ cổ truyền và võ cổ truyền Bình Định 3

1.2 Cơ sở thực tiễn 5

1.2.1 Điều kiện tự nhiên 5

1.2.2 Điều kiện xã hội 5

CHƯƠNG II: VÕ CỔ TRUYỀN BÌNH ĐỊNH NHÌN TỪ THỜI GIAN VÀ KHÔNG GIAN VĂN HÓA 6

2.1 Võ cổ truyền Bình Định nhìn từ thời gian 6

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 6

2.1.2 Võ cổ truyền Bình Định qua các thời kì 7

2.1.2.1 Thời kì trước Tây Sơn 7

2.1.2.2 Thời kì Tây Sơn 9

2.1.2.3 Thời kì nhà Nguyễn 10

2.1.2.4 Thời kì cận - hiện đại 12

2.2 Võ cổ truyền Bình Định nhìn từ không gian văn hóa 13

2.2.1 Võ cổ truyền Bình Định ở huyện Tây Sơn-Bình Định.13 2.2.2 Võ cổ truyền Bình Định ở thị xã An Nhơn-Bình Định

13

2.2.3 Võ cổ truyền Bình Định ở huyện Tuy Phước-Bình Định .13

CHƯƠNG III: ĐẶC ĐIỂM VÕ CỔ TRUYỀN BÌNH ĐỊNH 14

3.1 Sự đa dạng 14

3.2 Nội dung võ cổ truyền 15

3.3 Võ đạo 16

3.3.1 Truyền thống thượng võ, chống ngoại xâm 16

3.3.2 Truyền thống uống nước nhớ nguồn 16

3.3.3 Truyền thống võ sĩ đạo và trọng nhân nghĩa 17

3.4 Võ lý 19

3.5 Về khía cạnh võ thuật 19

PHẦN KẾT LUẬN 20

TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

Bài tiểu luận Cơ sở văn hóa Việt Nam

PHẦN TỔNG QUAN

Không biết từ bao giờ người dân trên khắp mọi miền đất nước Việt Nam đều thuộc lòng câu ca dao:

“ Ai về Bình Định mà xem

Con gái Bình Định đánh roi đi quyền”

Dù không nói ra, nhưng đó chính là niềm tự hào của mỗi người dân Bình Định nói riêng và người dân trong cả nước nói chung Lần tìm về cội nguồn văn hóa, chúng ta còn vui thay khi tinh thần dụng võ ấy lại bắt đầu từ một lịch sử oai hùng của dân tộc Mấy trăm năm đã trôi qua, nhưng những chiến tích lẫy lừng của Vua Quang Trung- Nguyễn Huệ chỉ huy hàng vạn binh sĩ áo vải cờ đạo đánh tan hàng vạn quân Thanh xâm lược vẫn còn sống mãi Võ cổ truyền Bình Định đã đánh dấu bước ngoặt quan trọng từ đó

Bài tiểu luận Cơ sở văn hóa Việt Nam

1 Lý do chọn đề tài

Trong thời đại hiện nay, khi mà công nghệ phát triển vược bật, nó đã bỏ xa các giá trị truyền thống quý báo của dân tộc Khi mà một bộ phận người đã dần đánh mất các giá trị cao quý vốn có đó Thì nghiên cứu các vấn đề để khơi dậy một nền văn hóa đã phát triển hết sức rực rỡ trong quá khứ Mà đặc biệt là nền võ thuật

cổ truyền của dân tộc nói chung và võ cổ truyền Bình Định nói riêng , đây là võ cổ truyền dân tộc cần được kế thừa và phát huy các giá trị hết sức cao đẹp vốn có của nó

Với tư cách là người thích tìm hiểu về võ thuật nước nhà mà đặc biệt là võ cổ truyền dân tộc thì võ cổ truyền Bình Định là một đề tài tiêu biểu cho vấn đề cần nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu đề tài

Là một người được sinh ra và lớn lên tại Bình Định, nhưng bản thân chưa biết

và hiểu hết về đất và người Bình Định cũng như những nét văn hóa đặc sắc truyền thống của vùng đất này đặc biệt là võ Vì vậy tìm hiểu và nghiên cứu đề tài này nhằm mục đích giúp tôi và mọi người hiểu thêm về Bình Định, muốn phát huy tác dụng cuả việc học và dạy võ, có thể giới thiệu cho mọi người những lý luận và kiến thức cơ bản về võ thuật Bình Định

3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là đặc điểm võ cổ truyền Bình Định

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là tổng hợp, phân tích và so sánh Sử dụng những tài liệu nghiên cứu của các nhà khoa học đi trước, qua các bài viết, các tư liệu qua các phương tiện sách báo, internet…

Qua những gì đã quan sát được từ thực trạng và những thành quả đã đạt được cũng như sự phát triển của võ Bình Định

5 Dự kiến những kết quả sau khi nghiên cứu

Bài tiểu luận Cơ sở văn hóa Việt Nam

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN 1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Tổng quan về võ cổ truyền

Võ cổ truyền Việt Nam (còn có các tên gọi là Võ dân tộc, Võ Ta ) có lịch sử phát triển lâu đời và nền tảng sâu rộng trong quảng đại quần chúng Lịch sử phát triển võ thuật cổ truyền Việt Nam gắn liền với truyền thống thượng võ của dân tộc Việt Nam trong suốt mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước Ngày nay, võ cổ truyền Việt Nam đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc và ngày càng được thừa nhận rộng rãi

Từ bao đời nay, nhân dân ta đã dùng võ để rèn luyện thân thể, nâng cao khả năng tự vệ-chiến đấu, tôi luyện ý chí sắt đá và ứng dụng trong các trò chơi, lễ hội

để tăng cường sự giao lưu, đoàn kết trong cộng đồng

Phần biểu hiện bên ngoài của Võ cổ truyền là một hệ thống tổng hợp các bài tập rèn luyện thể chất, ý chí, kỹ thuật và chiến thuật đối kháng tự vệ, đấu tranh giữ nước của nhân dân Chúng được bắt nguồn từ những động tác trong đời sống thường nhật của con người ở buổi sơ khai để dần dần hình thành nên những kỹ năng và theo thời gian những kỹ năng đó được hệ thống và truyền dạy để không ngừng nâng cao khả năng tự vệ, chiến đấu của con người

1.1.2 Tổng quan về võ cổ truyền và võ cổ truyền Bình Định

Võ cổ truyền Việt Nam hình thành và phát triển gắn liền với truyền thống lao động cần cù, tính hiếu học và tinh thần thượng võ của dân tộc trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước Trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm của Lịch sử, Võ cổ truyền Việt Nam vẫn tồn tại và phát triển dưới nhiều hình thức và cách thức khác nhau, được truyền bá và lưu giữ từ đời này qua đời khác trong mỗi gia đình, dòng tộc cũng như các võ đường, lò võ trên các vùng miền của đất nước Cũng qua những thăng trầm của sự phát triển đó, Võ cổ truyền Việt Nam đã thấm sâu vào máu thịt, vào tư tưởng, vào hành động của mọi người, trở thành một mảng văn hóa tinh thần đầy tự hào của nhiều thế hệ người Việt Nam Nhân dân ta đã dùng võ để

Bài tiểu luận Cơ sở văn hóa Việt Nam

rèn luyện thân thể, nâng cao khả năng tự vệ, tôi luyện ý chí sắt đá và ứng dụng trong các trò chơi, lễ hội để tăng cường sự giao lưu trong cộng đồng

Bình Định là vùng từng thuộc vương quốc Chămpa, nơi có truyền thống võ thuật lâu đời mà những phù điêu của vương quốc Chăm còn lưu giữ hình ảnh Đây cũng là cái nôi võ thuật miền Trung gắn liền với triều đại Tây Sơn (1778-1802) Trong thế kỷ 18, một số võ sư nổi tiếng từ miền Bắc Việt Nam và Trung Quốc chuyển đến định cư tại vùng này và dạy võ cho người dân địa phương Trong số này có Trương Văn Hiến (vùng Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh), Trần Kim Hùng (có tổ tiên sáng lập thôn Trường Đình, Tây Sơn), Diệp Kim Tòng (từ Phúc Kiến), Đinh Văn Nhưng (người Ninh Bình) Những võ sư này đã rèn luyện võ nghệ cho anh em nhà Tây Sơn và hầu hết các tướng sĩ của cuộc khởi nghĩa

Từ cuối thế kỷ 18 các võ sư đã gây dựng tại Bình Định phái võ Tây Sơn (còn gọi là Võ trận Tây Sơn) độc đáo, kết hợp của nhiều hình thức và kỹ thuật từ những

võ phái Bình Định khác nhau Nguyên tắc của võ phái này là: "nhất mạnh, nhì nhanh, thứ ba giỏi", nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của sức mạnh, sự khéo léo,

và kỹ thuật có uy lực thực dụng Tuy nhiên, cùng với sự suy vi của dòng họ Tây Sơn, nhiều kỹ thuật của phái võ trận này chỉ còn được truyền dạy trong các chi phái võ của các gia tộc tại Bình Định

Từ thời Tây Sơn đến nay, võ Bình Định bao gồm nhiều võ phái xuất phát từ Bình Định và vùng phụ cận như: roi Thuận Truyền, quyền An Thái, quyền An Vinh và các hình thức võ thuật do các gia tộc, các nhà sư truyền dạy như Tây Sơn Nhạn, Thanh Long võ đạo, Bình Định Sa Long Cương, Võ trận Bình Định, Tân Sơn Bạch Long, Tây Sơn Thiếu Lâm, Bình Định gia v.v Nhiều bài danh quyền có xuất xứ từ đất Bình Định như Ngọc trản ngân đài, Lão mai quyền, Thần đồng quyền, Yến phi quyền (còn được gọi là Én Bay thảo pháp) đã được đưa vào chương trình khảo thí võ thuật thời Nguyễn và một số bài trở thành bài quy định của Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam

Điều cần nói ở đây là, tên gọi "Võ Bình Định" nguyên khởi xuất hiện vào thế

kỷ thứ 15, do Nguyễn Trãi đặt và được truyền nối rồi ngộ nhận là môn võ xuất phát từ vùng Bình Định vào thời Tây Sơn Theo cách lý giải của tủ sách Tìm hiểu

Bài tiểu luận Cơ sở văn hóa Việt Nam

Võ thuật, sau cuộc khởi nghĩa thành công, Lê Lợi đặc biệt lưu tâm đến việc trui rèn

võ nghệ cho quân đội nên cho mở các kỳ thi võ và mở trường dạy võ Nhà vua ủy thác cho nhà sư Sa Viên là người huấn luyện võ nghệ cho nghĩa binh Lam Sơn từ năm 1415 mở võ đường Nguyễn Trãi đã đặt tên cho võ đường của nhà sư Sa Viên

là Võ đường Bình Định để tưởng nhớ công lao của Bình Định Vương Lê Lợi Từ

đó tên Võ Bình Định được truyền nối khắp nước

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Điều kiện tự nhiên

bnsndh

1.2.2 Điều kiện xã hội

dnbcnamzbmsbcms

Bài tiểu luận Cơ sở văn hóa Việt Nam

CHƯƠNG II: VÕ CỔ TRUYỀN BÌNH ĐỊNH NHÌN TỪ THỜI GIAN VÀ

KHÔNG GIAN VĂN HÓA 2.1 Võ cổ truyền Bình Định nhìn từ thời gian

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển

Dựa vào điều kiện lịch sử, căn cứ vào các tiêu chí: mức độ qui mô phát triển

võ, trình độ võ nghệ, tính chất giai cấp, mục tiêu phục vụ của võ nghệ trong từng giai đoạn, đề tài lấy mốc thời Tây Sơn làm trung tâm vì đây là thời điểm đỉnh của

võ cổ truyền Bình Định

Trước thời Tây Sơn (từ khoảng năm 1600), võ cổ truyền Bình Định còn ở dạng sơ khai, hình thành chủ yếu dựa trên các thao tác lao động và sử dụng công

cụ lao động hàng ngày

Đến thời Tây Sơn, bắt đầu có sự giao lưu, hoà nhập giữa các dòng võ và quy

tụ nhiều anh hùng hào kiệt, nhiều võ quan, võ sư nổi tiếng Võ cổ truyền Bình Định thời Tây Sơn được sử sách ghi nhận là thời kỳ hưng thịnh và phát triển rực rỡ nhất, được xây dựng thành hệ thống võ học, được đưa vào hệ thống thi cử, đào tạo tướng sĩ, được nghiên cứu và áp dụng triệt để, sáng tạo trong quân sự, trong chiến đấu, phục vụ chiến trường và khuyến khích mở trường dạy võ khắp nơi

Võ cổ truyền Bình Định thời Tây Sơn là sự kết tinh và hoà quyện cao độ giữa các dòng võ, môn võ, phái võ khác nhau (của người bản địa, võ từ Bắc hà vào v.v.) tạo nên sức mạnh tổng hợp, chắt lọc tìm ra cái tinh tuý nhất để bồi đắp, bổ sung vào kho tàng võ học chân truyền của dân tộc

Sau thời Tây Sơn, mặc dù khi lên ngôi, Nguyễn Ánh đã tiêu diệt mọi thành quả của nhà Tây Sơn nhưng võ cổ truyền Bình Định vẫn có khả năng tiềm ẩn và sức sống mãnh liệt, “võ vườn” vẫn được bí mật truyền dạy trong các nhà chùa hoặc các bìa rừng, vẫn được nhiều người tâm huyết nghiên cứu, sưu tầm, viết sách lưu truyền lại cho các thế hệ mai sau

Đến nửa đầu thế kỷ XIX, các dòng võ nước ngoài, chủ yếu là võ Thiếu Lâm (Trung Hoa) và nhiều môn võ như quyền Anh, Judo, Karatedo, Teakwondo… đã

Bài tiểu luận Cơ sở văn hóa Việt Nam

phát triển khá mạnh ở Bình Định nhưng vẫn không thể lấn át được võ cổ truyền Bình Định bởi vẫn giữ được những đặc điểm độc đáo của nó

2.1.2 Võ cổ truyền Bình Định qua các thời kì

2.1.2.1 Thời kì trước Tây Sơn

Giai đoạn từ 1471 đến 1558 (thế kỷ XV-XVI): nơi đây có nhiều võ tướng được triều đình cử đến trấn nhậm, nhưng không thấy sử sách lưu danh Năm 1558, Nguyễn Hoàng theo lời sấm “Hoành sơn nhất đái vạn đại dung thân” của Trạng Trình vào Nam, bắt đầu thời Trịnh - Nguyễn phân tranh Các chúa Nguyễn rất chăm lo chính sự, thu phục nhân tâm, củng cố binh lực tạo thế đối đầu với chúa Trịnh nên nhiều nhân tài văn võ có cơ hội cống hiến Đất Việt mở rộng dần về phương Nam Phủ Quy Nhơn đã thành một vùng trù phú Hồi bấy giờ ở đây nổi danh võ nghiệp có Khám lý quận công Trần Đức Hoà, Nguyễn Hữu Tiến, Trương Đức Thường Họ không chỉ giỏi võ, mà còn là các danh nhân rường cột của một thời, Trần Đức Hoà là một nhà cai trị giỏi, biết trọng hiền tài Chính ông là người tiến cử Đào Duy Từ cho chúa Sãi

Sang thế kỷ XVII, sự phân hoá mạnh mẽ trong xã hội phong kiến phân quyền cùng với chiến tranh liên miên đã dẫn đến tình trạng ngân khố suy cạn, sản xuất đình đốn Một số quan trên vơ vét bóc lột, nhân dân đói rách lầm than Giặc giã, trộm cướp nổi lên khắp nơi Cuộc khởi nghĩa nông dân do Chàng Lía lãnh đạo là một trong các cuộc nổi dậy sớm nhất của nhân dân chống áp bức bóc lột trong lịch

sử nước ta Chàng Lía tên thật là Võ Văn Doan, quê ở huyện Phù Ly: “ Có người ở phủ Quy Nhơn, ở Phù Ly huyện gần miền Bích Khê” (Vè Chàng Lía) Cha mất sớm, mẹ đưa Lía về quê ngoại ở làng Phú Lạc, huyện Tuy Viễn- tức thôn Phú Lạc,

xã Bình Thành, huyện Tây Sơn bây giờ

Dưới con mắt của triều đình phong kiến, cuộc nổi dậy này bị coi là “giặc”, và nghĩa quân bị coi là một đám cướp Nhưng trong thực tế, Lía và những người cộng

sự của ông đã hoạt động với tinh thần hiệp sĩ: chỉ tấn công và trừng trị những quan tham và nhà giàu độc ác sách nhiễu dân chúng, thực hiện phương châm “Lấy của nhà giàu chia cho dân nghèo” Vì vậy, dân nghèo, đặc biệt là nông dân, theo Lía rất đông Bằng võ công thượng thặng, Lía đã thu phục được đảng trưởng đảng cướp