Slide chương 6

HỒ CHÍ MINHTƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN • •... Về yêu cầu:- Làm rõ cơ sở khoa học và nội dung những quan điểm của Hồ Chí Minh về dân chủ, xây dựng N

ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP HỒ CHÍ MINH

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN

•

•

- Nhằm củng cố niềm tin khoa học vào Đảng, vào chế

độ, để vận dụng vào công tác xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay

Về yêu cầu:

- Làm rõ cơ sở khoa học và nội dung những quan điểm của Hồ Chí Minh về dân chủ, xây dựng Nhà nước của dân, do dân và vì dân

- Thấy được yêu cầu khách quan và những nội dung cơ bản của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong vấn

đề dân chủ, công tác xây dựng Nhà nước

I Xây dựng Nhà nước thể hiện quyền là chủ và làm chủ của nhân dân

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của Nhà nước

III Xây dựng Nhà nước có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ

IV Xây dựng Nhà nước trong sạch vững mạnh, hoạt động có hiệu quả

NỘI DUNG CHÍNH

 Sau khi giành độc lập, Người khẳng định:

Bao nhiêu lợi ích đều vì dânBao nhiêu quyền hạn đều của dânChính quyền từ xã đến chính phủ trung ương đều do dân cử ra… Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”

- Hồ Chí Minh, Bài báo “Dân vận” (1949), Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, tr.263 -

I Xây dựng Nhà nước thể hiện quyền là chủ và

làm chủ của nhân dân

 Quan niệm của HCM về dân chủ

- Dân là chủ: đề cập đến vị thế của dân.

- Dân làm chủ: đề cập đến năng lực và trách nhiệm của dân.

- Dân chủ trong xã hội Việt Nam thể hiện trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa,

xã hội… Dân chủ thể hiện trong lĩnh vực chính trị là quan trọng nhất.

“ Ở nước ta chính quyền là của nhân dân, do nhân dân làm chủ…Nhân dân là ông chủ nắm chính quyền Nhân dân bầu ra đại biểu thay mặt mình thi hành chính quyền ấy Thế là dân chủ” (Tác phẩm Thưởng thức chính trị - 1953).

Tuyên ngôn độc lập (2-9-1945) = tuyên bố về dân chủ

Được thể hiện và đảm bảo trong Hiến Pháp (1946,

1959)

Dân chủ đối với mọi tầng lớp

B¸c Hå b¸o c¸o t¹i kú häp thø nhÊt khãa I, 2-3-1946

B¸c Hå b¸o c¸o t¹i kú häp thø

5 Quèc héi khãa I, 20-9-1955

B¸c Hå ký s¾c lÖnh c«ng bè HiÕn ph¸p míi, 31-12-1959

Chñ tÞch Hå ChÝ Minh t¹i kú häp thø 4 Quèc héi khãa III, 20-5-1968

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan

tâm đến việc xây dựng Quốc hội

và Hiến pháp

Nhà nước của dân

Quy định ấy thực chất là chế độ trưng cầu dân ý – một hình thức dân chủ trực tiếp

Nhân dân uỷ quyền cho các đại diện do mình bầu ra; đồng thời có quyền bãi miễn

có nghĩa vụ tuân theo pháp luật Nhà nước phải xây dựng thiết chế

để thực thi quyền dân chủ của dân

2 Nhà nước do dân

2 Nhà nước do dân

Do dân lựa chọn, bầu ra những

đại biểu của mình

Do dân ủng hộ, giúp đỡ, đóng

thuế

Do dân phê bình, xây dựng

“Nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có

quyền đuổi Chính phủ”

Trong Di chúc, Ng ười nhắc nhở cán bộ phải làm thế nào để xứng

đáng:

Bút tích Di chúc của Hồ Chủ tịch

3 Nhà nước vỡ dõn

PHIM “VÌ DÂN”

3 Nhà nước vì dân

Đó là nhà nước phục vụ lợi ích và nguyện vọng của nhân dân, không có đặc quyền, đặc lợi, thực sự trong sạch, cần kiệm liêm chính

Theo Bác, chỉ có một nhà nước thực sự của dân,

do dân tổ chức, xây dựng và kiểm soát thì mới có

thể là nhà nước vì dân được

Từ Chủ tịch trở xuống đều là công bộc của

dân

Vậy nên “Việc gì có lợi cho dân,

ta phải hết sức làm…

Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh…”

Tất cả cán bộ ở bất kỳ cấp nào, ngành nào cũngđều vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớthật trung thành của nhân dân, chứ không phải

là quan cách mạng

Để làm người thay mặt dân phải đủ Đức và

Tài, phải vừa Hiền lại vừa Minh

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của

Ở tính định hướng đưa đất nước quá độ đi lên CNXH

Ở nguyên tắc tổ chức cơ bản của nó là nguyên tắc tập trung dân chủ

dân tộc làm nền tảng

- Nhà nước ta vừa mới ra đời đã phải đảm nhiệm nhiệm vụ lịch sử là tổ chức cuộc

kháng chiến toàn dân, toàn diện của dân tộc

để bảo vệ thành quả cách mạng

Nhờ biết phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc, trên cơ sở liên minh công nông,

do Đảng lãnh đạo mà Nhà nước ta đã đánh thắng hai đế quốc Pháp và Mỹ, giữ vững độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, tiến

lên xây dựng CNXH

III Xây dựng Nhà nước có hiệu lực pháp lý

mạnh mẽ

1 Xây dựng một nhà nước hợp pháp, hợp hiến

Nhà nước hợp hiến là nhà nước

do nhân dân bầu ra

=> Chỉ 1 ngày sau khi đọc “Tuyên ngôn độc

lập”, trong phiên họp đầu tiên của Chính phủlâm thời, Bác đã đề nghị tổ chức tổng tuyển

cử để lập Quốc hội, từ đó lập ra Chính phủ

“Chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ Tôi đề nghị Chính phủ tổ chức càng sớmcàng hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ

thông đầu phiếu”

2 Hoạt động quản lý nhà nước bằng Hiếnpháp, pháp luật và chú trọng đưa pháp luật

vào trong cuộc sống

Nhà nước dân chủ

Pháp

luật

Dânchủ

Là bà đỡ Trong khuôn khổ

Đảm bảo cho chính quyền vững mạnh

Là Nhà nước dân chủ, thì

Mọi quyền dân

tự do, dân chủcủa người dânđược tôn trọngtrong thực tế

Xây dựng một nền pháp chế XHCN đảm bảođược việc thực hiện quyền lực của nhân dân là

mối quan tâm suốt đời của Bác

Để có nhà nước pháp quyền, phải:

để thực hiện

“Làm sao cho dân biết hưởng quyền dân chủ, biết dùng quyền dân chủ của mình,

dám nói, dám làm”

IV Xây dựng Nhà nước trong sạch vững

mạnh, hoạt động có hiệu quả

1 Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ đức và tài

Yêu

cầu

1 Tuyệt đối trung thành với cách mạng

2 Hăng hái, thành thạo công việc, giỏi chuyên môn, nghiệp vụ

3 Có mối liên hệ mật thiết với nhân dân

4 Dám phụ trách, dám quyết đoán, dám chịu trách nhiệm… “thắng không kiêu, bại không nản”

5 Thường xuyên phê bình, tự phê bình, luôn có ý thức vì sự lớn mạnh, trong sạch của Nhà nước

IV Xây dựng Nhà nước trong sạch vững mạnh, hoạt động có hiệu quả

2 Đề phòng và khắc phục những tiêu cực

trong hoạt động của Nhà nước

1 Đặc quyền đặc lợi

2 Tham ô, lãng phí, quan liêu

3 “Tư túng”, “chia rẽ”, “kiêu ngạo”

3 Tăng cường tính nghiêm minh của pháp luật đi đôi với đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách mạng

Ba thứ “giặc” này, dù vô tình hay cố ý, đều là bạn đồng minh của thực dân, phong kiến

“…nó làm hỏng tinh thần trong sạch và ý chí khắc khổ của cán bộ ta Nó phá hoại đạo đức cách mạng của ta là cần, kiệm, liêm, chính”Tội lỗi ấy cũng nặng như tội Việt gian, mật thám

- Hai là, tham ô, lãng phí, quan liêu

- Ba là, “tư túng”, “chia rẽ”, “kiêu ngạo”

Vì, xuất phát từ nền kinh tế tiểu nông nên dân

ta quen sống theo luật tục hơn là pháp luật

Phép Vua thua lệ làngLệnh ông không bằng cồng bà2.4.2 Tăng cường pháp luật đi đôi với

đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách mạng