Tiểu luận Lãnh đạo UEH

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH UEH KHOA QUẢN TRỊ ◊◊◊◊◊ Môn Lãnh đạo Giảng viên hướng dẫn Trần Hà Triêu Bình. Đây là bài tiểu luận cuối kỳ đã đạt 9 điểm, chấm bởi giảng viên Trần Hà Triêu Bình trường Đại học Kinh tế TP HCM

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH UEH

KHOA QUẢN TRỊ

-◊◊◊◊◊ -Môn: Lãnh đạo

Giảng viên hướng dẫn: Trần Hà Triêu Bình

Sinh viên thực hiện: Phạm Hùng Nghĩa.

Mã số sinh viên:31181022351

Đề tài 1:

Lãnh đạo - nhiều hơn những gì chúng ta lầm

tưởng về vị trí đầu tàu.

Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2021 BÀI TIỂU LUẬN

TÓM TẮT

Lãnh đạo là một đề tài luôn thu hút được nhiều sự quan tâm của tất cả mọi người Hàng ngày, báo chí đều đưa tin về các nguyên thủ quốc gia trên thế giới, những doanh nhân hàng đầu bởi họ sẽ là người định hình thế giới này đi về đâu Tuy nhiên, có những ngộ nhận về những yếu tố làm nên một nhà lãnh đạo hiệu quả mà chúng ta đang mắc phải Ngộ nhận này nếu không được gỡ bỏ sẽ khiến cho những người sắp hoặc đang ở vị trí lãnh đạo có những suy nghĩ lệch lạc và gây ra hậu quả nghiêm trọng bởi quyền lực họ nắm giữ là rất lớn Bài viết giúp chỉ ra những ngộ nhận này đồng thời đề ra giải pháp khắc phục phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

Từ khóa: đặc điểm, kỹ năng, lãnh đạo, ngộ nhận, phẩm chất, VINGROUP

I Giới thiệu:

1 Đặt vấn đề:

Chúng ta luôn thể hiện những cảm xúc đặc biệt khi nghe nhắc tới 2 từ “Lãnh đạo” Nó gợi lên hình ảnh về người đứng đầu, thực hiện những công việc cực kỳ quan trọng, ra những quyết định mang tính sống còn cho một tổ chức bất kỳ và được người người kính phục Do đó, ai ai trong chúng ta cũng đều khao khát vươn tới vị trí này Các sinh viên trong trường đại học nỗ lực cạnh tranh nhau cho chức danh trưởng câu lạc bộ Những bậc phụ huynh cho con cái tham gia phát các chương trình phát triển kỹ năng lãnh đạo từ rất sớm Chúng ta đọc sách về rất nhiều vị lãnh đạo nổi tiếng trên toàn thế giới như Steve Job hay Bill Gate, cố gắng bắt chước họ với khao khát một ngày nào đó

sẽ được cả thế giới biết đến mình Tuy nhiên, khao khát này ngày càng ăn sâu vào trong những góc cạnh hằng ngày của xã hội hiện đại Trong công việc, dường như nếu bạn không nằm trong vị trí ban quản trị thì chẳng có ý nghĩa gì Nhân vật chính trong mỗi bộ phim đều là giám đốc, chủ tịch các tập đoàn lớn Tin tức luôn nói về các nguyên thủ quốc gia, các doanh nhân hàng đầu Việc này mặc dù giúp chúng ta củng

cố khao khát về việc trở thành lãnh đạo nhưng liệu có gây ra những nhìn nhận sai lệch

về vị trí đầy quyền lực này hay không? Vì vậy, trong bài viết này, chúng ta hãy cùng tìm hiểu những lầm tưởng về vị trí lãnh đạo cũng như xem xét xem các yếu tố nào sẽ tạo ra một nhà lãnh đạo hiệu quả

2 Lý do thực hiện nghiên cứu

Mặc dù vị trí lãnh đạo là đầy sức hấp dẫn song không có nghĩa là vị lãnh đạo nào cũng

có thể tạo ra kỳ tích vĩ đại cho tổ chức Trên thực tế, những vị lãnh đạo làm nên những thành tựu xuất chúng và bền vững là rất hiếm có Nhiều người có xu hướng bắt chước những vị đó nhưng kết quả lại chẳng tới đâu Bởi những gì họ đang bắt chước chỉ là bề nổi của tảng băng chìm Chúng ta cho rằng lãnh đạo phải là người hướng ngoại, hoạt ngôn mới có thể kết nối tất cả những thành viên khác Tuy nhiên, điều này chưa hẳn đúng, bởi dù có những doanh nhân hướng ngoại rất thành công, nhưng có những người cũng xuất sắc không kém nhưng lại được nhiều người đánh giá là nhút nhát – như Bill Gate chẳng hạn Nhiều người nghĩ rằng nhà lãnh đạo phải sở hữu một cá tính mạnh

mẽ, có uy lực thì mới có thể khiến người khác đi theo mình Tuy nhiên, Gandi, vị lãnh

tụ vĩ đại đã giải phóng đất nước Ấn Độ bằng con đường đấu tranh hòa bình, phi bạo lực Rõ ràng, chúng ta đang nhận thức không đầy đủ về các yếu tố giúp hình thành một lãnh đạo hiệu quả Vì vậy, bài viết này nhằm xóa bỏ những lầm tưởng đó, đồng thời đưa ra giải pháp để mỗi cá nhân có thể rèn luyện năng lực lãnh đạo của mình

3 Tầm quan trọng của chủ đề nghiên cứu về lãnh đạo:

Vai trò lãnh đạo trong bất kỳ tổ chức nào cũng vô cùng quan trọng và có thể quyết định thành bại của tổ chức đó Do đó, nếu những người đang và sắp đảm nhận vị trí lãnh đạo có cái nhìn không đầy đủ hoặc phiến diện về khái niệm này sẽ dẫn tới hậu quả rất lớn Vì vậy, hiểu đúng về lãnh đạo để rồi từ đó chọn ra phong cách lãnh đạo phù hợp cho từng cá nhân là vô cùng cần thiết

4 Mục tiêu nghiên cứu:

Xác định những nhân tố và mức độ ảnh hưởng của chúng đến khả năng lãnh đạo hiệu quả

5 Nội dung chính mà bài viết tập trung giải quyết

 Các lý thuyết về lãnh đạo Ưu nhược điểm của các lý thuyết này

 Những ngộ nhận về lãnh đạo Có phải sở hữu một cá tính mạnh mẽ lúc nào cũng tạo nên một nhà lãnh đạo vĩ đại hay không?

 Liên hệ những nhà Lãnh đạo tiêu biểu tại Việt Nam

 Nền văn hóa các nước Á Đông có khác biệt như thế nào về lãnh đạo hay không?

 Các giải pháp phát triển khả năng lãnh đạo phù hợp với bối cảnh Việt Nam hiện nay

II Các lý thuyết lãnh đạo áp dụng cho tổ chức:

1 Lãnh đạo tiếp cận theo Đặc điểm:

a Lý thuyết lãnh đạo tiếp cận theo đặc điểm:

Rất nhiều người trong chúng ta đều tin rằng có những người ngay từ khi sinh ra đã được phú cho những đặc điểm, tính cách rất phù hợp với vị trí lãnh đạo Do đó, khi các nhà nghiên cứu bắt đầu tìm hiểu về chủ đề lãnh đạo, học thuyết “vĩ nhân” dành được

sự quan tâm và chú ý của đông đảo giới học thuật trong một thời gian dài của thế kỷ

20 Và thậm chí tới tận bây giờ, người ta cũng không thể phủ nhận một số nhà lãnh đạo toát lên sự lôi cuốn đối với những người khác, có thể nhắc đến như tổng thống Barack Obama Vậy điều gì khiến một cá nhân cuốn hút hơn so với những người còn lại? Các nhà nghiên cứu đã đưa ra một bộ các đặc điểm để phân biệt một người có tố chât lãnh đạo hay không Tuy nhiên, mỗi học giả lại đề xuất những đặc điểm khác nhau, thiếu sự đồng nhất khiến việc lựa chọn nên tập trung phát triển những đặc điểm nào gặp nhiều khó khăn

Stogdill (1948) Stogdill (1974) Trí thông minh Định hướng thành tựu

Sự hoạt bát Kiên trì

Sự thấu hiểu Sự thấu hiểu Tính trách nhiệm Óc sáng kiến

Óc sáng kiến Tự tin Kiên trì Tính trách nhiệm

Tự tin Tính hợp tác Hòa đồng Lòng khoan dung

Gây ảnh hưởng Hòa đồng

Trên đây là tập hợp các đặc điểm làm nên một nhà lãnh đạo hiệu quả do Stogdill thực hiện trong hai thời điểm 1948 và 1974 Khi xem xét cẩn thận 2 tập hợp trên, ta phát hiện ra một điều thú vị Đó là, trí thông minh logic (intelligence) đã bị loại bỏ sau khi Stogdill thực hiện lại nghiên cứu của mình , trong khi đó những đặc điểm thiên về trí thông minh cảm xúc vốn xuất hiện rất nhiều trong bài nghiên cứu đầu tiên (Sự thấu hiểu, Tự tin, Hòa đồng), nay lại càng được bổ sung thêm (Tính hợp tác, Khả năng gây ảnh hưởng, Lòng khoan dung) Khi một nhà lãnh đạo có chỉ số IQ quá cao, điều này có thể gây ra phản tác dụng Anh ta sẽ gặp vấn đề trong việc giao tiếp bởi vì những ý tưởng của anh ta quá cao siêu đến mức những người đi theo không thể hiểu và thực hiện Điều này đã ngầm khẳng định rằng, một người giỏi chuyên môn chưa hẳn đã có thể là một nhà lãnh đạo hiệu quả Giỏi chuyên môn thì mới chỉ khẳng định được người

đó có khả năng làm việc một mình rất tốt Tuy nhiên, nhà lãnh đạo còn cần phải có khả năng tổ chức, phối hợp nhịp nhàng với các thành viên, do đó chỉ giỏi chuyên môn là không đủ mà còn phải rèn luyện trí thông minh cảm xúc

b Ưu, nhược điểm của phương pháp tiếp cận lãnh đạo theo Đặc điểm:

Ưu điểm dễ thấy nhất của phương pháp này đó chính là giúp nhà lãnh đạo có thể tự nhận thức bản thân Bằng cách dành thời gian phân tích những phẩm chất mà mình có, nhà lãnh đạo có thể hiểu hơn về chính mình và biết được những người khác đang nhìn nhận mình như thế nào Từ đó có thể đánh giá được liệu họ có đủ phẩm chất cần thiết

để có thể thăng tiến lên các cấp bậc cao hơn hay không? Việc thấu hiểu bản thân đóng vai trò rất lớn đối với nhà lãnh đạo, giúp bản thân họ có thể phát huy điểm mạnh và hạn chế điểm yếu của chính mình Người Việt chúng ta thường nói răng “biết người biết ta, trăm trận trăm thắng”, từ đó càng cho thấy sự cần thiết phải thấu hiểu chính mình của nhà lãnh đạo Và nhờ phương pháp tiếp cận theo đặc điểm, các nhà nghiên cứu đã phát minh ra những công cụ (MBTI, BIG FIVE) giúp mỗi cá nhân nhận ra mình là ai? Có điểm mạnh nào và cần tôi luyện phẩm chất nào để có thể trở thành nhà lãnh đạo Và dù có một số nhược điểm như sẽ nói dưới đây, việc sở hữu các phẩm chất lôi cuốn sẽ giúp nhà lãnh đạo dễ dàng làm việc hơn, bởi vì khi thu phục được lòng người thì mọi việc xem như đã đạt được một nửa thành công Một số ưu điểm khác của phương pháp tiếp cận lãnh đạo theo đặc điểm có thể kể đến như phù hợp với quan niệm xã hội rằng lãnh đạo phải đặc biệt hơn những người khác, nên mới có thể dẫn dắt được tổ chức đi lên Bên cạnh đó, số lượng bài báo viết về chủ đề này là rất rất nhiều, nên có độ tin cậy cao hơn các phương pháp tiếp cận khác

Xét về nhược điểm của phương pháp tiếp cận lãnh đạo theo đặc điểm không thể xác định cụ thể một tập hợp nhất quán các đặc điểm, dù đã được nghiên cứu hơn 100 năm Trong khi đó, các đặc điểm được các học giả đưa ra đều dựa trên suy nghĩ chủ quan và quan sát của họ trong cuộc sống Bên cạnh đó, nhà nghiên cứu cũng không thể xác định được mối liên hệ giữa những đặc tính này tới kết quả công việc ra sao? Liệu một người hoạt bát, thấu hiểu sẽ cho ra kết quả tốt hơn một người đầy sáng kiến và tự tin hay không?

Điểm yếu tiếp theo của phương pháp tiếp cận lãnh đạo theo đặc điểm đó là chỉ tập trung vào nhà lãnh đạo mà bỏ qua hoàn cảnh Stogdill (1948) nhận định rằng không có

sự đồng nhất giữa các đặc điểm của nhà lãnh đạo trong những hoàn cảnh khác nhau

Một người có bộ đặc điểm cá nhân phù hợp với vị trí lãnh đạo trong tình huống này chưa hẳn lại phù hợp trong tình huống khác Ví dụ điển hình cho trường hợp này chính

là ông Đoàn Ngọc Hải – nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Quận 1 Khi còn là Phó chủ tịch Quận 1, ông Hải đề ra nhiều chiến dịch được người dân hưởng ứng như

Chiến dịch dành lại vỉa hè cho người đi bộ - thu hút rất nhiều sự quan tâm của công

chúng Tuy nhiên, khi được Ủy ban Thành phố quyết định bổ nhiệm công tác tại Tổng công ty Xây dựng Sài Gòn TNHH một thành viên thì ông không thể phát huy năng lực lãnh đạo của mình và cuối cùng đã xin từ chức vào năm 2019 Từ đó ta thấy được rằng, thay vì được xem như là phẩm chất mà cá nhân sở hữu, lãnh đạo được định nghĩa lại là mối quan hệ giữa cá nhân trong từng hoàn cảnh xã hội Không chỉ trong các nghiên cứu của phương Tây, phương Đông cũng có nhiều câu thành ngữ nhấn mạnh tác động của hoàn cảnh ảnh hưởng lên khả năng lãnh đạo, có thể kể đến như: “Thời thế tạo anh hùng” Do đó, nếu quá tập trung vào các đặc điểm cá nhân mà bỏ qua yếu tố hoàn cảnh thì sẽ dẫn tới cái nhìn không toàn diện

Bên cạnh đó, lãnh đạo hiệu quả hay không cũng bị quyết định bởi một yếu tố rất quan trọng khác – đó là người đi theo (follower) Trong quyển sách từ tốt đến vĩ đại, tác giả Jim Collins sau khi nghiên cứu các công ty nhảy vọt cho thấy rằng: Điều đầu tiên để nhà lãnh đạo cần làm đó là tuyển đúng người Phải mời những người phù hợp lên xe

và những kẻ không phù hợp xuống xe, rồi sau đó mới đề ra chiến lược hành động Khác với những thành viên khác, nhà lãnh đạo được đánh giá dựa trên kết quả của tổ chức Thế nên, nếu như nhà lãnh đạo có những phẩm chất vượt trội, hoàn toàn phù hợp với các tình huống đi chăng nữa, tổ chức cũng không thể nào đi lên được nếu không có những người đi theo thực sự Hiểu được điều này, các đấng thánh đế minh vương chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên Vua Lê Thái Tổ sau khi đánh thắng giặc Minh thì ngay lực tức ban Chiếu cầu hiền để mời các bậc kỳ tài giúp sức khôi phục đất nước Đáng tiếc thay, nhiều doanh nghiệp hiện nay lại chạy theo mô hình “Tướng mạnh, lính yếu” Họ tuyển vào công ty những người tới với doanh nghiệp chỉ vì đích đến, do đó khi lãnh đạo chuyển hướng phát triển sẽ tạo ra xung đột nội bộ Do đó, điều quan trọng là phải tuyển được những người phù hợp lên xe rồi sau đó đi đâu thì đi Khi chỉ tập trung vào các phẩm chất mà nhà lãnh đạo sở hữu, ta đã lờ đi điểm quan trọng này

2 Lãnh đạo tiếp cận theo Kỹ năng:

a Lý thuyết lãnh đạo tiếp cận theo kỹ năng:

Khác với cách tiếp cận theo đặc điểm tập trung vào những phẩm chất bẩm sinh có sẵn, cách tiếp cận theo kỹ năng lại tập trung vào những kỹ năng, năng lực có thể học hỏi và phát triển Katz (1955, p 34) đề xuất rằng một nhà quản trị hiệu quả cần có 3 kỹ năng sau: Kỹ năng chuyên môn; kỹ năng nhân sự; kỹ năng tư duy Khi đứng trên phương pháp tiếp cận theo kỹ năng, ta định nghĩa lãnh đạo là việc sử dụng kiến thức, năng lực

để đạt được các mục tiêu đề ra Kỹ năng chuyên môn liên quan đến khả năng phân tích, sử dụng các công cụ kỹ thuật phù hợp để trực tiếp tạo ra sản phẩm hay dịch vụ cho doanh nghiệp Trong gần một thập kỷ trước, các doanh nghiệp đều cực kỳ chú trọng vào loại kỹ năng này, do đó việc sở hữu tấm bằng đại học sẽ giúp cho mỗi cá nhân có nhiều lợi thế khi thăng tiến lên các cấp quản lý Nhưng đến thời điểm hiện tại, ngoài kỹ năng chuyên môn – kỹ năng cứng, doanh nghiệp rất chú trọng vào các kỹ năng mềm mà ứng cử viên rèn luyện được Vậy nên nhiều trường hợp, sinh viên tốt nghiệp với điểm số rất cao nhưng cũng không thể kiếm được một công việc với mức thu nhập tương xứng Đặc biệt, khi càng tiến lên bậc cấp quản lý cấp cao, sự cần thiết của kỹ năng chuyên môn lại càng giảm bởi các nhà lãnh đạo cấp cao đã có nhân viên

xử lý quá trình tạo ra dịch vụ và sản phẩm

Trong khi kỹ năng chuyên môn liên quan đến làm việc với sự việc thì kỹ năng nhân sự liên quan tới làm việc cùng con người Với kỹ năng nhân sự, nhà lãnh đạo biết cách điều chỉnh ý tưởng của mình sao cho được những người đi theo chấp nhận, đồng thời tạo ra một môi trường làm việc đầy sự tin tưởng, khuyến khích cấp dưới tham gia việc hoạch định những thứ sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến họ Dù quản lý cấp cơ sở tiếp xúc với lượng nhân viên lớn hơn nhiều so với quản lý cấp trung và cấp cao, kỹ năng nhân sự lại đóng vai trò quan trọng ở cả 2 cấp này Một ví dụ điển hình trong việc thành thạo

kỹ năng nhân sự đó là tổng thống Mỹ Abaraham Lincoln Ông rất giỏi đặt mình vào vị trí của người khác và rất được lòng người Câu nói nổi tiếng của ông đó là: “Một giọt mật ong, bắt được nhiều ruồi hơn một gallon mật đắng” Dù là mối quan hệ cấp trên – cấp dưới, nhưng mọi thành viên trong tổ chức đều là con người, đều có những cảm xúc

và nhu cầu riêng biệt Do đó, chỉ khi nhà lãnh đạo có thể thấu hiểu những nhu cầu này

và có thể gắn lợi ích cấp dưới với lợi ích của công ty, thì khi đó tổ chức mới có thể tiến tới thành công

Trong khi kỹ năng nhân sự làm việc với con người, kỹ năng tư duy lại tập trung vào các ý tưởng Với kỹ năng tư duy, nhà lãnh đạo có thể làm việc với các khải niệm trừu tượng, tạo ra tầm nhìn và chiến lược cho tổ chức đi theo Kỹ năng tư duy có ảnh hưởng cực kỳ lớn đối với các nhà quản trị ở cấp cao, và giảm dần mức độ tác động khi đi xuống các cấp bên dưới Thang cấp độ tư duy Bloom thể hiện từng mức độ tư duy từ thấp nhất đến cao nhất như sau: Nhớ, hiểu, vận dụng, đánh giá, phân tích, sáng tạo Để

có thể làm việc với tầm nhìn và tạo ra các chiến lược phù hợp đòi hỏi nhà lãnh đạo phải đạt được cấp độ “Sáng tạo” Và để có thể sáng tạo thì việc đầu tiên là ngừng đi theo lối mòn, do đó các trường đại học hiện này đều chú trọng vào việc rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện cho sinh viên Kỹ năng tư duy còn đòi hỏi sự tin tưởng vào những gì mình làm của nhà lãnh đạo, bởi những thứ mới lạ sẽ luôn bị nghi ngờ vì tâm

lý con người ngại thay đổi Tuy nhiên, chỉ khi thực hiện những điều mới thì nhà lãnh đạo mới có thể đạt được kết quả mới – kết quả xuất chúng

b Ưu, nhược điểm của phương pháp tiếp cận lãnh đạo theo Kỹ năng:

Ưu điểm đầu tiên của phương pháp tiếp cận lãnh đạo theo kỹ năng đó chính là cơ hội được chia đều cho tất cả mọi người, có nghĩa là bất kỳ ai cũng có thể rèn luyện để trở thành lãnh đạo, thay vì cho rằng chỉ có một số ít cá nhân với phẩm chất thiên phú mới

có thể dẫn dắt tổ chức Điều này phù hợp với quy tắc 10.000 giờ do học giả Malcolm Gladwell đề xuất trong quyển sách ”Những kẻ xuất chúng” Qua nhiều nghiên cứu, ông nhận thấy rằng không phát hiện bất cứ ai dành thời gian luyện tập đạt con số 10.000 giờ mà lại không trở nên xuất chúng Tương tự với 3 nhóm kỹ năng nói trên, nếu mỗi cá nhân có thể dành đủ 10.000 giờ để luyện tập, thì chắc chắn sẽ có thể trở thành một nhà lãnh đạo hiệu quả Bên cạnh đó, phương pháp tiếp cận lãnh đạo này còn góp phần xây dựng các chương trình giảng dạy và phát triển khả năng lãnh đạo trong các tổ chức giáo dục, không giống như các tiếp cận theo đặc điểm, không thể chỉ ra phương pháp rèn luyện để có thể đạt được những phẩm chất đó

Nhược điểm của cách tiếp này đó là nó vượt qua ngoài ranh giới của chủ đề lãnh đạo

và đi vào những lĩnh vực khác như tâm lý hành vi Điều này dẫn tới nghi vấn về độ tin cậy của nó khi được sử dụng để giải thích hiệu suất lãnh đạo Bên cạnh đó, phương pháp tiếp cận này cũng không giúp dự đoán được kết quả lãnh đạo sẽ là tốt hay không tốt Ví dụ như, kỹ năng nhân sự sẽ tác động tới mức độ thỏa mãn công việc của nhân viên như thế nào, nó thiên về tính mô tả hơn là tính nhân quả

III Những ngộ nhận về lãnh đạo:

1 Nhà lãnh đạo phải là người hướng ngoại, phải có một cá tính mạnh mẽ, đầy uy lực:

Nhiều người trong chúng ta tin rằng để có thể trở thành nhà lãnh đạo hiệu quả, bạn phải là người hướng ngoại Bạn phải quen biết tất thảy tất cả mọi người, bạn phải là trung tâm của sự chú ý trong mọi khoảnh khắc, từ những cuộc họp cho tới cuộc vui, nếu không thì bạn khó mà trở thành nhà lãnh đạo được Quan điểm này xuất phát từ một sự thực là, người hướng ngoại dễ gần và dễ thu hút người khác hơn so với người hướng nội Và từ đó dẫn tới logic nếu bạn có thể kết nối người khác, bạn sẽ có thể tập hợp mọi người để cùng đạt mục tiêu chung Chúng ta không phủ nhận điểm mạnh này của người hướng ngoại Thực tế là, trong phương pháp tiếp cận theo đặc điểm, người

ta nhận định rằng tính hướng ngoại là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất tới khả năng lãnh đạo của một cá nhân Tuy nhiên, tính hướng ngoại cũng có điểm yếu của nó Bởi vì người hướng ngoại kết nối với rất nhiều người, nên những mối quan hệ của họ đa phần chỉ dừng ở mức độ xã giao, chứ không đạt đến mức thân thiết Điều này có nghĩa là họ

có thể thu hút được những thành viên khác, nhưng không đồng nghĩa với việc họ sẽ giữ chân được những thành viên này để tận tụy vì tổ chức Ngược lại, người hướng nội thường không kết nối với quá nhiều người, nhưng những mối quan hệ của họ thực sự đạt đến sự sâu sắc, gắn kết Như vậy, khả năng họ có thể duy trì sự cống hiến của cấp dưới lại tốt hơn người hướng ngoại

Một ngộ nhận tương tự nữa về lãnh đạo đó chính là nhà lãnh đạo phải có cá tính uy lực, mạnh mẽ Quan điểm này có vẻ xuất phát từ tâm lý nguyên thủy “đánh hay tránh”

(Fight-or-Flight Response) của con người Khi gặp người có tính cách lấn át, chúng ta

có xu hướng “tránh”, nhún nhường để mọi chuyện êm đẹp Do đó, dẫn đến logic rằng nhà lãnh đạo với cá tính uy lực sẽ khiến mọi người phải phục tùng hơn và từ đó tăng cường kỷ luật của nhân viên Tuy nhiên, cá tính mạnh mẽ cũng có điểm yếu riêng của

nó Trong quyển sách “Từ tốt đến vĩ đại”, tác giả Jim Collins đã chứng minh điều này

Đó là, một tính cách uy lực sẽ ngăn cản cấp dưới thông báo cho bạn sự thật về mọi chuyện thực sự đang diễn ra, đơn giản là vì họ sợ bạn Họ sợ bạn còn hơn cả việc tổ chức sẽ gặp vấn đề nghiêm trọng, hơn cả việc doanh nghiệp có thể phá sản Việc cho rằng nhà lãnh đạo có tính lấn lướt sẽ tăng cường kỷ luật của nhân viên cũng không phải là một cái nhìn toàn diện Những thay đổi xuất phát từ bên ngoài sẽ không bao

giờ bền vững, chỉ có sự thay đổi xuất phát từ bên trong mới có thể lâu dài Kỷ luật được tạo ra bởi chỉ người lãnh đạo sẽ chỉ có thể duy trì khi có sự xuất hiện của anh/ cô

ta Do đó, khi nhà lãnh đạo vắng mặt, mọi thứ lại trở về như cũ Vì vậy, tác giả Jim Collins tranh luận rằng, công tác tuyển dụng đóng vai trò cực kỳ quan trọng, đó là tuyển được những người có kỷ luật – sự kỷ luật đến từ bên trong Như vậy, dù nhà lãnh đạo có ở đó hay không, công việc vẫn sẽ xảy ra một cách suôn sẻ Jim Collins kết luận rằng, trên thực tế, những nhà lãnh đạo ít sức hút thường xây dựng được kết quả lâu dài hơn Nhìn qua danh sách những người đứng đầu các tập đoàn lớn nhất thế giới hiện tại,

ta có thể nhận thấy điều này Larry Page, nhà sáng lập Google được xem là một người

dè dặt và trầm lặng Mark Zuckerberg – nhà sáng lập Facebook được mô tả là kiểu người nhút nhát và sống nội tâm, và anh ta thường có vẻ không mấy thân thiện với những người không biết mình, nhưng bản chất anh ta rất ấm áp Điều này khiến cho mỗi cá nhân chúng ta cảm thấy cần phải suy nghĩ lại về hình ảnh nhà lãnh đạo thực sự

đã ăn sâu trong ý thức mỗi người

2 Chỉ cần leo lên vị trí lãnh đạo, mọi người sẽ tuyệt đối cống hiến cho bạn:

Đây cũng là một trong những ngộ nhận phổ biến nhất mà chúng ta gặp phải Trước hết nhà lãnh đạo phải chia sẻ tầm nhìn chung, từ đó thuyết phục mọi người cùng làm theo chiến lược mà anh ta đề ra Tuy nhiên, nhiều người lại chỉ nhìn ra phần nổi của tảng băng chìm, đó là suy ngược lại: Nếu là lãnh đạo, mọi người sẽ phải phục tùng bạn Lối suy nghĩ này dẫn đến việc xem vị trí lãnh đạo như là một công cụ để có thể kiểm soát người khác thay vì mục tiêu ban đầu là lợi ích chung của tổ chức Sự nhầm lẫn này gây

ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt là trong lĩnh vực chính trị Gần đây nhất chúng

ta có thể kể đến đó là vụ việc quân đội đảo chính tại Myanmar, kết thúc chính quyền dân sự và áp đặt chế độ quân phiệt, khiến tình hình quốc gia ở nước này trở nên rối ren hơn bao giờ hết Lãnh đạo, thay vì là người dẫn dắt, lại trở thành mục tiêu của một bộ phận cố gắng đạt được để áp đặt tất cả mọi người

3 Ngộ nhận về vai trò của lãnh đạo: Tướng mạnh, lính yếu

Xuất phát từ cách tiếp cận lãnh đạo theo đặc điểm, chỉ một số người mới có tố chất phù hợp để đảm nhiệm vị trí lãnh đạo, điều này dẫn tới việc quy chụp rằng lãnh đạo sẽ

là người đưa ra tất cả mọi phương hướng giải quyết, cấp dưới chỉ thực hiện làm theo Tuy nhiên, suy cho cùng nhà lãnh đạo dù giỏi đến thế nào cũng không thể toàn diện

Bộ óc của một người không thể so sánh với ý tưởng của nhiều người hợp lại Chưa kể,