NGHĨA HÀM ẨN

NGHĨA HÀM ẨN Tiết tù chän A Lçi vÒ thµnh phÇn c©uI Kh«ng ph©n ®Þnh râ thµnh phÇn tr¹ng ng÷ vµ chñ ng÷ 1 VÝ dô a Qua nh©n vËt chÞ DËu cho ta thÊy râ ®øc tÝnh cao ®Ñp ®ã + Lçi NhÇm tr¹ng ng÷ “ Qua nh©n[.]

Tiết tù chän

A Lỗi về thành

phần câu

I Không phân định rõ thành phần

trạng ngữ và chủ ngữ.

1 Ví dụ

a Qua nhân vật chị Dậu cho ta thấy rõ đức

tính cao đẹp đó.

+ Lỗi: Nhầm trạng ngữ “ Qua nhân vật

chị Dậu ’’là chủ ngữ của câu

+ Chữa:

* C1: Bỏ chữ “ qua ’’

* C2: Thêm “ tác giả ’’sau chị Dậu

Qua nhân vật chị Dậu, tác giả cho ta thấy

b Bằng trí tuệ sắc bén, thông minh

của ng ời lao động không những đấu

tranh trực tiếp mà còn đấu tranh gián tiếp chống chế độ phong kiến

* Lỗi: Nhầm cụm từ: “ Bằng trí tuệ sắc

bén, thông minh’’ là chủ ngữ của câu.

* Chữa:

• C1: Bỏ từ “ của ” thêm dấu phảy sau chữ

“ thông minh”

• C2: Thêm chữ “ mình” sau chữ “ của ”

Bằng trí tuệ sắc bén, thông minh, ng ời lao độngkhông những đấu tranh trực

tiếp mà còn đấu tranh gián tiếp chống

c Văn thơ yêu n ớc của Nguyễn Đình Chiểu, bằng những từ ngữ giản dị của đồng quê mộc mạc, khi lâm ly khi tha thiết, Nguyễn

Đình Chiểu đã làm sống lại trong tâm trí

ng ời đọc cả một phong trào chống Pháp gian khổ, oanh liệt của đồng bào Nam Kỳ.

Lỗi: Người viết khụng tạo dấu hiệu cho thành phần phụ của cõu.

Chữa: Thờm từ “trong” ở đầu cõu hoặc bỏ từ Nguyễn Đỡnh Chiểu thứ hai.

2 Chú ý: Muốn phân định rõ thành phần trạng ngữ và chủ ngữ ng ời viết phải:

- Cách nhận diện trạng ngữ: th ờng có dấu hiệu bắt đầu bằng từ: qua, bằng, trong,với…

- Muốn tạo thành phần phụ của câu thì phải tạo cho nó những

II Không phân định rõ định ngữ,

phần phụ chú và vị ngữ :

1.Ví dụ a: Cặp mắt long lanh của Thái Văn A mà Xuân

Miễn gọi là mắt thần canh biển.

Lỗi: Ng ời viết nhầm lẫn đoạn: “ mà Xuân Miễn…” là

vị

ngữ trong khi nó chỉ là định ngữ của câu.

Chữa: C1: Bỏ từ: “ mà’’ thêm dấu phảy sau Thái Văn

A.

C2: Thêm vị ngữ cho thích hợp.

Cặp mắt long lanh của Thái Văn A mà Xuân Miễn gọi là

mắt thần canh biển đã trở thành nổi tiếng

2 Ví dụ b: Nguyễn Đình Chiểu, nhà

thi sĩ mù yêu n ớc của dân tộc Việt Nam Lỗi: Nhầm phần phụ chú: “ nhà thi sĩ

mù…” là vị ngữ của câu

Chữa: C1: Thêm từ “ là’’ sau Nguyễn

Đình Chiểu

C2: Thêm vị ngữ thích hợp

Nguyễn Đình Chiểu, nhà thi sĩ

mù yêu n ớc của dân tộc Việt Nam đã từng đau nỗi đau của dân tộc

III Không phân định rõ trật tự sắp xếp

giữa các từ trong câu:

VD: Qua mỗi lần nh vậy ng ời ta sẽ tích luỹ đ

ợc kinh nghiệm và thành công nhất định về sau.

Lỗi: Trật tự của cụm từ: “thành công nhất

định về sau” không đúng.

Chữa: Sắp xếp lại trật tự của cụm từ trên:

“về sau nhất định sẽ thành công ”

Qua mỗi lần nh vậy ng ời ta sẽ tích luỹ đ ợc kinh nghiệm và về sau nhất định sẽ thành công.

B Lỗi về quan hệ ý nghĩa giữa các bộ phận trong câuvà giữa câu với câu

I Không phân định rõ những bổ ngữ

có cách chi phối khác nhau

Ví dụ: Thực tế khách quan cho ta thấy: thành công chỉ có thể có qua những lần rút kinh nghiệm khắc phục từ

những thất bại b ớc đầu

Lỗi: Hai cụm từ: “ khắc phục” và “ thất bại” có cách chi phối khác nhau

Chữa: Bỏ cụm từ: “ khắc phục từ ”

II Không phân định rõ mối quan hệ giữa

các vế câu hoặc giữa câu với câu

1 Ví dụ 1: Vì phong trào “ ba đảm

đang” đang phát triển sôi nổi khắp

nơi nên chị em phụ nữ của chúng ta đã

đóng góp rất nhiều thành tích to lớn

vào công cuộc đấu tranh chống ngoại

xâm, xây dựng tổ quốc giàu mạnh

Lỗi: Điều đ ợc nói ở vế 1 của câu không thể

là nguyên nhân điều đ ợc nói ở vế thứ 2 Chữa: Thêm: “ h ởng ứng” ở đầu câu bỏ

quan hệ từ “ vì… nên’’

H ởng ứng phong trào “ ba đảm

đang” đang phát triển sôi nổi

khắp nơi, chị em phụ nữ của

chúng ta đã đóng góp rất nhiều

thành tích to lớn vào công cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, xây dựng

tổ quốc giàu mạnh.

2 Ví dụ 2:

Đức tính của ng ời phụ nữ trong phong trào “ba

đảm đang”đã đ ợc phát huy cao độ từ đức

tính sẵn có mà chị Dậu đã mang lấy đến

nay 27 năm chẵn là bài học quý báu tuy đối với nay thì đức tính đó ch a đày đủ hoàn

chỉnh

Lỗi: Câu văn bị chập ý

Chữa: có thể l ợc bỏ một số từ ngữ rờm rà và

tách câu đó thành hai câu:

-> Đức tính của ng ời phụ nữ trong phong trào

“ba đảm đang”đã đ ợc phát huy cao độ từ

đức tính sẵn có mà chị Dậu đã mang lấy

đến nay 27 năm chẵn Đức tính đó là bài học quý tuy ch a phải đày đủ hoàn chỉnh đối với

C Luyện tập

I Bài tập 1:

• 1 Trong truyện: “ Trạng Quỳnh” đã

thể hiện tinh thần phản phong quyết liệt của nhân dân ta

• Lỗi: nhầm trạng ngữ với chủ ngữ

• Chữa: C1: Bỏ từ: “ trong”

C2: Thêm: “ tác giả dân gian” sau:

“ Trạng Quỳnh”

2 Những học sinh đ ợc nhà tr ờng khen th

ởng cuối năm về thành tích xuất sắc

trong học tập và lao động Họ h á với các

thày giáo sẽ cố gắng để đạt thành tích

cao hơn nữa

• Lỗi: Cụm từ: “ những học sinh”

không làm chủ ngữ trong câu 1 đ ợc.

• Chữa: C1: Nối hai câu lại.

C2: Thêm từ: “ này” sau: “ học sinh”.

3 Nguyễn Viết Xuân, ng ời

anh hùng liệt sỹ nổi tiếng với câu nói còn vang mãi trên trận

địa: “nhằm thẳng quân thù

mà bắn”.

•Lỗi: Câu thiếu vị ngữ.

•Chữa:

•C1: thêm từ “là” sau Nguyễn Viết Xuân.

4 Cuối cùng thày hiệu tr ởng kêu gọi

chúng em hăng hái tham gia đợt trồng

cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ vĩ đại

thành công tốt đẹp

5 Cùng với các nhà văn khác u tú, Nguyễn Công Hoan

đã mạnh dạn bóc trần cái hiện thực đen tối của xã hội thực dân phong kiến thời bấy giờ.

Lỗi: sai ý nghĩa

Chữa: bỏ cụm từ: “thành công tốt

đẹp”

Lỗi: Cụm từ: “ các nhà văn khác u tú”

trật tự kết hợp sai

Chữa: Chuyển thành: “ các nhà văn u tú khác”

6 Tác phẩm: “Tắt đèn” tác giả đề cập

đến nhiều vấn đề ở nông thôn Việt Nam

7 Phan Bội Châu là một ng ời đầu tiên hiểu rõ vai trò quan trọng của phụ nữ với cách mạng.

Lỗi: sai ý nghĩa.

Chữa: bỏ từ : “một”.

8 Nếu nh không phát huy cao độ những đức tính tốt đẹp của ng ời đời x a thì phụ nữ

ngày nay không thể có đ ợc những nhiệm vụ vinh quang và nặng nề đó.

Lỗi: sai ý nghĩa.

Lỗi: Ch a tạo dấu hiệu cho trạng ngữ

Chữa: thêm từ: “trong” ở đầu câu

II Bài tập 2: Chỉ ra lỗi sai và chữa

câu

• C1 Nhờ có văn học dân gian mà Hồ Xuân H ơng trở thành bà chúa thơ Nôm.

C2.Thày giáo b ớc vào lớp học sinh chào thày và đứng dậy.

• C3 Qua bài thơ Dục Thuý Sơn cho ta thấy tình yêu thiên nhiên của Nguyễn Trãi.

• C4 Nguyễn Du, đại thi hào dân tộc với thiên truyện Kiều bất hủ.

• C5 Chiếc bàn tròn này mặt vuông đã bị hỏng.

• C6 Tác phẩm: “ Thu hứng” Đỗ Phủ đề cập đến hiện thực xã hội

đời Đ ờng.

• C7 Bài thơ Mời trầu của Hồ Xuân H ơng thể hiện nỗi cô đơn của nữ sĩ trong đêm vắng.

• C8 Nguyễn Trãi, nhà chính trị kiệt xuất, nhà ngoại giao đại tài

đồng thời là nhà thơ lớn.

• C9 Trong khi mọi ng ời say mê hát em tự thấy mình học rất giỏi

• C10 Qua tác phẩm Hoàng hạc lâu đã thể hiện tâm trạng hoài

cổ của Thôi Hiệu.

Đáp án

C1: Sai ý nghĩa.

- thay từ: “có”

bằng “tiếp thu”.

C2:Sai ý nghĩa.

Đảo cụm từ: “đứng

dậy” tr ớc“chào

thầy”.

C3: thiếu chủ ngữ.

Bỏ từ “qua”.

C4: thiếu vị ngữ.

Thêm từ “ là” sau

Nguyễn Du.

C5: sai ý nghĩa.

Bỏ từ “vuông”.

-C6: sai cú pháp.

Thêm từ: “trong” vào đầu câu.

C7: sai ý nghĩa.

Bỏ toàn bộ: “ thể hiện…” thay bằng nội dung phù hợp với bài

“ mời trầu”

C8: thiếu vị ngữ.

Thêm từ: “ là” sau Nguyễn Trãi.

C9: Sai ý nghĩa.

Bỏ cụm từ: “ em thấy mình…” bằng cụm thích hợp với vế1 của câu.

C10: thiếu chủ ngữ