Chuồng nuôi • Chuồng nuôi gồm có nhiều loại: – Chuồng nuôi cá thể Nuôi chim sinh sản từ 6 tháng tuổi trở đi – Chuồng nuôi đàn Nuôi chim hậu bị sinh sản từ 2-6 tháng tuổi – Chuồng nuôi dư
Trang 1THÔNG TIN GIẢNG VIÊN
NGUYỄN VĂN MINH –BSTY, Nghiên cứu sinh
Chủ nhiệm Câu lạc bộ chuyên ngành thú y
Trang 2KỸ THUẬT CHĂN NUÔI BỒ CÂU PHÁP
1 Chọn giống
2 Chuồng nuôi
3 Thức ăn và nước uống
4 Chăm sóc nuôi dưỡng
KỸ THUẬT NUÔI BỒ CÂU PHÁP
1 Giống và Chọn giống
a Giống bồ câu Pháp
TITAN
MIMAS
Trang 3– Chim trống dài 19, cao 31 cm, chim mái dài 16,5, cao 28,5 cm.
– Chim mới nở nặng 17gam/con, lúc 28 ngày tuổi: 647gam.
– Lúc 6 tháng tuổi:677gam/con, và 1 năm tuổi chim sinh sản:
Trang 41 Giống và Chọn giống
a Giống bồ câu Pháp Mimas
• Hình thái:
– Lông màu trắng đồng nhất, chân đỏ hồng.
– Chăn ngắn, vai nở Chim trống dài 18cm, cao 28cm, chim mái
Trang 5trong 5 năm sau 3
năm, khả năng sinh sản
có chiều hướng giảm,
cần phải thay thế
KỸ THUẬT CHĂN NUÔI BỒ CÂU PHÁP
1 Giống và Chọn giống
• Tiêu chuẩn con giống:
– Khỏe mạnh, lông mượt, không có bệnh tật, dị tật, lanh lợi
– Chim đạt từ 4-5 tháng
Trang 6cách giữa 2 xương chậu hẹp.
– Con mái: nhỏ hơn, đầu nhỏ và
thanh, khoảng cách giữa 2
xương chậu rộng.
KỸ THUẬT CHĂN NUÔI BỒ CÂU PHÁP
2 Chuồng nuôi
• Yêu cầu chuồng nuôi: Có ánh nắng mặt trời, khô ráo, thoáng
mát, sạch sẽ, yên tĩnh, tránh được gió lùa, mưa
Trang 72 Chuồng nuôi
• Chuồng nuôi gồm có nhiều loại:
– Chuồng nuôi cá thể (Nuôi chim sinh sản từ 6
tháng tuổi trở đi)
– Chuồng nuôi đàn (Nuôi chim hậu bị sinh sản từ
2-6 tháng tuổi)
– Chuồng nuôi dưỡng chim thịt (Nuôi vỗ béo
thương phẩm từ 21- 30 ngày tuổi)
KỸ THUẬT CHĂN NUÔI BỒ CÂU PHÁP
2 Chuồng nuôi
– Chuồng nuôi cá thể
• Chuồng nuôi bao gồm các ô
chuồng.
• Mỗi một đôi chim trống mái sinh
sản được nuôi trong một ô
chuồng.
• KT của một ô chuồng:Chiều cao:
40 cm, chiều sâu: 60 cm, chiều
rộng: 50 cm
Trang 9– Chuồng nuôi thịt vỗ béo:
• Chuồng nuôi có cấu tạo tương tự như chuồng nuôi cá thể nhưng
mật độ là 40-50 con/ m 2
Trang 102 Chuồng nuôi
– Ổ đẻ
• Do đang trong giai đoạn nuôi con, chim bồ câu đã đẻ lại, nên
mỗi đôi chim cần 2 ổ, một ổ để đẻ và ấp trứng đặt ở trên, một
ổ để nuôi con đặt ở dưới
Trang 112 Chuồng nuôi
– Ổ đẻ
KỸ THUẬT CHĂN NUÔI BỒ CÂU PHÁP
3 Thức ăn và cách cho ăn
Bảng 1: Khẩu phần của chim sinh sản và chim non
Trang 123 Thức ăn và cách cho ăn
Bảng 2: Khẩu phần chim sinh sản và chim dò với
nguyên liệu thông thường
KỸ THUẬT CHĂN NUÔI BỒ CÂU PHÁP
3 Thức ăn và cách cho ăn
Bảng 3: Khẩu phần chim sinh sản và chim dò với nguyên liệu thông thường kết hợp với thức ăn hỗn
hợp cho gà
Trang 133 Thức ăn và cách cho ăn
• Cách cho ăn
– Thời gian: 2 lần trong ngày, buổi sáng lúc 8-9 h, buổi chiều
lúc 14-15 h, nên cho ăn vào một thời gian cố định trong
ngày
– Định lượng: thông thường lượng thức ăn bằng 1/10 khối
lượng cơ thể
– Chim dò (2-5 tháng tuổi): 40-50g thức ăn/con/ngày
– Chim sinh sản: (6 tháng tuổi trở đi)
• Khi nuôi con: 125-130g thức ăn/đôi/ngày
• Không nuôi con: 90-100g thức ăn/đôi/ngày
• Lượng thức ăn/đôi sinh sản/năm: 45-50kg
KỸ THUẬT CHĂN NUÔI BỒ CÂU PHÁP
3 Thức ăn và cách cho ăn
• Nước uống
– Đảm bảo sạch sẽ, không màu, không mùi, được thay hằng ngày.
– Có thể bổ sung Vitamin và kháng sinh để phòng bệnh khi cần thiết.
Trang 144 Chăm sóc và nuôi dưỡng
a Thời kỳ đẻ và ấp trứng
• Dùng rơm khô, sạch sẽ để lót ổ
• Nơi ấp trứng phải yên tĩnh, giảm tầm nhìn, ánh sáng
• Cần theo dõi ngày chim đẻ bằng cách ghi chép lại, để có thể
ghép ấp những quả trứng có cùng ngày đẻ hoặc chênh lệch nhau
2-3 ngày( số lượng trứng ghép ấp tối đa: 3 quả/ ổ)
• Khi chim ấp được 18-20 ngày, trứng sẽ nở thành con
– Những đôi chỉ nở 1 con thì có thể ghép nuôi vào những ổ 1 con khác
cùng ngày nở, hoặc chênh lệch 2-3 ngày.
– Số lượng con ghép tối đa : 3 con/ ổ.
KỸ THUẬT CHĂN NUÔI BỒ CÂU PHÁP
4 Chăm sóc và nuôi dưỡng
a Thời kỳ đẻ và ấp trứng
Trang 154 Chăm sóc và nuôi dưỡng
b Thời kỳ nuôi con
• Thay lót ổ thường xuyên( 2-3 ngày/ lần)
• Khi chim non được 7-10 ngày, cho ổ đẻ thứ hai vào
KỸ THUẬT CHĂN NUÔI BỒ CÂU PHÁP
4 Chăm sóc và nuôi dưỡng
b Thời kỳ nuôi vỗ béo
• Khi bồ câu được 20-21 ngày tuổi, khối lượng cơ thể đạt 350-400g/
con, tiến hành tách khỏi mẹ để nuôi vỗ béo
• Thức ăn dùng để nhồi: Ngô (80%)+ Đậu xanh (20%)
• Cách nhồi: Thức ăn được nghiền nhỏ, viên thành viên nhỏ ngâm cho
mềm rồi sấy khô, đảm bảo tỷ lệ thức ăn/ nước là 1:1
• Chú ý không để có không gian cho chim hoạt động nhiều, đảm bảo
ngoài giờ ăn uống thì thời gian ngủ là chính
Trang 164 Chăm sóc và nuôi dưỡng
d Thời kỳ chim dò
• Sau khi bồ câu được 28-30 ngày tuổi, tiến hành tách chim non
khỏi mẹ, đưa vào chuồng quần thể nuôi
• Bổ sung vitamin, các chất kháng sinh vào nước uống để chống
mềm xương, trợ giúp tiêu hóa và phòng chống các bệnh thường
gặp ở chim bồ câu
MỘT SỐ BỆNH PHỔ BIẾN
TRÊN BỒ CÂU
Trang 17BỆNH DO PARAMYXOVIRUS (PMV) Ở BỒ CÂU
1 Nguyên nhân:
• Paramyxovirus hoặc PMV-1 là loại virus rất dễ
lây lan, nhất là trong điều kiện nuôi nhốt.
• Lây lan trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua thức
ăn bị ô nhiễm, nước hoặc rác thải.
BỆNH DO PARAMYXOVIRUS (PMV) Ở BỒ CÂU
2 Triệu chứng
• Các triệu chứng bao gồm:
– Tiêu chảy, phân nhiều nước màu xanh lá cây
– Bỏ ăn, biếng ăn
– Giảm cân, da khô, xù lông,
– Liệt chân & cánh, đang bay ngã xuống, bay vòng tròn
– Trong giai đoạn phát triển, chim sẽ có triệu chứng "xoắn
cổ" và nhiều loại chim sẽ chết
Trang 202 Phòng chống
• Hiện nay ở Mỹ và châu Âu, chỉ có hiệu quả bảo vệ khi chủng ngừa
với thuốc chủng sinh học Maine PMV-1 Vacxin.
• Nhiều người nuôi bồ câu sử dụng chủng ngừa LaSota, họ cho
rằng đang bảo vệ chim, nhưng thực tế vaccin LaSota không hiệu
quả trong việc chống lại bệnh PMV.
• Vaccin LaSota chỉ hiệu quả ngăn ngừa bệnh Newcastle trong thời
gian ngắn, bệnh này gần như không tồn tại ở chim bồ câu và phải
được phân biệt với PMV-1.
BỆNH DO PARAMYXOVIRUS (PMV) Ở BỒ CÂU
2 Phòng chống
• Chăm sóc nuôi dưỡng
– Giữ ấm cho bồ câu, sàn có đệm mềm, có sào đậu
– Vệ sinh thức ăn, nước uống
– Cho uống Vitamin, điện giải và men sống
– Đề phòng bội nhiễm các bệnh khác như: Cầu trùng, Salmonella
NOTE:
Khi bồ câu bị bệnh có thể tiêm PMV1 Vacxin
Sử dụng Baytril 2.5%, 0.2ml tiêm ngày 1 lần, liên tục trong 5 - 7
ngày & có kết quả tương đối tốt.
Trang 211 Nguyên nhân:
• Đây là 1 bệnh khá phổ biến được gây ra bởi một loại vi
khuẩn gram âm hình roi làSalmonella
• Lây nhiễm thông quabồ câu bị nhiễm bệnh, động vật gặm
nhấm, do hít phải bụi bị nhiễm, trên đế giày chủ chim,
gián, hoặc thông qua tiếp xúc với chim bồ câu hoang dã.
• Thường thì một con chim trưởng thành đã vượt qua căn bệnh
này vẫn còn làmột nguồn lây nhiễm và tiếp tục thải
• Phân lỏng, màu xanh
• Sưng các khớp chân hoặc bàn chân, đi cà nhắc.
• “Cổ xoắn" hội chứng thường thấy ở bệnh PMV
• Chim con thường thở dốc, chết sau khi nở 2 tuần
• Trứng chết
• Mù 1 mắt
Trang 23(Bệnh do Salmonella ở bồ câu)
3 Phòng và điều trị
• Phòng bệnh
– Vệ sinh chuồng trại, thức ăn nước uống
– Định kỳ phun sát trùng khu vực chăn nuôi,
• Trị bệnh
– Dùng 1 trong các thuốc sau: KOLERIDIN (Oxytetracyclin,
Neomycin Sulphate),Enrofloxacine, Norfloxacine
– Có thể dùng 1 số thuốc nhân y để điều trị: Intasnor 400,
Loravax Liều dùng: Mỗi lần nửa viên, ngày 2 lần, sử dụng
liên tục trong 3 ngày
BỆNH ĐẬU NỔI TRÁI Ở CHIM BỒ CÂU
(Pigeon pox)
1 NGUYÊN NHÂN:
• Bệnh đậu - pigeon pox: một bệnh thường gặp
ở bồ câu, bệnh do virus Avipox gây ra.
• Bệnh thường xảy ra vào mùa đông xuân , lúc
tiết trời khô Chim từ 1 - 3 tháng rất cảm
nhiễm với bệnh.
Trang 24(Pigeon pox)
2 TRIỆU CHỨNG
• Thể ngoài da
– Mụn đậu thường hình thành ngoài da như
mào, yếm, khoé mắt, khoé miệng, mặt trong
cánh, quanh hậu môn và da chân.
BỆNH ĐẬU NỔI TRÁI Ở CHIM BỒ CÂU
(Pigeon pox)
2 TRIỆU CHỨNG
• Thể ngoài da
– Lúc đầu là những nốt sần nhỏ, có màu nâu xám hay xám đỏ,
sau đó to dần như hạt đậu, da sần sùi.
– Nốt đậu mọc ở mắt làm chim khó nhìn, viêm kết mạc mắt, chảy
nước mắt, nước mũi, làm khó thở.
– Nốt đậu từ từ chuyển sang màu vàng, mềm, vỡ ra có chất mủ
giống như kem.
– Mụn đậu khô đóng vảy, vảy màu nâu sẫm rồi dần dần tróc đi để
lại nốt sẹo nhỏ màu vàng xám, mụn đậu lành nhanh chóng.
Trang 25(Pigeon pox)
2 TRIỆU CHỨNG
• Thể niêm mạc ( yết hầu)
– Thường xảy ra trên chim con Chim có biểu hiện khó thở, biếng
ăn do niêm mạc hầu và họng bị đau, sốt, từ miệng chảy ra nước
nhờn có lẫn mủ, màng giả
– Trong niêm mạc hầu họng, khoé miệng, thanh quản phủ lớp
màng giả màu trắng Sau đó là quá trình viêm lan ra ở mũi và
mắt
– Ngoài ra còn có thể nhiễm trùng huyết con vật không có bệnh
tích ở da chỉ sốt cao, bỏ ăn, tiêu chảy, thể trọng sa sút nghiêm
trọng
– Bệnh diễn biến trong 3 - 4 tuần, phần đông gia cầm lành bệnh,
nhưng nếu vệ sinh không tốt thì khi có kế phát của vi trùng, bệnh
Trang 26(Pigeon pox)
2 BỆNH TÍCH
• Chim ốm gầy, nổi mụn đậu trên da, viêm cata ở niêm
mạc miệng , thanh quản Khí quản chứa nhiều dịch
xuất lẫn bọt.
• Các vết viêm này loang dần thành các nốt phồng, dày
dần lên cuối cùng tạo thành lớp màng giả dính chặt
vào niêm mạc.
• Niêm mạc ruột có thể tụ máu đỏ từng đám Phổi tụ
máu và tích nước.
• Khí quản chứa nhiều dịch xuất lẫn bọt
BỆNH ĐẬU NỔI TRÁI Ở CHIM BỒ CÂU
(Pigeon pox)
2 BỆNH TÍCH
Nổi mụn đậu trên da,
viêm cata ở niêm mạc
miệng, thanh quản
Khí quản chứa nhiều
dịch xuất lẫn bọt.
Trang 27• Dùng kim đâm qua màng cánh, sau 5 ngày cần kiểm tra lại vết
chủng, nếu thấy vết chủng không cương to như hạt tấm thì
phải chủng lại lần hai
VIDEO
BỆNH ĐẬU NỔI TRÁI Ở CHIM BỒ CÂU
(Pigeon pox)
4 ĐIỀU TRỊ
• Không có thuốc điều trị bệnh đặc hiệu, chỉ điều trị triệu
chứng hoặc dùng các loại kháng sinh để phòng bội nhiễm.
• Đối với mụn đậu ngoài da có thể bóc vảy, làm sạch các
mụn đậu rồi bôi các chất sát trùng nhẹ như Glycerin10%,
thuốc tím CuSO4 5%, Betadyne.
miệng rồi bôi các chất sát trùng nhẹ hay kháng sinh
• Nếu đau mắt có thể dùng thuốc nhỏ mắt hoặc sử dụng
Trang 28Bệnh cầu trùng - Coccidiosis
1 NGUYÊN NHÂN
• Bệnh cầu trùng do loại ký sinh trùng đơn bào gây ra, có nhiều
loại cầu trùng gây bệnh trên gia súc gia cầm, trong đó có 5 loài
gây thiệt hại đáng kể là :
– E.acervulina ký sinh ở tá tràng hồi tràng.
– E maxima và E.necatrix ký sinh ở phần giửa ruột và bao
noãn hoàng.
– E brunetti và E.tenella ký sinh ở vùng thấp hơn ở ruột non.
Bệnh cầu trùng - Coccidiosis
1 NGUYÊN NHÂN
• Cầu trùng có sức đề kháng cao với các chất sát
trùng thông thường và điều kiện ngoại cảnh.
Người ta thường sử dụng nhiệt độ cao để tiêu diệt
cầu trùng.
• Chim mắc bệnh do ăn phải kén hợp tử (oocysts)
có trong phân của chim bệnh hoặc chim đã khỏi
bệnh thải ra môi trường ngoài.
Trang 29Bệnh cầu trùng - Coccidiosis
1 NGUYÊN NHÂN
• Cầu trùng có sức đề kháng cao với các chất sát
trùng thông thường và điều kiện ngoại cảnh.
Người ta thường sử dụng nhiệt độ cao để tiêu diệt
cầu trùng.
• Chim mắc bệnh do ăn phải kén hợp tử (oocysts)
có trong phân của chim bệnh hoặc chim đã khỏi
bệnh thải ra môi trường ngoài.
Bệnh cầu trùng - Coccidiosis
1 NGUYÊN NHÂN
Trang 30Bệnh cầu trùng - Coccidiosis
2 TRIỆU CHỨNG
• Chim tất cả các lứa tuổi đều có thể mắc cầu trùng, nhưng tuổi
hay bị bệnh nhất là 2 - 3 tuần tuổi
• Chim trưởng thành hay bị bệnh ở thể mãn tính
• Lúc đầu bỏ ăn, khát nước, lông xù, thường ngồi trên hai chân,
đi lại loạng choạng
• Phân loãng, lúc đầu có màu xanh, sau đó có màu nâu có lẫn
máu, đôi khi trong phân có nhiều máu
• Lỗ huyệt bẩn do dính phân, cuối thời kỳ bệnh có thể bị liệt
• Bệnh ở thể cấp tính thường chết nhanh sau 2 - 7 ngày, bệnh
cũng có thể kéo dài, khỏi dần nhưng chậm
Bệnh cầu trùng - Coccidiosis
2 TRIỆU CHỨNG – BỆNH TÍCH
Trang 32Bệnh cầu trùng - Coccidiosis
3 PHÒNG BỆNH
• Sử dụng các loại thuốc sát trùng, nấm.
• Giữ chuồng nuôi sạch & khô.
• Không để thức ăn tiếp xúc với phân & các loại động
vật gặm nhấm, vệ sinh khử trùng máng ăn, uống.
• Không để bồ câu uống nước ở máng xối, vũng bùn.
Trang 33Giun - Worms
1 NGUYÊN NHÂN:
• Nguyên nhân do nhiễm giun hoặc ăn phải trứng giun từ giỏ
thả chim và thông qua tiếp xúc với bồ câu đua khác bị
nhiễm bệnh.
• Bồ câu vẫn duy trì việc ăn uống nhưng giun sẽ tiêu thụ hết
chất dinh dưỡng.Những loại giun phổ biến nhất bao gồm:
• Tùy theo loại giun sẽ có các
triệu chứng khác nhau như:
giảm cân, lười bay, tiêu chảy…
Trang 34Giun - Worms
3 Phòng chống
• Giữ vệ sinh khu vực chuồng nuôi
• Hạn chế bồ câu tiếp xúc với phân
• Không để thức ăn tiếp xúc phân
• Từ 3 – 6 tháng xổ giun cho bồ câu 1 lần
Giun - Worms
3 ĐIỀU TRỊ
• Combi-Worm (Tất cả các lọai giun)
(Global)
• Belga-Wormac (Giun tóc & giun đũa)
• Wormmix (Giun tóc & giun đũa) (DAC)
• Worm-Ex (Giun tóc & giun đũa) (Pantex)
• Ngoài ra, còn có thể dùng cây nha đam (lô
hội, aloe vera) để trị giun
Trang 351 NGUYÊN NHÂN:
• Bồ câu, đặc biệt bồ câu non đến kỳ ăn dặm ( 12-14 ngày
tuổi) thường ốm bệnh và chết do lây nhiễm một số loại
virus và vi khuẩn gây hại (Adenovirus + vi khuẩn E Coli)
• Adenovirus type 1 phá hủy tế bào thành ruột vi khuẩn
E Coli phát triển nội độc tố thấm máu gây bại
huyết rối loạn toàn thân và tử vong sau 4-5 ngày
Bệnh đầy diều dịch xanh của chim bồ câu
2 TRIỆU CHỨNG
• Chướng, đầy hơi diều Tiêu hóa kém, ăn ít hoặc bỏ ăn Chậm
tiêu hoặc không tiêu thức ăn
• Nôn ói
• Uống nhiều nước nhưng không tiêu , hay lắc đầu bắn ra nhớt
màu xanh lá cây hoặc xanh vàng
• Tử vong
Trang 363 ĐIỀU TRỊ
• Ngay từ khi có triệu chứng đầu tiên của chim non cần điều trị
liên tục 7-8 ngày bằng thuốc THERAPRIM ( Pha 1 gói thuốc
bột trong 2 lít nước uống ) và TRICHO PLUS ( Pha 1 gói thuốc
bột trong 1 lít nước uống ) Đồng thời trộn kèm men tiêu hóa
Probiotics vào thức ăn 2 thìa canh cho 2 kg thức ăn để chống
loạn khuẩn đường ruột
• Các loại ký sinh trùng này tồn tại trên thân bồ câu ở bất kỳ
khí hậu nào Các loại ký sinh trùng này gây tác hại khác
nhau, từ những phiền toái nhỏ cho đến dịch bệnh lan rộng.
• Rận, chí: Hỏng lông, gãy lông của bồ câu
• Nhện đỏ: Chúng sẽ ẩn ban ngày & xuất hiện vào ban đêm
để hút máu bồ câu Lây lan 1 số bệnh truyền nhiễm.
• Ruồi: là nguyên nhân gây nên bệnh sốt rét ở bồ câu.
• Muỗi: có thể xem là sinh vật có nguy cơ nhất lây truyền
bệnh đậu
Trang 372 Phòng bệnh
• Giữ gìn sạch sẽ chuồng nuôi.
• Thường xuyên phun thuốc sát trùng chuồng trại bằng
các loại thuốc sát trùng
• Sử dụng các loại muối tắm (Beyer Fino, Vanhee
Vanisanbad…), tắm 1 – 2 lần/tuần để diệt trừ các loại
ruồi, chí rận, tăng chất lượng cho lông bồ câu.
Bệnh do E.Coli - Collibacillosis
1 Nguyên nhân
• Bệnh phổ biến ở bồ câu, gây ra bởi vi khuẩn E.coli,
• Bệnh xâm nhập vào căn cứ thông qua các hạt bụi bị
nhiễm, phân động vật gặm nhấm và trứng bồ câu tiếp
xúc với phân bị nhiễm trong tổ.
• Chim bồ câu trưởng thành bị nhiễm sẽ phát tán các vi
khuẩn cho toàn chuồng
Trang 382 Triệu chứng
• Biểu hiện ở các triệu chứng khác nhau.
– Thông thường chim con sẽ chết trong ổ,
– Chim trưởng thành sẽ bơ phờ và giảm cân,
– Phân lỏng, nhầy, màu vàng và màu xanh Đôi khi sẽ có mùi
hôi
– Thỉnh thoảng một số chim có thể chảy nước mũi và bị các
bệnh liên quan đến hô hấp
Trang 3939 CHÚC QUÝ VỊ
CHĂN NUÔI THÀNH CÔNG