Giáo dục quốc phòng - an ninh 1

Phân tích vị trí và đặc trưng của nền QPTD, ANND. Liên hệ trách nhiệm bản thân với cương vị là sinh viên để góp phần củng cố nền QPTD và ANND

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2

1.1 Vị trí của nền QPTD, ANND 2

1.1.1 Các khái niệm 2

1.1.2 Vị trí 3

1.2 Đặc trưng của QPTD và ANND 3

1.3 Mục đích và nhiệm vụ của QPTD, ANND 5

2 TÌNH HÌNH NỀN QPTD – ANND HIỆN NAY Ở VIỆT NAM VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA SINH VIÊN 6

2.1 Nền QPTD, ANND ở thời điểm hiện tại 6

2.1.1 Thực trạng về nền QPTD và ANND hiện nay 6

2.1.2 Thuận lợi của nền QPTD và ANND ở Việt Nam 9

2.1.3 Những bất lợi của nền QPTD, ANND 10

2.1.4 Nguyên nhân cho những vấn đề còn tồn tại 10

2.2 Trách nhiệm của bản thân với cương vị là sinh viên 11

2.2.1 Một số biện pháp từ Đảng và Nhà nước 11

2.2.2 Liên hệ thực tiễn với sinh viên 14

KẾT LUẬN 18

MỤC LỤC HÌNH ẢNH

Hình 2.1 Thanh niên tình nguyện giúp người dân xây dựng đường xá 14 Hình 2.2 Sinh viên thực hiện nghĩa vụ quân sự 15 Hình 2.3 Hơn 160 sinh viên, giảng viên Y - Dược Đà Nẵng chi viện Thành phố Hồ Chí Minh chống dịch 16 Hình 2.4 Tình nguyện viên phục vụ SEA Games 31 17

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày 2 tháng 9 năm 1945 đã chứng kiến một trong những sự kiện vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam – Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Bản tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; chính thức cho ra mắt các thành viên chính phủ lâm thời, trong đó có Bộ Quốc phòng Kể cả khoảng thời gian dài trước đó thì quốc phòng và an ninh vẫn luôn là chìa khóa cốt yếu trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước của Việt Nam từ thời Vua Hùng, giúp dân tộc ta giữ vững mảnh đất

mẹ thiêng liêng qua hàng thế kỉ đấu tranh chống xâm lược Trích lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, “chúng ta phải ra sức bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ hòa bình, cho nên chúng ta phải củng cố quốc phòng,” nền QPTD và ANND đóng vai trò to lớn trong việc bảo vệ vững chắc Tổ quốc và thành quả cách mạng mà toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã phải trả giá bằng máu xương để giành được

Ngày nay, mặc dù tình hình đất nước đã thay đổi rất nhiều so với quá khứ nhưng vị trí, đặc trưng và vai trò của nền tảng QPTD, ANND trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước không thay đổi và vẫn được xây dựng vững mạnh cả về vật chất và tinh thần lẫn trên mọi lĩnh vực trải dài từ chính trị, kinh tế, quân sự, văn hóa… Trong thời đại 4.0 hiện nay, khi mà xu thế trên thế giới là toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, Việt Nam tất nhiên không nằm ngoài xu hướng đó và đang tiếp tục phát triển với nhân tố chủ chốt mang tính quyết định là thế hệ thanh niên, sinh viên gen Z trẻ trung, năng động, sáng tạo và đầy bản lĩnh, là thế hệ sẽ thay đổi bộ mặt của Việt Nam trong tương lai gần Chính vì vậy, lực lượng thanh niên và sinh viên trẻ tuổi sẽ có trách nhiệm và nhiệm vụ đặc biệt mà chỉ họ mới có thể làm được để góp phần xây dựng và củng cố nền QPTD, ANND của Việt Nam Từ đó vừa bảo vệ vững chắc non sông đất Việt, vừa xây dựng và phát triển Tổ quốc Việt Nam ngày càng thành công và thịnh vượng để đủ sức sánh vai bên các cường quốc năm châu

Do đó, chúng em sẽ tìm hiểu những vấn đề nêu trên thông qua đề tài: “Phân tích

vị trí và đặc trưng của nền QPTD, ANND Liên hệ trách nhiệm bản thân với cương vị

là sinh viên để góp phần củng cố nền QPTD và ANND.”

NỘI DUNG

1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1 Vị trí của nền QPTD, ANND

1.1.1 Các khái niệm

a) QPTD là gì?

QPTD là nền quốc phòng của Việt Nam mang đậm tính chất “vì dân, do dân, của dân”, được xây dựng và phát triển theo phương hướng toàn dân, toàn diện, độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường và ngày càng hiện đại; có sự kết hợp chặt chẽ giữa kinh tế với quốc phòng và an ninh; được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lí, điều hành của Nhà nước, do nhân dân làm chủ nhằm giữ vững nền hoà bình và sự ổn định của đất nước; luôn ở thế chủ động để sẵn sàng đập tan mọi hành động xâm lược và bạo loạn lật đổ của các thế lực đế quốc, phản động; đặt mục tiêu cao nhất là bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN

Sức mạnh của nền QPTD đất nước được xây dựng dựa trên nền tảng nhân lực, vật lực, trí lực, tinh thần toàn diện, mang tính độc lập, tự chủ và tự cường của toàn thể nhân dân Việt Nam

Sự nghiệp bảo vệ nền an ninh quốc gia vững mạnh là sự tổng hòa của sức mạnh vật chất, tinh thần và truyền thống dựng nước, giữ nước của toàn thể dân tộc, bao gồm

sự huy động của lực lượng chuyên trách bảo vệ ANND làm bộ phận nòng cốt xuyên suốt sự nghiệp lâu dài trên

1.1.2 Vị trí

Đảng ta đã từng khẳng định rằng: “Trong khi đặt trọng tâm vào nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội, chúng ta không một chút lơi lỏng nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, luôn luôn coi trọng QP-AN, coi đó là 2 nhiệm vụ chiến lược gắn bó chặt chẽ.” Nền QPTD, ANND vững mạnh là nền tảng cho sự phát triển bền vững của mọi lĩnh vực và của đời sống an toàn cho người dân trong mỗi quốc gia Một đất nước chỉ tập trung phát triển kinh tế nhưng đời sống xã hội của người dân lại hỗn loạn và an ninh quốc gia dễ bị tổn thương trước các âm mưu phá hoại của bộ phận bạo động và những thế lực bên ngoài thì đất nước đó sớm muộn cũng sẽ suy yếu và biến mất trên bản đồ thế giới Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước Việt Nam vẫn luôn xem vị trí của nền QPTD, ANND vững mạnh là mục tiêu hàng đầu bên cạnh những chiến lược phát triển kinh tế,

từ đó tạo được nguồn sức mạnh to lớn để giữ vững lãnh thổ đất nước, ngăn chặn và đánh bại mọi hành động xâm phạm công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

1.2 Đặc trƣng của QPTD và ANND

- Nền QPTD, ANND chỉ có một mục đích duy nhất là tự vệ chính đáng

Đây là đặc trưng đầu tiên thể hiện sự khác nhau về bản chất trong việc xây dựng nền quốc phòng, an ninh của những quốc gia có độc lập chủ quyền đi theo con đường xã hội chủ nghĩa so với những quốc gia đi theo chế độ chính trị khác Để có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân thì chúng ta cần xây dựng nền quốc phòng, an ninh nhân dân vững mạnh để có khả năng tự vệ, chống lại thù trong, giặc ngoài, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ chế

độ xã hội chủ nghĩa

- Là nền quốc phòng, an ninh vì dân, của dân và do toàn thể nhân dân tiến hành

Pháp luật của Đảng và Nhà nước về quốc phòng, an ninh phải xuất phát từ lợi ích, nguyện vọng và khả năng của nhân dân.Vì dân, của dân, do dân và mục đích tự vệ của nền quốc phòng, an ninh cho phép huy động mọi người, mọi tổ chức, mọi lực lượng đều thực hiện xây dựng nền quốc phòng, an ninh và đấu tranh bảo vệ quốc phòng, an ninh Đồng thời, đặc trưng này còn thể hiện truyền thống, kinh nghiệm của dân tộc ta trong lịch sử dựng nước và giữ nước kể từ thời đại Vua Hùng

- Đó là nền quốc phòng, an ninh có sức mạnh tổng hợp do nhiều yếu tố tạo thành

Sức mạnh tổng hợp của nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân là cơ sở, tiền đề và là biện pháp để nhân dân đánh thắng kẻ thù xâm lược Có rất nhiều yếu tố tạo nên sức mạnh tổng hợp cho nền quốc phòng – an ninh như chính trị, kinh tế, văn hoá, tư tưởng, khoa học, quân sự, an ninh… Thực hiện tốt chức năng thẩm định về mặt quốc phòng các dự án phát triển kinh tế – xã hội, không để ảnh hưởng đến thế trận quốc phòng

- Nền QPTD, ANND được xây dựng toàn diện và từng bước hiện đại

Các hoạt động xây dựng nền QPTD, ANND cần được thực hiện song song và cùng lúc với các hoạt động phát triển đất nước khác Sức mạnh thật sự của QPTD, ANND không nằm ở mỗi tiềm lực quân sự mà phải được huy động dựa trên sức mạnh của toàn thể nhân dân trong đa dạng các lĩnh vực từ chính trị, văn hóa, đối ngoại, kinh

tế, quân sự, khoa học…

Bên cạnh đó, một điều tất yếu và khách quan đó là nền QPTD và ANND cần được xây dựng một cách vừa toàn diện, vừa hiện đại Để làm được việc đó, cần phát triển đồng thời việc giáo dục con người có tri thức, có giác ngộ chính trị với việc nâng tầm vũ khí và trang thiết bị kĩ thuật hiện đại Phát triển công nghiệp quốc phòng bằng cách bổ sung và trang bị ngày càng hiện đại cho các lực lượng vũ trang nhân dân, cùng

với việc kết hợp chặt chẽ quá trình xây dựng quốc phòng an ninh với quá trình phát triển kinh tế đất nước

- Nền QPTD gắn chặt với nền ANND

Nhằm mục đích tự vệ, chống thù trong giặc ngoài, bảo vệ tổ quốc Việt Nam chúng ta phải xây dựng nền QPTD và ANND vững chắc bằng việc kết hợp chặt chẽ và thường xuyên giữa quốc phòng và an ninh bên cạnh việc thống nhất các chiến lược xây dựng hoạt động của cả nước Đã là nền QPTD thì người dân phải là chủ thể của nền quốc phòng, mọi người dân phải có trách nhiệm và nghĩa vụ tham gia và bảo vệ Thế trận QPTD được xây dựng trong mối liên hệ chặt chẽ với thế trận ANND của Việt Nam để tạo thành thế liên hoàn, vững chắc nhằm phát huy được sức mạnh của các lực lượng Cần có sự kết hợp các hình thức hoạt động vũ trang và phi vũ trang, tạo được khả năng cơ động linh hoạt, khả năng độc lập và phối hợp tác chiến Qua đó củng cố, xây dựng thế trận QPTD, “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc trong tình hình mới

1.3 Mục đích và nhiệm vụ của QPTD, ANND

1.3.1 Mục đích khi xây dựng nền QPTD, ANND vững mạnh

Tạo ra sức mạnh tổng hợp của đất nước về chính trị, quân sự, an ninh, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ nhằm bảo vệ, đẩy lùi và ngăn chặn nguy cơ chiến tranh, sẵn sàng đánh thắng các hình thức chiến tranh xâm lược của kẻ thù trong mọi hoàn cảnh có thể xảy ra

Tạo thế chủ động cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhằm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh quốc gia trên mọi lĩnh vực kinh tế, xã hội và khoa học; bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ mọi thành quả cách mạng từ bấy lâu nay, bảo vệ sự nghiệp đổi mới đang diễn ra; đồng thời ngăn chặn, đẩy lùi các mưu toan bạo loạn, xung đột vũ trang, chiến tranh xâm lược; giữ vững môi trường hòa bình ổn định để công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước cũng như sẵn sàng đẩy lùi mọi nguy cơ chiến tranh xâm lược

1.3.2 Nhiệm vụ xây dựng nền QPTD, ANND vững mạnh hiện nay

- Xây dựng lực lượng QP – AN đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN

Đặc trưng của nền QP – AN nước ta yêu cầu lực lượng QP và AN – là những người dân, các tổ chức, cơ sở vật chất và tài chính có vai trò đảm bảo cho các hoạt động để đáp ứng yêu cầu của QP và AN – cần bao gồm lực lượng toàn dân (lực lượng chính trị) và lực lượng VTND

- Xây dựng lực lượng QP – AN là xây dựng lực lượng chính trị và lực lượng VTND nhằm đáp ứng yêu cầu của QP – AN, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Lực lượng chính trị bao gồm các tổ chức trong hệ thống chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội và những tổ chức khác trong đời sống xã hội và quần chúng nhân dân Trong khi đó, lực lượng vũ trang nhân dân bao gồm: quân đội nhân dân, công an nhân dân và dân quân tự vệ

2 TÌNH HÌNH NỀN QPTD – ANND HIỆN NAY Ở VIỆT NAM VÀ

TRÁCH NHIỆM CỦA SINH VIÊN 2.1 Nền QPTD, ANND ở thời điểm hiện tại

2.1.1 Thực trạng về nền QPTD và ANND hiện nay

Trong thời điểm hiện nay, khi mà tình hình trên thế giới và khu vực đang tiềm

ẩn nhiều diễn biến phức tạp và khó lường, thì Việt Nam cũng đang phải đối mặt với sự chống phá quyết liệt cùng với các âm mưu, thủ đoạn hết sức tinh vi và thâm hiểm như chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch Các đối tượng với mưu đồ xấu xa đến từ trong và ngoài nước kết hợp với nhau nhằm kích động các vấn đề về dân tộc, nhân quyền, tôn giáo để gây dựng một lực lượng chống đối nhằm chống phá ta trên các lĩnh vực, tạo ra bạo loạn lật đổ nhằm hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng và Nhà nước để từ đó thủ tiêu chế độ XHCN ở Việt Nam

Đương đầu với những nguy cơ đó, Đảng và Nhà nước ta luôn trong tâm thế chủ động và sẵn sàng ứng phó kịp thời trước mọi tình huống xấu có thể xảy ra Chúng ta luôn có những bổ sung và điều chỉnh đúng lúc với các chiến lược xây dựng nền QPTD, ANND vững mạnh để bảo vệ Tổ quốc; bao gồm việc kết hợp quá trình xây dựng QP – AN chặt chẽ với việc phát triển kinh tế đất nước, xác định những phương hướng cơ bản để phát triển tiềm lực quân sự, quốc phòng của đất nước, mở rộng công tác đối ngoại để tạo điều kiện cho việc củng cố quốc phòng Ngoài ra, Đảng cũng chú trọng chăm lo lực lượng quân đội, công an vững mạnh về mọi mặt, nâng cao sức chiến đấu của quân đội, tiến hành công tác tư tưởng, công tác giáo dục QP – AN cho toàn dân nhằm nâng cao nhận thức về trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc xây dựng nền QPTD, ANND và bảo vệ Tổ quốc

Với những sự điều chỉnh đúng đắn và kịp thời của Đảng và Nhà nước ta trong những năm qua, nền QPTD và ANND Việt Nam đã đạt được những thành tựu nhất định Nền QPTD được củng cố; thế trận chiến tranh nhân dân, ANND được giữ vững;

an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được kiểm soát; tạo môi trường ổn định cho Việt Nam phát triển Bên cạnh đó, công tác giảng dạy và phổ biến đến người dân về

QP – AN vẫn đang được triển khai rất tốt tại các trường học và trên các phương tiện báo chí, truyền thông Nhắc đến Việt Nam là chúng ta nhắc đến một đất nước với nền

an ninh quốc gia an toàn và ổn định, không xảy ra những cuộc xung đột sắc tộc hay chính trị nghiêm trọng Vì vậy mà chúng ta đã rất tự hào khi thủ đô Hà Nội được chọn

là địa điểm tổ chức hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều năm 2019 chứ không phải là Hawaii (Mỹ) hay Bangkok (Thái Lan), có lẽ vì Việt Nam chúng ta có một nền QPTD, ANND vững mạnh và chế độ chính trị ổn định để chúng ta có thể trở thành cầu nối cho tiến trình hòa bình lịch sử – những yếu tố rất cần để sau đó, sự kiện được dư luận toàn cầu quan tâm nhất vào thời điểm bấy giờ đã được tổ chức trong môi trường an ninh an toàn và được cộng đồng quốc tế đánh giá rất cao

Đặc biệt hơn, chúng ta không thể không nhắc đến những nỗ lực thần kì của Việt Nam trong suốt gần 3 năm chống chọi với đại dịch Covid – 19 toàn cầu Khi cả nước bước vào những giai đoạn phong tỏa kéo dài triền miên và đây cũng là thời điểm nền

QP – AN lỏng lẻo hơn cả, cùng với những hy sinh cao cả của lực lượng tuyến đầu chống dịch thì những đóng góp của toàn thể người dân Việt Nam thật sự là nguồn động lực to lớn vừa góp phần đẩy lùi dịch bệnh và phục hồi nền kinh tế, vừa đảm bảo

an ninh quốc gia vẫn được bảo toàn trước mọi thế lực nhăm nhe từ trong và ngoài nước Ngoài ra, trong sự kiện mang tầm khu vực SEA Games 31 vừa được tổ chức tại Việt Nam, nước ta đã chào đón số lượng lớn các vận động viên, đoàn thể thao và du khách từ nhiều quốc gia trên thế giới đổ về các địa điểm tổ chức; và dĩ nhiên đây cũng

là thời điểm mà các đối tượng xấu có thể lợi dụng để trà trộn và xâm phạm đất nước Thế nhưng, nhờ sự chủ động và công tác chuẩn bị cẩn thận của Việt Nam cùng với sự vào cuộc của lực lượng quân đội và các tình nguyện viên mà nền QPTD và ANND vẫn được bảo đảm tuyệt đối Từ đó, đại hội thể thao lớn nhất Đông Nam Á đã kết thúc trong thành công vang dội và để lại hình ảnh đẹp trong mắt bạn bè quốc tế về một đất nước Việt Nam an toàn, tốt đẹp và giàu tình hữu nghị

Tuy nhiên không thể phủ nhận rằng công tác QPTD, ANND ở nước ta vẫn còn bộc lộ một số nhược điểm cần khắc phục:

 Thế trận QPTD chưa thật sự vững chắc với chất lượng chưa đồng đều, lực lượng

dự bị động viên và hiệu lực quản lý của Nhà nước về quốc phòng chưa thật sự đi vào nề nếp

 Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức; nhất là tình trạng quan liêu, tham nhũng của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên; làm giảm niềm tin của quần chúng nhân dân đối với Đảng, với Nhà nước

 Một số cán bộ, đảng viên chưa nhận thức một cách toàn diện và đầy đủ về nhiệm

vụ bảo vệ Tổ quốc; chủ quan, mất cảnh giác, không nắm chắc tình hình ở cơ sở, không gắn bó với nhân dân Thế trận QPTD chưa được xây dựng vững chắc trên một số địa bàn

Hiện nay, vấn đề xây dựng nền QPTD, ANND của Việt Nam còn phải đối diện với nhiều thách thức nghiêm trọng trong bối cảnh Việt Nam ngày một hội nhập sâu