Bài giảng Pháp luật: Bài 3.2 - Phạm Thị Lưu Bình

Bài giảng Pháp luật: Bài 3.1 Luật dân sự cung cấp cho người học những kiến thức như: Quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản. Mời các bạn cùng tham khảo!

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM

TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ

NỘI DUNG

I- QUYỀN SỞ HỮU TÀI SẢN

1 Khái niệm tài sản

2 Quyền sở hữu

II- QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN

1 Quyền đối với bất động sản liền kề

2 Quyền hưởng dụng

3 Quyền bề mặt

2

TÀI SẢN VÀ QUYỀN SỞ HỮU

1 Khái niệm tài sản:

 Theo từ điển tiếng Việt:

- Tài sản là của cải vật chất hoặc tinh thần

- Có giá trị đối với chủ sở hữu

 Theo BLDS Việt Nam 2015: (Điều 105)

- Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài

sản

- Tài sản bao gồm động sản, bất động sản

(hiện có hoặc hình thành trong tương lai)

3

TÀI SẢN

4

5

TÀI SẢN

TI N Ề

Là công c  thanh toánụ

Thước đo giá tr  ị(v t ngang giá)ậ

Phát hành đ c quy n c a ộ ề ủ

nhà nướcĐang có giá tr  l u thôngị ưQuy đ nh theo pháp lu t VNị ậ

6

TÀI SẢN

TI N Ề

7

TÀI SẢN

GI Y  Ấ

T  CÓ  Ờ

GIÁ

­ Các  lo i  trái  phi u  do  Nhà  n c, ạ ế ướ

công ty phát hành, k  phi u và c  ỳ ế ổphi uế

­ Các  lo i  h i  phi u  đòi  n ,  h i ạ ồ ế ợ ồ

Là  lo i  gi y  t   đạ ấ ờ ược  tr   giá  b ng  ti n ị ằ ề

và  chuy n  giao  để ược  trong  giao  l u ưdân s  ự

Có hi u l cệ ự

T  ch c phát hànhổ ứ

9

TÀI SẢN

QUY N  Ề

TÀI S N Ả

Là quy n tr  giá đề ị ược b ng ằ

ti n, bao g m quy n tài s n ề ồ ề ả

đ i v i đ i tố ớ ố ượng quy n s  ề ở

h u trí tu , quy n s  d ng đ t ữ ệ ề ử ụ ấ

và quy n tài s n khác. ề ảTheo quy đ nh t i Đi u 115 BLDS:ị ạ ề

11

TÀI SẢNPhân lo i tài s n ạ ả :

QUYỀN SỞ HỮU

14

1.Xác l p quy n s  h u t  lao đ ng, ho t đ ng s n  ậ ề ở ữ ừ ộ ạ ộ ả

xu t,  kinh  doanh  h p  pháp,  ho t  đ ng  sáng  t o  ra  ấ ợ ạ ộ ạ

đ i t ố ượ ng quy n s  h u trí tu   ề ở ữ ệ

2.Xác  l p  quy n  s   h u  theo  h p  đ ng:  mua  bán,  ậ ề ở ữ ợ ồ

t ng  cho,  trao  đ i,  cho  vay  ho c  h p  đ ng  chuy n  ặ ổ ặ ợ ồ ể quy n s  h u khác ề ở ữ

3.Xác l p quy n s  h u đ i v i  hoa l i, l i t c ậ ề ở ữ ố ớ ợ ợ ứ

4.Trong tr ườ ng h p sáp nh p, tr n l n, ch  bi n ợ ậ ộ ẫ ế ế

5.Xác l p quy n s  h u t  th a k ậ ề ở ữ ừ ừ ế

CĂN C  XÁC L P QUY N S  H U:Ứ Ậ Ề Ở Ữ

N I DUNG QUY N S  H U Ộ Ề Ở Ữ

Quy n năng c a ch  s  h u  ề ủ ủ ở ữ

trong gi i h n lu t đ nh ớ ạ ậ ị

QUYỀN CHIẾM HỮU

Đi u 179 BLDS 2015ề

•Chi m h u là vi c ch  th  ế ữ ệ ủ ể n m gi ắ ữ, chi ph i  ố

tài s n m t cách ả ộ tr c ti p  ự ế ho c ặ gián ti p ế  nh  ư

ch  th  có quy n đ i v i tài s n. ủ ể ề ố ớ ả

•Chi m h u bao g m chi m h u c a ế ữ ồ ế ữ ủ ch  s   ủ ở

h u  ữ và  chi m  chi m  c a ế ế ủ ng ườ i  không  ph i  ả

ch  s  h u ủ ở ữ .

16

QUYỀN CHIẾM HỮU

A vì ham r  nên đã đ ng ý mua m t dàn loa giá tr  ẻ ồ ộ ị

500 tri u v i giá 30 tri u t  m t đ a tr  15 tu i. ệ ớ ệ ừ ộ ứ ẻ ổ

17

QUYỀN CHIẾM HỮU

Tr ườ ng h p 1: ợ

Rõ  ràng  B  không  h   bi t  chi c  đi n  tho i  ngu n ề ế ế ệ ạ ồ

g c  t   đâu.  H n  n a,  B  mua  đi n  tho i  t i  c a ố ừ ơ ữ ệ ạ ạ ửhàng còn có hóa đ n, nên B tin r ng mình có quy n ơ ằ ềchi m h u chi c đi n tho i. Vi c chi m h u c a B ế ữ ế ệ ạ ệ ế ữ ủ

là  chi m  h u  không  có  căn  c   pháp  lu t  nh ng ế ữ ứ ậ ưngay tình

Tr ườ ng h p 2: ợ

Rõ  ràng  A  bi t  đ a  tr   ch a  thành  niên,  không ế ứ ẻ ư

được mua bán tài s n v i giá tr  l n nh  v y nh ng ả ớ ị ớ ư ậ ư

vì ham r  nên A v n mua. Vi c chi m h u c a A là ẻ ẫ ệ ế ữ ủchi m  h u  không  có  căn  c   pháp  lu t  và  không ế ữ ứ ậngay tình

. 

18

QUYỀN CHIẾM HỮU

Chi m h u ngay tìnhế ữ

Đi u 180 BLDS ề

CH không ngay tình

Đi u 181 BLDSề

Là  vi c  chi m  h u  mà  ng ệ ế ữ ườ i 

chi m  h u  có  căn  c   đ   tin  ế ữ ứ ể

r ng mình có quy n đ i v i tài  ằ ề ố ớ

Ng ườ i  chi m  h u  bi t  rõ  tài  ế ữ ế

s n  mình  đang  chi m  h u  là  ả ế ữ không có căn c  pháp lu t ứ ậ

19

QUYỀN CHIẾM HỮU

Chi m h u ngay tìnhế ữ

Đi u 180 BLDS ề

CH không ngay tình

Đi u 181 BLDSề

Ng ườ i  chi m  h u  không  có  ế ữ

căn c  pháp lu t nh ng ngay  ứ ậ ư

+  Có  quy n  khai  thác  công  ề

d ng,  h ụ ưở ng  hoa  l i  ,  l i  t c  ợ ợ ứ

trong m t s  tr ộ ố ườ ng h p ợ

Ng ườ i  chi m  h u  không  có  ế ữ căn  c   pháp  lu t  không  ngay  ứ ậ tình  không  đ ượ c  pháp  lu t  ậ

b o v  trong m i tr ả ệ ọ ườ ng h p ợ

20

QUYỀN CHIẾM HỮU

Đi u 186 BLDS 2015 quy đ nh:ề ị

Quy n  chi m  h u  c a  ch   s   h u  đề ế ữ ủ ủ ở ữ ược  th c ự

hi n m i hành vi theo ý chí c a mình đ  ệ ọ ủ ể n m  ắ giữ,  chi  ph i  ố tài  s n  c a  mình  nh ng  không ả ủ ư

được trái v i pháp lu t và đ o đ c xã h i. ớ ậ ạ ứ ộ

21

QUYỀN CHIẾM HỮU

Người có quy n chi m h u bao g m: ề ế ữ ồ

•Ch   s   h u  t   mình  chi m  h u  tài  s n  thu c ủ ở ữ ự ế ữ ả ộquy n s  h u c a mình.ề ở ữ ủ

•Ng i  đườ ược  ch   s   h u  y  quy n  chi m  h u ủ ở ữ ủ ề ế ữthông qua vi c  y quy n qu n lý tài s n.ệ ủ ề ả ả

•Ng i  đườ ược  ch   s   h u  chuy n  giao  quy n ủ ở ữ ể ềchi m  h u  thông  qua  giao  d ch  dân  s   phù  h p ế ữ ị ự ợ

v i quy đ nh c a pháp lu tớ ị ủ ậ

22

QUYỀN SỬ DỤNG

Đi u 189 BLDS quy đ nh:ề ị

•Quy n s  d ng là quy n khai thác công d ng, ề ử ụ ề ụ

hưởng hoa l i, l i t c t  tài s n.ợ ợ ứ ừ ả

•Quy n s  d ng có th  đề ử ụ ể ược chuy n giao sang ểcho người khác theo th a thu n ho c theo quy ỏ ậ ặ

đ nh c a pháp lu t.ị ủ ậ

23

QUYỀN SỬ DỤNG

Ch  th  có quy n s  d ng:ủ ể ề ử ụ

•Ch  s  h u t  mình s  d ng tài s n c a mình, ủ ở ữ ự ử ụ ả ủ

nh ng không gây thi t h i và làm  nh hư ệ ạ ả ưởng đ n ế

l i ích qu c gia.ợ ố

Ví d : ụ

Không được s a ch a nhà mà đử ữ ược x p vào lo i ế ạ

di  tích  qu c  gia,  ch   đố ỉ ược s  d ng v i m c  đích ử ụ ớ ụ

đ   , ph c v  thể ở ụ ụ ưởng lãm văn hóa

24

QUYỀN SỬ DỤNG

Ch  th  có quy n s  d ng:ủ ể ề ử ụ

•Ng i chi m h u không có căn c  nh ng ngay ườ ế ữ ứ ưtình thì có quy n s  d ng, hề ử ụ ưởng hoa l i, l i t c ợ ợ ứ

t  tài s n trong th i gian chi m h u cho đ n khi ừ ả ờ ế ữ ế

ch  s  h u đòi l i tài s n ho c cho đ n khi bi t ủ ở ữ ạ ả ặ ế ế

đó là chi m h u không có căn c  ế ữ ứ

25

QUYỀN SỬ DỤNG

Ch  th  có quy n s  d ng:ủ ể ề ử ụ

•Ng i khác đườ ược s  d ng tài s n trong m t s  ử ụ ả ộ ố

trường h p do pháp lu t quy đ nh trong m t gi i ợ ậ ị ộ ớ

h n c  th  ạ ụ ể

Ví  d :  ngụ ười  giám  h   độ ược  quy n  s   d ng  tài ề ử ụ

s n  hoàn  toàn  vì  l i  ích  c a  ngả ợ ủ ười  được  giám 

h  ộ

26

QUYỀN ĐỊNH ĐOẠT

Đi u 192 BLDS quy đ nh:ề ị

Quy n đ nh đo t là quy n chuy n giao quy n  ề ị ạ ề ể ề

s   h u  tài  s n,  t   b   quy n  s   h u,  tiêu  ở ữ ả ừ ỏ ề ở ữ dùng ho c tiêu h y tài s n ặ ủ ả

Phù  h p  v i  quy  đ nh  c a  pháp  lu t  đ i  ợ ớ ị ủ ậ ố

v i tài s n ớ ả

27

QUYỀN ĐỊNH ĐOẠT

28

QUYỀN ĐỊNH ĐOẠT

Ch  th  c a quy n đ nh đo t:ủ ể ủ ề ị ạ

•Người  có  quy n  đ nh  đo t  là  ch   s   h u  ho c ề ị ạ ủ ở ữ ặ

ngườ ượ ủi đ c  y quy n đ nh đo t tài s n. ề ị ạ ả

• Trường  h p  nào  mà  ch   s   h u ợ ủ ở ữ

không th   y quy n cho ngể ủ ề ười khác 

đ nh đo t tài s n c a mình?ị ạ ả ủ

29

Các  đ ng  th a  k   không  đ c  t   ý  đ nh  đo t  di  ồ ừ ế ượ ự ị ạ

s n th a k  là tài s n chung c a các đ ng th a k ả ừ ế ả ủ ồ ừ ế

30

QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN

KHÁI NI M:Ệ

Quy n khác đ i v i tài s n là quy n c a ch  th  ề ố ớ ả ề ủ ủ ể

tr c ti p năm gi , chi ph i tài s n thu c quy n s  ự ế ữ ố ả ộ ề ở

h u c a ch  th  khác.ữ ủ ủ ể

 (Kho n 1, Đi u 159, BLDS 2015) ả ề

31

QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN

Đ C ĐI M:Ặ Ể

1.T n t i song song v i quy n s  h u:ồ ạ ớ ề ở ữ

•Chú tr ng đ n m i quan h  gi a hai bên.ọ ế ố ệ ữ

•Phân đ nh trách nhi m c a hai bên.ị ệ ủ

QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN

Đ C ĐI M:Ặ Ể

1.T n t i song song v i quy n s  h u:ồ ạ ớ ề ở ữ

•Chú tr ng đ n m i quan h  gi a hai bên.ọ ế ố ệ ữ

•Phân đ nh trách nhi m c a hai bên.ị ệ ủ

QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN

N I DUNG QUY N KHÁC Đ I V I TÀI S N Ộ Ề Ố Ớ ẢBAO G M:Ồ

1.Quy n v i b t đ ng s n li n kề ớ ấ ộ ả ề ề

2.Quy n hể ưởng d ng tài s nụ ả

3.Quy n b  m tề ề ặ

34

QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN

35

1 Quy n đ i v i b t đ ng s n li n k  ề ố ớ ấ ộ ả ề ề là quy n  ề

đ ượ c  th c  hi n  trên  m t  b t  đ ng  s n  ự ệ ộ ấ ộ ả (g i  là  b t  đ ng  s n  ch u  h ọ ấ ộ ả ị ưở ng  quy n)  ề

nh m ph c v  cho vi c khai thác m t b t  ằ ụ ụ ệ ộ ấ

đ ng  s n  khác  thu c  quy n  s   h u  c a  ộ ả ộ ề ở ữ ủ

ng ườ i  khác (g i ọ là b t  ấ đ ng  ộ s n  ả

h ưở ng quy n).ề

     (Đi u 245 B  Lu t Dân s )ề ộ ậ ự

QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN

QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN

37

2.  Quy n  hề ưởng  d ng: ụ Khai  thác  công  d ng  và ụ

hưởng hoa l i, l i t c đ i v i tài s n thu c quy n ợ ợ ứ ố ớ ả ộ ề

s  h u c a ch  th  khác. ở ữ ủ ủ ể

QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN

38

 Đi u ki n c a Quy n hề ệ ủ ề ưởng d ng:ụ

• Th c hi n trên c  s  th a thu nự ệ ơ ở ỏ ậ

• Theo di chúc

 Th i h n c a quy n hờ ạ ủ ề ưởng d ng:ụ

• Đ i v i cá nhân: tr n đ i ho c theo th a thu nố ớ ọ ờ ặ ỏ ậ

• Đ i v i pháp nhân: t i đa 30 nămố ớ ố

 Quy n và nghĩa v  c a ngề ụ ủ ườ ưởi h ng d ng:ụ

• T  ho c cho ngự ặ ười khác hưởng, cho thuê l iạ

• Nghĩa v  b o qu n gi  gìn tài s n, hoàn trụ ả ả ữ ả ả

QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN

39

3. Quy n  b   m t: ề ề ặ là quy n c a m t ch  th   đ i ề ủ ộ ủ ể ố

v i ớ m t  đ t,  m t  n ặ ấ ặ ướ c,  kho ng  không  gian  ả

trên m t đ t, m t nặ ấ ặ ước và lòng đ t mà ấ quy n s   ề ử

d ng đ t đó thu c v  ch  th  khác ụ ấ ộ ề ủ ể   

( Đi u 267 B  lu t dân s  2015) ề ộ ậ ự  

H P Đ NG Ợ Ồ

Theo Điều 385 BLDS

Hợp đồng là sự thoả thuận giữa các bên về việc

xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa

vụ dân sự.

40

N I DUNG H P Đ NG Ộ Ợ Ồ42

N I DUNG H P Đ NG Ộ Ợ Ồ

• Đ i t ng c a HĐ là tài s n ph i giao, công vi c ố ượ ủ ả ả ệ

ph i làm ho c không đả ặ ược làm

• S  lố ượng, ch t lấ ượng

• Giá, ph ng th c thanh toánươ ứ

• Th i h n, đ a đi m, phờ ạ ị ể ương th c th c hi n HĐứ ự ệ

• Quy n, nghĩa v  c a các bênề ụ ủ

• Trách nhi m do vi ph m HĐệ ạ

• Ph t vi ph m HĐạ ạ

• Các n i dung khác.ộ

43

B I TH Ồ ƯỜ NG THI T H I  Ệ Ạ

B i  th ồ ườ ng  thi t  h i  trong  h p  đ ng  ệ ạ ợ ồ

là m t lo i  ộ ạ trách nhi m dân s   ệ ự phát  sinh khi có s   ự vi ph m v  nghĩa v   ạ ề ụ

c a  m t  bên  ch   th   ủ ộ ủ ể gây  thi t  h i  ệ ạ

cho  bên  còn  l i,  tr   tr ạ ừ ườ ng  h p  có  ợ

th a  thu n  ho c  pháp  lu t  có  quy  ỏ ậ ặ ậ

đ nh khác ị

47

CĂN C  XÁC Đ NH  Ứ Ị

B I TH Ồ ƯỜ NG THI T H I  Ệ Ạ

• Có hành vi vi ph m h p đ ngạ ợ ồ

• Có thi t h i th c tệ ạ ự ế

• Có  m i  quan  h   tr c  ti p  gi a  hành  vi  và ố ệ ự ế ữ

thi t h i th c t  x y raệ ạ ự ế ả

• Có l i c a ngỗ ủ ười vi ph m nghĩa v  ạ ụ

48