TRƯỜNG THCS ĐỀ KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI NGỮ VĂN 9 PHÒNG GD&ĐT GIAO THỦY ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II Năm học 2019 – 2020 Môn Ngữ văn – Lớp 8 (Thời gian làm bài 90 phút ) (Đề khảo sát gồm 2 trang) Ph[.]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT
GIAO THỦY
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
Năm học: 2019 – 2020 Môn Ngữ văn – Lớp 8
(Thời gian làm bài: 90 phút )
(Đề khảo sát gồm 2 trang)
Phần I : Tiếng Việt (2,0 điểm)
Hãy viết chữ cái đứng trước đáp án đúng nhất vào bài làm
Câu 1: Trường hợp nào sau đây không phải là chức năng của câu nghi vấn?
A Dùng để hỏi
B Dùng để phủ định
C Dùng để miêu tả
D Dùng để bộc lộ cảm xúc
Câu 2: Câu nghi vấn sau đây được dùng để làm gì?
“Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?”
(“Nhớ rừng” – Thế Lữ)
A Phủ định và bộc lộ cảm xúc
B Khẳng định và bộc lộ cảm xúc
C Bộc lộ cảm xúc
D Dùng để hỏi
Câu 3: Trong câu “Bác trai đã khá rồi chứ?”, từ “chứ” thuộc từ loại nào?
A Trợ từ B Thán từ C Tình thái từ D Quan hệ từ
Câu 4: Trong câu “Tuy rét vẫn kéo dài, mùa xuân đã đến bên bờ sông Lương.”, hai vế
câu có quan hệ ý nghĩa:
A điều kiện B tương phản C tiếp nối D bổ sung
Câu 5: Dấu ngoặc kép trong câu văn sau đây có công dụng gì?:
Hai tiếng “em bé” mà cô tôi cố ngân dài ra thật ngọt, thật rõ, quả nhiên đã xoắn chặt lấy tâm can tôi như ý cô tôi muốn (Nguyên Hồng).
A Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp
B Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt
C Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai
D Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san,… được dẫn
Câu 6: Trong hai câu thơ sau tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào?
“Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!
Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời.”
(“Bác ơi!” – Tố Hữu)
A Nhân hóa B Ẩn dụ C Nói quá D Nói giảm nói tránh
Câu 7: Dòng nào sau đây chứa các từ ngữ cùng trường từ vựng?
A Nhìn, trông, thấy, liếc, nhòm
B Đờ đẫn, tinh anh, toét, mù, lòa, cận thị, lông mày
C Lòng đen, lòng trắng, con ngươi, lông mi, trông
D Quáng gà, lông mày, cận thị, viễn thị
Câu 8: Dòng nào sau đây nêu định nghĩa đúng nhất về từ tượng hình?
A Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh của sự vật
Trang 2B Từ tượng hình là từ gợi tả dáng vẻ của sự vật.
C Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh cụ thể sinh động, có giá trị biểu cảm cao
D Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật
Phần II: Đọc hiểu văn bản (2,5 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
“Người ta có thể yêu nhau và ghét nhau nhưng xin đừng hãm hại nhau Tôi sợ lắm những gì mang đến bất hạnh cho con người Hãy cố gắng mang đến cho nhau những giấc mơ, những giấc mơ làm nên hạnh phúc Đi đâu, đến đâu cũng chỉ thấy những nụ cười Những nụ cười như đóa hồng đứa bé cầm trên tay đi qua những phố rực rỡ một lòng yêu thương vô tận Chúng ta hình như thừa bạo lực nhưng lại thiếu lòng nhân ái.”.
(Trích:“Viết bên bờ Loiret” – Trịnh Công Sơn)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên?
Câu 2: Nêu nội dung của đoạn trích?
Câu 3: Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu
văn sau:
Những nụ cười như đóa hồng đứa bé cầm trên tay đi qua những phố rực rỡ một lòng yêu thương vô tận.
Câu 4: Em rút ra cho mình bài học gì từ ý nghĩa của đoạn trích trên?
Phần III: Tập làm văn (5.5 điểm)
Nhà văn M Gorky đã từng khuyên chúng ta: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức,
chỉ có kiến thức mới là con đường sống.” Lời khuyên đó gợi cho em những suy nghĩ gì?
Trang 3
-HẾT -PHÒNG GD&ĐT
GIAO THỦY
ĐÁP ÁN ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
NĂM HỌC : 2019 – 2020 Môn : Ngữ văn – Lớp 8 Phần I: Tiếng Việt (2,0 điểm)
Phần II: Đọc hiểu văn bản: (2,5 điểm)
Câu 1: Xác định
phương thức biểu đạt
chính được sử dụng
trong đoạn trích trên?
(0,5 đ)
- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận 0,5đ
Câu 2: Nêu nội dung
của đoạn trích? (0,5 đ)
- Nội dung: Đoạn trích là lời khẩn cầu tha thiết về mối quan hệ tốt đẹp, nhân ái giữa con người với con
người (Học sinh có thể diễn đạt linh hoạt).
0,5đ
Câu 3: Chỉ ra và nêu
hiệu quả nghệ thuật
của biện pháp tu từ
được sử dụng trong
câu văn sau: Những nụ
cười như đóa hồng
đứa bé cầm trên tay đi
qua những phố rực rỡ
một lòng yêu thương
vô tận.(0.75 đ).
- Biện pháp so sánh: những nụ cười với những đóa hoa hồng…
- Tác dụng:
+ Tạo ra cách nói giàu hình ảnh, sinh động, có giá trị biểu cảm cao
+ Nhấn mạnh, khẳng định ý nghĩa của nụ cười–
biểu tượng cho tình yêu thương, niềm vui, niềm hạnh phúc, sự sẻ chia…mà con người trao tặng cho nhau
0,25đ
0,25đ 0,25đ
Câu 4: Em rút ra cho
mình bài học gì từ ý
nghĩa của đoạn trích
- Học sinh có thể trình bày các bài học khác nhau từ
ý nghĩa của đoạn trích
- Gợi ý:
+ Hãy ban tặng cho mọi người xung quanh sự sẻ chia, tình yêu thương, sự đồng cảm và những nụ cười hạnh phúc…
+ Cần tránh xa lối sống vô cảm, thiếu tình người…
+ Hãy sống nhân ái, vị tha và không giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực…v v
0,75đ
Trang 4trên? (0,75 đ) *Lưu ý:
- Trên đây chỉ là những gợi ý mang tính định hướng.
Học sinh có thể diễn đạt linh hoạt, đề xuất dược các
ý kiến khác chính xác ngoài đáp án
- Có thể chấp nhận các quan điểm khác nếu lí giải phù hợp
- Nêu được chính xác hai bài học trở lên thì cho điểm tối đa
Phần III: Tập làm văn (5,5 điểm)
* Yêu cầu chung: (0,5 điểm)
- Đảm bảo được bố cục ba phần: mở bài, thân bài, kết bài
- Diễn đạt trong sáng, lập luận chặt chẽ, vận dụng các thao tác giải
thích, chứng minh phù hợp (trong đó phải xác định thao tác lập luận
chính là: giải thích); không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu; tư duy
mạch lạc, rõ ràng Bài viết trình bày sạch đẹp, khoa học, không gạch
xóa
* Yêu cầu cụ thể: (5,0 điểm)
1 Mở bài: (0,25 điểm)
- Nêu vấn đề cần giải thích:
- Trích dẫn câu nói của M Gorky
2 Thân bài: (4,5 điểm)
a Giải thích nội dung câu nói (1,0 điểm)
Sách là gì? (0,25 điểm)
- Sách là kho tàng tri thức của nhân loại, nơi tích lũy những kiến thức
mà con người khám phá… Sách còn được coi là phương tiện lưu truyền
kiến thức
Kiến thức là gì? (0,25 điểm)
- Là những kĩ năng, kĩ xảo, những điều con người cần hiểu biết để phục
vụ cho cuộc sống
Con đường sống là gì? (0,25 điểm)
- Là con đường tồn tại và phát triển của chúng ta
Khái quát vấn đề (0,25 điểm)
Như vậy sách giúp ta có kiến thức, nhờ có kiến thức mà cuộc sống của
chúng ta trở nên tốt đẹp hơn Vì vậy, chúng ta phải yêu sách
b Vì sao phải yêu sách?(2,75 điểm)
Bởi vì yêu sách, ta sẽ được mở mang trí tuệ về mọi phương diện trong
đời sống
- Sách giúp ta khám phá ra nhiều điều mà trước đây ta chưa hề biết về
con người, tự nhiên, xã hội Nhờ có sách mà kiến thức ta tích lũy được
ngày càng nhiều hơn… (Nêu dẫn chứng cụ thể về vai trò các loại sách)
0,5đ
0,25đ
0,25đ 0,25đ
0,25đ 0,25đ
1,0đ
Trang 5- Nếu coi sách là thầy, là bạn thì ta sẽ có vốn kiến thức phong phú, sẽ
tự tin trong học tập và cuộc sống…
Sách còn bồi dưỡng tâm hồn cho chúng ta
- Sách hướng con người tới cái chân, thiện, mỹ; giáo dục tình cảm, đạo
đức cho con người Đọc sách, nhất là sách văn học, bạn sẽ thấy cuộc
sống thật gần gũi, đáng yêu, bạn sẽ sống nhân ái hơn, vị tha hơn…
Ngoài ra sách còn là một phương tiện giải trí hữu ích giúp ta vui nhiều
hơn, cười nhiều hơn, sống tích cực hơn
Nếu không yêu sách, không ham đọc sách thì cuộc sống con người trở
nên tăm tối, lạc hậu Con người sẽ gặp nhiều khó khăn trong học tập,
cuộc sống nếu thiếu sách…
Nêu dẫn chứng cụ thể…
c Chúng ta phải yêu sách như thế nào? (0.75 điểm)
- Thường xuyên đọc sách, coi sách là một người bạn, người thầy, xem
việc đọc sách là thú vui tinh thần…
- Khi đọc sách phải biết tích lũy kiến thức bằng nhiều cách khác nhau
và vận dụng những điều hay đọc được từ sách vào cuộc sống, tránh xa
điều xấu…
- Biết chọn sách để đọc cho phù hợp…
3 Kết bài : (0,25 điểm)
- Khẳng định lại vấn đề cần nghị luận
- Bày tỏ thái độ và rút ra bài học
0,75đ
0,5đ 0,5d
0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ
* Lưu ý chung:
- Phần hướng dẫn chấm chỉ là những ý khái quát, khi làm học sinh có thể trình bày theo các ý như hướng dẫn chấm hoặc có thể trình bày cách khác, nếu đủ ý cơ bản vẫn cho điểm tối đa.
- Trong quá trình chấm bài cần quan tâm đến kĩ năng trình bày, diễn đạt, tính sáng tạo của học sinh.
- Sau khi chấm điểm toàn bài mắc từ 6 đến 10 lỗi câu, chính tả trừ 0,25 điểm Nếu mắc
từ 11 lỗi trở lên trừ 0,5 điểm.
Điềm toàn bài là điểm cộng đến 0,25 ; không làm tròn.