Bài học: 1/ Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ hoặc cả một câu để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.. Cách lặp lại như vậy
Trang 2Kiểm tra bài cũ
1.Thế nào là thành ngữ ? Nêu đặc điểm của
thành ngữ ?
2 Quan sát tranh để tìm thành ngữ.
Trang 3Thầy bói xem voi
Trang 4Cưỡi ngựa xem hoa
Trang 6Tiết 53: Tiếng việt
ĐIỆP NGỮ
I Bài học:
1/ Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
Trang 9Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục…cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Cháu chiến đấu hôm nay
Trang 10Khăn thương nhớ ai Khăn rơi xuống đất Khăn thương nhớ ai Khăn vắt trên vai Khăn thương nhớ ai Khăn chùi nước mắt Đèn thương nhớ ai
Mà đèn chẳng tắt Mắt thương nhớ ai Mắt không ngủ yên.
( Ca dao)
Ví dụ 2
Tình cảm yêu thương, nhớ nhung khó bộc bạch.
Làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.
Trang 11Tiết 53: Tiếng việt
ĐIỆP NGỮ
I Bài học:
1/ Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại
từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.
Ví dụ: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công.
(Hồ Chí Minh)
Trang 12Ví dụ 3:
Truyện dân gian thường có nhiều chi tiết
tưởng tượng kì ảo nên em rất thích đọc truyện dân gian
Trang 13ĐIỆP NGỮ
I Bài học:
1/ Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại
từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.
Ví dụ: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công.
(Hồ Chí Minh)
2/ Các dạng điệp ngữ.
Trang 14Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục…cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
( Tiếng gà trưa- Xuân Quỳnh)
Ví dụ 4:
Các từ ngữ được lặp lại “ nghe” đứng xa nhau, giữa các từ lặp lại
có xen kẽ một số từ ngữ khác -> điệp ngữ cách quãng.
Trang 15Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.
(Ca dao)
Trang 16Ví dụ 5:
a/ Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều
[…]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy.
( Phạm Tiến Duật)
b/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
(Đoàn Thị Điểm)
Đây là loại điệp ngữ gì ?
Qua phân tích các ví dụ trên,
em hãy cho biết
có mấy loại điệp
ngữ ?
Qua phân tích các ví dụ trên,
em hãy cho biết
có mấy loại điệp
ngữ ?
Trang 172/ Các dạng điệp ngữ.
- Điệp ngữ cách quãng những từ ngữ được lặp lại đứng xa nhau giữa các từ ngữ lặp lại có xen kẽ một số từ ngữ khác
Ví dụ:
Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao
(Ca dao)
Trang 182/ Các dạng điệp ngữ.
- Điệp ngữ cách quãng: những từ ngữ được lặp lại đứng xa nhau giữa các từ ngữ lặp lại có xen kẽ một số từ ngữ khác
Ví dụ:
Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao
(Ca dao)
- Điệp ngữ nối tiếp: Những từ ngữ được lặp lại đứng cạnh nhau, nối tiếp nhau
- Ví dụ: Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân tộc ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành (Hồ Chí Minh)
-Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng): Từ ngữ được lặp lại đứng cuối câu trước và đầu câu sau
Ví dụ: Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà (Hồ Chí Minh)
Trang 19Bài tập: Xác định điệp ngữ và cho biết tác dụng của điệp ngữ
trong các câu sau :
1/ Hồ Chí Minh muôn năm !
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Phút giây thiêng anh gọi Bác ba lần
Điệp ngữ chuyển tiếp,
Trang 21Bài tập 1: Tìm điệp ngữ trong những
đoạn trích sau đây và cho biết tác giả
Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng
(Ca dao)
Trang 22Gợi ý bài tập 1 :
- Một dân tộc đã gan góc (hai lần)
Nhấn mạnh truyền thống kiên cường, bất
khuất chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta.
- dân tộc đó phải được (hai lần)
Đất nước Việt Nam phải được tự do, độc lập.
- đi cấy(2lần), trông(9 lần)Nhấn mạnh sự lo lắng của người nông dân, trông mong cho thời tiết được thuận lợi để công việc cày cấy đỡ vất vả.
Trang 23Bài tập 2: Tìm điệp ngữ trong đoạn văn sau và nói rõ đấy là những dạng điệp ngữ gì.
Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc
mơ Một giấc mơ thôi
( Khánh Hoài)
- xa nhau (hai lần) điệp ngữ cách quãng.
- một giấc mơ ( hai lần) điệp ngữ vòng.
Trang 24b/ Em hãy chữa lại đoạn văn trên cho tốt hơn.
a/ Việc lặp lại một số từ ngữ trong đoạn văn trên không có tác dụng biểu cảm.
Trang 25Bài tập 4 : Hãy viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ Trao đổi bài viết với các bạn khác Nêu nhận xét về cách dùng điệp ngữ trong bài của bạn
(Học sinh thảo luận 5 phút)
Trang 26Dạng điệp ngữ nào được sử dụng trong câu sau:
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.
Gồm 10 chữ cái Phép điệp ngữ trong hai câu thơ sau của Hồ Chí Minh thuộc
dạng điệp ngữ nào?
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
Gồm 4 chữ cái
Điền thêm từ vào dấu “ ” trong hai câu thơ sau?
Rằm lồng lộng trăng soi Sông nước lẫn màu trời thêm
Gồm 9 chữ cái
Câu thơ sau đây sử dụng dạng điệp ngữ nào?
Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Gồm 7 chữ cái
Điệp ngữ trong câu sau có tác dụng gì?
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Phút giây thiêng Anh gọi Bác ba lần (Tố Hữu)
Gồm 3 chữ cái
Từ nào trong câu thơ sau được lặp lại nhiều nhất?
Mưa rả rích đêm ngày Mưa tối tăm mặt mũi Mưa thối đất thối
cát ( Trích “ Mưa mùa hạ”, Ma Văn Kháng)
Bài tập :