Kế Hoạch Bài Dạy Ngữ Văn 8 Năm học 2022 2023 Ngàysoạn 1/9/2022 Dạy Ngày 10,17,24/9/ và 1,8,15,22,29/10/2022 9,16,23/9 và 7,14,21,28/10/2022 Tiết 4 5 Lớp 8A 8B CHỦ ĐỀ 1 RÈN KĨ NĂNG LÀM BÀI VĂN TỰ SỰ KẾ[.]
Trang 1Ngàysoạn :1/9/2022 Dạy Ngày 10,17,24/9/ và 1,8,15,22,29/10/2022 9,16,23/9 và 7,14,21,28/10/2022
CHỦ ĐỀ 1:
RÈN KĨ NĂNG LÀM BÀI VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP CÁC YẾU TỐ
MIÊU TẢ,BIỂU CẢM
Thời gian thực hiện : 8 tiết
I Mục tiêu.
1 Kiến thức:
Ôn tập KT thức cơ bản về các dạng làm văn: Văn tự sự, văn miêu tả, văn biểu cảm, văn nghị luận
2 Năng lực
- Năng lực xã hội: Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác
- Năng lực công cụ: Năng lực sử dụng ngôn ngữ
3 Thái độ:
- Giáo dục cho học sinh có tình cảm với thể loại văn tự sự Tự giác, chịu khó ôn luyện
II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 GV : nghiên cứu tài liệu sgk, sgv, soạn giáo án, chuẩn kiến thức.
2 HS : Đọc sgk, trả lời câu hỏi
III Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Khởi động
* Mục tiêu: tạo hứng thú cho hs để vào bài
* Phương pháp và kĩ thuật dạy học: vấn đáp
* Thời gian: 3’
- GV: tổ chức HĐ khởi động:
* Giới thiệu bài.
Để làm tốt các dạng làm văn: Văn tự sự, văn miêu tả, văn biểu cảm, văn nghị luận
Cần nắm đc kiến thức cơ bản Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học.
B Hoạt động 2,3 : Hình thành kiến thức mới
- Mục tiêu: Hs hiểu những nét cơ bản về văn miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận
- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận…
- Thời gian: 20’
Các em đã được làm quen với văn miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận Hôm nay chúng ra cùng ôn tập
I Kiến thức
Trang 21 Văn tự sự
* Chuyển giao nhiệm vụ: Gv tổ chức cho hs thảo luận nhóm nhỏ (5’) trả lời các
câu hỏi:
? Nêu cách làm bài văn miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận
* Tổ chức thực hiện:
- Gv quan sát giúp đỡ hs nếu cần, hoặc đôn đốc nhắc nhở các em
* Báo cáo sản phẩm:
- Hs trình bày tại chỗ với kết quả đã được ghi trong vở
- GV gọi hs khác nhận xét, bổ sung và Gv nhận xét chốt ý
- GV chốt kiến thức:
a Cách làm bài văn tự sự
a, Tìm hiểu đề:
Bước 1: Đọc kĩ đề, nắm yêu cầu của đề
Đề nêu ra những yêu cầu buộc phải thực hiện:
b, Lập ý
+ Lựa chọn sự kiện chính, nhân vật chính để thể hiện chủ đề
c, Lập dàn ý:
+ Mở bài: Giới thiệu câu chuyện được kể
+ Thân bài: Trình bày các chuỗi sự việc diễn ra
+ Kết bài: Kết quả của sự việc
d: Lập dàn bài theo những ý đã lập
2 văn tả cảnh
Bước 1: Tìm hiểu đề
cần xác định đề bài yêu cầu miêu tả thuộc phạm vi nào: tả đồ vật, tả người hay tả cảnh
Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
Trong bước này, các em cần xác định đúng trình tự miêu tả Tùy thuộc vào đối tượng miêu tả, người viết hoàn toàn có thể linh hoạt trong việc lựa chọn trình tự: – Miêu tả theo trình tự thời gian, ví dụ với đề văn miêu tả cơn mưa rào, các em có thể xác lập trình tự miêu tả theo hướng: tả cảnh vật trước khi mưa, trong khi mưa
và sau khi cơn mưa kết thúc.
– Miêu tả theo trình tự không gian, ví dụ với đề bài miêu tả cảnh dòng sông, các
em có thể xác lập trình tự miêu tả theo hướng từ xa đến gần: miêu tả quang cảnh hai bên dòng sông, sau đó là cảnh trên dòng sông,…
Bước 3: Lập dàn ý
Để tránh việc sót ý và sắp xếp các ý không logic, các em cần lập dàn ý nhằm đảm bảo bài văn được diễn đạt một cách trôi chảy, mạch lạc Dàn ý của bài văn miêu
tả bao gồm:
Trang 3Mở bài
Giới thiệu cảnh được miêu tả Nêu ấn tượng chung về cảnh.
Thân bài
– Tả bao quát cảnh vật (vị trí, hướng của cảnh,…)
– Tả chi tiết về cảnh: Tùy thuộc vào cảnh cần miêu tả để lựa chọn các chi tiết phù hợp
+ Miêu tả từ xa đến gần: vị trí quan sát, những chi tiết nổi bật và hình ảnh giàu sức gợi.
+ Miêu tả những chi tiết nổi bật của cảnh vật qua những hình ảnh cụ thể
Kết bài
Nêu tình cảm, cảm nghĩ của bản thân đối với cảnh vật.
Bước 4: Viết bài văn hoàn thiện
Ở bước này, các em cần sử dụng các biện pháp tu từ để câu văn trở nên hấp dẫn, sinh động Giữa các câu văn cần có sự liên kết một cách logic, hợp lí.
3 Cách làm một bài văn biểu cảm
a) Yêu cầu chung
- Phải đặt mình vào trong tình huống mà đề bài gợi ra để có những xúc cảm cụ thể, chân thực;
- Từ tình huống đã xác định mới tiến hành tìm ý, lập dàn ý: thể hiện những tình cảm gì? diễn biến ra sao?
- Lựa chọn phương thức biểu đạt phù hợp: gián tiếp hay trực tiếp, hay kết hợp cả hai? ngôn ngữ, lời văn ra sao? giọng điệu thế nào?
b) Các bước làm một bài văn biểu cảm
Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý
- Xác định đối tượng biểu cảm;
- Xác định định hướng tình cảm cần thể hiện.
Bước 2: Lập dàn bài
- Xác định nhiệm vụ của từng phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài;
- Sắp xếp các ý trong từng phần.
Bước 3: Viết thành văn
- Lựa chọn giọng văn;
- Tập trung làm nổi bật tình cảm đã định hướng ở bước 1;
- Viết thành bài theo bố cục 3 phần, diễn đạt các ý (các cung bậc, diễn biến, sắc thái tình cảm, ) theo trình tự đã dự tính trong bước 2.
Bước 4: Kiểm tra lại bài viết
- Đọc lại toàn bộ bài viết, đánh dấu những chỗ cần sửa chữa, bổ sung;
- Sửa về nội dung: có cần thêm hay bớt ý nào không? chỗ nào cần thể hiện sâu hơn nữa? các ý đã đảm bảo liên kết, mạch lạc chưa?
4 Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý
Trang 4Thứ nhất, để tìm hiểu đề (vấn đề nghị luận, phạm vi nghị luận), các bạn hãy gạch những từ khóa trong đề bài.
Thứ hai, để tìm ý, các bạn hãy xây dựng hệ thống luận điểm rõ ràng
Bước 2: Lập dàn ý
Ở bước lập dàn ý, học sinh không cần lập dàn ý chi tiết, mà chỉ cần lập dàn ý sơ lược để tự hình dung được hệ thống luận điểm trong bài Cụ thể:
Mở bài: giới thiệu vấn đề và phạm vi nghị luận
Thân bài: hệ thống luận điểm, luận cứ, lập luận
Kết bài: khẳng định vấn đề, mở rộng, nâng cao vấn đề
Bước 3: Viết bài
Khi tiến hành viết bài văn nghị luận, học sinh cần viết theo hệ thống dàn ý đã triển khai (mỗi luận điểm là một đoạn văn).
Bước 4: Đọc và sửa chữa
Học sinh cần đọc lại bài viết để kiểm tra xem các luận điểm, luận cứ đã được sắp xếp đầy đủ chưa Đồng thời kiểm tra lại các lỗi câu, từ và chính tả
II Bài tập
- Mục tiêu: vận dụng viết dàn ý về văn miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận
- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận…
- Thời gian: 20’
Đề 1: Lập Dàn ý Em hãy kể lại kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học
? Lập Dàn ý Em hãy kể lại kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học
HS: trả lời, nhận xét, giáo viên chốt
a.MB
Giới thiệu về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học: Trong quãng đời của mỗi con người,
có lẽ khoảng thời gian khiến ta đáng nhớ nhất đó là ngày đầu tiên đi học – ngày ta chập chững bước những bước đi đầu tiên của cuộc đời Tôi cũng vậy, những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học luôn hằn sâu trong tâm trí, không thể nào quên được.
b.Thân bài:
* Những kỉ niệm về cảnh vật
- Khung cảnh trong buổi sáng đầu tiên đi học:
+ Cây cối, hoa cỏ vẫn còn vương những hạt sương long lanh, rung rinh như đang chào đón chúng tôi tới trường.
+ Chim chóc hót líu lo trong các tán cây, khu vườn tạo thành một giai điệu vui tươi, kích thích sự háo hức, hồi hộp trong lòng mỗi cậu học sinh.
+ Con đường làng sạch sẽ, tấp nập người đi lại trong buổi tựu trường.
+ Bầu trời trong xanh, gió thổi nhè nhẹ, khoan khoái.
+ Kỉ niệm đặc biệt: đám mây trắng muốt có hình gần giống như quyển vở đang
mở ra nổi bật trên nền trời xanh thẳm.
* Những kỉ niệm của bản thân
Trang 5- Được mẹ mua cho một bộ quần áo mới tinh, chiếc cặp nhỏ, sách giáo khoa, vở ô
li, bút, thước,…
- Trên con đường đến trường, tôi thích thú ngắm nhìn cảnh vật, đôi chân bước nhanh theo tiếng chim kêu khiến mẹ phải rảo bước theo cùng.
- Nhưng khi đến gần cổng trường, đôi chân như khựng lại vài nhịp, bước chậm hơn và dần nép sau lưng mẹ Bao nhiêu vui tươi, hứng khởi như kìm lại cho nỗi e
sợ, ngại ngùng khi đứng trước cổng trường cao, to và đẹp.
- Lúc này bàn tay mẹ nắm lấy đôi tay nhỏ bé của tôi, hơi ấm từ tay mẹ như thấm đến cả vào trái tim non nớt trong tôi, tiếp thêm dũng khí cho tôi bước chân vào cánh cổng trường tiểu học.
- Quang cảnh sân trường:
+ Sân trường to và rộng, trường có 2 tòa nhà 3 tầng khang trang, sạch sẽ.
+ Lối đi từ cổng vào đến sân chính được trồng 2 hàng hoa 2 bên, sau hàng hoa
là khu vườn trường.
+ Sân trường đông đúc, nhộn nhịp, nhìn ai ai cũng lạ, cũng mới, các anh chị lớp trên cười đùa vui vẻ, chúng tôi thì ai nấy đều bấu chân bố, mẹ không rời.
- Trong màn nghi lễ và diễn văn khai giảng, tôi chú tâm nhất vào bức thư chủ tịch nước gửi cho các cháu học sinh nhân ngày khai giảng Từng lời như thấm thía vào trái tim, tạo ra niềm hy vọng lớn vào một tương lai của chính mình.
C Kết bài: - Khái quát cảm nghĩ về ngày đầu tiên đi học: Dù đã rất nhiều năm
trôi
qua nhưng mỗi khi nhớ lại ngày đầu tiên đi học, tôi vẫn thấy trong mình một cảm giác xôn xao đến lạ thường!
Đề 2 : Cho đề văn:Kể lại kỉ niệm ngày đầu tiên đi học với các sự việc chính sau:
a Cảm xúc, tâm trạng của bạn trong đêm trước khi ngày mai đi học:
b Trên đường đến trường
c.Khi tới trường
d.Ngồi trong lớp học
e.Khi ra về
Hãy triển khai mỗi sự việc chính trên trình một đoạn văn hoàn chỉnh
( mỗi hs triển khai 2 đoạn)
Gợi ý:
a.Cảm xúc, tâm trạng của bạn trong đêm trước khi ngày mai đi học:
–rộn ràng, háo hức đến lạ
– Chuẩn bị đầy đủ quần áo, cặp sách,… sần sàng cho ngày mai đi học
– Lo lắng, trằn trọc, khó ngủ
– Đã đi ngủ sớm nhưng vẫn không chợp mắt được vì mải lo nghĩ đến ngày mai sẽ
ra sao?
Trang 6b.Trên đường đến trường
– Sau khi mặc đồng phục, cả nhà chụp một tấm hình làm ki niệm “Ngày đầu tiên tôi đi học”
– Mẹ dắt tay tôi đi học với tất cả sự háo hức tràn đầy niềm vui
– Con đường quen thuộc sao mà hôm nay bỗng nhiên thấy cái gì cũng lạ lẫm.Con đường, hàng cây, tiếng chim hót, đường phố xe cộ đông đúc qua lại, tất cả đều lạ lẫm
– Nhìn xung quanh, tôi nhận thấy cùng cỏ nhiều bạn giống mình, cũng lần đầu tiên đến trường với biết bao điều thú vị
c.Khi tới trường
– Đứng trước cổng trường: cổng trường to lớn, hàng cây thật đẹp, bảng tên trường rất to và nghe sao thật hay… tôi như bị choáng ngợp
– Mẹ dắt tôi vào trường, còn tôi trong lòng xiết bao hồi hộp, lo lắng
– Bước vào sân trường: sàn trường thật rộng lớn, từng dãy phòng họ khang trang, đẹp đẽ khiển tôi thật thích thú
– Xếp hàng: mẹ buông tay tỏi và bao tôi vào xếp hàng với các bạn theo sự điều động của nhà trường
– Cảm xúc cùa tôi lúc này mắt rơm rớm nước mắt vì lo sự mẹ sẽ bỏ mình, bấu víu lấy áo mẹ không rời,…
– Mẹ tôi dịu dàng khuyên tôi phải mạnh dạn hơn
d.Ngồi trong lớp học
– Cô chủ nhiệm dắt cả lớp lên phòng học.Tôi vần cố ngoái nhìn xem mẹ có còn đứng trong sân trường không ? Tôi không thấy, lòng lại càng hồi hộp hơn nhưng tự nhủ sẽ mạnh mẽ hơn
– Bước lên phòng học, tôi và các bạn rất ngạc nhiên vì phòng học quá đẹp
– Phòng học đẹp là vì:sơn phết màu sắc rất đẹp đẽ, từng cái bàn cái ghế được xếp gọn gàng, ngàn nắp Trên các bức tường được trang trí hình ảnh dễ thương bắt mắt – Chúng tôi bước vào bài học đầu tiên trong cuộc đời mình
– Cô giảng bài thật hay Lời giảng du dương, trong treo, ngọt ngào đưa chúng tôi đến với sự thú vị của từng bà
học
– Sau tiết học, tôi cảm thấy thật thích thú và hạnh phúc khi được đi học Được cô giáo yêu thương, được làm quen bạn bè mới Ôi thích thú làm sao!
e Khi ra về
– Vừa bước chân xuống cầu thang, tôi đã nhìn thấy mẹ mình
– Tôi vui mừng chạy đến, hôn lên má mẹ
– Mẹ hỏi tôi nhiều điều về lớp học, về cô giáo, về bài học ngày hôm nay Tôi kể nghe mọi việc
– Thấy tôi vui khi đi học về, mẹ cũng thấy hạnh phúc
Trang 7Đề 3 :SGK-tr37: Kỉ niệm sâu sắc về một người bạn, (cha, mẹ ,thầy, cô) của em
Cho các sự việc chính sau:
a.Kể hiện tại
b Kể hồi ức:
-Tình huống gặp bạn
ấn tượng về ngoại hìnhcủa bạn
c Kể kỉ niệm chứng tỏ bạn học tốt, nhiệt tình giúp đỡ bạn bè
d Kỉ niệm của mình với bạn
Hãy triển khai mỗi sự việc chính trên trình một đoạn văn hoàn chỉnh
( mỗi hs triển khai 1 đoạn)
Gợi ý:
Dàn ý kể về người bạn thân
I Mở bài:
- Mỗi người chúng ta đều có những kỉ niệm không bao giờ có thể quên được, và những con người “đặc biệt” – người ấy sống mãi trong lòng chúng ta
- Tôi cũng vậy, một trong số những người “đặc biệt” ấy đối với tôi, đó là cô bạn thân thời lớp 4,5 – bạn Thùy Chi
II Thân bài:
* Kể hiện tại
* Kể hồi ức:
-Tình huống gặp bạn
- Nhớ ngoại hình (VD bạn tên Chi)
* Kể kỉ niệm chứng tỏ bạn học tốt, nhiệt tình giúp đỡ bạn bè
* Kỉ niệm của tôi với Chi:
III Kết bài:
- Từ đó đến nay, tôi và Chi vẫn thường xuyên liên lạc qua điện thoại với nhau, cùng nhau nói chuyện chia sẻ và hứa hẹn một ngày sẽ cùng nhau đi chơi công viên
ở Hà Nội
- Hình ảnh Chi với đôi mắt buồn bã, long lanh luôn in sâu trong tâm trí tôi
Đề 4: (sgk /38) Dàn ý bài viết số 1 lớp 8 đề 3: Tôi thấy mình đã khôn lớn
? Xây dựng dàn ý?
- Hình thức: Thảo luận nhóm cặp đôi, 3’
- GV hỗ trợ nhóm
- Nhóm báo cáo kết quả
Gv nhận xét, chốt kiến thức
Dàn ý:
Mở bài:
Trang 8- Mỗi con người sinh ra và lớn lên đều trải qua những khoảng thời gian “giao
thoa”, đánh dấu sự phát triển về cả thể chất lẫn tâm hồn
- Khoảng thời gian tôi nhận thấy mình đã khôn lớn, là khi tôi lên lớp 6
Thân bài:
* Đặc điểm đặc biệt về thể chất
* Đặc điểm đặc biệt về tâm lý
* Kỉ niệm tôi đã khôn lớn
Kết bài: Tôi tự nhủ rằng mình sẽ phải trưởng thành hơn nữa, học tập thật tốt để
báo đáp công ơn của cha mẹ
* GV Yêu cầu mỗi hs /mỗi tổ viết thành 1 đoạn văn hoàn chỉnh, đọc, sửa trc lớp
Đoạn mẫu MB:
Trong gia đình, tôi là người nhỏ nhất nên luôn được mọi người bên ngoại yêu chiêu Hầu như mồi lần về ngoại chơi, tôi không phải làm gì hết, chỉ ngồi đó chơi
là được rồi Trái lại với sự yêu chiều ờ bên ngoại, bên nhà nội hình như không mấy ai ưa tôi cả Tôi không biết vì sao nhưng chắc là tại cái sự yêu chiều đã được nhằm vào em trai họ của tôi
D Hoạt động 4,: Vận dụng
Mục tiêu: Mở rộng bài học, giúp HS hiểu sâu sắc hơn bài học.
- Phương thức: hoạt động cá nhân
? Nhiệm vụ của các phần trong văn bản: MB+TB+KB
? Cách bố trí,sắp xếp nội dung các ý trong phần Thân bài
BAN GIÁM HIỆU
Ngày tháng năm 2022 Ngày tháng năm 2022TỔ CHUYÊN MÔN Ngày tháng năm 2022NHÓM CHUYÊN MÔN