Së gi¸o dôc ®µo t¹o Së gi¸o dôc ®µo t¹o Nam ®Þnh ®¸p ¸n vµ híng dÉn chÊm thi hsg N¨m häc 2007 2008 M«n ng÷ v¨n Líp 9 C©u 1 4,0 ®iÓm * Yªu cÇu T×m ®îc 4 tõ tîng thanh m« pháng ®óng 4 ©m thanh kh¸c nhau[.]
Trang 1Sở giáo dục-đào tạo
Năm học 2007-2008
Môn: ngữ văn Lớp 9
Câu 1: 4,0 điểm
* Yêu cầu:
- Tìm đợc 4 từ tợng thanh mô phỏng đúng 4 âm thanh khác nhau của gió
- Đặt đợc 4 câu, mỗi câu sử dụng đúng một từ tợng thanh đã tìm đợc, ở trên
* Cách cho điểm :
- Tìm đợc một từ tợng thanh đúng yêu cầu cho 0,5 điểm
- Đặt đợc một câu đúng yêu cầu cho 0,5 điểm
Câu 2: 8,0 điểm
* Yêu cầu:
Bộc lộ cảm thụ về cái hay của đoạn thơ :
- Đoạn thơ khép lại bài thơ ánh trăng của Nguyễn Duy, tập trung thể hiện
những cảm xúc, suy tởng chân thành của nhà thơ đối với trăng, với thiên nhiên,
đất nớc bình dị, hiền hậu, với những năm tháng quá khứ gian lao chung thuỷ, nghĩa tình, khi đất nớc không còn chiến tranh, nhà thơ đang sống ở thời hiện đại,
- Vào đầu đoạn thơ là một cảnh huống xảy ra bất thờng làm xô dậy cảm xúc
tự nhiên, bất ngờ trong lòng nhà thơ ( Thình lình đèn điện tắt – phòng buyn-đinh tối om – vội bật tung cửa sổ - đột ngột vầng trăng tròn) (ĐTK: 1,5)
- Từ thế nhìn trực diện, đối mặt, với cảm xúc thiết tha, thành kính, nhà thơ
đã nhận ra trăng nh“ là đồng là bể – nh là sông là rừng”, là thiên nhiên, đất nớc,
là những gì bình dị, gần gũi, thân thuộc, là những kỷ niệm của suốt thời tuổi nhỏ, của những năm tháng kháng chiến gian lao, nghĩa tình, là vẻ đẹp vĩnh hằng của
- Mạch cảm xúc, suy tởng của nhà thơ đã phát triển thành chiều sâu t tởng mang tính triết lý về trăng Trăng tợng trng cho quá khứ đẹp đẽ, vẹn nguyên, rộng
lợng (Trăng cứ tròn vành vạnh – kể chi ng ời vô tình) Trăng là ngời bạn, là nhân
chứng nghĩa tình mà nghiêm khắc, đang nhắc nhở nhà thơ cùng mọi ngời (ánh
trăng im phăng phắc - đủ cho ta giật mình) Con ngời có thể vô tình, có thể lãng
quên nhng thiên nhiên, nghĩa tình quá khứ thì luôn tròn đầy, bất diệt
(ĐTK: 2,0)
- Lời thơ kết hợp tự sự với trữ tình; giọng thơ đến đoạn này chuyển từ tâm tình, tha thiết sang trầm lắng, suy t, triết lý; hình ảnh thơ bình dị, hàm súc, giàu sức khơi gợi và mang nhiều ý nghĩa biểu trng; tất cả tập trung, thống nhất khơi dậy mạch cảm xúc “uống nớc nhớ nguồn”, đạo lý sống thuỷ chung truyền thống của dân tộc và cảnh tỉnh con ngời trong cuộc sống hiện đại, thời bình
(ĐTK: 1,5)
* Cách cho điểm :
a) Điểm 7- 8: cảm thụ khá đầy đủ, nhiều chỗ đạt đến độ sâu sắc, tinh tế b) Điểm 5,5 – 6,75: cảm thụ khá đầy đủ, có chỗ đạt độ sâu sắc
c) Điểm 4,0 – 5,25: cảm thụ đợc nhiều yếu tố hay nhng có chỗ còn sa đà hoặc áp đặt sống sợng, diễn đạt còn khô cứng
d) Điểm 2,25 – 3,75: cảm thụ hời hợt, sơ sài, lộn xộn hoặc lan man, diễn
đạt yếu
đ) Điểm 0,25 – 2,0: có chi tiết chạm đợc vào yêu cầu của đề
e) Điểm 0: thiếu hoặc sai lạc hoàn toàn
Chính thức
Trang 2Câu 3: 8,0 điểm
* Yêu cầu:
Bộc lộ cảm nghĩ về hình ảnh bé Thu ở văn bản Chiếc lợc ngà (sách Ngữ văn
9, tập một) :
+ Thái độ và hành động của bé Thu trớc khi nhận ra ông Sáu là cha :
Đáp lại sự vồ vập của ngời cha sau bao năm xa cách, bé Thu lại tỏ ra ngờ vực, lảng tránh Ông Sáu càng muốn gần thì nó càng tỏ ra lạnh nhạt, xa cách Khi
mới gặp ông Sáu, nó tròn mắt nhìn ngơ ngác “ ” “ ” rồi “vụt chạy và kêu thét lên: Má! Má!
“ ” ”; nó chỉ gọi trống không với ông Sáu; nó không chịu nhờ ông chắt
giùm nớc nồi cơm to đang sôi; nó hất cái trứng cá ông Sáu gắp cho; khi bị ông Sáu
tức giận quá vung tay đánh vào mông nó ngồi im, đầu cúi gằm xuống “ ” “ ” không
thèm khóc, rồi lặng lẽ đứng dậy, bớc ra khỏi mâm, ra bến, “xuống xuồng” bỏ sang nhà bà ngoại, “cố làm cho dây lòi tói khua rổn rảng, khua thật to” trêu tức ông
Sáu Bé thu không chịu nhận ông Sáu là cha bởi chiến tranh đã để lại trên mặt ông một vết thẹo dài làm cho gơng mặt của ông không giống gơng mặt ngời cha trong tấm hình chụp chung với má nó mà nó vẫn hằng yêu kính, tự hào
Nét hồn nhiên, ngây thơ, cá tính mạnh mẽ, cứng cỏi, có phần ơng ngạnh cùng với thái độ tình cảm dứt khoát, rạch ròi, chân thật đợc toả sáng qua những hành vi tự nhiên, ngộ nghĩnh của bé Thu (ĐTK: 3,0)
+ Thái độ và hành động của bé Thu khi nhận ra ông Sáu là cha :
Đợc bà ngoại giải thích về vết thẹo trên khuôn mặt ba, ở bé Thu nảy sinh
một trạng thái nh là ân hận, hối tiếc “nó nằm im, lăn lộn và thỉnh thoảng lại thở
dài nh ngời lớn” Vì thế trong giờ phút chia tay ngời cha, tự trong lòng bé Thu,
tình yêu, nỗi nhớ cha dồn nén sau bao nhiêu ngày xa cách bỗng bùng dậy mạnh
mẽ, hối hả, cuống quýt, có xen cả nỗi niềm ân hận chân thành Lần đầu tiên, bé
Thu cất tiếng gọi ba “ … … … a a ba! ”, tiếng kêu “nh tiếng xé”; rồi “nó chạy thót lên
và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó ; Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả” “
vết thẹo dài bên má của ba nó nữa ”
Các hành vi liên tiếp đã thể hiện thật cảm động tình yêu ba mãnh liệt, sâu sắc của bé Thu Chúng ta mừng đến khó mà cầm nổi nớc mắt trớc cảnh tợng đầy
+ Cảm nghĩ tổng quát:
Bằng sự am hiểu tâm lý và tấm lòng yêu quí, trân trọng trẻ thơ, bằng tài hoa nghệ thuật xây dựng tình huống, miêu tả diễn biến tâm lý nhân vật, nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã khắc hoạ thành công hình ảnh bé Thu vừa thể hiện những nét hồn nhiên, ngây thơ rất đáng yêu của trẻ thơ, vừa thể hiện những nét cá tính mạnh mẽ, cứng cỏi, có phần ơng ngạnh, vừa thể hiện thái độ tình cảm chân thật, rạch ròi, sâu sắc đến cảm động Hình ảnh bé Thu gợi cho ngời đọc nghĩ đến và thấm thía những đau thơng, mất mát, éo le mà chiến tranh đã gây ra cho bao nhiêu
đứa trẻ, bao nhiêu con ngời, bao nhiêu gia đình và giá trị thiêng liêng của tình cha
con, gia đình, giá trị nhân bản sâu sắc của tác phẩm Chiếc lợc ngà.
Hình ảnh bé Thu, hình ảnh cha con ông Sáu cùng với toàn bộ truyện ngắn
Chiếc lợc ngà đã góp phần làm cho gơng mặt văn học kháng chiến thêm đa dạng
và phong phú
Hình ảnh bé Thu, hình ảnh cha con ông Sáu cùng với toàn bộ truyện ngắn
Chiếc lợc ngà vẫn đang nhắc nhở chúng ta, nhất là tuổi trẻ cần biết yêu quí, trân
trọng tình cảm gia đình, cần biết yêu quí, trân trọng cuộc sống hạnh phúc, hoà bình và cần biết sống sao cho xứng đáng với những ngời đã từng chấp nhận biết bao nhiêu mất mát, hy sinh cho dân tộc có đợc cuộc sống tốt đẹp nh ngày nay
(ĐTK: 2,0)
* Cách cho điểm :
a) Điểm 7- 8: cảm nghĩ khá đầy đủ, nhiều chỗ đạt đến độ sâu sắc, tinh tế b) Điểm 5,5 – 6,75: cảm nghĩ khá đầy đủ, có chỗ đạt độ sâu sắc
Trang 3c) Điểm 4,0 – 5,25: cảm nghĩ có nhiều ý đúng nhng có chỗ còn sa đà hoặc
áp đặt sống sợng, diễn đạt còn khô cứng
d) Điểm 2,25 – 3,75: cảm nghĩ hời hợt, sơ sài, lộn xộn hoặc lan man, diễn
đạt yếu
đ) Điểm 0,25 – 2,0: có chi tiết chạm đợc vào yêu cầu của đề
e) Điểm 0: thiếu hoặc sai lạc hoàn toàn
Lu ý:
-Trớc khi đánh giá tổng quát, phân định mức độ chất lợng từng câu trong bài làm của thí sinh để cho điểm, cán bộ chấm thi cần tham khảo hệ thống điểm tham khảo phân cho các ý cơ bản cần đạt ở câu đó (trong ngoặc đơn, viết tắt là ĐTK, khổ chữ nhỏ, đợc đặt ở cuối mỗi ý cơ bản cần đạt).
- Chỉ để điểm lẻ phần thập phân ở các mức: 0,25; 0,50; 0,75.