107 cac thanh phan biet lap tiep theo

Này -> Tạo lập quan hệ giao tiếp Thưa xếp hệ giao tiếp-> duy trì quan Quan hệ :Ngang hàng Quan hệ :Trên - dưới Nhân viên Dựa vào thành phần gọi- đáp cũng có thể xác định vai giao tiế

NGỮ VĂN 9

Thành phần cảm thánThành phần tình thái

a, Trong những hành trang ấy, có lẽ

sự chuẩn bị bản thân con người là

quan trọng nhất.

b, Chao ôi! Ông lão nhớ làng, nhớ cái làng qúa.

(Kim Lân, Làng) (Vũ Khoan, Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới)

THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

TIẾT 107

CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

(Tiếp theo)

I THÀNH PHẦN GỌI ĐÁP

a, - Này , bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn ở đâu

mà nghe rát thế không ?

b) – Các ông, các bà ở đâu ta lên đấy ạ ?

Ông Hai đặt bát nước xuống chõng hỏi Một người đàn

bà mau miệng trả lời :

- Thưa ông ,chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ

- Này : dùng để gọi

- Dùng để tạo lập cuộc thoạiThưa ông :dùng để đáp.

Dùng để duy trì cuộc thoại

Dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp

Thưa xếp, em đi ngay đây ạ.

Này, đưa tay đây cho tôi

Này -> Tạo lập quan hệ

giao tiếp Thưa xếp hệ giao tiếp-> duy trì quan

Quan hệ :Ngang hàng Quan hệ :Trên - dưới

Nhân viên

Dựa vào thành phần gọi- đáp cũng có thể xác định vai giao tiếp.

ơn mẹ.

Thưa mẹ ! Con rửa chân cho mẹ nhé !.

Ê ! Mày định

lấy sách của

tao luôn hả ?

Ừ đấy ! Mày làm

gì tao.

Thái độ suồng sã, cách ứng xử thiếu tế nhị

* Lưu ý Thành phần gọi - đáp còn thể

hiện thái độ, cách ứng xử trong giao tiếp

=> Cần sử dụng cho phù hợp.

Bài tập1 SGK: Tìm thành phần gọi - đáp trong đoạn trích sau đây

và cho biết từ nào được dùng để gọi, từ nào được dùng để đáp

Quan hệ giữa người gọi và người đáp là quan hệ gì (trên – dưới hay ngang hàng, thân hay sơ)?

- , bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa

họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.

- , cháu cũng đã nghĩ như cụ Nhưng để cháo nguội, cháu cho

nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã Nhịn suông từ sáng hôm qua tới giờ còn gì

Ví dụ :Đọc những câu sau đây:

II Thành phần phụ chú:

a ) Lúc đi đứa con gái đầu lòng của anh- và cũng là đứa

con duy nhất của anh , chưa đầy một tuổi

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

b) Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy và tôi càng buồn lắm

(Nam Cao, Lão Hạc)

-> Bổ sung chi tiết cho cụm từ “đứa con gái đầu lòng”

-> Giải thích cái ý nghĩ ấy chỉ diễn ra trong trí riêng

của Ông Giáo

II.Thành phần phụ chú:

Con dù lớn vẫn là con của mẹ,

Đi suốt đời lòng mẹ vẫn theo con

(Chế Lan Viên, Con cò, Tuyển tập,

tập I, NXB Văn học, Hà Nội,1985) Giải thích xuất xứ: của

văn bản về tác giả,nhà xuất bản, năm xuất bản

Cô bé nhà bên (có ai ngờ)

Cũng vào du kích

Nêu thái độ : Ngạc nhiên của người nói

(Giang Nam,Quê hương)

II.Thành phần phụ chú:

-Giữa một dấu gạch

ngang với một dấu phẩy

a) Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh - và cũng là đứa con duy nhất của anh, chưa đầy một tuổi

*Dấu hiệu.

II.Thành phần phụ chú:

-Giữa một dấu gạch

ngang với một dấu phẩy

b) Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm

*Dấu hiệu.

-Giữa hai dấu phẩy

II.Thành phần phụ chú:

-Giữa một dấu gạch

ngang với một dấu phẩy

* Dấu hiệu.

-Giữa hai dấu phẩy

-Giữa hai dấu ngoặc đơn

c) Cô bé nhà bên (có ai ngờ)

Cũng vào du kích Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi)

II Thành phần phụ chú:

-Giữa một dấu gạch

ngang với một dấu phẩy

d) Rồi một ngày mưa rào Mưa giăng giăng bốn phía Có quãng nắng xuyên xuống biển, óng ánh

đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng, xanh biếc…

- Đặt sau dấu hai chấm

* Dấu hiệu.

-Giữa hai dấu phẩy

-Giữa hai dấu ngoặc đơn

II.Thành phần phụ chú:

- Giữa một dấu gạch

ngang với một dấu phẩy

- Đặt sau dấu hai chấm

* Dấu hiệu.

- Giữa hai dấu phẩy

- Giữa hai dấu gạch ngang

- Giữa hai dấu ngoặc đơn

* Ghi nhớ ( SGK )

e) Vậy mày hỏi cô Thông- tên người đàn bà họ nội xa kia- chỗ ở hiện nay của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về.

I.Thành phần gọi - đáp: II.Thành phần phụ chú: III Luyện tập:

1.B ài 2:SGK

2.Tìm thành phần gọi – đáp trong câu ca dao sau

và cho biết lời gọi – đáp đó hướng đến ai

Bầu ơi thương lấy bí cùng,

Tuy rằng khác giống, nhưng chung một giàn.

Hình ảnh ẩn dụ

I Thành phần gọi - đáp:

II Thành phần phụ chú:

III Luyện tập:

2 Bài 3+4 SGK : Tìm thành phần phụ chú trong các đoạn

trích sau và cho biết chúng bổ sung điều gì Chúng liên quan với các từ ngữ nào?

III Luyện tập: Bài 3+4 SGK

a) Chúng tôi, mọi người – kể cả anh, đều tưởng con bé sẽ đứng

yên đó thôi

b) Giáo dục tức là giải phóng Nó mở ra cánh cửa dẫn đến hoà bình,

công bằng và công lí Những người nắm giữ chìa khoá của cánh cửa

này – các thầy, cô giáo, các bậc cha mẹ, đặc biệt là những người mẹ

- gánh một trách nhiệm vô cùng quan trọng, bởi vì cái thế giới mà

chúng ta ……….

c) Bước vào thế kỉ mới, muốn “sánh vai cùng các cường quốc năm châu” thì chúng ta sẽ phải lấp đầy hành trang bằng những điểm mạnh, vứt bỏ những điểm yếu Muốn vậy thì khâu đầu tiên, có ý

nghĩa quyết định là hãy làm cho lớp trẻ - những người chủ thực sự

của đất nước trong thế kỉ tới – nhận ra điều đó, quen dần với

những thói quen tốt đẹp ngay từ những việc nhỏ nhất.

III Luyện tập: Bài 3+4 SGK

Thành phần phụ chú Từ ngữ liên quan

b) Giáo dục tức là giải phóng Nó mở ra cánh cửa dẫn đến hoà

bình, công bằng và công lí Những người nắm giữ chìa khoá

của cánh cửa này – các thầy, cô giáo, các bậc cha mẹ, đặc

biệt là những người mẹ - gánh một trách nhiệm vô cùng quan

trọng, bởi vì cái thế giới mà chúng ta ………

các thầy,cô giáo, các

bậc cha mẹ… người mẹ Những người nắm giữ chìa khoá của cánh cửa này

III/ Luyện tập: Bài 3+4 SGK

định là hãy làm cho lớp trẻ - những người chủ thực sự của đất nước

trong thế kỉ tới – nhận ra điều đó, quen dần với những thói quen tốt đẹp

Bài 3+4 SGK : Tìm thành phần phụ chú trong các đoạn

trích sau và cho biết chúng bổ sung điều gì Chúng liên

quan với các từ ngữ nào?

Củng cố

Chào các em học sinh!