Thu t ng sector th ng ch m t nhóm các ngành có liên quan.
Trang 1Ph n lý thuy t phân tích ngành
c ích: trang b ki n th c giúp ng i nghe có kh n ng phân tích ngành trong
th c ti n
i dung: m c ích c a phân tích ngành, cách th c phân tích ngành
1 Phân tích ngành là gì và t i sao phân tích ngành l i quan tr ng?
Phân tích ngành là phân tích m t nhánh c bi t c a s n xu t, d ch v hay th ng i
Phân tích ngành giúp:
Làm c s cho vi c nh giá Nó giúp th u hi u môi tr ng kinh doanh, tri n
ng ngành, t ó cung c p s th u hi u v các c h i t ng tr ng, ng l c c nh tranh và r i ro kinh doanh c a m t công ty, làm c s cho vi c c tính dòng l i nhu n và c t c t ng lai c a m t hãng, t ó c tính c giá tr n i t i c a c phi u c a m t công ty (giá tr n i t i là hi n giá c a t t c dòng ti n mà nhà u t
v ng thu c t c phi u)
Xác nh các c h i u t Nhà u t th c hi n ph ng pháp u t top-down,
d ng phân tích ngành xác nh các ngành có tri n v ng tích c c hay tiêu c c
t ng tr ng và kh n ng sinh l i H c ng ki m tra hi u qu ho t ng c a m t ngành 1) trong m i liên h v i các ngành khác xác nh các ngành có t su t sinh l i cao h n, và 2) qua th i gian xác nh m c nh t quán, n nh và r i
ro trong t su t sinh l i c a ngành M c tiêu c a phân tích ngành là xác nh các ngành có t su t sinh l i u t ti m n ng cao nh t làm c s cho l a ch n
u t M t khác, m t s nhà u t c g ng v t qua benchmarks c a h b i chi n l c xoay vòng ngành – u t th i m (timing investment) trong ngành liên quan t i phân tích chu k kinh doanh c a m t ngành
2 N i dung chính c a phân tích ngành là gì?
Phân lo i ngành
Phân tích chi n l c
Trang 2Phân tích tác ng c a các nhân t bên ngoài.
2.1 Các ph ng pháp chính nào phân lo i ngành?
2.1.1 Ba ph ng pháp chính phân lo i ngành:
2.1.1.1 S n ph m ho c d ch v c cung c p
Ngành là nhóm các công ty cung c p các s n ph m hay d ch v t ng ng nhau Thu t ng sector th ng ch m t nhóm các ngành có liên quan Ví d nh sector
ch m sóc s c kh e bao g m ngành d c, thi t b y khoa, công ngh sinh h c Cách phân lo i này t các công ty vào m t nhóm ngành d a vào ho t ng kinh doanh n n t ng (principle business activity) Ho t ng kinh doanh n n t ng là ngu n g c mà t ó công ty ki m c ph n l n doanh thu và l i nhu n
Các h th ng phân lo i áp d ng ph ng pháp phân lo i ngành này là Global Industry Classification Standard (GICS), Russell Global Sectors (RGS), Industry Classification Benchmark (ICB)
2.1.1.2 nh y chu k kinh doanh
Cách phân lo i này th ng d n n hai nhóm l n các công ty là nhóm nh ng công
ty chu k và phi chu k
Nh ng công ty chu k là nh ng t ch c mà có l i nhu n có t ng quan cao v i s c
nh c a toàn th n n kinh t , nó tr i qua s dao ng v nhu c u trên m c trung bình – nhu c u cao trong nh ng th i k m r ng kinh t và nhu c u th p trong
nh ng th i k kinh t thu h p Và nó c ng có s bi n ng l i nhu n l n h n m c trung bình vì có òn b y ho t ng cao (chi phí c nh cao) Liên quan n nhu
u, các s n ph m và d ch v có tính chu k th ng t ng i t và hành vi mua có th b trì hoãn n u c n thi t ( vì s s t gi m c a thu nh p kh d ng), các
n ph m ó có th là ô tô, nhà c a, v t li u c b n, công ngh
Nh ng công ty phi chu k là nhóm mà hi u qu ho t ng c a nó c l p t ng
i v i các chu k kinh t , nhóm này s n xu t các s n ph m hay d ch v mà nhu
u c a nó có tính b n v ng t ng i nh các s n ph m thi t y u, ch m sóc s c
kh e
2.1.1.3 Nh ng t ng ng v th ng kê
Trang 3Ph ng pháp th ng kê nhóm các công ty d a vào t ng quan c a t su t sinh l i
a c phi u trong quá kh Ph ng pháp phân lo i này th ng d n n nh ng nhóm công ty phi c m tính Và k t c u c a nhóm ó có th khác nhau qua th i gian và qua các qu c gia trên th gi i H n n a ph ng pháp th ng kê d a vào d
li u l ch s , nh ng các nhà phân tích không m b o r ng nh ng giá tr t ng quan trong quá kh s ti p t c di n ra trong t ng lai
2.1.2 Có các h th ng phân lo i ngành th ng m i nào?
2.1.2.1 Global Industry Classification Standard (GICS):
c phát tri n b i Standard & Poor’s, MSCI Barra Trong tháng 6 2009, h th ng phân lo i GICS bao g m 4 c p là 154 phân ngành (sub-industry), 68 ngành, 24 nhóm ngành và 10 sector
2.1.2.2 Russell Global Sectors (RGS):
th ng phân lo i ngành này s d ng c u trúc 3 l p phân lo i các công ty trên toàn c u Trong tháng 6/2009 h th ng phân lo i ngành RGS bao g m 9 sector, 32 subsector, và 141 ngành
2.1.2.3 Industry Classification Benchmark (ICB):
c phát tri n b i Dow Jones và FTSE s d ng c u trúc 4 l p phân lo i ngành toàn c u Trong tháng 6/2009 h th ng phân lo i ICB bao g m 10 ngành, 19 supersector, 41 sectors và 114 subsector
2.1.3 Có các h th ng phân lo i ngành theo chính ph nào?
2.1.3.1 International Standard Industrial Classification of All Economic Activities (ISIC):
c phát tri n b i liên hi p qu c vào n m 1948 áp ng nhu c u so sánh
th ng kê kinh t trên ph m vi qu c t ph ng pháp này phân lo i ngành d a vào các ho t ng kinh t n n t ng ISIC ã c t ch c thành 11 categories, 21 section, 88 division, 233 group và h n 400 classes Theo liên hi p qu c, ph n l n các qu c gia trên th gi i ho c áp d ng ISIC làm h th ng phân lo i c a qu c gia
ho c là phát tri n h th ng phân lo i c a qu c gia d a vào ISIC Các t ch c s
ng h th ng phân lo i ISIC hi n nay là Liên Hi p Qu c, IMF và WB
Trang 42.1.3.2 Statistical Classification of Economic Activities in the European Community (NACE) :
ây là m t phiên b n c a ISIC, t ng t nh ISIC, h th ng phân lo i NACE c
ch c theo các ho t ng kinh t n n t ng, bao g m 4 m c , v danh ngh a là section, division, groups, và classes
2.1.3.3 Autralian and New Zealand Standard Industrial Classification (ANZSIC):
c phát tri n b i c c th ng kê Úc và New Zealand n m 1993 ANZSIC có c u trúc 5 l p, v danh ngh a là divisions, subdivisions, groups, classes và subclasses
2.1.3.4 North American Industry Classification System (NAICS):
u trúc 5 l p t r ng nh t t i h p nh t là là sector, subsector, industry group, NAICS industry, và national industry
c dù có s khác bi t, nh ng c u trúc c a ISIC, NACE, ANZSIC, và NAICS
ng ng có th so sánh v i nhau
2.1.4 Gi i h n c a các h th ng phân lo i ngành hi n nay là gì?
ó là các n v phân lo i ngành h p nh t không th thay th cho nhóm nh ng công ty gi ng nhau (peer group) ph c v cho m c ích phân tích n n t ng Nhóm nh ng công ty gi ng nhau là nhóm có các ho t ng kinh doanh t ng ng,
th nh v ng và nh giá c a nó b tác ng b i các y u t có liên quan m t thi t
i nhau
2.1.5 Cách th c phân lo i các công ty có c m gi ng nhau:
Ki m tra các h th ng phân lo i th ng m i n u có s n Nh ng h th ng này
th ng cung c p m t m b t u h u ích xác nh các công ty ho t ng chung trong cùng m t ngành
Xem l i các báo cáo hàng n m c a công ty ph n th o lu n v môi tr ng c nh tranh Các công ty th ng k ra nh ng i th c bi t c a nó
Xem l i báo cáo hàng n m c a i th c nh tranh xác nh thêm các i th có
th so sánh ti m n ng
Trang 5Xem l i các tài li u xu t b n th ng m i c a ngành xác nh thêm các công ty
có c m t ng ng
Xác nh n r ng các công ty có c m gi ng nhau thu c ph n l n doanh thu và
i nhu n ho t ng t nh ng ho t ng kinh t t ng ng
2.2 Phân tích chi n l c là gì và làm th nào áp d ng phân tích chi n l c phân tích m t ngành?
Khi phân tích m t ngành, nhà phân tích ph i nh n ra r ng các n n t ng kinh t có
th khác nhau áng k gi a các ngành M t vài ngành c nh tranh r t cao, t t c
ng i ch i ph i v t l n ki m c m t t su t sinh l i v t qua chi phí v n, trong khi ó các ngành khác có các c m h p d n cho phép t t c thành viên
o ra c m c l i nhu n d i dào h n
khác bi t trong môi tr ng c nh tranh th ng g n ch t v i nh ng thu c tính
u trúc c a m t ngành Phân tích môi tr ng c nh tranh v i s nh n m nh vào các hàm ý c a môi tr ng i v i chi n l c công ty là phân tích chi n l c Khuôn kh 5 áp l c c a Michael Porter là m b t u h u ích cho phân tích chi n l c
Porter t p trung vào 5 y u t quy t nh n c ng c nh tranh trong m t ngành:
e d a c a các s n ph m thay th , nó có tác ng tiêu c c n nhu c u n u khách hàng ch n nh ng cách khác th a mãn nhu c u c a h Ch ng h n, các khách hàng có th chuy n t bia giá cao sang nh ng nhãn hàng th p h n trong th i suy thoái Khi ngân sách ng i tiêu dùng b h n ch , nh ng nhãn hàng giá th p
có th là s thay th g n cho nh ng nhãn hàng giá cao, làm gi m kh n ng c a các nhãn hàng giá cao trong vi c gi nguyên ho c t ng giá
c m nh m c c c a ng i mua, nó có th tác ng n c ng c nh tranh
ng cách nh h ng n các nhà cung c p thông qua giá c (ho c ch t l ng s n
ph m) Ch ng h n, nh ng công ty s n xu t các b phân xe ô tô bán s n ph m cho
t l ng nh các các khách hàng, u này cho phép các khách hàng tr thành
nh ng ng i th ng l ng m nh m khi bàn v v n giá c
Trang 6c m nh m c c c a nhà cung c p, là kh n ng t ng giá ho c gi i h n cung c p
các nguyên li u u vào quan tr ng cho khách hàng Ch ng h n, các nhà cung c p các b ph n hay thành ph n khan hi m th ng s h u s c m nh nh giá r t l n
e d a c a nh ng k m i gia nh p ngành, th ng ph thu c vào các rào c n gia nh p, hay là m c khó kh n i v i các i th m i mu n gia nh p vào ngành Nh ng ngành d dàng gia nh p s c nh tranh h n nh ng ngành có rào c n gia nh p cao
ng c nh tranh gi a các công ty hi n h u trong ngành Nh ng ngành b
phân m nh b i nhi u i th c nh tranh nh , có các chi phí c nh cao, cung c p
nh ng s n ph m không khác bi t, ho c có rào c n r i kh i ngành cào th ng tr i qua c nh tranh gay g t h n là nh ng ngành không có nh ng c m này
c dù 5 áp l c này x ng áng c chú ý y , tuy nhiên, áp l c th 4 và th 5
th ng là m b t u u tiên i v i phân tích Hai y u t này có th c áp
ng r ng rãi vì t t c công ty u có i th c nh tranh và u lo l ng v nh ng
ti m n s gia nh p vào ngành
lý các câu h i sau s giúp nhà phân tích ánh giá e d a c a nh ng k m i gia
nh p ngành và m c c nh tranh trong m t ngành, do ó cung c p m t c s hi u
qu cho miêu t và phân tích ngành
1 Nh ng rào c n gia nh p ngành là gì? Khó hay d i th c nh tranh m i thách th c nh ng thành viên c a ngành?
2 M c t p trung trong ngành th nào? M t l ng nh các công ty ki m soát
ph n l n th ph n hay là ngành có nhi u ng i ch i và m i ng i có m t l ng
nh th ph n?
3 M c kh n ng s n xu t (capacity level) là bao nhiêu? D a vào tình th hi n
i, bao nhiêu hàng hóa hay d ch v có th cung c p trong m t khung th i gian cho
tr c? Ngành có ch u ng tr ng thái kh n ng s n xu t th a hay kh n ng s n
xu t thi u hay không?
4 M c n nh c a th ph n th nào? Các công ty có xu h ng t ng ho c gi m
th ph n m t cách nhanh chóng không?
5.Ngành ang âu trong chu k s ng c a nó?
Trang 76 M c quan tr ng c a giá i v i quy t nh mua c a khách hàng?
7 Ngành có tính chu k hay phi chu k ?
2.2.1 Các rào c n gia nh p: khái ni m rào c n gia nh p liên quan n m c dàng mà i th m i có th thách th c các thành viên trong ngành và có th là
t nhân t quan tr ng trong xác nh môi tr ng c nh tranh c a m t ngành N u các i th c nh tranh m i có th d dàng gia nh p ngành, ngành r t có th c nh tranh cao b i vì các thành viên hi n h u mà c g ng t ng giá s b ng n l i do hành
vi gi m giá c a nh ng k m i gia nh p K t qu là, ngành v i rào c n gia nh p
th p có xu h ng có ít quy n l c nh giá h n Trái l i, n u các thành viên hi n
u c b o v b ng rào c n gia nh p, h có th tr i nghi m trong m t môi
tr ng c nh tranh v a ph i, cho phép h có quy n nh giá cao h n i v i khách hàng c a h b i vì h không ph i lo l ng v hành vi gi m giá c a nh ng i th
p gia nh p ngành
2.2.2 S t p trung c a ngành th ng là m t tín hi u r ng ngành có th có quy n
nh giá và c nh tranh v a ph i Tuy nhiên, s phân m nh ngành là m t tín hi u
nh h n r ng ngành th c nh tranh và quy n l c nh giá th p
2.2.3 Kh n ng s n xu t c a ngành Tác ng c a kh n ng s n xu t c a ngành lên vi c nh giá r t rõ ràng, kh n ng s n xu t h n ch mang n cho các thành viên s c m nh nh giá cao h n b i vì nhu c u i v i s n ph m hay d ch v v t quá ngu n cung Kh n ng s n xu t th a d n n vi c c t gi m giá và môi tr ng
nh tranh cao khi cung v t quá c u Nhà phân tích nên ngh v không ch u
ki n s n xu t hi n t i mà còn v kh n ng s n xu t trong t ng lai – ph i m t bao lâu cung và c u ti n v m c cân b ng và ti n trình này có tác ng th nào n
c m nh nh giá và t su t sinh l i c a ngành
2.2.4 S n nh c a th ph n Ki m tra s n nh c a th ph n c a ngành qua
th i gian thì t ng t nh ngh v các rào c n gia nh p và t n su t mà các i
th m i gia nh p ngành Th ph n n nh hàm ý ngành ít c nh tranh, trong khi ó
th ph n th tr ng không n nh th ng ám ch ngành c nh tranh cao v i s c
nh nh giá b gi i h n
2.2.5 Chu k s ng c a ngành V trí c a ngành trong chu k s ng c a nó th ng
có tác ng l n lên ng l c c nh tranh c a ngành Ngành có xu h ng phát tri n
Trang 8qua th i gian và th ng tr i qua nh ng thay i áng k trong t l t ng tr ng và
c l i nhu n Phân tích ngành là m t ti n trình liên t c mà ph i c l p l i qua th i gian xác nh nh ng thay i có th xu t hi n M t khuôn kh h u ích phân tích s phát tri n c a ngành là mô hình chu k s ng c a ngành, nó xác
ch các giai n n i ti p nhau mà m t ngành có th tr i qua
Giai n kh i s : m t ngành kh i s là ngành m i ch b t u phát tri n c
m c a giai n này là t ng tr ng doanh thu ch m và giá cao b i vì khách hàng có xu h ng không quen thu c v i s n ph m c a ngành và kh i l ng s n
xu t th ch a t c tính kinh t theo quy mô có ý ngh a Gia t ng nh n
th c v s n ph m và phát tri n các kênh phân ph i là kh i u chi n l c c a công
ty trong giai n này L ng v n u t áng k và r i ro th t b i r t cao, ph n
n các công ty kh i nghi p không thành công
Giai n t ng tr ng nhanh: ngành t ng tr ng nhanh có xu h ng gia t ng nhanh chóng v phía c u, s c i thi n kh n ng sinh l i, gi m giá và c nh tranh
ng i ít gi a các công ty trong ngành Nhu c u gia t ng do nh ng khách hàng
i gia nh p th tr ng, giá gi m khi t c tính kinh t theo quy mô và các kênh phân ph i c phát tri n M i e d a t i th m i gia nh p ngành th ng cao nh t trong giai n này, khi mà các rào c n gia nh p th p C nh tranh có xu
ng h n ch t ng i do s m r ng nhu c u nhanh chóng cung c p cho các công ty m t c hôi t ng doanh thu mà không c n c p th ph n t i th c nh
Trang 9tranh Kh n ng sinh l i c a ngành c i thi n thông qua kh i l ng s n xu t gia
ng và tính kinh t theo qui mô t c
Giai n t ng tr ng n nh: c m giai n này là doanh thu t ng tr ng
ch m, c nh tranh gay g t và suy gi m kh n ng sinh l i Trong giai n này,
ng c u ti p c n m c bão hòa c a th tr ng b i vì ch còn m t ít khách hàng
i còn l i gia nh p th tr ng, c nh tranh gay g t b i v s ph thu c vào th
ph n t ng lên Kh n ng s n xu t d th a c a ngành b t u t ng n t l v t quá m c t ng t ng th c a nhu c u th tr ng Trong n l c y s n l ng s n xu t lên l p y kh n ng s n xu t d th a, các công ty th ng gi m giá vì th kh
ng sinh l i c a ngành b t u gi m Trong giai n này, các công ty gia t ng
p trung vào gi m c u trúc chi phí và xây d ng lòng trung thành nhãn hi u
Giai n th ph n sung mãn: c m giai n này bao g m t ng tr ng doanh thu ít ho c không có, c ng c ngành và rào c n gia nh p t ng i cao
ng tr ng doanh thu c a ngành có xu h ng b gi i h n sang nhu c u thay th
và s m r ng dân s b i vì th tr ng trong giai n này ã bão hòa hoàn toàn,
t qu c a giai n này, ngành bão hòa th ng c ng c và tr thành c quy n Các công ty s ng sót th ng có lòng trung thành th ng hi u và có c u trúc chi phí
hi u qu t ng i, và nh ng u này là m t rào c n gia nh p áng k Trong th i nhu c u n nh, các công ty có xu h ng nh n ra s ph thu c l n nhau c a chúng và c g ng chi n tranh giá c Các công ty v i s n ph m ho c d ch v t t
n có th t ng th ph n và tr i qua d t ng tr ng doanh thu trung bình và kh
ng sinh l i trên m c trung bình c a ngành
Giai n gi m t ng tr ng b t u suy thoái: trong th i k suy gi m, t ng
tr ng doanh thu âm, phát tri n kh n ng s n xu t d th a, và gia t ng c nh tranh Nhu c u ngành trong giai n này có th suy gi m vì nhi u lý do khác nhau bao
m nh ng s thay th v công ngh , thay i xã h i và c nh tranh toàn c u Khi nhu c u gi m, kh n ng san xu t d th a trong ngành hình thành và các công ty
ph n ng b ng cách c t gi m giá, u này th ng d n n chi n tranh giá c Các công ty y u h n th ng thoát kh i th tr ng t i m này, sát nh p ho c tái s p
p ngu n v n vào các s n ph m hay d ch v khác
2.2.6 C nh tranh giá và ngh gi ng nh m t khách hàng là nhân t quan tr ng
th ng b b sót khi phân tích m t ngành B t k nhân t nào tác ng m nh t i
Trang 10quy t nh mua c a khách hàng c ng có th là m t p trung c a c nh tranh trong ngành R ng h n, các ngành mà i v i nó giá là y u t có tác ng m nh lên quy t nh mua c a khách hàng có xu h ng c nh tranh h n nh ng ngành trong ó khách hàng ánh giá nh ng thu c tính giá tr khác cao h n
2.2.7 Tính chu k c a ngành
Nhà phân tích th ng g p ph i nh ng nhãn hàng liên quan n s khác bi t chu k
và phi chu k Ch ng h n, các ngành phi chu k th ng c s p x p thành n
nh (stable) hay t ng tr ng (growth) Ngành n nh là ngành có doanh thu và l i nhu n b tác ng r t ít b i nh ng s dao ng trong toàn b ho t ng kinh t
Nh ng ngành này có xu h ng s n xu t nh ng s n ph m thi t y u (nh bành mì),
n xu t nh ng d ch v c b n (ti m t p hóa, ti m thu c, chu i c a hàng th c n nhanh) Các ngành t ng tr ng th ng bao g m nh ng ngành có ng l c c u c
bi t mà nó m nh n n i v t qua s c m nh áng k c a nh ng nhân t kinh t
ho c nh ng nhân t bên ngoài khác và t o ra s t ng tr ng b t ch p u ki n c a toàn th n n kinh t , m c dù t l t ng tr ng doanh thu có th ch m i trong th i suy thoái kinh t
Ngành chu k là ngành mà có l i nhu n có t ng quan cao v i s c m nh c a toàn
th n n kinh t , nó tr i qua s dao ng v nhu c u trên m c trung bình – nhu c u cao trong nh ng th i k m r ng kinh t và nhu c u th p trong nh ng th i k kinh thu h p Và nó c ng có s bi n ng l i nhu n l n h n m c trung bình vì có òn
y ho t ng cao (chi phí c nh cao) Liên quan n nhu c u, các s n ph m và
ch v có tính chu k th ng t ng i t và hành vi mua có th b trì hoãn
u c n thi t ( vì s s t gi m c a thu nh p kh d ng), các s n ph m ó có th là ô
tô, nhà c a, v t li u c b n, công ngh
2.3 Nh ng nhân t bên ngoài nh h ng n s t ng tr ng, kh n ng sinh
i và r i ro c a m t ngành nh th nào?
2.3.1 Kinh t v mô: các xu h ng trong toàn th ho t ng kinh t có tác ng áng k n nhu c u s n ph m hay d ch v c a m t ngành Các bi n kinh t
th ng tác ng n doanh thu và l i nhu n c a m t ngành:
GDP: th c o giá tr hàng hóa và d ch v c s n xu t b i m t n n kinh t