Làm như vậy chúng ta sẽ tiết kiệm được tiền mua sắm vật liệu, những sản phẩm này vừa dễ làm, dễ sử dụng trong các giờ học và hoạt động vui chơi, đồ dùng tự làm phù hợp với lứa
Trang 1
MỤC LỤC
I.ĐẶT VẤN ĐỀ
- Ý nghĩa của sản phẩm tái chế từ vật liệu có sẵn
- Thực trạng
II.NỘI DUNG:
1/ Giải pháp thực hiện:
Giải pháp 1:Hoạt động làm theo nhóm
- Phát triển tư duy sáng tạo của học sinh
- Ứng dụng phần mềm video và phiếu học tập
- Học sinh hoạt động theo nhóm, cá nhân
Giải pháp 2: Hoạt động tư duy
- Tạo hứng thú kích thích tư duy năng lực sáng tạo nghệ thuật
- Sử dụng mô hình để chia sẻ cá nhân,nhóm
- Quan sát mô hình sản phẩm
- Xem sơ đồtư duy, kỹ thuật khăn trải bàn để cảm nhận và chia sẻ
*Giải pháp 3:Hoạt động thực hành thông qua sân khấu hóa lớp học
- Hình thức đóng vai, tìm hiểu tình cảm thái độ của nhân vật.
- Diễn kịch tạo tâm thế tích cực, phát huy khả năng tổ chức và diễn xuất
- Biết xây dựng câu chuyện và tập làm diễn viên
Trang 2HƯỚNG DẪN HỌC SINH LỚP 5 LÀM SẢN PHẨM TÁI CHẾ TỪ NGUỒN VẬT LIỆU CÓ SẴN QUA
PHÂN MÔN MĨ THUẬT TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN HIỀN
I/Đặt vấn đề
Trong quá trình học tập cho thấy phần vì một số em không có năng khiếu dẫn đến việc chán nản không tích cực trong học tập, nên việc nhờ bạn vẽ thay,làm thay là điều không tránh khỏi.Tất cả những yếu tố đó rất là khó khăn cho việc giảng dạy của giáo viên, do giáo viên không thể đánh giá chính xác năng lực của học sinh để từ đó đưa ra được phương pháp thích hợp hơn cho từng đối tượng Có một số học sinh học môn này nhằm mục đích đối phó làm cho không khí trong giờ học nặng nề, căng thẳng giảm đi sự sáng tạo, tư duy và hứng thú trong tiết học Mỹ Thuật Mà nghệ thuật là một khung trời vô biên của sự sáng tạo, đôi khi nhờ có ý tưởng độc đáo mà những vật bình thường như sỏi
đá ,hoa lá, giấy vụn,…cũng trở thành một sản phẩm nghệ thuật.Chính những cái sần sùi, góc cạnh, nhẵn nhụi tưởng như bình thường của viên đá, cành cây,… nhưng nó thật là có ích cho các em học sinh vì những nguyên vật liệu này là một điều kiện tốt, hữu ích để các
em thỏa sức sáng tạo với niềm đam mê học Mĩ thuật của mình
Tuổi ấu thơ, ai trong chúng ta cũng một lần trải qua cái thời chơi đồ chơi làm bằng
lá cây, dây leo, lấy đất sét để nặn thành nồi, chảo, thức ăn Đồ dùng tự làm cũng là một món đồ dùng dạy học đáp ứng nhu cầu thiết yếu, không thể thiếu trong cuộc sống của học sinh.Để thỏa mãn hoạt động vui chơi và học tập của học sinh, chúng ta có thể cho các em
tự làm đồ dùng học tập Đồ dùng tái chế được làm từ nguyên vật liệu có sẵn trong tự nhiên dễ kiếm, đa dạng và cũng dễ làm, sản phẩm làm được lại gần gũi với hoạt động học tập của các em.Bên cạnh đó, trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của mỗi cá nhân, mỗi gia đình thường có rất nhiều vật dụng bỏ đi sau khi đã qua sử dụng, chẳng hạn như hộp
Trang 3phẩm đa dạng và đưa những sản phẩm này vào trong giờ học hoặc trang trí lớp học Làm như vậy chúng ta sẽ tiết kiệm được tiền mua sắm vật liệu, những sản phẩm này vừa dễ làm, dễ sử dụng trong các giờ học và hoạt động vui chơi, đồ dùng tự làm phù hợp với lứa tuổi của học sinh và mục đích giáo dục các em theo từng chủ đề,từ đó sẽ khơi dậy tư duy nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm cho các em
- Thực trạng
Phát triển thẩm mĩ cho các em học sinh tiểu học với mục tiêu bước đầu hình thành và phát triển ở học sinh khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên trong cuộc sống giúp các em yêu thích, tích cực tham gia vào các hoạt động nghệ thuật Để thu hút các em tham gia vào các hoạt động tạo hình một các nhiệt tình, đam mê đòi hỏi giáo viên không chỉ nắm vững được phương pháp mà bên cạnh đó giáo viên cần phải tổ chức các hoạt động phong phú, đa dạng, mới lạ về nguyên vật liệu để hấp dẫn thu hút các em
Thực tế tại trường tôi, đa số trong các hoạt động phát triển thẩm mĩ cho các em thông qua hoạt động tạo hình còn một số hạn chế như các nguyên vật liệu cho giờ học hoạt động tạo hình ở lớp chưa phong phú và đa dạng, các lớp chủ yếu quan tâm đến nguyên vật liệu như: Giấy, hồ dán, màu sáp, chưa chú ý đến sử dụng các nguyên vật liệu sẵn có
Vì vậy để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và giúp học sinh hứng thú hơn trong hoạt động tạo hình làm sản phẩm qua phân môn Mĩ Thuật nên tôi đã mạnh dạng thực hiện
giải pháp:“Hướng dẫn học sinh lớp 5 làm sản phẩm tái chế từ nguồn vật liệu có sẵn
qua phân môn Mỹ thuật”
II.Nội dung thực hiện
Trang 4tăng cường sự tự tin, nâng cao kết quả học tập, tạo thói quen làm việc tập thể…Biết đoàn kết, tôn trọng nhau đưa ra ý kiến để đạt được hiệu quả cao đáp ứng được mục tiêu của
nhóm đưa ra ban đầu Học theo cách này, học sinh được tạo cơ hội tự đặt câu hỏi, thảo
luận, trình bày quan điểm, và thực hiện việc học hợp tác với nhau Hình thức học này giúp các em có kĩ năng giao tiếp và có tính tự trọng tốt hơn
Hoạt động nhóm vừa là hoạt động giải trí và là một phương pháp giáo dục tạo
hứng thú , phát triển tư duy sáng tạo của học sinh, hướng dẫn học sinh hoạt động theo nhóm, cá nhân và ứng dụng video và phiếu học tập vào trong hoạt động Trong hoạt động này giáo viên chuẩn bị đồ dùng dạy học, phương tiện cần thiết, lựa chọn nội dung phù hợp với mục tiêu bài học
Ví dụ: “Dạy chủ đề ngôi nhà của em”
Giáo viên trình chiếu video rồi mời các em xem đoạn video và cho biết nội dung trong đoạn video nói về điều gì nha các em!
Học sinh quan sát và xem video có lời hát về “ Ngôi nhà của em”
“Gỗ cháu xếp thành nhà cao Đây mái ngói, màu đỏ tươi Kìa nền trắng với tường dựa màu xanh Mời các bạn gần xa vào thăm ngôi nhà”
Trang 5Tiếp theo giáo viên sẽ cho các nhóm tự đặt câu hỏi với nhau,các nhóm thảo luận và đưa ra câu trả lời
Nhóm 3 trả lời: Trong đoạn video vừa rồi nhóm mình thấy có giới thiệu về ngôi nhà,
có nhiều màu sắc, nhà cao tầng
Nhóm 2 cho ý kiến: A ! Nhóm mình cũng giống ý kiến của nhóm 3
Giáo viên hỏi: Vậy còn các nhóm khác có ý kiến gì không các e?
Các nhóm còn lại: Lần lượt đưa ra ý kiến của mình
Giáo viên chốt ý và cứ lần lượt như thế hết nhóm này hỏi nhóm kia trả lời xoay quanh chủ đề ngôi nhà về ( hình khối, màu sắc,….) và ngược lại
Hình thức hỏi đáp theo nhóm này sẽ tạo được không khí sôi nổi cho lớp học, các em thể hiện được tự nhiên, sự tự tin, mạnh dạn, bản lĩnh khi đặt ra vấn đề với nhóm của các bạn, có cơ hội cùng nhau đưa ra ý kiến
Giáo viên nói thêm các em vừa xem qua đoạn video vừa rồi các em hiểu và nhận biết được những điều cơ bản về ngôi nhà, thì từ đó các em sẽ dễ dàng thực hiện bước tiếp theo Đó là thực hành làm trên phiếu giao nhiệm vụ học tập
Trang 6
Cái điểm nổi bật của phiếu học tập là học sinh thành lập được nhóm của mình và trong nhóm đó có nhóm trưởng, tổ viên
Ví dụ: Sau khi đã thống nhất chủ đề “Ngôi nhà” nhóm trưởng sẽ phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm
-Thành viên 1(Nhóm trưởng): phụ trách chung
-Thành viên 2: phụ trách về chuẩn bị dụng cụ,vật liệu ( giấy màu, hộp giấy,màu… ) -Thành viên 3: phụ trách về mảng tạo hình
-Thành viên 4:phụ trách về màu sắc
Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng, cụ thể cho từng thành viên nhằm mục đích tập cho các em có trách nhiệm, nắm chắc được việc mình sẽ làm khi được phân công Hoạt động nhóm không những để học tập mà còn giúp em các em có sự đoàn kết,yêu thương, tương tác với nhau trong nhóm mình và nhóm bạn.Trong mỗi chủ đề các thành viên trong nhóm
có thể sẽ thay đổi vị trí cho nhau để các bạn trong nhóm có thể hoạt động tối đa và phát huy hết khả năng tư duy, sáng tạo và suy nghĩ của mình chứ không phải ở một chỗ cố định Cách thực hiện này đã mang lại hiệu quả như sau
*Kết quả các nhóm thực hiện được
Trang 7
Học sinh làm sản phẩm theo nhóm Giải pháp 2: Hoạt động tư duy
*Xem mô hình thật
Mục tiêu của giải pháp này là đem lại ấn tượng về mô hình sản phẩm cho học sinh, tạo hứng thú kích thích tư duy, năng lực tri giác không gian, năng lực sáng tạo nghệ thuật cho các em Giúp các em có suy nghĩ tích cực, thân thiện hơn với môi trường các em đang sinh sống và học tập Giải pháp này giáo viên thực hiện cho các em quan sát các sản phẩm mô hình thật được làm từ những vật liệu đã qua sử dụng, mục đích cho các em được thấy tận mắt sản phẩm, tận tay được sờ, cảm nhận sản phẩm đó và hiểu được cách làm như thế nào.Và các em biết không từ những thùng cactoon, giấy lịch cũ, xốp, mút chúng ta có thể tạo nên những mô hình phong phú, đa dạng và đẹp mắt như sau
Trang 8
Sản phẩm mô hình làm từ giấy lịch và thùng cactoon
Sau khi giáo viên cho các em quan sát mô hình xong, giáo viên hỏi các em có cảm nhận, ý kiến, suy nghĩ gì về các mô hình mà các em vừa được xem thì đa số các em đều rất thích được học làm mô hình.Cho nên khi các em chọn chủ đề của nhóm mình xong giáo viên sẽ cho các em thực hiện làm bảng “Sơ đồ tư duy”
Sơ đồ tư duy
Ví dụ: Chọn chủ đề làm “Lọ hoa”
Theo chương trình học của những năm về trước thì các em chỉ thực hành vẽ lọ hoa trên giấy hoặc vẽ vào vở là đã hoàn thành, nhưng theo chương trình học mới thì các em
có nhiều hoạt động, kỹ năng làm sản phẩm hơn
Tranh vẽ lọ hoa trên giấy Sơ đồ tư duy để thực hiện lọ hoa
Thực hiện đặt câu hỏi
Trang 9Giáo viên: Lọ hoa dùng để làm gì các em?
Học sinh trả lời: Dạ dùng để cắm hoa
Giáo viên: Bạn nào cho cô biết cành hoa được cắm vào lọ gồm có những bộ phận nào?
Giáo viên : A! các em trả lời đúng rồi
Nếu đơn thuần hỏi những câu hỏi như thế này thì học sinh rất dễ trả lời (nhìn hình trả lời liền, không cần [hải suy nghĩ nhiều), nhưng chủ yếu ở phần “ Sơ đồ tư duy” này cốt lõi là để các em nhìn thấy và phân tích được một cách cụ thể, rõ ràng, tỉ mỉ hơn sự vật mà trong chủ đề các em đã chọn Cũng sơ đồ này các em sẽ hình dung được khi làm sản phẩm mình sẽ chọn vật liệu gì để làm cho những hình ảnh trong sản phẩm của mình một cách dễ dàng và thuận tiện hơn.Cũng chính ‘Sơ đồ tư duy” này đã giúp cho các em hoàn thành được sản phẩm rất đa dạng về tạo hình, phong phú về chủ đề một cách hiệu quả và chất lượng hơn Song song với việc cho học sinh xem “ Sơ đồ tư duy” tôi còn hướng dẫn các em sử dụng “Phương pháp khăn trải bàn”, phương pháp này cũng góp phần rất tích cực trong làm sản phẩm nhóm
Phương pháp sử dụng khăn trải bàn”
Trang 10Phương pháp này sẽ tạo điều kiện cho các em mạnh dạn đưa ra ý kiến của mình về chủ đề mà nhóm đã chọn, mặc dù năng lực của các thành viên trong nhóm sẽ không đồng đều nhưng tất cả các em đều được học và đưa ra ý kiến cá nhân của mình.Sau khi các bạn đều đưa ra ý kiến rồi cùng nhau thống nhất kết quả cuối cùng để tổ trưởng tổng hợp lại và thực hành sản phẩm.Trong hoạt động dạy học này thì tranh, sản phẩm làm từ các hạt, vật liệu có sẵn không giống bất kỳ một thể loại tranh nào khác, hạt có hình dáng và màu sắc rất đa dạng và phong phú ví dụ như: hạt bắp ngô), mè đen, hạt thóc, nếp,… Những loại hạt này khi làm tranh chỉ cần sắp xếp lại một cách trật tự thì sẽ đạt được một sản phẩm đẹp và mang tính nghệ thuật cao.Cho nên khi các em đã nắm vững được kiến thức và cách làm thì các em có thể tự làm sản phẩm cá nhân hoặc sản phẩm nhóm đều có kết quả tốt như nhau
Kết quả học sinh đạt được
Trang 16
Sản phẩm nhóm
Trang 17Khu dân cư hoặc đô thị
Các em giao lưu học hỏi cách làm sản phẩm lẫn nhau Sau khi các nhóm thuyết trình xong giáo viên cho các em tập hợp lại các mô hình để có thể tạo thành khu vui chơi hoặc khu dân cư gì đó, rồi các em sẽ tự đi giao lưu với nhau
Kế tiếp giáo viên sẽ hướng dẫn các em viết kịch bản hoặ nhớ lại câu chuyện nào đó mà phù hợp với mô hình của nhóm mình thông qua hoạt động sân khấu hóa lớp học
Giải pháp 3:Hoạt động thực hành thông qua sân khấu hóa lớp học
Trong hoạt động này sẽ hướng dẫn các em hình thức đóng vai, hình thức này giúp học sinh phát hiện được chi tiết tiêu biểu, hiểu tình cảm thái độ của nhân vật.Diễn kịch tạo tâm thế tích cực cho học sinh, phát huy khả năng tổ chức và diễn xuất Các em tuy chưa
có kĩ năng diễn xuất nhưng lại ở lứa tuổi rất hồn nhiên, và giàu cảm xúc có sự ngây thơ, hồn nhiên, trong trẻo để tiếp cận câu chuyện và các em có sự sáng tạo
Trang 18Câu chuyện
Chọn diễn viên Phân vai
Trang 19Nhóm đang thực hiện đóng vai
Nhóm đang thuyết trình
Ở giải pháp này khi học sinh lĩnh hội được kiến thức từ giáo viên thì các em hình dung được ngay mô hình, câu chuyện của nhóm mình, nhóm trưởng phân công cụ thể từng vai cho các thành viên trong nhóm và cùng nhau thực hiện, chính điều này đã giúp các em tự tin hơn khi đứng trước nhiều người.Hoạt động thực hành làm sản phẩm bước đầu cho kết quả khả quan, các em hứng thú hơn trong giờ học thực hành Mỹ Thuật và
Trang 20Sau một thời gian áp dụng giải pháp này vào trong giảng dạy thực tế tại trường , tôi
đã đạt được những thành quả đáng khích lệ, tình trạng thiếu đồ dùng trong học tập đã được cải thiện, việc tạo ra một bức tranh bằng chính đôi tay của các em dễ dàng hơn Sản phẩm làm ra đa dạng, phong phú hơn về màu sắc, phong cách và nội dung gần gũi hơn về cuộc sống hàng ngày của các
III Kết luận
Khi được tiếp xúc và làm quen với các nguyên vật liệu mới các em học sinh dù ở trình độ, năng lực nào ít nhất các em cũng thỏa sức sáng tạo và làm được một sản phẩm
cơ bản, đơn giản do chính bản thân mình thực hiện ,các em được tự chủ với ý tưởng và sản phẩm của mình Nhờ vậy tiết học trở nên sinh động ,sôi nổi các em được tham gia nhóm cùng nhau xây dựng một chủ đề chung , điều này thể hiện sự gắn kết giữa các thành viên trong nhóm,lớp
Mục đích của giải pháp này là giáo dục các em biết được lợi ích của sản phẩm tái chế được làm từ vật liệu đã qua sử dụng tận dụng được những gì có sẵn để làm ra những sản phẩm theo ý thích Tạo điều kiện để các em học hỏi lẫn nhau về kiến thức, kỹ năng làm sản phẩm Hòa mình vào với thiên nhiên, hòa đồng với các bạn, biết chia sẻ giúp đỡ nhau trong học tập cùng tiến bộ.Từ đó các em sẽ biết được lợi ích,vẻ đẹp của sàn phẩm làm tái chế rất đa dạng và phong phú về vẻ đẹp tạo hình, đa dạng thể loại ý thức được điều này tự nhiên các em sẽ biết làm những điều tốt đẹp để bảo vệ môi trường
Người thực hiện
Nguyễn Đức Hạnh