PHÒNG GDĐT THỊ XÃ NGHI SƠN TRƯỜNG THCS KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II NĂN HỌC 2019 2020 Môn Ngữ văn Lớp 7 Thời gian làm bài 90 phút ( không kể thời gian giao đề) ĐỀ BÀI PHẦN I ĐỌC HIỂU (3 điểm) Đọc đoạ[.]
Trang 1PHÒNG GDĐT THỊ XÃ NGHI SƠN
TRƯỜNG THCS ………… KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II NĂN HỌC 2019-2020 Môn Ngữ văn- Lớp 7
Thời gian làm bài: 90 phút ( không kể thời gian giao đề)
ĐỀ BÀI
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
- Con ơi
trước khi nhắm mắt
Cha con dặn con suốt đời
Phải làm một con người chân thật.
- Mẹ ơi, chân thật là gì?
Mẹ tôi hôn lên đôi mắt
Con ơi một người chân thật
Thấy vui muốn cười cứ cười
Thấy buồn muốn khóc là khóc Yêu ai cứ bảo là yêu
Ghét ai cứ bảo là ghét.
Dù ai ngon ngọt nuôi chiều Cũng không nói yêu thành ghét.
Dù ai cầm dao dọa giết Cũng không nói ghét thành yêu.
(Trích “Lời mẹ dặn” – Phùng Quán)
Nguồn: https://www.thivien.net
Câu 1 (0,5 điểm): Đoạn trích được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 (0,5 điểm) : Hãy xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Câu 3 (1 điểm): Chỉ ra và nêu hiệu quả phép điệp, phép liệt kê và phép tương phản
trong đoạn trích.
Câu 4 (1 điểm): Bức thông điệp mà tác giả muốn gửi đến người đọc?
PHẦN II: TẠO LẬP VĂN BẢN (7 điểm)
Câu 1 (2 điểm): Từ nội dung ở phần đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn ngắn
(khoảng 10-15 dòng) để trả lời câu hỏi: Vì sao sống phải làm người chân thật?
Câu 2 (5 điểm): Sáng 17/3/2020, tại Hà Nội, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã dự và
phát biểu tại lễ phát động ủng hộ phòng chống Covid-19 do Ủy ban Trung ương Mặt trân Tổ quốc Việt Nam tổ chức Trong bài phát biểu, thủ tướng chính phủ nhấn mạnh:
chúng ta hãy nêu cao tinh thần đoàn kết, “tương thân tương ái” “thương người như thể thương thân” “lá lành đùm lá rách” của dân tộc, điều bao đời nay luôn là giá trị nền tảng của dân tộc Việt Nam và đem lại sức mạnh để chúng ta vượt qua mọi khó
khăn thử thách, đi đến thắng lợi cuối cùng”
Em hãy viết một bài văn nghị luận giải thích câu tục ngữ “Lá lành đùm lá
rách” mà Thủ tướng đã sử dụng trong bài phát biểu.
………Hết………
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2019-2020 Môn: Ngữ văn – Lớp 7
3 + Phép điệp cấu trúc: “Thấy…muốn…”; “…ai cứ bảo là…”; “Dù
ai cũng không nói…thành…”.
+ Phép đối/tương phản: cười-khóc; yêu-ghét; vui-buồn + Phép liệt kê: liệt kê những trạng thái cảm xúc “vui, cười, buồn, khóc”; tình cảm “yêu, ghét”.
- Tác dụng:
+ Điệp cấu trúc nhằm nhấn mạnh các đặc điểm của sự chân thật
+ Liệt kê nhằm cụ thể các trạng thái cảm xúc của con người
+ Đối lập/ tương phản làm nổi bật sự khác biệt giữa ý muốn của người khác và bản thân…
Các biện pháp từ từ đều nhằm khẳng định: Chân thật nghĩa là mọi cung bậc cảm xúc, tình cảm phải xuất phát từ bên trong mỗi chúng ta, không theo ý muốn của người khác mà dối mình, dối người…
1.0
4 Thông điệp từ đoạn trích: Làm người thì phải biết sống thật với
bản thân và mọi người xung quanh Dù có bất cứ điều gì xảy ra thì cũng không nói dối, không đổi trắng thay đen 1.0
Trang 31 a Đảm bảo thể thức của một đoạn văn: Có đủ các phần mở
đoạn, phát triển đoạn, kết đoạn Mở đoạn: Nêu được vấn đề; Phát
triển đoạn: Triển khai được vấn đề; Kết đoạn: Kết luận được vấn
đề
b Xác định đúng vấn đề cần trình bày: Vì sao sống phải làm
người chân thật
c Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn: Vận dụng tốt các thao
tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Học sinh có
thể trình bày nhiều cách khác nhau, miễn là hợp lí, dưới đây là
một định hướng:
* Giới thiệu khái quát về đức tính sống chân thật: Sống thật tức là
sống trung thực, ngay thẳng, không dối trá, sống đúng với tình
cảm, suy nghĩ, lương tâm của mình.
* Giải thích vì sao trong cuộc sống mỗi con người cần phải chân
thật
+ Sống chân thật giúp con người có cuộc sống đích thực, tạo nên
những mối quan hệ tốt đẹp trong cuộc sống Sống chân thật sẽ
được mọi người yêu quý, kính trọng; giúp con người hoàn thiện
nhân cách…
+ Có sống chân thật thì con người ta mới dám đối mặt với những
sai lầm hoặc những điều chưa hoàn hảo ở bản thân, mới dám
đứng lên để thay đổi bản thân mình, sống tốt hơn, đương đầu và
vượt qua thử thách
* Khẳng định: Cần phải thường xuyên rèn luyện, nâng cao ý thức
để có lối sống thật Rèn luyện bản lĩnh, lòng dũng cảm để bảo vệ
lối sống thật
d Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề
trình bày
e Chính tả, dùng từ đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp,
ngữ nghĩa tiếng Việt
0.25
0.25 1.0
0.25 0.25
Trang 42 a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận: có đầy đủ Mở
bài, Thân bài, Kết bài Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận; Thân
bài: Triển khai được các luận điểm làm rõ được nhận định; Kết
bài: Khái quát được nội dung nghị luận.
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: Giải thích câu tục ngữ “Lá
lành đùm lá rách”
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự
cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận; có sự kết
hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Thí sinh có thể giải quyết
vấn đề theo hướng sau:
* Giới thiệu vấn đề cần nghị luận:
- Giới thiệu câu tục ngữ với ý nghĩa thể hiện tình yêu thương
yêu, đùm bọc giúp đỡ nhau trong khó khăn hoạn nạn
- Trích dẫn câu tục ngữ
* Giải thích cần đảm bảo những ý cơ bản sau:
- Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ:
+ Nghĩa đen: Câu tục ngữ cho thấy một hiện tượng bình thường,
quen thuộc trong cuộc sống: Khi gói bánh, gói hàng, người ta
thường đặt những lớp lá lành lặn ở ngoài để bao bọc lớp lá rách
bên trong
+ Nghĩa bóng: Lá lành - lá rách là hình ảnh tượng trưng cho
những con người trong những hoàn cảnh khác nhau: yên ổn,
thuận lợi - khó khăn, hoạn nạn Bằng lối nói hình ảnh, ông bà xưa
muốn khuyên chúng ta phải biết giúp đỡ, đùm bọc những người
không may lâm vào cảnh khó khăn, cơ nhỡ
- Tại sao lá lành phải đùm lá rách?
+ Vì đó là thể hiện quan hệ sống tốt đẹp, nghĩa tình, một vấn đề
đạo lí
+ Vì thờ ơ với đau đớn, bất hạnh của người khác là tội lỗi.
+ Vì sự cảm thông, chia sẻ, giúp nhau trong hoạn nạn là cơ sở của
tình đoàn kết, tình làng nghĩa xóm -> tình yêu nước
- Thực hiện tinh thần lá lành đùm lá rách là như thế nào?
+ Giúp đỡ người hoạn nạn phải xuất phát từ lòng cảm thông chân
thành chứ không bằng thái độ ban ơn, bố thí Ngược lại người
được giúp đỡ cũng không nên ỷ lại mà phải chủ động vượt qua
khó khăn
+ Giúp đỡ nhau có thể bằng nhiều cách (vật chất hay tinh thần) và
tuỳ theo hoàn cảnh của mình
* Đánh giá chung:
0.25
0.25 4.0
0.5 3.0
1,0
1,0
1,0
0.5
Trang 5- Khẳng định lại tính đúng đắn của câu tục ngữ.
- Nêu ý nghĩa của vấn đề đối với bản thân
d Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề
nghị luận
e Chính tả, dùng từ đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp,
ngữ nghĩa tiếng Việt
0.25 0.25
*Lưu ý khi chấm bài:
1 Do đặc trưng của môn Ngữ văn, bài làm của thí sinh cần được đánh giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm
2 Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài viết đáp ứng đầy đủ những yêu cầu đã nêu ở mỗi câu, đồng thời phải chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, có cảm xúc.
3 Khuyến khích những bài viết có sáng tạo Bài viết có thể không giống đáp án, có những ý ngoài đáp án, nhưng phải có căn cứ xác đáng và lí lẽ thuyết phục.
4 Không cho điểm cao đối với những bài chỉ nêu chung chung, sáo rỗng.