Trình bày nội dung về bệnh nghề nghiệp đối với nhân viên y tế thực trạng, thách thức và đề xuất giải pháp

1 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC Y DƯỢC BẢN BÁO CÁO Học phần Sức khỏe môi trường và bệnh nghề nghiệp Đề bài Trình bày nội dung về bệnh nghề nghiệp đối với nhân viên y tế thực trạng, thách thức và đề[.]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

ĐẠI HỌC Y DƯỢC

BẢN BÁO CÁO Học phần: Sức khỏe môi trường và bệnh nghề nghiệp

Đề bài: Trình bày nội dung về bệnh nghề nghiệp đối với nhân viên y tế:

thực trạng, thách thức và đề xuất giải pháp

Giảng viên hướng dẫn: Mạc Đăng Tuấn

Người thực hiện: Bùi Thị Huyền Trang

Mã sinh viên: 20100371

Lớp: Kỹ thuật hình ảnh y học – Khóa 9

Hà Nội, ngày 12 tháng 12 năm 2021

Mục lục

I, Bệnh Nghề Nghiệp 3

1 Nhóm bệnh nghề nghiệp do yếu tố vi sinh vật 3

2,Nhóm bệnh nghề nghiệp do yếu tố vật lý 3

3,Nhóm bệnh liên quan do các yếu tố hóa lý, do bụi 4

4,Các bệnh do yếu tố hóa học 4

5, Các bệnh nghề nghiệp do các yếu tố ecgonomi (bệnh do yếu tố tổ chức lao động không hợp lý, do căng thẳng lao động…) 5

II Thực trạng 5

III Thách thức 6

IV Đề xuất giải pháp 6

1 Các bệnh do yếu tố vi sinh vật 6

2.Các bệnh do yếu tố vật lí 6

3.Các bệnh do hóa chất, bụi 7

4.Các bệnh do các yếu tố ecgonomi 7

V.Để Giúp cho công tác chẩn đoán cũng như công tác giám định bệnh nghề nghiệp cho nhân viên y tế tại các cơ sở y tế thì mỗi cơ sở y tế cần: 7

Bệnh nghề nghiệp ở nhân viên y tế

Nhân viên y tế là những người lao động đang thực hiện công tác chăm sóc và bảo

vệ sức khỏe của nhân dân tại các cơ sở y tế Nhân viên y tế phải đối mặt với nhiều nguy cơ lây nhiễm, các bệnh nghề nghiệp nguy hiểm Các yếu tố có gây hại, ảnh hưởng đến với các nhân viên y tế chia thành 5 nhóm

I, Bệnh Nghề Nghiệp

1 Nhóm bệnh nghề nghiệp do yếu tố vi sinh vật

Đây là nhóm bệnh nghề nghiệp mắc nhiều nhất trong nhân viên y tế bởi học

là những người tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân, tiếp xúc với máu và các chế phẩm của máu, dịch tiết bị nhiễm bệnh (nước bọt, đờm dãi, mủ, nước tiểu, phân) thông qua các hoạt động khám, điều trị, làm các xét nghiệm, thí

nghiệm với động vật, sản xuất vacxin, …

 Các công việc, khoa/phòng có thể mắc:

họng, mắt

dịch; nhân viên tẩy trùng, tẩy uế các ổ dịch; nhân viên thu gom

và xử lý chất thải y tế…)

bảo hiểm:

rubella, quai bị…

huyết

2,Nhóm bệnh nghề nghiệp do yếu tố vật lý

 Bệnh do yếu tố bức xạ ion hóa (chất phóng xạ) được quan tâm nhất trong nhóm này liên quan đến các khoa phòng:

 Khoa chẩn đoán hình ảnh: chụp X-quang, SPECT-CT, PET-CT, CT- Scanner, can thiệp mạch, đo độ loãng xương,

 Khoa xét nghiệm, khoa xạ trị có sử dụng các chất phóng xạ để chẩn đoán, điều trị bệnh ung thư

 Bệnh do yếu tố bức xạ không ion hóa: sử dụng laser (hồng ngoại, cực tím) trong điều trị bệnh nội khoa, da liễu, trong phẫu thuật Sử dụng bức xạ cực tím để diệt vi khuẩn nấm mốc trong phòng phẫu thuật, vi sinh, …

 Bệnh do ô nhiễm điện từ trường trong các bệnh viện chủ yếu ở các khoa phòng phục hồi chức năng, nơi có sử dụng các máy điều trị sóng ngắn

ở các khu vực giặt là (khoa chống nhiễm khuẩn) và khu nhà bếp… Bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm ở Việt Nam:

3,Nhóm bệnh liên quan do các yếu tố hóa lý, do bụi

 Các công việc, khoa/phòng có thể mắc:

trong quần áo, khăn, ga, bông, gạc…

bó bột điều trị gãy xương

lí dùng hóa chất tẩy uế, làm sạch, khử trùng

 Các bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm ở Việt Nam:

 Bệnh viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp

 Bệnh hen nghề nghiệp

4,Các bệnh do yếu tố hóa học

 Các công việc, khoa/phòng có thể mắc:

 Khoa Vi sinh; Khoa xét nghiệm sinh hóa, huyết học; Khoa Giải Phẫu; Khoa Ung bướu

 Hộ lý dùng hóa chất làm sạch, khử trùng

 Quản lý kho hóa chất, thuốc độc hại

 Các bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm ở Việt Nam:

 Bệnh da nghề nghiệp: viêm da tiếp xúc, dị ứng

quan sinh sản…

5, Các bệnh nghề nghiệp do các yếu tố ecgonomi (bệnh do yếu tố tổ chức lao động không hợp lý, do căng thẳng lao động…)

bệnh nhân liên tục 24/24 h nên nhân viên y tế phải làm ca, trực đêm.Công việc đòi hỏi sự tập trung, áp lực và trách nhiệm cao, tư thế lao động không thoải mái…dẫn đến stress trong công việc, các bệnh cơ xương khớp xuất

 Bệnh Viêm dạ dày: Do tính chất công việc, nhân viên cấp cứu thường xuyên ăn uống không đúng giờ, ăn chiều cho cữ trưa, ăn tối cho cữ chiều, thậm chí nhịn đói cả ca trực là điều thường ngày Thức khuya

và những căng thẳng khi làm việc tại môi trường cấp cứu gây stress cũng là yếu tố không nhỏ làm bệnh dạ dày thường xuyên tái phát và không thể dứt hẳn

 Suy giãn tĩnh mạch: Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bệnh suy giãn tĩnh mạch chưa được xác định chính xác, rõ ràng Tuy nhiên, có một vài nguyên nhân gián tiếp làm tăng nguy cơ mắc các loại bệnh về tĩnh mạch như do tuổi tác, nghề nghiệp, đặc biệt phải đứng nhiều, di truyền hoặc mang thai Bác sĩ ngoại khoa hoặc các điều dưỡng trong phòng mổ là một trong các nhóm nghề nghiệp có nguy cơ cao Đặc biệt, một khi đã bệnh thì dễ dẫn đến diễn tiến nặng

II Thực trạng

Nguy cơ lây nhiễm của nhân viên y tế bắt nguồn từ các vi sinh vật trong bệnh viện (đa dạng, dễ biến đổi) bao gồm các vi rút, vi khuẩn, ký sinh trùng… tồn tại trong cơ thể bệnh nhân, chất thải, phương tiện trung gian (dụng cụ y tế tái sử dụng, bàn tay nhân viên y tế), kết hợp với điều kiện đặc thù như quá tải, cường độ làm việc cao, trực đêm, cấp cứu … sẽ gây lây nhiễm nghề nghiệp và bệnh nghề nghiệp thông qua các đường máu, hô hấp, tiếp xúc trực tiếp Trong đó lây nhiễm nghề nghiệp qua đường máu do vật sắc nhọn là nguy hiểm nhất với tổn thương kép - lây truyền bệnh qua nơi tổn thương Ước tính trên thế giới, hàng năm có 3 triệu nhân viên y tế tiếp xúc với đường máu (HBV: 2 triệu, HCV: 0,9 triệu, HIV: 17.000) có thể gây nhiễm lần lượt là 70.000; 15.000; 1000 Chủ yếu tập trung ở các nước đang phát triển Tại Việt Nam nghiên cứu năm 2012 ước tính ca mắc bệnh là HBV: 50/100.000 ca; HIV do vật sắc nhọn: 0,2/100.000 Các nghiên cứu hiện nay về yếu

tố nguy cơ và thực trạng lây nhiễm nghề nghiệp, bệnh nghề nghiệp của nhân viên y

tế đối với các bệnh thường gặp và bệnh mới xuất hiện sẽ là căn cứ để thực hiện các

biện pháp phòng ngừa hiệu quả chống lây nhiễm cho nhân viên y tế tại mỗi cơ sở, mỗi nước

III Thách thức

 Trang thiết bị bảo hộ dành cho các y bác sĩ tại một số cơ sở y tế còn hạn chế

và chưa đầy đủ

 Cơ sở vật chất nhiều nơi xuống cấp trầm trọng và chưa đủ khả năng tu sửa

 Người lao động chưa có đủ hiểu biết về nguy cơ của các môi trường, phòng/ban mình làm việc

 những sai sót trong quá trình làm việc của nhân viên y tế

IV Đề xuất giải pháp

1 Các bệnh do yếu tố vi sinh vật

 Đặc điểm phát sinh của nhóm bệnh này gồm 3 yếu tố: nguồn gây bệnh (tác nhân); đường lây, môi trường; vật chủ lây bệnh Về nguyên tắc để phòng bệnh phải loại bỏ đi ít nhất một trong 3 yếu tố trên bằng biện pháp sau:

 Tác động lên nguồn gây bệnh bằng các biện pháp như:

+ Cách ly, cô lập nguồn gây bệnh, biện pháp này rất quan trọng đối với bệnh lây truyền qua đường hô hấp

 + Xử lí tiệt trùng, tẩy uế các bệnh phẩm,sinh phẩm, chất thải ( phân, nước tiểu), các đồ dùng bị nhiễm bệnh

+ Vệ sinh, tẩy uế thường xuyên vật dụng, nhà cửa nơi làm việc

+ Xử lí chất thải đúng nơi quy định

 Cắt đường truyền bệnh:

+ Trong quá trình làm việc phải cẩn thận và tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc vô

khuẩn, tuân thủ quy trình phòng chống nhiễm khuẩn và thực hành an toàn khi sử dụng vật sắc nhọn Phòng ngừa các tai nạn rủi ro nghề nghiệp do kim tiêm và các vật sắc nhọn

+ Thường xuyên rửa và sát khuẩn tay sau khi khám bệnh, làm thủ thuật + Sử dụng đúng và đầy đủ các phương tiện bảo vệ cá nhân như khẩu trang,

mũ, găng tay, quần áo bảo hộ…

 + Thực hiện tốt công tác vệ sinh đảm bảo như nước uống, thức ăn và kiểm soát tốt các vật trung gian truyền bệnh

 Vật chủ lây nhiễm bệnh

+ Tuân thủ đúng nguyên tắc an toàn vệ sinh khi làm việc

+ Chủ động tiêm phòng vaccin phòng bệnh: tiêm vaccin phòng bệnh viêm gan B, A; lao, quai bị, rubella, sởi, thủy đậu…

2.Các bệnh do yếu tố vật lí

- Tuyệt đối đảm bảo nguyên tắc an toàn vệ sinh bức xạ Đo kiểm tra an toàn bức xạ ion hóa định kì nơi làm việc

- Tuân thủ nguyên tắc an toàn khi sử dụng các máy phát bức xạ ion hóa, khi sử dụng nguồn hóa chất đồng vị phóng xạ

- Sử dụng các phương tiện bảo hộ cá nhân phòng chống bức xạ ion hóa, phòng chống tiếng ồn (nút tai)

- Đeo liều kế cá nhân và kiểm tra định kì

- Thường xuyên đo kiểm tra môi trường tiếng ồn, đo bức xạ cực tím khi

sử dụng để diệt khuẩn trong phòng mổ, phòng vi sinh…

- Khám sức khỏe cho người tiếp xúc với chất phóng xạ chú ý khám da, khám mắt và làm xét nghiệm huyết đồ, làm thêm các xét nghiệm khác nhằm phát hiện sớm bệnh phóng xạ nghề nghiệp

- Khám sức khỏe cho người tiếp xúc với tiếng ồn: khám tai mũi họng

và đo thính lực …

3.Các bệnh do hóa chất, bụi

- Nắm được quy tắc an toàn khi làm việc với hóa chất Nhận biết các yếu tố nguy cơ và xử trí ban đầu

- Sử dụng đầy đủ và đúng các phương tiện bảo hộ lao động cá nhân

- Biết được độc tính hóa chất khi sử dụng, đường xâm nhập, biểu hiện bệnh và biện pháp phòng ngừa

- Nắm được các biện pháp sơ cứu ban đầu khi xảy ra tai nạn

- Thông thoáng và giữ vệ sinh nơi làm việc

4.Các bệnh do các yếu tố ecgonomi

- Cần bố trí làm việc, nghỉ ngơi hợp lí

- Tăng cường luyện tập thể thao và tập bài tập thích hợp giữa giờ nhằm giảm đau mỏi xương khớp

V.Để Giúp cho công tác chẩn đoán cũng như công tác giám định bệnh nghề nghiệp cho nhân viên y tế tại các cơ sở y tế thì mỗi cơ sở y tế cần:

- Có cán bộ phụ trách an toàn vệ sinh lao động, cán bộ phụ trách y tế

- Lập hồ sơ vệ sinh lao động, đo kiểm tra môi trường lao động và có đánh giá tiếp xúc đối với yếu tố vi sinh vật (báo cáo quan trắc môi trường lao động được thực hiện theo nghị định số 44/2016/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2016)

- Có hồ sơ sức khỏe cho từng nhân viên y tế

- Khám sức khỏe tuyển dụng cần chú ý làm các xét nghiệm như chụp X-quang tim phổi; HBsAg, anti HCV, HIV…

- Khám sức khỏe định kì hàng năm

- Khám bệnh nghề nghiệp cho một số khoa phòng có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp, mẫu hồ sơ và các chỉ định khám và xét nghiệm đối với bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm theo phụ lục 4 thông tư 28/2016/BYT

- Làm tốt công tác khai báo tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi đang làm việc Xác nhận tiếp xúc với yếu tố có hại gây bệnh nghề nghiệp cấp tính

- Cần tổ chức lớp tập huấn về an toàn lao động và phòng chống BNN ở nhân viên y tế