BÀI 1 Học thuyết Mác – Lênin về Đảng CS và sự vận dụng, phát triển của Đảng CS Việt Nam ************** 1 Tư tưởng của C Mác, Ăng ghen về Đảng Cộng sản 1 1 Tính tất yếu khách quan về sự ra đời các đảng[.]
Trang 1BÀI 1: Học thuyết Mác – Lênin về Đảng CS và sự vận dụng, phát triển của Đảng
CS Việt Nam
**************
1 Tư tưởng của C Mác, Ăng ghen về Đảng Cộng sản
1.1 Tính tất yếu khách quan về sự ra đời các đảng cộng sản
Đảng chính trị ra đời khi nào? (file ảnh trong điện thoại)
1.1.1 Đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến chuyên chính vô sản
1.1.2 Đấu tranh giai cấp đạt đến trình độ nhất định dẫn tới sự ra đời của chính đảng; đấutranh giữa tư sản và vô sản dẫn tới sự ra đời của ĐCS
1.2 Quy luật ra đời và những nguyên tắc tổ chức, hoạt động của ĐCS
1.2.1 Quy luật ra đời của ĐCS
* C.Mác (1818-1883) => Nghiên cứu triết học Duy tâm => Tham gia nhóm Hê-ghen trẻ
=> Hoạt động báo chí dân chủ Thế giới quan Cộng sản
* Ph Ăng ghen (1820-1895) => Học nghề kinh doanh => Tự nghiên cứu triết học => Tìm hiểu cuộc sống giai cấp công nhân Thế giới quan Cộng sản
2 ông hẹn gặp nhau ở Báo Tỉnh ranh 1842-1844
1.2.2 Những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của ĐCS: 07 nguyên tắc sau:
1- Đảng là đội tiền phong của giải cấp công nhân:
- Về mặt thực tiễn, những người CS là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân ở tất cả các nước
- Về mặt lý luận, họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp ở chỗ hiểu rõ điều kiện, tiến trình, kết quả chung của phong trào vô sản
2- Đảng là tổ chức chính trị độc lập, mang bản chất giai cấp công nhân
C Mác tham gia sáng lập Hội liên hiệp công nhân quốc tế (1864 – 1873)
C.Mác, Ph Ăng ghen hai lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân
Ph Ăng ghen sáng lập quốc tế xã hội
chủ nghĩa 1889-1914 (Quốc tế II)
Trang 2- Một giai cấp có thể có nhiều chính đảng, nhưng một chính đảng chỉ mang bản chất giai cấp của một giai cấp XH
- ĐCS không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của toàn bộ giai cấp công nhân
- Bản chất giai cấp công nhân của đảng:
3- Đảng được tổ chức trên tinh thần tập trung dân chủ
Đại hội đại biểu liên đoàn => BCHTW => Tổng Khu bộ => Khu bộ => Chi bộ
4- Người vảo Đảng phải thừa nhận thế giới quan cộng sản chủ nghĩa; tự giác phục tùng nghị quyết và giữ gìn bí mật của Đảng
5- Đảng phải thường xuyên được củng cố vững chắc, thống nhất về tư tưởng và tổ chức6- Đảng phải có cơ cấu tổ chức phù hợp với điều kiện và thời gian hoạt động của đảng, với nhiệm vụ của đảng phải giải quyết
7- Đảng được xây dựng trên tinh thần của chủ nghĩa quốc tế vô sản, “vô sản tất cả các nước đoàn kết lại”
2 V.I.Lênin kế thừa và phát triển sáng tạo tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen về đảng của giai cấp công nhân trong điều kiện mới
2.1 Điều kiện lịch sử mới và tổ chức của những người cách mạng Nga cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX
- Hoàn cảnh lịch sử: Đầu thế kỷ XX, nước Nga trở thành trung tâm CM thế giới Chứa đựng 5 mâu thuẩn cơ bản: Nông dân và Sa hoàng
Giai cấp công nhân với GCTS Nga
Đề quốc Nga với các dân tộc thuộc địa Nga
Đế quốc Nga với các đế quốc Phương tâyGiai cấp TS Nga với GC phong kiến Nga
- Các đảng công nhân trong Quốc tế II bị chủ nghĩa cơ hội lũng đoạn
- Đảng công nhân dân chủ XH Nga ra đời muộn nhưng sớm lâm vào khủng hoảng về tư tưởng tổ chức
BCGCCN
Mục tiêu, lý tưởng
Cương lĩnh, ĐL Lập trường TT Bản lĩnh CT
Hệ tư tưởng KH
Tổ chức KH Phong cách KH
Đạo đức tiêu biểu
Trang 3 Từ đó CMVS Nga cần đảng CM dẫn dắt.
2.2 Những nguyên tắc đảng kiểu mới của V.I.Lênin
2.2.1 Đảng là đội tiền phong có tổ chức và là tổ chức chặt chẽ nhất, giác ngộ nhất của giai cấp công nhân
2.2.2 Chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng
- Về nền tảng tư tưởng: CN XHKH là kết quả phát triển của tư tưởng tiến bộ nhân loại hình thành bên ngoài phong trào công nhân do M-Ă đại biểu Đảng truyền bá
CNXHKH vào phong trào công nhân, nâng giai cấp CN phát triển từ tự phát thành tự giác
-
2.2.3 Đảng được tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ
2.2.4 Đảng gắn bó chặt chẽ với quần chúng nhân dân, kiên quyết đấu tranh ngăn ngừa
và khắc phục bệnh quan liêu, xa rời quần chúng
2.2.5 Đảng là khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức; phê bình và tự phê bình
là quy luật phát triển của Đảng
2.2.6 Khi có chính quyền, Đảng là bộ phận của chuyên chính vô sản và là hạt nhân lãnh đạo chuyên chính vô sản
File trong điện thoại
Các đảng CN
Tổ chức TN
Công đoàn
Tổ chức
C N
C N
Giai cấp công nhân
Đảng, NN, Chế độ CT,
KT,
VH-XH,
QP-AN, …
CN Mác là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam của Đảng
h địc h Th ù
Trang 42.2.7 Đảng mạnh lên do thường xuyên đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội đủ loại2.2.8 Đảng tuân theo chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân
3 Thời kỳ CM Việt Nam
Sáng Thứ 6, ngày 23/10/2020 Bài 2: Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng CSVN
Giảng viên: PGS TS Ngô Huy Tiếp
Trang 5-1 Nguyên tắc tập trung dân chủ
1.1 Khái quát sự phát triển của nguyên tắc
Nguyên tắc là những quy định của con người, trên cơ sở nhận thức khách quan, bắt buộc bản thân hoặc thành viên của tổ chức phải tuân theo trong hoạt động thực tiễn
Nếu phản ánh đúng quy luật khách quan, nguyên tắc chỉ đạo hoạt động thực tiễn của con người đạt kết quả cao (nguyên tắc có tính quy luật)
Phản ánh không đúng quy luật khách quan, nguyên tắc mất khả năng chỉ đạo hoạtđộng thực tiễn đúng đắn, càng theo nguyên tắc, càng sai
Nguyên tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức và hoạt động cơ bản của các ĐCS theo chủ nghĩa Mác – Lênin (được xem là quy luật tổ chức và hoạt động của đảng); đảng nào từ bỏ nguyên tắc TTDC được xem là từ bỏ bản chất CM của ĐCS
Qua các giai đoạn:
1.2 Tại sao Đảng phải thực hiện TTDC
Hai nội dung lớn của nguyên tắc TTDC
1.3 Bản chất của nguyên tắc TTDC
- Dân chủ: Chính quyền thuộc về nhân dân (Hy Lạp)
Dân là chủ, dân làm chủ (Trung Quốc)
Xuất phát từ bản chất của ĐCS
Xuất phát từ sứ mệnh lịch sử của ĐCS Xuất phát từ kinh nghiệm lịch sử phong trào cộng sản và CNQT
Trang 6- Tập trung: Dồn lại, góp lại
Quan hệ giữa tập trung và dân chủ
Đảng viên tự nguyện ủy quyền cho đại biểu của minh bằng lá phiếu bầu họ vào các cơ quan lãnh đạo
từ thấp lên cao
Là nguyên tắc tổ chức quyền lực trong Đảng
Tập trung trên cơ sở dân chủ
- các cơ quan lãnh đạo do
đảng viên bầu (ủy quyền)
trực tiếp hoặc gián tiếp;
- cương lĩnh, đường lối do
đảng viên xây dựng và ủy
quyền cho đại biểu quyết
định;
- quyền lực của cơ quan
Cơ quan lãnh đạo
- Đồng chí cho biết những tổ chức nào trong hệ thống chính trị nước ta không thực hiện nguyên tắc TTDC?
Trang 71.4 Giải pháp nhằm thực hiện tốt TTDC
2 Nguyên tắc tự phê bình và phê bình
- Phê bình: Nêu ưu điểm sau đó mới vạch khuyết điểm
- Phê phán: Vạch sai lầm
Theo HCM:
- Phê bình là nêu ưu điểm và vạch ra khuyết điểm của đồng chí mình
- Tự phê bình là nêu ưu điểm và vạch khuyết điểm của mình
2.1 Khái niệm TPB và PB trong Đảng
TPB và PB trong đảng là hoạt động của đảng viên và tổ chức đảng xem xét, đánh giá những ưu điểm và khuyết điểm của bản thân và tổ chức mình, cũng như xem xét đánh giá những ưu điểm, khuyết điểm của đồng chí mình nhằm phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ
Chủ thể:
2.2 Vai trò của TPB và PB
- Công cụ sắc bén để giáo dục, rèn luyện đảng viên
- Củng cố khối đoàn kết, thống nhất trong đảng
- Quy luật phát triển đảng
Trang 92.4 Giải pháp thực hiện
- Nâng cao nhận thực về vai trò tính chất TPB&PB
- Phát huy vài trò nhân dân phê bình CB, ĐV
- Phối hợp TPB&PB với công tác kiểm tra, thanh tra
- Cung cấp thông tin cho đảng viên
- Kiên quyết xử lý những trường hợp vi phạm KL, phát hiện qua TPB&PB
- Xây dựng và thực hiện quy chế về TPB&PB
Sáng Thứ 2, ngày 26/10/2020 Bài 3: Đảng cộng sản cầm quyền và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
Biểu hiện mặt
trái của TPB&PB
VỐN G
VỜ DỨ
NỊN ĐẬP
Trang 10Giảng viên: TS Lê Thị Hà -
1 Đảng cầm quyền và ĐCS Việt Nam cầm quyền:
1.1 Một số khái niệm
- Đảng chính trị: là tổ chức chính trị của những người tự nguyện cùng chung một
chí hướng đấu tranh cho lợi ích của một giai cấp hoặc là tầng lớp nhất định, với mụctiêu là giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước
- Đảng CS cầm quyền: là thuật ngữ để chỉ ĐCS đã lãnh đạo nhân dân giành được
chính quyền, thiết lập hệ thống chính trị mới, thực hiện quyền làm chủ của người dân
- Đảng CS Việt Nam cầm quyền: là khái niệm phản ánh thời kỳ cách mạng đã
thành công, chính quyền thuộc về giai cấp công nhân và nhân dân lao động, Đảng đượcnhân dân ủy quyền để thiết lập, điều hành và sử dụng bộ máy nhà nước và hệ thốngchính trị phục vụ lợi ích của nhân dân và dân tộc
Chủ tịch HCM là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ “Đảng cầm quyền”: “Đảng ta
là đảng cầm quyền Mỗi CB, ĐV phải thực sự thấm nhuần đạo đức, cách mạng, phảithực sự cần kiệm liêm chính chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta trong sạch, phải xứngđáng là người lãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”
Điều lệ ĐCS VN khẳng định: “ĐCS VN là ĐCQ, tôn trọng và phát huy quyền làmchủ của nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân; dựa vào nhân dân để XD Đảng; đoànkết và lãnh đạo nhân dân tiến hành sự nghiệp CM Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị,đồng thời là bộ phận của hệ thống ấy Đảng lãnh đạo tôn trọng và phát huy vai trò của
NN, MTTQ VN và các đoàn thể chính trị - xã hội”
Điều kiện đảm bảo giữ vững vai trò cầm quyền của ĐCS:
- Đảng phải xây dựng được lý luận cầm quyền;
- Đảng phải xd được Cương lĩnh chính trị đúng đắn được đại đa số nhân dân đồngtình ủng hộ và tích cực thực hiện;
Đến nay Đảng ta có 5 cương lĩnh:
+ Chánh cương vắn tắt, sách lược vắn tắt (tháng 2 năm 1930);
+ Luận cương chánh trị của Đảng Cộng sản Đông Dương (tháng 10 năm 1930);Chính cương Đảng Lao động Việt Nam (tháng 2 năm 1951);
+ Cương lĩnh XD đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (tháng 6 năm 1991); + Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, pháttriển năm 2011)
- Đảng phải có tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ có chất lượng tốt phục vụ đắclực, có hiệu quả sự cầm quyền của Đảng;
- Đảng phải có nghệ thuật cầm quyền
1.2 Vai trò của ĐCS VN cầm quyền
- Nhân tố quyết định mọi thắng lợi sự nghiệp CMVN theo định hướng XHCN
Trang 11- Chịu trách nhiệm trước giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc về sựphát triển mọi mặt của đất nước.
- Chủ thể thực hiện mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa đảng với nhân dân
- Đại diện cho quốc gia dân tộc thiết lập mối quan hệ hòa bình, hữu nghị với cácquốc gia, dân tộc khác trong cộng đồng quốc tế
1.3 Đặc điểm của ĐCS VN cầm quyền
- ĐCS trở thành ĐCQ thông qua đấu tranh CM lâu dài, gian khổ
- Là đảng duy nhất lãnh đạo nhà nước và XH đi lên CNXH
- Đảng lãnh đạo đất nước phát triển KTTT định hướng XHCN trong điều kiện hộinhập quốc tế
- Lãnh đạo xây dựng nhà nước PQXHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân
- PTLĐ của đảng thay đổi căn bản
- Nhiệm vụ chính trị của đảng đã thay đổi căn bản
1.4 Những nguy cơ của ĐCS VN cầm quyền trong giai đoạn hiện nay
Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII của ĐCS VN (1994) chỉ rõ:
- Nguy cơ tụt hậu xa hơn về KT so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới
- Nguy cơ chệch hướng XHCN
- Nguy cơ về nạn tham nhũng và tệ quan liêu
- Nguy cơ “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch
Đại hội XII của Đảng khẳng định: trang 359 – SGK
II Đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng CSVN trong giai đoạn hiện nay
1 Một số khái niệm:
- Lãnh đạo: là hoạt động của con người, gồm những cá nhân và tổ chức, trong
việc xác định mục tiêu hành động, vận động, thuyết phục, truyền cảm hứng đến đốitượng lãnh đạo và tổ chức dẫn dắt đối tượng lãnh đạo hướng tới mục tiêu đã xác định.Điều 4 Hiến pháp: …
Nội dung lãnh đạo của Đảng: là những công việc người lãnh đạo phải làm như xácđịnh mục tiêu, giải pháp, chiến lược hành động để NN và các lực lượng XH đối tượnglãnh đạo thực hiện trong khoảng thời gian nhất định, thường là một trong số nhiệm kỳ,hoặc một nhiệm kỳ đại hội nhằm đạt được mục tiêu đã định
- Phương thức lãnh đạo của Đảng: là tổng thể các hình thức, phương pháp, cách
thức, quy chế, quy định, quy trình, phong cách, lề lối làm việc, … mà Đảng sử dụng đểtác động vào đối tượng lãnh đạo nhằm thực hiện thắng lợi Cương lĩnh chính trị, đườnglối, các nghị quyết của Đảng, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vữngchắc TQVN XHCN
Các phương thức lãnh đạo của Đảng:
+ Bằng cương lĩnh, chiến lược, chủ trương, đường lối, chỉ thị, nghị quyết
Trang 12+ Bằng công tác tư tưởng
+ Bằng công tác tổ chức, cán bộ
+ Bằng phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của CB, ĐV
+ Bằng công tác kiểm tra, giám sát, tổng kết thực tiễn
+ Bằng quy chế, phong cách, lề lối làm việc
- Đổi mới phương thức lãnh đạo:
+ Đổi mới là quá trình thay đổi từng phần, hoặc thay đổi toàn bộ một sự vật, sựviệc nào đó theo hướng, làm cho sự vật, sự việc đó phát triển phù hợp với quy luậtkhách quan
+ Là quá trình thay đổi từng phần hoặc thay đổi toàn bộ những mặt, những nộidung phương thức lãnh đạo của Đảng đối với NN và XH, làm cho sự lãnh đạo của Đảngđáp ứng tốt hơn yêu cầu sự nghiệp cách mạng
+ Trang 361
2.2 Nội dung đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
- Đổi mới việc chuẩn bị, ban hành nghị quyết của đảng và phân công tổ chức, cán
bộ phụ trách thực hiện NQ
- Đổi mới việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của Đảng
- Đổi mới phong cách lề lối làm việc
- Đổi mới công tác tổ chức, cán bộ
- Phát huy mạnh mẽ vai trò của các tổ chức đảng và tính tiền phong, gương mẫucủa đảng viên hoạt động bộ máy HTCT
-Chiều Thứ 2, ngày 26/10/2020
THẢO LUẬN
Giảng viên: TS Trịnh Thanh Tâm
1 Tại sao gọi là Đảng kiểu mới?
Tổ 1:
* Cơ sở lý luận:
- Mác – Ăng (Tuyên ngôn ĐCS)
- Lê nin => học thuyết Đảng kiểu mới
* So sánh Đảng kiểu mới với Đảng XH Quốc tế II
2 Điểm mới trong học thuyết đảng kiểu mới của Lênin so với học thuyết XD đảng của Mác – Ăng đưa ra?
Tổ 2:
Trang 13Không ngừng đấu tranh với đảng
3 Sự vận dụng sáng tạo ở Việt Nam về học thuyết đảng kiểu mới của Lênin
Tổ 3: Việt Nam có một chính đảng kiểu mới, một đảng cách mạng, do Chủ tịch Hồ Chí
Minh sáng lập và rèn luyện, đã kế thừa và phát triển tư tưởng của Lênin về xây dựngđảng kiểu mới, vận dụng sáng tạo vào thực tiễn Việt Nam Điều đó có thể thấy trên 3vấn đề chính như sau:
- Từ thực tiễn bối cảnh thế giới và trong nước trước và sau chiến tranh thế giới thứ
2, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm tìm ra con đường giải phóng đất nước, giải phóng dântộc, “con đường cách mạng vô sản”, thành lập nên Đảng Lao động Việt Nam, sau này làĐảng Cộng sản Việt Nam, lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin làm cốt: “Đảng muốn vững thìphải có chủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải làm theo chủnghĩa ấy… Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính
nhất, cách mạng nhất là Chủ nghĩa Lênin” [12] Điểm sáng tạo cần nhấn mạnh ở đây,
trước hết là, tìm ra được con đường đúng đắn trong bối cảnh đó, Hồ Chí Minh không lặp lại sai lầm của những nhà nho yêu nước trước đó, không máy móc giáo điều trong điều kiện Việt Nam là nước thuộc địa nửa phong kiến, kinh tế tiểu nông là chính, chưa
có phong trào công nhân, giai cấp công nhân quá nhỏ bé Người tập hợp được những cán bộ ưu tú yêu nước, giác ngộ Chủ nghĩa Mác-Lênin để thành lập một chính đảng cách mạng kiểu mới, chính đảng vô sản - mang bản chất của giai cấp công nhân, lãnh đạo nhân dân giành chính quyền Điều này thể hiện sự nhận thức sâu sắc, kế thừa và phát triển lý luận về một chính đảng kiểu mới, lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng
tư tưởng, để lãnh đạo cách mạng thành công.
- Trong suốt 90 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Namluôn kế thừa và phát triển sáng tạo tư tưởng của Lê nin về xây dựng chính đảng kiểumới, nhờ đó Đảng không ngừng lớn mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức Từ khithành lập, đến năm 1945 lãnh đạo nhân dân giành chính quyền, Đảng ta lúc đó có 5nghìn đảng viên, đến nay khoảng hơn 5 triệu đảng viên; uy tín và ảnh hưởng của Đảng ởtrong nước và trên trường quốc tế không ngừng được mở rộng Có thể nói rằng, cho đếnhiện nay, ở Việt Nam không một tổ chức chính trị nào có thể thay thế Đảng Cộng sản
Việt Nam để lãnh đạo đất nước phát triển Những tư tưởng sâu sắc của Lênin về xây
dựng chính đảng kiểu mới luôn luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam kế thừa, vận dụng
và phát triển sáng tạo trong điều kiện Việt Nam Điều đặc biệt hơn, minh chứng cho tính đúng đắn của những tư tưởng này, là sự ổn định, vững vàng và phát triển của Việt Nam và một số nước, và cả những thăng trầm của phong trào cộng sản, công nhân quốc
tế, những Đảng Cộng sản ở một số nước XHCN, đã xa rời tư tưởng của Lênin, dẫn tới
đổ vỡ, thất bại Những tư tưởng của Lênin về xây dựng chính đảng kiểu mới không chỉ được ghi vào Cương lĩnh, điều lệ, các văn kiện quan trọng của Đảng, mà còn được cụ thể hóa trên thực tiễn, qua các giai đoạn cách mạng Công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng được tiến hành thường xuyên, trở thành nề nếp, thành quy luật phát triển đảng.
- Tính sáng tạo trọng vận dụng và phát triển tư tưởng của Lênin về xây dựng chínhđảng kiểu mới còn ở chỗ, Đảng Cộng sản Việt Nam coi trọng công tác tổng kết thựctiễn, nghiên cứu lý luận về xây dựng đảng trong điều kiện mới, không dập khuôn, máymóc, giáo điều Thế giới ngày nay có nhiều đặc điểm khác xa với thời của Mác, Lênin;đặc điểm của mỗi quốc gia, dân tộc cũng khác nhau, vì vậy làm rõ những giá trị cốt lõi
Trang 14của các nguyên lý, bổ sung và phát triển lý luận, đặc biệt là sự vận dụng, tổ chức thựchiện trong điều kiện từng nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Nhìn lại thực tiễn cáchmạng Việt Nam, qua các gia đoạn lịch sử, công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng được tiếnhành thường xuyên, liên tục Bên cạnh những nguyên lý của Lênin về xây dựng chínhđảng kiểu mới, được coi là những nguyên tắc bắt buộc trong tổ chức và hoạt động củaĐảng Một số những quy định mang tính nguyên tắc luôn được nhấn mạnh trong thựctiễn công tác xây dựng Đảng:
+ Coi trọng nguyên tắc đoàn kết thống nhất trong Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minhthường căn dặn, giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, như giữ gìn “ngươi của mắtmình” Nhờ sự đoàn kết thống nhất, Đảng Cộng sản Việt Nam đã vượt qua biết bao khókhăn, thử thách để lãnh đạo đất nước đi đến thắng lợi như ngày nay
+ Đề cao việc giáo dục đạo đức, lối sống, chống chủ nghĩa cá nhân trong công tácxây dựng Đảng Lênin đã đề cập đến chống chủ nghĩa cơ hội, đây là vấn đề hết sức quantrọng, nhưng giáo dục đạo đức nói chung và chống chủ nghĩa cá nhân có vị trí khôngkém để làm cho đảng kiểu mới vững mạnh Vì vậy, Đảng Cộng sản Việt Nam chủtrương xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức
+ Chú trọng việc nêu gương của người đứng đầu, theo nguyên tắc đảng viên nêugương trước quần chúng, người đứng đầu nêu gương trước tập thể Khi sai phạm xử lýkhông có vùng cấm Từ những ngày đầu cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ
là người đi đầu về nêu gương, mà Người thường xuyên nhắc nhở “đảng viên đi trước,làng nước theo sau”
+ Thường xuyên đấu tranh chống các tư tưởng sai trái, thù địch bảo vệ nền tảng tưtưởng của Đảng Việc đấu tranh chống các tư tưởng sai trái, thù địch đã được các nhàkinh điển macxit quan tâm từ rất lâu Tuy nhiên ngày nay, nội hàm của bảo vệ nền tảng
tư tưởng có nhiều nội dung mới, cả về lý luận và thực tiễn đã được tổng kết ở Việt Nam
và trên thế giới./
HOẶC
2 Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người vận dụng học thuyết của V.I.Lênin vào sựnghiệp đấu tranh cách mạng Việt Nam
Khát vọng cháy bỏng giành độc lập, tự do cho dân, cho nước đã thôi thúc Nguyễn
Ái Quốc - Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước Người đã gặp được Sơ thảolần thứ nhất về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I.Lênin; Người cảm động:Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo:
“Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đườnggiải phóng chúng ta!” Tiếp nhận những tư tưởng, luận điểm sâu sắc từ V.I.Lênin, nhất
là tư tưởng về quyền các dân tộc bình đẳng, về cách mạng vô sản… với trí tuệ và kinhnghiệm sau nhiều năm bôn ba khắp năm châu bốn biển, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi đếnkhẳng định:“con đường duy nhất đúng đắn của cách mạng Việt Nam là đi theo conđường cách mạng vô sản”; “Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóngđược các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ” Tuynhiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh không sao chép tất cả mà tiếp thu tinh thần và vận dụngsáng tạo vào điều kiện thực tiễn cách mạng Việt Nam Người sáng lập, rèn luyện Đảng
Trang 15Cộng sản Việt Nam trở thành đội tiên phong của giai cấp công nhân, đủ uy tín, năng lựclãnh đạo nhân dân Việt Nam vượt qua bao khó khăn, thử thách để giành độc lập dân tộc,thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên Chủ nghĩa xã hội.
Những thắng lợi vĩ đại và thành tựu có ý nghĩa to lớn, lịch sử trên con đường cáchmạng Việt Nam hơn 90 năm đã để lại cho Đảng và Nhân dân ta những bài học kinhnghiệm vô cùng quý báu Một trong những bài học lớn chính là độc lập tự chủ trongviệc xem xét đánh giá đúng tình hình, trong việc vận dụng sáng tạo lý luận và phươngpháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của nước ta, trong việc họctập kinh nghiệm của các nước Đó là bài học bắt nguồn từ tư duy biện chứng, tư duysáng tạo của Lênin Trong bất kỳ thời kỳ nào của cách mạng nếu biết vận dụng chủnghĩa Mác-Lênin một cách có sáng tạo thì chúng ta giành được thắng lợi; ngược lại, nếu
xa rời tư duy biện chứng, nếu giáo điều rập khuôn thì nhất định sẽ mắc sai lầm và khôngtránh khỏi những tổn thất nhất định
3 Tư tưởng của V.I.Lênin trong công cuộc xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh
về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức
V.I.Lênin đã sớm nhận thấy sức mạnh của tổ chức đảng đối với cách mạng vô sản
Để hoạt động cách mạng, người cần thành lập một “lực lượng” những người có đủ nănglực thực sự để tham gia vào cuộc cách mạng vĩ đại Người nhấn mạnh: “Muốn trở thànhmột lực lượng chính trị như thế trước con mắt công chúng thì phải cố gắng rất nhiều vàbền bỉ để nâng cao tính tự giác, óc sáng kiến và nghị lực của chúng ta lên, chứ chỉ đemdán cái nhãn hiệu “đội tiên phong” vào lý luận và thực tiễn của đội hậu vệ thì khôngđủ” Nói cách khác, V.I.Lênin yêu cầu phải có lực lượng những người cán bộ, đảng viênngang tầm nhiệm vụ cách mạng, những người cán bộ có đủ tri thức, năng lực và phẩmchất để có thể thực thi những trách nhiệm công tác nặng nề trong tổ chức Đồng thời,V.I.Lênin đã chỉ rõ: “Không có một Đảng sắt thép được tôi luyện trong đấu tranh,không có một đảng được sự tín nhiệm của tất cả những phần tử trung thực trong giaicấp…, không có một đảng biết nhận xét tâm trạng quần chúng và biết tác động vào tâmtrạng đó thì không thể tiến hành thắng lợi cuộc đấu tranh ấy được”; Đảng phải giữ vữngmối liên hệ mật thiết với đông đảo quần chúng nhân dân, phải giữ gìn đoàn kết thốngnhất trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình, phải thường xuyên củng cốnhững nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng
Vận dụng tư tưởng của V.I.Lênin, từ khi thành lập đến nay, Đảng ta đặc biệt coitrọng việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng Qua các nhiệm kỳ đại hội, Đảng ta đã ban hànhhàng loạt các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định về công tác xây dựng Đảng Chỉtính riêng từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII đến nay, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ta đãban hành 4 nghị quyết và 01 quy định; Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành 124 vănbản (nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định, quy chế, kế hoạch, hướng dẫn ) để lãnhđạo, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả hai nhiệm vụ trọng tâm về công tác xây dựng Đảngđược nêu trong Nghị quyết Đại hội XII của Đảng Nhờ đó, bản lĩnh chính trị, trình độ,năng lực lãnh đạo của Đảng ngày càng được nâng lên Trước mọi khó khăn thách thức,Đảng luôn vững vàng và có những quyết sách phù hợp để chỉ đạo xử lý kịp thời, hiệuquả Bản chất, lập trường giai cấp công nhân của Đảng được giữ vững; năng lực lãnhđạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo,quản lý chủ chốt và người đứng đầu các cấp từng bước được nâng lên; tinh thần tự phê
Trang 16bình và phê bình của cán bộ, đảng viên có tiến bộ; việc ngăn chặn, xử lý tiêu cực, saiphạm, thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, lãng phí có chuyển biến rõ nét.
Để tiếp tục xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổchức và đạo đức mỗi cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên cần tiếp tục học tập, thấmnhuần sâu sắc, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trongnhận thức và hành động Trước hết, cần tập trung thực hiện có hiệu quả các nghị quyết,chỉ thị, kết luận và quy định của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư
về xây dựng Đảng, nhất là Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XI, XII) gắn với việc thựchiện Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạođức, phong cách Hồ Chí Minh”; tăng cường sự lãnh đạo và đoàn kết, thống nhất trongĐảng; giữ vững nguyên tắc, kỷ luật, kỷ cương của Đảng; đề cao pháp luật của Nhànước; chủ động phòng ngừa, tích cực đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn của cácthế lực thù địch, phản động và các phần tử cơ hội, bất mãn chính trị
Ngày nay, trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều thời cơ, thuậnlợi và không ít khó khăn, thách thức đan xen; Đảng và nhân dân ta luôn kiên định conđường cách mạng: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hànhđộng Các cấp, các ngành từ Trung ương tới địa phương cơ sở luôn quán triệt và thựchiện có hiệu quả chủ trương, quan điểm của Đảng: phát triển kinh tế là trung tâm, xâydựng Đảng là then chốt, xây dựng văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội; coi đây làbiểu hiện sinh động nhất của sự kiên định vận dụng sáng tạo quan điểm thống nhấttrong nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng vô sản Chính sự trung thành,kiên định vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh nhất địnhĐảng và nhân dân Việt Nam sẽ thực hiện thành công sự nghiệp cách mạng vẻ vang củadân tộc mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch ra, vì mục tiêu cao cả “dân giàu, nước mạnh,dân chủ, công bằng, văn minh”
4 Những giải pháp cơ bản để xây dựng Đảng CSVN vững mạnh?
* Đại hội XII:
Giảng viên: PGS, TS Lê Văn Cường
Trang 17
-I Khái niệm, vị trí, vai trò và các quan điểm chỉ đạo về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của đảng
1 Khái niệm
- Theo “Đại từ điển tiếng Việt” do GS Nguyễn Như ý chủ biên, Nxb Văn hóa – Thông tin, H 1998:
+ Kiểm tra: xem xét thực chất, thực tế; (tr.937);
+ Giám sát: theo dõi, kiểm tra việc thực thi nhiệm vụ; (tr.928)
* Kiểm tra là xem xét, đánh giá, kết luận về những hoạt động của tổ chức hoặc của con
người để nhận xét, đánh giá những kết quả đạt được so với yêu cầu, mục đích, chỉ tiêu
đã xác định; tìm ra những ưu điểm, khuyết điểm, từ đó rút ra những kinh nghiệm chonhững hoạt động tiếp theo
Đối với Đảng CS, kiểm tra là hoạt động của tổ chức đảng và đảng viên, hướng vào việcxây dựng và thực hiện các quyết định, giải quyết các vấn đề trong sinh hoạt và nội bộcủa Đảng, hoàn thiện quy trình lãnh đạo, giữ vững kỷ luật, với mục đích đảm bảo chocác quyết định đã đề ra được thực hiện nghiêm túc và có kết quả cao
- Chủ thể kiểm tra bao gồm:
+ Chi bộ, đảng ủy bộ phận, cấp ủy;
+ Ủy ban kiểm tra;
+ Các ban đảng, văn phòng cấp ủy (gọi chung là các cơ quan tham mưu, giúp việc củacấp ủy);
+ Ban cán sự đảng, đảng đoàn (chỉ là chủ thể kiểm tra) – theo Điều 42, 43 để giải
thích
- BTV cấp ủy từ cấp cơ sở trở lên (mới bổ sung); Vì sao?
Vì BTV đảng ủy cơ sở là tổ chức đảng hoàn chỉnh, có chức năng, nhiệm vụ trưc tiếpđiều hành, giải quyết công việc của đảng ủy giữa hai kỳ họp; có nhiệm vụ chỉ đạo vàkiểm tra, giám sát việ thực hiện nghị quyết, chỉ thị của cấp trên (kiểm tra chấp hình) vàcủa cấp mình trong đảng bộ
- Làm rõ quy định “cơ quan UBKT” không phải là chủ thể kiểm tra; Vì sao?
Vì theo quy định hiện hành, cơ quan UBKT là cơ quan tham mưu, giúp việc cho UBKTthực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Điều lệ Đảng
* Giám sát của Đảng là việc các tổ chức đảng quan sát, theo dõi, xem xét, đánh giá hoạtđộng nhằm kịp thời tác động để cấp ủy, tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên được giámsát chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, chủ trương nghị quyết,chỉ thị, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Đảng viên có phải là chủ thể giám sát không?
Phải đảm bảo điều kiện cần và đủ: Được tổ chức đảng có thẩm quyền phân công và làthành viên trong UBKT
Trang 18* Kỷ luật của đảng là những nguyên tắc chế độ, quy định do Đảng đặt ra có tính bắtbuộc đối với hoạt động của các thành viên trong Đảng.
Khai trừ
Dự bị Cảnh cáo
Các hình thức sau đây có phải là kỷ luật của Đảng không?
Phê bình sâu sắc;
Nghiêm khắc kiểm điểm, rút kinh nghiệm;
Xóa tên trong danh sách đảng viên;
Chấp hành đơn xin ra khỏi Đảng;
Cho thôi giữ chức; miễn nhiệm; giải thể …
Đây không phải là các hình thức kỷ luật Vì:
* Đồng chí hãy so sánh công tác kiểm tra với giám sát?
- Khái niệm
- Đưa ra giống nhau và khác nhau
(phân biệt: chỉ cần nói điểm khác nhau)
Giống nhau: Phạm vi, đối tượng, nội dung và mục đích
Khác nhau: Về chủ thể, hình thức, mục đích và thời gian
2 Vị trí, vai trò của công tác kiểm tra, giám sát
Giảng viên: TS Đoàn Văn Đàn
1 Những vấn đề cơ bản về công tác dân vận của Đảng
1.1 Khái niệm, vai trò và tầm quan trọng công tác dân vận của Đảng
Trang 191.1.1 Khái niệm công tác dân vận của Đảng
Chủ tịch HCM đưa ra khái niệm: “Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗimột người dân không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thựchành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ đoàn thể đã giao cho”.Công tác dân vận của Đảng: là toàn bộ hoạt động của Đảng nhằm tuyên truyền,vận động, thu hút, tập hợp mọi tầng lớp nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương củaĐảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và chăm lo, bảo vệ lợi ích chính đáng củanhân dân
Nội hàm: 3 ý chính là tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân; tổ chức vậnđộng nhân dân để thực hiện đường lối, chủ trương của nhà nước và phải đảm bảo chăm
lo đời sống của nhân dân
Chủ thể: các cấp ủy đảng và các tổ chức đảng từ trung ương đến cơ sở
Lực lượng tham gia công tác dân vận: các cấp ủy đảng và tổ chức đảng; lãnh đạo
cơ quan, đơn vị, các tổ chức đoàn thể; CB, ĐV, hội viên, lực lượng vũ trang
Đối tượng công tác dân vận: các đảng viên, cán bộ, công chức, NLĐ, đoàn viên,hội viên, lực lượng vũ trang và nhân dân
Mục đích công tác dân vận của Đảng:
+ Nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận của nhân dân và củng cố vững chắc lòngtin của nhân dân đối với Đảng
+ Tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và củng mối quan hệ máu thịt củaĐảng với nhân dân
+ Tập hợp vận động nhân dân thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng; chínhsách, pháp luật Nhà nước
+ Phát huy vai trò, sức mạnh to lớn của nhân dân, tạo phong trào CM sâu rộng đểxây dựng, bảo vệ TQ và thực hiện thành công sự nghiệp CNH, HĐH đất nước
1.1.2 Vai trò và tầm quan trọng công tác dân vận của Đảng
- Vai trò công tác dân vận của Đảng
+ “Lực lượng của dân rất to Việc dân vận rất quan trọng Dân vận kém thì việc gì
cũng kém Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công” (HCM, toàn tập, tập 6).
+ “Công tác quần chúng “có ý nghĩa sống còn” đối với sự nghiệp CM của Đảng và
nhân dân ta” (VK NQTW 8B, khóa VI) Công tác dân vận “là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến
lược đối với sự nghiệp CM của đất nước; là điều kiện quan trọng bảo đảm sự lãnh đạo
của Đảng” (VK NQTW7, khóa XI).
+ Công tác dân vận có vai trò vừa là tiền đề, vừa là động lực để xây dựng hệ thốngchính trị vững mạnh và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội
+ Củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân, là cầu nối giữa “ý Đảng”với “lòng Dân”, phát huy sức dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
- Tầm quan trọng công tác dân vận của Đảng
Trang 20+ Góp phần quan trọng vào việc phát huy sức mạnh to lớn, sự sáng tạo của nhândân trong sự nghiệp cách mạng.
+ Góp phần quyết định thắng lợi thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chínhsách, PL nhà nước
+ Góp phần quan trọng vào việc XD, bảo vệ Đảng, chính quyền và CB, ĐV
+ Tăng cường củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng, với chế độ XHCN, giữvững sự ổn định chính trị - XH của đất nước
+ Góp phần giải quyết thỏa đáng, kịp thời những bức xúc trong nhân dân
1.2 Nội dung, phương thức tiến hành công tác dân vận của Đảng
1.2.1 Nội dung công tác dân vận của Đảng
Một là, Đảng đề ra đường lối, chủ trương, xác định phương hướng công tác dânvận cho toàn bộ hệ thống chính trị
Hai là, Đảng lãnh đạo Nhà nước, MTTQ, các tổ chức đoàn thể cụ thể hóa đườnglối, chủ trương của Đảng thành chương trình, kế hoạch theo chức năng, nhiệm vụ củamình và chăm lo nâng cao đời sống dân sinh, dân trí, giải quyết những nhu cầu chínhđáng, thiết thực của nhân dân
Ba là, tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt đường lối, chủ trương củaĐảng, chính sách pháp luật Nhà nướcphát huy sức dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàndân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Bốn là, vận động tham gia xây dựng Đảng, chính quyền vững mạnh; giám sát phảnbiện XH, đấu tranh với các thế lực thù địch, những tiêu cực trong XH
Năm là, phát huy dân chủ, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; củng cố pháttriển khối đại đoàn kết toàn dân và đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước trongnhân dân
Sáu là, củng cố tổ chức bộ máy và xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách làm côngtác dân vậy; kiểm tra, giám sát hoạt động của chính quyền, mặt trận các đoàn thể, cán