VĂN HÓA ĐÀM PHÁN NHẬT BẢN VÀ HÀN QUỐC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ   BÀI TẬP LỚN BỘ MÔN ĐÀM PHÁN THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ ĐỀ TÀI VĂN HÓA ĐÀM PHÁN NHẬT BẢN VÀ HÀN QUỐC NHÓM 1 GIẢNG VIÊN TS LÊ THỊ VIỆT NGA LỚP.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

LỚP HP: 2314ITOM1621

MỤC LỤC

1 VÀI NÉT VỀ NHẬT BẢN VÀ HÀN QUỐC 2

1.1 Nhật Bản 2

1.2 Hàn Quốc 9

2 ĐẶC ĐIỂM ĐÀM PHÁN CỦA NGƯỜI NHẬT BẢN VÀ NGƯỜI HÀN QUỐC 14

2.1 Đặc điểm đàm phán của người Nhật Bản 15

2.2 Đặc điểm đàm phán của người Hàn Quốc 22

3 NHỮNG LƯU Ý KHI ĐÀM PHÁN VỚI ĐỐI TÁC NHẬT BẢN VÀ HÀN QUỐC 29

3.1 Những lưu ý khi đàm phán với đối tác Nhật Bản 29

3.2 Những lưu ý khi đàm phán với đối tác Hàn Quốc 34

TÀI LIỆU THAM KHẢO 37

là rừng núi chiếm khoảng 97% tổng diện tích

Phân tích 8 yếu tố cơ bản cấu thành văn hóa của Nhật Bản

Nhật Bản là quốc gia sử dụng một ngôn ngữ cho toàn bộ dân cư trên lãnh thổ Tuy

có khác nhau về giọng điệu vùng miền, tiếng địa phương, nhưng tất cả người dân Nhật Bản đều học chung và nói chung một thứ tiếng Đây là biểu đạt rõ nét nhất về mối tương quan lãnh thổ - dân tộc - văn hóa - ngôn ngữ của người Nhật Bản

Tiếng Nhật có cách nói thông thường, khiêm nhường hoặc kính trọng, tuỳ thuộc vào mức độ kính trọng cần thiết đối với người đối thoại, vào các dịp và các yếu tố khác Động từ, danh từ và các từ khác thay đổi hoàn toàn hoặc một phần theo cấp độ được dùng Kính ngữ vẫn còn đóng vai trò quan trọng trong xã giao, cũng như sự khác nhau giữa từ ngữ và cách nói của nam và nữ

Nhật Bản là một trong những quốc gia trên thế giới có rất nhiều tôn giáo vậy nên các tín ngưỡng, phong tục tập quán cũng có những nét riêng Tuy nhiên, tôn giáo bản địa của người Nhật là Thần đạo Đây là một tín ngưỡng đặc biệt, đó không chỉ là một tôn giáo với những tín đồ riêng, mà còn giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành nên văn hóa truyền thống của “xứ Phù Tang”

Theo Chính phủ Nhật Bản, 69,0% dân số theo đạo Shintō, 66,7% theo đạo Phật, 1,5% theo đạo Thiên chúa và 6,2% theo các tôn giáo khác tính đến năm 2018 Tuy nhiên, mọi người có xu hướng xác định không theo tôn giáo nào khi được hỏi về niềm tin tôn

- Giá trị và Thái độ

Những giá trị văn hóa được chú trọng hàng đầu ở Nhật Bản là:

Sự lịch thiệp và các cách ứng xử xã giao: Có thể bất cứ xã hội nào cũng hướng tới

sự đơn giản, suồng sã nhưng tại Nhật Bản, cần tập quen với việc nói ra những câu như

"làm ơn", "xin lỗi đã làm phiền", "tôi không biết liệu tôi có thể",… Chính các phép ứng

xử này đã làm nên một Nhật Bản quy củ

Sự biết ơn: Với người Nhật Bản, đặc biệt là với các đối tác làm ăn, không bày tỏ

sự biết ơn là một biểu hiện cực kỳ khiếm nhã

Khả năng nói lời xin lỗi: Việc có thể nói lên lời xin lỗi gần như là trung tâm của văn hóa Nhật Bản - nó thậm chí còn được ghi nhận trong hệ thống luật pháp Ở các xã hội khác, nói lời xin lỗi có thể là thể hiện điểm yếu cá nhân Nhưng ở Nhật Bản, không thể công khai nhận lỗi gần như chắc chắn sẽ dẫn tới thất bại

Sự thân thiện: Sự thân thiện của người Nhật Bản thường bị hiểu nhầm Người nước ngoài thường coi người Nhật Bản là rụt rè và xa cách nhưng sự thật, nhận xét này có thể

bị hiểu nhầm với sự né tránh những mối quan hệ sâu sắc Nói cách khác họ có thể không

dễ dàng cởi mở, không dễ dàng trở nên thân thiết nhưng không có nghĩa là khó gần

Trong sinh hoạt hàng ngày, đồng hồ là vật dụng rất cần thiết đối với người Nhật Trong dự tiệc, hội họp, đi làm… người Nhật rất chú trọng tới giờ giấc và mỗi khi đi đâu

họ đều gọi điện trước để giữ đúng giờ Họ luôn tới trước giờ hẹn và cho rằng việc đến trễ sẽ làm mất lòng tin đối với người khác

Điều độc đáo tiếp theo trong phong tục tập quán ở Nhật Bản, họ rất tuân thủ những quy định trong xã hội Dù trong bất kỳ tình huống hoặc hoàn cảnh nào họ luôn tôn trọng những quy tắc được đề ra Người Nhật tôn trọng lời hứa và nếu không chắc chắn về một

Một nét phong tục khác là việc trao đổi danh thiếp Mỗi lần giới thiệu hay gặp mặt đều cần tới tấm danh thiếp và việc nhận tấm danh thiếp bằng hai tay là một cử chỉ lễ độ Tấm danh thiếp được in rõ ràng và không được viết tay trên đó

Người Nhật có văn hóa chào hỏi rất đặc biệt Người Nhật tỏ lòng hiếu khách và lịch sử bởi những cái cúi đầu Đây là một nét văn hóa tiêu biểu của xứ sở hoa anh đào Hành động cúi người chào hỏi ở Nhật phụ thuộc vào đối tượng mà bản thân sẽ gặp gỡ

Cụ thể nghi thức này sẽ được thực hiện theo những quy tắc sau:

o Gặp ai trước sẽ chào hỏi trước

o Khi chào hỏi hai người sẽ đứng cách xa nhau

Kimono là một trang phục truyền thống của người Nhật và họ thường trân trọng

bộ trang phục này như một cách thể hiện vẻ đẹp của mình Trong phong cách mặc kimono họ có nhiều cách thể hiện trong trang phục này khác nhau bằng những họa tiết

in ấn với những loại hoa để tạo ra điểm nhận đặc biệt cho bộ trang phục này Ngoài ra cách thắt nơ cùng các phụ kiện đi kèm với bộ trang phục kimono cũng được chuẩn bị kỹ lưỡng để họ có thể tự tin khi khoác lên mình bộ trang phục truyền thống này

Món ăn: Hầu như ai cũng đều phải thán phục cách bài trí món ăn của người Nhật

Họ luôn sáng tạo để giúp món ăn thêm phần bắt mắt, cách trang trí là một phần quan trọng trong những món ăn của người Nhật

Kiến trúc là một trong những điều ấn tượng khi nói về các kiến trúc đền chùa ở Nhật Những phong cách thiết kế các ngôi chùa, ngôi đền ở Nhật đã bắt nguồn từ xa xưa trong thời kỳ Nhật Bản cổ đại Họ xây dựng nên những phong cách đặc trưng riêng biệt cho mình nhưng mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc hòa cùng hơi thở tâm linh và đến tận ngày nay vẫn xuất hiện trong những thiết kế xây dựng của người Nhật

Vẻ đẹp của nghệ thuật cắm hoa cũng là một trong những quan niệm duy mỹ lâu

nghệ thuật thực thụ và khi việc cắm hoa được kết hợp với những yếu tố nghệ thuật xen lẫn và tạo nên những phong cách thiên nhiên độc đáo được đánh giá là một vẻ đẹp cũng

là một nét văn hóa trong đời sống

Tại các trường học Nhật Bản, học sinh không phải thi cho tới khi lên lớp 4 (10 tuổi) Trên thực tế, các em chỉ phải làm các bài kiểm tra nhỏ Người Nhật tin rằng 3 năm đầu cấp 1 là thời điểm để trẻ nhỏ rèn luyện nhân cách, xây dựng những đức tính tốt và phát triển con người theo hướng toàn diện Trẻ em được học cách tôn trọng người khác, yêu thương động vật và thiên nhiên Nhà trường cũng dạy cho các em cách sống rộng lượng, cảm thông và biết chia sẻ.Ngoài các môn học truyền thống, học sinh Nhật Bản phải học thư pháp và thi ca

Phần lớn các trường học tại Nhật Bản không thuê lao công Học sinh sẽ phải tự làm vệ sinh và dọn dẹp trường học

Nền giáo dục Nhật Bản luôn nỗ lực hết mình để đảm bảo trẻ em được ăn uống khỏe mạnh và có các bữa ăn đủ chất dinh dưỡng Tại các trường công, bữa ăn luôn được chế biến theo những quy chuẩn về dinh dưỡng bởi các đầu bếp và chuyên gia dinh dưỡng

Cơ sở hạ tầng cũ kỹ là rào cản đối với tương lai của Nhật Bản: khoảng 63% số cầu đường bộ ở Nhật Bản, 62% hàng rào chắn lũ và các công trình sông khác và 42% số đường hầm sẽ bị phá hủy vào năm 2033

Các cuộc kiểm tra trực quan do chính phủ tiến hành từ năm tài khóa 2016 đến năm

2020 cho thấy 36% số đường hầm, 9% số cầu và 14% công trình phụ kiện đường bộ như biển báo và đèn chiếu sáng của đất nước đang được tiến hành sửa chữa, phục hồi khẩn cấp

❖ Về con người Nhật Bản

Trong việc giao thiệp, người Nhật thường không thích sự trực tiếp và việc trung gian đóng một vai trò quan trọng trong cách giải quyết mọi hoàn cảnh khó khăn Họ vừa hiếu khách, vừa dè dặt trong giao tiếp, quan hệ với người khác, vừa tự tôn dân tộc, vừa

Người Nhật luôn vừa muốn nhìn ra thế giới, học hỏi, du nhập những giá trị văn hoá và tiếp thu những thành tựu mới của thế giới vừa rất bảo thủ và thu mình trong việc tiếp thu cái mới, chẳng hạn như các cuộc cải cách trong lịch sử Nhật Bản như Taika (năm 645), cải cách Minh Trị (1868) đều diễn ra sự đấu tranh gay gắt giữa thế lực thủ cựu và tư tưởng mới,

Người Nhật bản tính không thích sự cãi vã và đối kháng và luôn muốn có sự hòa hợp nhất với người khác Với người Nhật thì sự uy tín, thể diện và nhất trí là rất quan trọng Họ có tinh thần trách nhiệm, ý thức tập thể tốt và tinh thần hăng say trong công việc Người Nhật luôn đặt cái lợi của chung, thành công chung lên trước và sẵn sàng gạt cái tôi để đề cao cái chung, tìm được tiếng nói chung giữa mình và các thành viên trong tập thể Trong các buổi họp tập thể, thường rất ít khi thấy người Nhật cãi cọ hay dùng những lời lẽ không hay để nói về đối phương

❖ Về văn hóa kinh doanh

Triết lý kinh doanh

Theo tiếng Nhật, Kaizen có nghĩa là “thay đổi để tốt hơn” hay “cải tiến liên tục” Đây là triết lý kinh doanh của người Nhật, liên quan đến quy trình liên tục cải tiến hoạt động và có sự tham gia của tất cả nhân viên Với Kaizen, việc cải thiện năng suất là một quá trình dần dần và có phương pháp Nó liên quan đến việc làm cho môi trường làm việc hiệu quả và hiệu quả hơn, bằng cách tạo ra bầu không khí nhóm, cải thiện các thủ tục hàng ngày, đảm bảo sự tham gia của tất cả nhân viên và giúp cho công việc hoàn thành nhanh hơn, ít mệt mỏi hơn và an toàn hơn

Bên cạnh đó có 4 triết lý kinh doanh của người Nhật biến ước mơ thành động lực phát triển và gặt hái thành công như sau:

Omotenashi có nghĩa là lòng hiếu khách Chẳng hạn, với tập đoàn Nichia, slogan của họ chính là "Customer First", tức là "Khách hàng là ưu tiên số 1" Câu slogan này được in đậm và phóng to ngay trong bảo tàng Nichia, nhấn mạnh vào lòng hiếu khách của doanh nghiệp

Khi phát sinh vấn đề, đầu tiên các doanh nghiệp sẽ nhận lỗi với khách hàng, sau

đó mới tìm hướng xử lý hoặc đưa ra giải pháp Họ đều hết mình phục vụ khách hàng, với mong muốn đáp ứng nhu cầu của các vị khách hết sức có thể

Với người Nhật, ngay cả một thành tựu tưởng chừng nhỏ bé, không có gì đặc biệt cũng xứng đáng được tôn vinh Tại bảo tàng Entrepreneurial (The Entrepreneurial Museum of Challenge and Innovation), họ vinh danh hơn 100 doanh nhân kiến tạo tại Osaka từ sau năm 1950.Tại đây, những sản phẩm nhỏ bé như phích nước, nhang diệt muỗi, cũng được trưng bày và tôn vinh

Được biết, tại nhà máy sản xuất chip của tập đoàn Nichia, trong khi nhiều hãng sản xuất chip lớn khác như Philips, CREE, đều in logo lên chip, thì Nichia lại hoàn toàn không làm điều đó

Thì ra, đó là một cách thể hiện lòng tin và đảm bảo chất lượng của người Nhật, khi cho rằng, bất cứ những gì "Made in Japan" thì đều vô cùng chất lượng Do đó, không cần phải phân biệt các hãng, dập in logo nếu không quá cần thiết

Người Nhật sẵn sàng mua bán, nhập về nguyên vật liệu ở khắp mọi nơi, nhưng sẽ ứng dụng công nghệ hiện đại của nước họ để tạo ra sản phẩm cuối cùng (finished product) rồi bán ra khắp thế giới

Chẳng hạn, họ sẽ mua cát từ Việt Nam, sau đó sản xuất ra thanh ingot bằng công nghệ Nhật Bản, cắt và đánh bóng thành wafer - miếng silicon mỏng là vật liệu nền sản xuất vi mạch Sau đó, họ sẽ bán lại chúng cho các công ty sản xuất ngành bán dẫn khắp thế giới Điều quan trọng là họ sở hữu những công nghệ hiện đại, tân tiến có thể làm ra những sản phẩm chất lượng, bền bỉ

Đối nhân xử thế

Người Nhật Bản có quy tắc bất thành văn trong khiển trách và phê bình như sau:

- Không phê bình khiển trách tùy tiện, vụn vặt, chỉ áp dụng khi sai sót có tính hệ thống, gây lây lan, có hậu quả rõ ràng

Trong quan hệ, người Nhật Bản chấp nhận người khác có thể mắc sai lầm, nhưng luôn cho đối tác hiểu rằng điều đó không được phép lặp lại và tinh thần sửa chữa luôn thể hiện ở kết quả cuối cùng Mọi người đều có ý thức rất rõ rằng không được xúc phạm người khác, cũng không cần buộc ai phải đưa ra những cam kết cụ thể Những chuẩn mực đạo đức xã hội, đạo đức doanh nghiệp đã tạo một sức ép vô hình lên tất cả khiến mọi người phải xác định được bổn phận của mình nếu muốn có chỗ đứng trong tổ chức Điều này rõ ràng đến mức khi tiếp xúc với các nhân viên người Nhật nhiều người nước ngoài cảm thấy họ tận tụy và kín kẽ, nếu có trục trặc gì thì lỗi rất ít khi thuộc về người Nhật Bản Người Nhật luôn làm việc với một tinh thần trách nhiệm cao nhất

Công tác đào tạo và sử dụng người

Nhật Bản luôn xác định nguồn lực con người chính là yếu tố quyết định đến sự phát triển của các doanh nghiệp Các doanh nghiệp khi hoạch định chiến lược kinh doanh luôn coi đào tạo nhân lực và sử dụng tốt con người là khâu trung tâm Các hình thức đào tạo rất đa dạng, nhưng chú trọng các hình thức đào tạo nội bộ mang tính thực tiễn cao.Họ cũng thường có hiệp hội và có quỹ học bổng dành cho sinh viên những ngành nghề mà

họ quan tâm Việc sử dụng người luân chuyển và đề bạt từ dưới lên cũng là một hình thức giúp cho nhân viên hiểu rõ yêu cầu và đặc thù của từng vị trí để họ xác định cách hiệp tác tốt với nhau, hiểu được quy trình chung và trách nhiệm về kết quả cuối cùng, cũng như thuận lợi trong điều hành sau khi được đề bạt Cách thức ấy cũng làm cho các tầng lớp, thế hệ hiểu nhau, giúp đỡ nhau và cho mọi người cơ hội gắn mình vào một lộ trình công danh rõ ràng trong doanh nghiệp

Nét độc đáo của văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản đã kết tụ rất rõ nét trong phong cách quản lý kiểu Nhật, cũng chính là một trong những nguyên nhân chính làm nên sự thành công trong kinh doanh của các doanh nghiệp Nhật Bản

1.2 Hàn Quốc

❖ Về đất nước

Vị trí địa lý

Hàn Quốc là một quốc gia ở Đông Á, cấu thành nửa phía nam bán đảo Triều Tiên

và có chung biên giới trên bộ ở phía bắc với Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên Phía tây là biển Hoàng Hải, phía nam là biển Hoa Đông còn phía đông là biển Nhật Bản Hàn Quốc là quốc gia dân tộc với đa số cư dân bản địa

Phân tích 8 yếu tố cơ bản cấu thành văn hóa của Nhật Bản

Hàn Quốc là quốc gia nói và viết một thứ ngôn ngữ, đó là tiếng Hàn đặc trưng trong văn hóa Hàn Quốc

Hàn Quốc là một quốc gia đảm bảo tự do tôn giáo Các tôn giáo cùng chung sống hòa bình, chi phối lẫn nhau, bổ sung lẫn nhau Theo thống kê năm 2022 tôn giáo tại Hàn Quốc có sự phân bố như sau: 49% theo đạo Phật, 49% theo Kitô giáo (trong đó có 39% theo Tin lành và 10% theo Thiên chúa giáo), 1% là tín đồ đạo Khổng, 1% còn lại theo các tôn giáo khác Trong số đó, Phật giáo và Nho giáo là hai luồng tư tưởng gốc rễ của người Hàn Quốc, hơn một nửa các di tích và di sản văn hóa của Hàn Quốc có liên quan đến Phật giáo hoặc Nho giáo

- Giá trị và thái độ

Giá trị văn hóa Hàn Quốc mang đậm tính tự tôn dân tộc cao Do đó, người Hàn Quốc rất ít khi sử dụng hoặc mua những sản phẩm nước ngoài Thay vào đó họ ưa sử dụng các sản phẩm trong nước sản xuất Một ví dụ rõ nét có thể thấy, phần lớn người dân nước này vẫn thích được ngủ trải sàn truyền thống thay vì đệm lò xo và giường ngủ Sau chiến tranh, văn hóa Hàn Quốc có tính cộng đồng cao Người Hàn Quốc thường dùng từ ‘uri’ để nhắc đến một thứ gì đó thuộc sở hữu chung của một nhóm, tập thể hoặc đó là thứ mà tất cả mọi người đều có Uri dịch ra tiếng Việt là chúng tôi, chúng

ta Theo đó, họ quan niệm mỗi cá nhân trong bất kỳ hoàn cảnh nào đều phải đặt lợi ích

của cả tập thể, xã hội lên làm trọng, điều gì tốt cho tập thể chắc chắn cũng sẽ tốt cho cá nhân

Bên cạnh đó, trật tự trong một gia đình được duy trì thông qua sự tuân thủ đối với người trên mình, đó là con cái phải vâng lời cha mẹ, vợ phải nghe chồng, Đó là lễ nghĩa truyền thống mà người Hàn Quốc đề cao và coi là chuẩn mực trong cuộc sống

Phong tục lối sống của người Hàn Quốc chịu sự ảnh hưởng của đạo Khổng, tâm lý trọng nam khinh nữ vẫn đè nặng, người con trai cả đảm nhận trách nhiệm trụ cột trong gia đình Cùng với đó người Hàn sống rất lạc quan, hưởng thụ và phóng khoáng

Ở Hàn Quốc, tập quán bao gồm các nghi lễ được cử hành vào các thời điểm giao mùa trong năm và ngày tết Nguyên Đán Ví dụ, vào ngày tết năm mới, người Hàn Quốc cất bài vị tổ tiên và thực hiện các nghi lễ tưởng niệm với các món đồ ăn và uống Sau nghi lễ này, có lễ “sebae” hay là quỳ lạy những người cao tuổi trong gia đình

Người Hàn Quốc sử dụng kính ngữ ở bất kì nơi đâu hay trong bất kì hoàn cảnh nào khi chào hỏi, đi cùng với đó là cái nắm tay thật chặt cùng một cái cúi đầu thật lâu thể hiện sự nhún nhường Đó là sự tinh tế đã ghi sâu vào tiềm thức của mỗi người dân Hàn Quốc như một nét văn hóa truyền thống được truyền từ quá khứ đến hiện đại Bên cạnh

đó, Người Hàn Quốc rất coi trọng việc bắt 1 tay hay bắt bằng 2 tay khi gặp mặt, đặc biệt

là đối với trường hợp gặp gỡ đối tác hoặc giữa cấp trên và cấp dưới

Ở Hàn Quốc những người ít tuổi hơn khi uống rượu sẽ không được nhìn thẳng về phía tiền bối, mà họ buộc phải quay đi hướng khác Khi được tiền bối rót rượu, hậu bối cũng phải cung kính cầm ly bằng hai tay

“Cảm ơn” và “xin lỗi” và 2 câu nói cửa miệng rất quen thuộc của người Hàn Quốc

Họ luôn luôn nói cảm ơn khi nhận được sự giúp đỡ dù rất nhỏ nhặt từ người khác, và

không quên nói lời xin lỗi khi họ cảm thấy mình đã làm phiền hoặc làm ảnh hưởng đến người khác dù có thể lỗi đó không phải xuất phát từ họ

Quốc nhạc được hiểu là âm nhạc truyền thống Hàn Quốc Thể loại này bao gồm nhiều loại hình khác nhau như bài hát, điệu nhảy và những nghi lễ Trong số các bài hát dân ca, Arirang là bài hát thể hiện rõ nhất cảm xúc của dân tộc Hàn Quốc và đã được UNESCO liệt kê vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vào năm 2012

Hội họa cũng là một loại hình nghệ thuật của Hàn Quốc thời cổ xưa Nghệ thuật này được thể hiện qua những bức bích họa trong lăng mộ của Goryeo Đặc biệt, những nghệ sĩ này đặc biệt yêu thích chạm khắc tượng phật Bên cạnh đó, giới tri thức Joseon lại yêu thích tranh thủy mặc, những đề tài cỏ cây, hoa lá, hoa cúc, hoa mai thể hiện phẩm chất cả người quân tử

Thư pháp là nghệ thuật điều chỉnh bút lông và mực tàu để viết chữ đẹp bên cạnh nghệ thuật hội họa, loại hình nghệ thuật này rất được người Hàn Quốc yêu thích Thư pháp sử dụng "văn phòng tứ bảo" gồm bút lông, mực tàu, giấy và nghiên mài mực

Trong văn hóa Hàn Quốc, phẫu thuật thẩm mỹ được xem như một sự tăng cường hay nâng cấp trang điểm Do đó, mọi người xem đó là chuyện bình thường với mọi lứa tuổi, từ thanh thiếu niên đến người cao tuổi Nền công nghiệp làm đẹp Hàn Quốc phát triển nhờ 2 mục tiêu kép: sự phù hợp và hoàn hảo

Hàn Quốc là đất nước có nền giáo dục chất lượng, được đánh giá cao tại khu vực châu Á Đây cũng là một trong những quốc gia chú trọng đầu tư cho phát triển giáo dục, coi giáo dục là “gốc rễ” của sự phát triển Chính vì vậy, địa vị của giáo viên trong xã hội luôn được đề cao Những nhà giáo, trụ cột của trường học sẽ nhận được sự tôn kính của tất cả mọi người

Một điều nổi bật trong giáo dục tại xứ sở kim chi, đó là kỳ thi Đại học được coi

là quan trọng và khốc liệt bậc nhất Đây được coi là kỳ thi quyết định sự sống còn bởi

áp lực từ gia đình, tương lai và nhà trường

o Cơ sở hạ tầng:

Kể từ sau sự kiện Kỳ tích sông Hán đưa Hàn Quốc, những công trình kiến trúc hiện đại mọc lên, và trở thành biểu tượng cho sự phồn vinh và thịnh vượng của Hàn Quốc như: trung tâm thương mại Bắc Á – Northeast Asia Trade Tower nằm ở khu vực kinh tế tự do Songdo nổi tiếng hay khu chung cư Samsung Tower Palace 3, Tower G.tại Seoul Chính vì có nhiều khu đô thị khiến cho những nghi lễ của Nho Giáo đã mai một dần, thay vào đó là các nghi lễ ma chay Người Hàn Quốc hiện đại chọn hỏa táng

o Y tế

Công nghệ y tế của Hàn Quốc dẫn đầu thế giới, đặc biệt trong các lĩnh vực chăm sóc da, phẫu thuật thẩm mỹ Chính vì vậy, người dân nước này rất coi trọng nhan sắc của mình, và việc phẫu thuật thẩm mỹ được coi là bình thường với mọi lứa tuổi

Hàn Quốc được xem là một cường quốc công nghệ thông tin Những công ty CNTT

và điện tử nổi tiếng như Samsung, LG, SK, KT Đặc biệt Hàn Quốc sở hữu tốc độ Internet hàng đầu và là nước đầu tiên chính thức triển khai 5G thương mại Nước này còn đứng đầu về tỷ lệ tiếp cận Internet khi hầu hết mọi hộ gia đình đều online Và không chỉ giới trẻ quen thuộc với công nghệ kỹ thuật số, mà toàn bộ đất nước đều tiếp cận với công nghệ mới hàng ngày

Giao thông vận tải ở Hàn Quốc được cung cấp bởi mạng lưới đường sắt, đường cao tốc, tuyến xe buýt, dịch vụ phà và đường hàng không rộng khắp đất nước Và tàu điện ngầm có mặt tại đây từ năm 1974, tính đến hiện tại sáu thành phố lớn nhất của Hàn Quốc - Seoul, Busan, Daegu, Gwangju, Daejeon và Incheon - đều có hệ thống tàu điện ngầm Điều này giúp nâng cao mức sống của người dân

❖ Về con người Hàn Quốc

Những hiện tượng dưới đây ta thường gặp ở trong cuộc sống của người Hàn Quốc: trên đường phố, xe ô tô nối đuôi nhau chạy như thác nước

tiếng nước ngoài như tiếng Anh, tiếng Pháp,… hay các sản phẩm thương hiệu nước ngoài

Thích tranh cãi, luôn thể hiện mình là người ham học hỏi, năng động cần cù, coi trọng đạo đức và yếu tố tinh thần

là vô cùng quan trọng

và nhân đạo Lấy chữ tình ra để giải quyết công việc nhưng thường chính vì thế

mà hay bị lợi dụng và hay tổn thương nhau

hơn người châu Âu

❖ Về văn hóa kinh doanh:

đầu đáp lại

cho dù có thân quen đến đâu Còn đối với khách hàng, cũng không xưng hô bằng tên nhưng bằng chức danh của họ

nghiêm túc trước đồng nghiệp, đối tác và khách hàng

bối và người lớn tuổi hơn mình

- Cấp trên chỉ đạo cấp dưới, dù có bị phê bình, la mắng thì cấp dưới vẫn có nghĩa vụ phải phục tùng và vâng theo cấp trên Điều này phù hợp với phương thức vận hành theo cơ chế quản lý cán bộ của quân đội: Cấp trên phục tùng, nghiêm kỷ luật, nhã nhặn Điều này vô hình chung khiến người lao động tại Hàn Quốc có tâm lý lo sợ

bị sếp phê bình hay la mắng

vụ cao nhất và quan trọng nhất luôn được trao cho người thân trong gia đình ví dụ như: cha là chủ tịch, con trai, con gái là phó chủ tịch hoặc giám đốc… điều này giúp cho công việc có kết quả tốt nhất tuy thường độc đoán và cảm tính hơn sử dụng nguồn lực từ bên ngoài

biệt là tại những tập đoàn lớn

không nên về trước khi cấp trên vẫn còn làm việc

đó người gây bất hòa sẽ thường là người bị “để ý” đầu tiên

2 Đặc điểm đàm phán của người Nhật Bản và người Hàn Quốc

Về cơ bản thì điều quan trọng trong đàm phán là cần phải hiểu rõ tầm quan trọng

về những cấp bậc ở nước đối tác;biết ai là người ra quyết định; hiểu rõ phong cách kinh doanh của công ty nước đó và hiểu thực chất về những thỏa thuận/hiệp định của đất nước hoặc cá nhân doanh nghiệp, tầm quan trọng của những cử chỉ và nghi thức trong đàm phán Nên cố gắng có được những thông tin về văn hóa từ những nhà kinh doanh - những người đang ở nước ngoài hay những người thành thạo về khu vực thị trường cụ thể Điểm chung trong đặc điểm đàm phán của con người Nhật Bản và Hàn Quốc khá nhiều có thể thấy như hướng tới mục tiêu xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài, khá chú trọng văn hóa chào hỏi và biết cách thao túng tâm lý doanh nghiệp đối tác để giành được nhiều phần lợi nhất về cho mình, cùng với đó là xu hướng đàm phán chậm và kéo dài thời gian Tuy nhiên thì đặc điểm đàm phán của con người ở hai đất nước này cũng có nhiều điểm khác nhau Và để hiểu rõ hơn thì cùng đi vào nhưng phân tích riêng bên dưới theo từng quốc gia

2.1 Đặc điểm đàm phán của người Nhật Bản

❖ Mục tiêu hướng tới

Như đại đa số những quốc gia châu Á, mục tiêu đàm phán của người Nhật Bản là hướng đến xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài thay vì chỉ đơn giản là ký kết một hợp đồng Người Nhật Bản có xu hướng cho rằng việc xây dựng mối quan hệ cá nhân lâu dài và tin cậy đóng vai trò khá quan trọng vì vậy họ luôn muốn xây dựng mối quan hệ ngay khi bắt đầu gặp gỡ hơn là để mối quan hệ ấy dần dần hình thành trong quá trình kinh doanh Do đó, tại buổi đàm phán đầu tiên, mục đích chỉ là để hai bên hiểu thêm về nhau, bắt đầu xây dựng mối quan hệ và thu thập thông tin như mối quan tâm, mục tiêu, điểm yếu của nhau làm cơ sở cho giai đoạn tiếp theo của quá trình đàm phán

Theo trang Hofstede Insight, Nhật Bản được đánh giá là một trong những xã hội

có Định hướng Dài hạn nhất khi có 88 điểm ở khía cạnh Hướng tương lai Người Nhật xem cuộc đời họ như một khoảnh khắc rất ngắn trong lịch sử lâu dài của nhân loại Từ quan điểm này, một số loại thuyết định mệnh không xa lạ với người Nhật Họ cố gắng hết sức trong cuộc sống của mình và đó là tất cả những gì họ có thể làm Ở các công ty Nhật Bản, có thể thấy định hướng dài hạn về tỷ lệ đầu tư liên tục cao vào R&D ngay cả trong thời kỳ khó khăn về kinh tế, tỷ lệ vốn tự có cao hơn, ưu tiên tăng trưởng thị phần

ổn định hơn là lợi nhuận hàng quý, Tất cả đều phục vụ cho sự lâu bền của các công ty

❖ Mức độ nhạy cảm với thời gian

Người Nhật nổi tiếng là tôn trọng thời gian, đúng giờ và tuyệt đối không đến muộn

Họ luôn đề cao tinh thần trách nhiệm về thời gian của mỗi cá nhân, việc trễ giờ có thể

bị coi là hành động khiếm nhã hoặc thiếu trách nhiệm Do đó, khi đàm phán, luôn giữ đúng hẹn, không để đối tác chờ là một quy tắc bất di bất dịch của các doanh nghiệp Nhật Bản Và các thương nhân Nhật Bản cũng luôn có ấn tượng ban đầu tốt đẹp dành cho các đối tác đúng giờ và tôn trọng thời gian của nhau

Dù luôn đúng giờ trong mọi cuộc đàm phán, người Nhật lại có một sự đối lập trong tốc độ đàm phán Họ thường có xu hướng đàm phán chậm và kéo dài thời gian vì phải trải qua rất nhiều giai đoạn như xây dựng mối quan hệ, thu thập thông tin, thương lượng

và ra quyết định Điều này là do ảnh hưởng của mục tiêu đàm phán ban đầu khi mà họ đặt việc tạo lập mối quan hệ lên trên hết thay vì chỉ đàm phán để ký kết một hợp đồng

đối tác Mục đích của chiến thuật này là cố gắng tìm ra điểm yếu của đối tác cũng như buộc bên còn lại phải nhượng bộ trước khi hết thời hạn đàm phán

❖ Phong cách đàm phán

Xã hội Nhật Bản luôn được biết đến như là một xã hội chính thống, ý thức đẳng cấp rất cao, nó buộc mọi người phải có lễ nghi và trật tự thứ bậc trong quan hệ không chỉ trong gia đình mà còn trong cả các mối quan hệ xã hội Điều này cũng được thể hiện trong đàm phán giao dịch ngoại thương Người Nhật luôn tỏ ra lịch lãm ôn hòa không làm mất lòng đối phương, nhưng phía sau sự biểu hiện đó lại ẩn chứa một phong cách đàm phán đúng nghĩa “Tôi thắng anh bại”- điển hình vô tình của người Nhật

Các doanh nghiệp Nhật luôn lợi dụng điểm yếu của đối thủ Ngoài mặt họ tỏ ra khiêm nhường kính trọng nhưng trên thực tế thì lại rất nhiều mưu kế toan tính bên trong, rất khó đối phó

Các doanh nghiệp Nhật Bản cũng luôn tìm cách thao túng nhật trình của đối tác,

để kéo dài thời gian đàm phán, lợi dụng tâm lý không muốn về tay không của các doanh nghiệp nước ngoài mà buộc họ vào trong những tình huống bất lợi và thường là sẽ đưa

ra những quyết định quan trọng ngay lập tức mà không suy nghĩ kĩ càng

Có một ví dụ cho thấy rõ việc thương gia Nhật đã thao túng lịch trình của đối tác: Lần ấy, một nhà buôn Mỹ sang Nhật đàm phán, để thật chắc ăn, ông ta đã mang theo cả

lô sách báo tài liệu phân tích tinh thần và tâm lý con người Nhật Bản Sau khi đặt chân lên đất Nhật, được các chủ nhà Nhật Bản tiếp đãi rất nhiệt tình khiến cho nhà buôn Hoa

Kỳ cho rằng quả thật là người Nhật rất tận tình chu đáo đến mức không cần do dự gì đưa cho họ xem cả vé bay lượt về ra, nói rõ ngày giờ sẽ rời Nhật Bản

Đến đây thì người Nhật đã biết rõ thời hạn của nhà buôn Mỹ này rồi Thế là phía Nhật Bản áp dụng chiến thuật kéo dài, đánh tiêu hao Họ sắp xếp cho khách cả tuần lễ

đi thăm các nơi ở Nhật Bản Tuy nhiên, hễ cứ nói đến đàm phán, chủ nhà lại gạt đi, nói rằng chưa vội, chưa vội, vẫn còn nhiều thì giờ

Ngày thứ 12, hội đàm rồi cũng được bắt đầu, nhưng buổi chiều lại sắp xếp cho khách đi chơi gôn Sang ngày 13, đàm phán còn chưa bàn được gì, chủ và khách đã phải cùng dự tiễn đưa long trọng Ngày thứ 14, đàm phán bắt đầu trở lại, thế nhưng đối tác

bên Mỹ lại sắp phải lên đường, thế là cuộc đàm phán đành tiếp tục trong xe trên đường

ra sân bay dẫn đến một loạt những quyết định nóng vội của nhà đàm phán người Mỹ Theo nghiên cứu của Hofstede Insight, Nhật Bản có mức điểm là 42 ở khía cạnh

Tự do tận hưởng Đây được cho là số điểm khá thấp và nó được thể hiện qua việc các doanh nghiệp Nhật Bản luôn tìm cách gây áp lực cho đối tác nhưng vẫn luôn tỏ ra lịch lãm ôn hòa Các xã hội có điểm thấp trong khía cạnh này có xu hướng hoài nghi và bi quan Ngoài ra, trái ngược với các xã hội Tự do tận hưởng, các xã hội Kiềm chế không chú trọng nhiều đến thời gian giải trí và kiểm soát việc thỏa mãn những ham muốn của

họ Những người có định hướng này có nhận thức rằng hành động của họ bị hạn chế bởi các chuẩn mực xã hội và cảm thấy rằng nuông chiều theo sở thích của bản thân là có phần sai trái

❖ Văn hóa giao tiếp

Người Nhật luôn chủ động hạn chế những tình huống đối đầu, vì thế lời nói và phép tắc giao tiếp của họ được kết hợp nhằm tránh gây hiềm khích đồng nghiệp cũng như đối tác Thay vì đi thẳng vào vấn đề, người Nhật thường gợi ý nhẹ nhàng, nói bóng gió Đôi lúc, họ nói một cách rõ ràng hơn nhưng càng cẩn trọng để không làm người khác bị phật ý hay tức giận Văn hóa công sở Nhật Bản nhấn mạnh sự tôn trọng và nhã nhặn Họ sẽ tìm mọi cách để thể hiện rằng họ đang không áp đặt ý chí của bản thân lên những người khác

họ không tỏ ra phản ứng ngay, họ biết cách sử dụng khéo léo những tài liệu có trong tay

để giải quyết những vấn đề sao cho có lợi nhất về phía họ Họ chú tâm gìn giữ sự hoà hợp đến mức nhiều khi lờ đi sự thật, bởi dưới con mắt người Nhật, giữ gìn sự nhất trí,

tranh luận thì họ nhất định sẽ không phát biểu thêm Họ cũng tránh xung đột bằng cách thỏa hiệp, co cụm và không áp dụng hành động nếu như họ cho rằng họ chưa suy nghĩ được thấu đáo mọi vấn đề

Tìm hiểu đối thủ trước cuộc đàm phán: Đối với thương gia nước ngoài lần đầu tiên làm ăn, thương gia Nhật thường thông qua mạng lưới thông tin của mình tìm hiểu mọi tình hình của đối phương, sách lược người Nhật áp dụng là “trước hết tìm hiểu rõ đối tác là ai mới ngồi lại đàm phán” chứ không phải là “ngồi vào bàn đàm phán trước rồi sau đó mới làm rõ người đó là ai” Người Nhật có thể tiến hành tìm hiểu đầy đủ tình hình thông tin nước ngoài muốn làm ăn với họ Không chỉ bao gồm phương thức làm ăn của công ty đó mà cả bạn hàng của công ty đó Trước khi đàm phán chính thức, thương gia Nhật thường có thể mời đối tác dùng tiệc hoặc tham gia dạ hội, mục đích là để thăm

dò họ trong những hình thức không chính thức như vậy, tìm hiểu cá tính và độ tin cậy của những đối tác này Họ làm như vậy là vì họ chưa hiểu rõ mục tiêu, đối với quan hệ mậu dịch mà doanh nghiệp đối tác muốn thiết lập họ chưa hoàn toàn hiểu sẽ được gì trong đó Sau đó họ thường thông qua người liên lạc yêu cầu công ty nước ngoài thông qua kiến nghị

Việc các công ty Nhật Bản luôn thận trọng trong việc tìm hiểu thông tin về đối tác trước khi đàm phán cho thấy rằng quốc gia này khó có thể chấp nhận sự rủi ro trong kinh doanh Thực tế, số điểm 92 ở khía cạnh Né tránh sự bất định theo nghiên cứu của trang Hofstede Insight cũng đã chứng minh Nhật Bản nằm trong nhóm nước có mức độ

e ngại rủi ro gần như tuyệt đối Điều này thường được cho là do Nhật Bản thường xuyên

bị đe dọa bởi các thảm họa thiên nhiên từ động đất, sóng thần, bão cho đến núi lửa phun trào Trong hoàn cảnh đó, người Nhật đã học cách tự chuẩn bị cho mọi tình huống bất trắc Điều này không chỉ áp dụng cho kế hoạch khẩn cấp và đề phòng những thảm họa thiên nhiên bất ngờ mà còn áp dụng cho mọi khía cạnh khác của xã hội Tại các công ty Nhật Bản, rất nhiều thời gian và công sức được dành cho các nghiên cứu khả thi và tất

cả các yếu tố rủi ro phải được giải quyết trước khi bất kỳ dự án nào có thể bắt đầu Các nhà quản lý yêu cầu tất cả các sự kiện và số liệu chi tiết trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào Nhu cầu tránh rủi ro cao này là một trong những lý do tại sao những thay đổi rất khó thực hiện ở Nhật Bản