Soạn bài Hịch tướng sĩ CTST Trước khi đọc Câu 1 trang 92 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2 Hào khí Đông A của quân dân nhà Trần trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên.. Trả
Trang 1Soạn bài Hịch tướng sĩ CTST
Trước khi đọc
Câu 1 trang 92 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2
Hào khí Đông A của quân dân nhà Trần trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên
Trả lời:
Hào khí Đông A của quân dân nhà Trần trong ba lần kháng chiến chông quân xâm lược Mông - Nguyên:
- Hào khí Đông A là kết tinh lòng yêu nước sâu sắc của những người con thời Trần
- Hào khí Đông A (chữ A và chữ Đông trong chữ Hán ghép lại thành chữ Trần) là hào khí của nhà Trần, thể hiện khí thế oai hùng, hào sảng, nhiệt huyết của nhà Trần
- Ba lần chiến thắng Mông - Nguyên đã thể hiện tinh thần yêu nước tha thiết, lòng căm thù giặc sâu sắc và ý chí chiến đấu mạnh mẽ của quân dân nhà Trần
Câu 2 trang 92 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2
Tài và đức của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn
Trả lời:
- Tài và đức của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn được thể hiện qua ba lần đánh tan quân Mông - Nguyên, phụng sự hết lòng 4 đời vua Trần: Thái Tông, Thánh Tông, Nhân Tông và Anh Tông
- Mưu trí, tài giỏi
Đọc văn bản
1 Suy luận: Những nhân vật lịch sử được nêu ở phần 1 có điểm gì chung?
Trả lời:
- Những nhân vật lịch sử được nêu ở phần 1 có điểm chung là tận trung với chủ, với đất nước mà hi sinh bản thân mình, quyết không đầu hàng
- Quyết tâm chiến đấu và chiến thắng
2 Suy luận: Trong phần 2, tác giả đã sử dụng từ ngữ, hình ảnh, câu văn nào để bày
tỏ tình cảm của bản thân?
Trang 2Trả lời:
Trong phần 2, tác giả đã sử dụng từ ngữ, hình ảnh, câu văn để bày tỏ tình cảm của bản thân:
- Nói về giặc bằng những từ ngữ với thái độ khinh thường, căm thù: "lưỡi cú diều",
“thân dê chó”
- Hình ảnh, câu văn so sánh để thể hiện sự canh cánh về đất nước: “Thật khác nào như đem thịt mà nuôi hổ đói, sao cho khỏi để tai vạ về sau!”
3 Suy luận: Giọng điệu ở phần 3 là người trên nói với kẻ dưới hay là lời người đồng cảnh ngộ?
Trả lời:
- Giọng điệu ở phần 3 vừa là người trên nói với kẻ dưới,
- Giọng điệu vừa là lời của người đồng cảnh ngộ
Sau khi đọc
Nội dung chính: “Hịch tướng sĩ” đã phản ánh tinh thần yêu nước, căm thù giặc và ý chí quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược của nhân dân ta Trần Quốc Tuấn không chỉ là một chủ soái giàu lòng yêu nước mà còn là một nhà hùng biện - Khích
lệ lòng căm thù giặc và nỗi nhục của kẻ mất nước
Trả lời câu hỏi:
Câu 1 trang 95 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2
Tóm tắt các phần của Hịch tướng sĩ và chỉ ra hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng của văn bản theo mẫu sau (làm vào vở):
1
2
3
4
Trả lời:
Trang 3Tóm tắt các phần của Hịch tướng sĩ và chỉ ra hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng của văn bản theo mẫu:
trong sử sách đều là những
người vượt lên cái tầm
thường, hết lòng phò tá
quân vương, bảo vệ đất
nước
Những tấm gương trung thần nghĩa sĩ: Kỷ Tín, Do Vu, Dự Nhượng, Kính Đức, Cảo Khanh, Vương Công Kiên, Nguyễn Văn Lập, Cốt Đãi Ngột Lang, Xích Tu Tư
giặc để trừ tai vạ về sau
Sự ngược ngạo, tàn ác, tham lam của quân giặc
biết lo, thấy nước nhục mà
biết nghĩ, luyện binh đánh
giặc
- Những thú vui tiêu khiển, sự giàu có cũng không thể chống lại quân giặc Nếu để nước nhục thì chịu tiếng xấu muôn đời
- Chỉ có luyện binh đánh giặc mới có thể chiến thắng, cửa nhà no ấm, tiếng thơm muôn đời
yếu lược đê đánh thắng
giặc mới được coi là phải
đạo thần chủ, còn nếu
khinh bỏ sách này thì là kẻ
nghịch thù
- Binh thư yếu lược là binh pháp do Trần Quốc Tuấn chộn từ các nhà hợp lại một quyển
- Dựa vào đạo thần chủ, trước sự xâm lược của quân Mông - Nguyên, Trần Quốc Tuấn coi giặc là kẻ thù không đội trời chung
- Nếu không rửa nhục cho chủ, cho nước thì muôn đời để thẹn, không còn mặt mũi nào đứng trong trời đất nữa
Câu 2 trang 95 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2
Trang 4Chỉ ra một số yếu tố biểu cảm được sử dụng trong văn bản Hịch tướng sĩ (chú ý đến giọng văn bản, hình ảnh so sánh, ẩn dụ, cấu trúc điệp, tương phản, ) Theo bạn, các yếu tố biểu cảm này có tác dụng gì?
Trả lời:
Một số yếu tố biểu cảm được sử dụng trong văn bản Hịch tướng sĩ:
- Giọng điệu:
+ Khi cần thể hiện lòng trung với chủ, với nước: giọng điệu tha thiết
+ Khi nói lí lẽ với các tướng sĩ: phân tích rõ ràng, giọng điệu mang tính khuyên bảo
và răn đe
- Hình ảnh so sánh: So sánh việc để quân giặc ngang nhiên ở Đại Việt không khác nào đem thịt mà nuôi hổ đói
- Ẩn dụ: coi quân giặc là cú diều, dê chó nhằm thể hiện sự khinh thường
- Tương phản:
+ Hình ảnh các trung thần xả thân vì chủ, vì nước và hình ảnh tướng sĩ Đại Việt vẫn nhìn quân giặc hống hách
+ Tương phản giữa kết quả của việc không biết nhục mà đánh giặc và kết quả của việc biết rửa nhục cho nước, để đánh giặc
Câu 3 trang 95 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2
Hãy chỉ ra mục đích viết của từng phần và mục đích viết của văn bản theo sơ đồ sau (làm vào vở):
Trả lời:
- Mục đích viết của văn bản: Khích lệ lòng yêu nước bất khuất của các tướng sĩ để quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược
+ Mục đích viết phần 1: Khích lệ lòng căm thù giặc, nỗi nhục mất nước
+ Mục đích viết phần 2: Khích lệ lòng trung quân ái quốc và lòng ân nghĩa thủy chung của người cùng cảnh ngộ
+ Mục đích viết phần 3: Khích lệ ý chí lập công danh, xả thân vì nước
+ Mục đích viết phần 4: Khích lệ lòng tự trọng, liêm sỉ ở mỗi người khi nhận rõ cái sai, thấy rõ điều đúng
Trang 5Câu 4 trang 96 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2
Cách sắp xếp các luận điểm có tác dụng như thế nào trong việc thực hiện mục đích của văn bản Hịch tướng sĩ?
Trả lời:
- Cách sắp xếp các luận điểm có tác dụng trong việc thực hiện mục đích của văn bản Hịch tướng sĩ: Khích lệ nhiều mặt để tập trung vào một hướng
- Khích lệ từ ý chí lập công danh, lòng tự trọng cá nhân, tự tôn dân tộc đến lòng căm thù giặc, tinh thần trung quân ái quốc, nghĩa tình cốt nhục để cuối cùng khích lệ lòng yêu nước bất khuất, quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược
Câu 5 trang 96 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2
Qua văn bản, Trần Quốc Tuấn đã thể hiện quan điểm như thế nào về trách nhiệm của các tướng sĩ với đất nước trong việc chống quân Mông - Nguyên xâm lược? Trả lời:
Qua văn bản, Trần Quốc Tuấn đã thể hiện quan điểm về trách nhiệm của các tướng
sĩ với đất nước trong việc chống quân Mông - Nguyên: phải có lòng trung quân ái quốc, thấy giặc ngang nhiên, hống hách thì cần phải biết nhục mà cố gắng luyện binh để đánh giặc
Câu 6 trang 96 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2
Theo bạn, hào khí Đông A đã thể hiện như thế nào trong văn bản Hịch tướng sĩ? Trả lời:
- Lòng yêu nước, chí khí hào hùng ấy chính là hào khí Đông A của quân dân nhà Trần
- Văn bản Hịch tướng sĩ là bản anh hùng ca thể hiện chí khí hào hùng, của anh hùng nhà Trần Bài hịch đã thể hiện lòng căm thù giặc sục sôi, nêu cao ý chí quyết chiến quyết thắng, sẵn sàng xả thân để bảo vệ giang sơn, xã tắc
Câu 7 trang 96 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2
Văn bản Hịch tướng sĩ gợi cho bạn suy nghĩ gì về tình yêu nước? Hãy thực hiện một sản phẩm sáng tạo (tranh minh họa, áp phích, clip ngắn, ) để thể hiện suy nghĩ của mình
Trang 6Trả lời:
- Văn bản Hịch tướng sĩ gợi cho tôi suy nghĩ về tình yêu nước là tình cảm đã có từ
xa xưa, sẵn có trong mỗi con người Đối với người Việt, như trong văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, Hồ Chí Minh cũng đã từng viết: "Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả
lũ bán nước và lũ cướp nước
- Thực hiện một sản phẩm sáng tạo: HS có thể vẽ tranh minh họa cảnh quân dân nhà Trần đánh thắng quân Mông - Nguyên