Hịch tướng sĩ Soạn bài Hịch tướng sĩ ngắn gọn Phần Đọc – hiểu văn bản Câu 1 (trang 61 sgk Văn 8 Tập 2) Bố cục Đoạn 1 (từ đầu đến "còn lưu tiếng tốt") Nêu những gương trung thần nghĩa sĩ trong sử sách[.]
Trang 1Hịch tướng sĩ
Soạn bài Hịch tướng sĩ ngắn gọn:
Phần Đọc – hiểu văn bản
Câu 1 (trang 61 sgk Văn 8 Tập 2):
Bố cục:
- Đoạn 1 (từ đầu đến "còn lưu tiếng tốt"): Nêu những gương trung thần nghĩa sĩ trong sử sách để khích lệ ý chí lập công danh, xả thân vì nước
- Đoạn 2 (từ "Huống chi" đến "cũng vui lòng"): Tố cáo sự hống hách và tội ác của kẻ thù, đồng thời nói lên lòng căm thù giặc
- Đoạn 3 (từ "Các ngươi" đến "không muốn vui vẻ phỏng có được không?"): Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai trong lối sống, trong hành động của các tướng sĩ
- Đoạn 4 (đoạn còn lại): Nêu nhiệm vụ cụ thể, c p ách, khích lệ tinh thần chiến
đ u của tướng sĩ
Câu 2 (trang 61 sgk Văn 8 Tập 2):
Sự ngang ngược và tội ác của giặc:
- Sứ giặc đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó mà ắt nạt tể phụ,
- Thác mệnh Hốt T t Liệt mà đòi ngọc lụa, giả hiệu Vân Nam Vương mà thu ạc vàng, để vét của kho có hạn,
→ Đoạn văn tố cáo tội ác của giặc đã khơi dậy được lòng tự trọng dân tộc, làm cho các tướng sĩ căm thù giặc, quyết chí đứng lên đánh giặc cứu nước
Câu 3 (trang 61 sgk Văn 8 Tập 2):
Trang 2Lòng yêu nước, căm thù giặc của Trần Quốc Tu n qua đoạn văn tác giả tự nói lên nỗi lòng mình:
- Đau đớn khi chứng kiến đ t nước ị kẻ thù giày xéo: “tới ữa quên ăn”, “nửa đêm vỗ gối”, “ruột đau như cắt”, “nước mắt đầm đìa”
- Căm thù giặc cao độ, quyết tâm đánh ại kẻ thù: xả thịt lột da, nuốt gan, uống máu quân thù
- Sẵn sàng hi sinh để giữ yên ờ cõi: Dẫu trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng
→ Lòng yêu nước và căm thù giặc của Trần Quốc Tu n được thể hiện một cách sâu sắc qua iện pháp nói quá, so sánh
Câu 4 (trang 61 sgk Văn 8 Tập 2):
– Trần Quốc Tu n phê phán hành động sai trái của tướng sĩ, đồng thời khẳng định những hành động đúng nên làm là có dụng ý:
+ Thức tỉnh quân sĩ trước tình hình a quân có thái độ thờ ơ, chìm đắm trong những thú vui tầm thường mà không lo nghĩ việc nước
+ Củng cố tinh thần cho tướng sĩ, ch n chỉnh tác phong, suy nghĩ để chuẩn ị tốt nh t cho cuộc chiến
+ Khẳng định những hành động đúng, vạch ra đường hướng để quân sĩ có động lực, mục đích ph n đ u
– Khi phê phán hay khẳng định, tác giả tập trung vào v n đề nêu cao tinh thần cảnh giác, chăm lo rèn luyện để chiến thắng kẻ thù xâm lược Vì: Tình hình đ t nước đang nguy nan, mục đích cao nh t ây giờ là đồng lòng giết giặc, cứu nước
Câu 5 (trang 61 sgk Văn 8 Tập 2):
Giọng văn trong đoạn này vừa là lời vị chủ soái nói với tướng sĩ dưới quyền, vừa là lời của người cùng cảnh ngộ:
+ Trần Quốc Tu n vừa chân tình chỉ ảo vừa phê phán nghiêm khắc hành - động hưởng lạc, thái độ àng quan trước vận mệnh của đ t nước
+ Chỉ rõ những việc làm sai tưởng như nhỏ nhặt : vui chọi gà, cờ ạc, ham săn
ắn, thích rượu ngon, mê tiếng hát, mà hậu quả thì tai hại khôn lường: thái p, ổng lộc không còn ; gia quyến, vợ con khốn cùng, tan nát ; xã tắc, tổ tông ị giày xéo ; thanh danh ị ở nhục; chủ và tướng, riêng và chung, t t cả đều "đau xót iết chừng nào"
+ Dùng cách nói thắng, gần như sỉ mắng : "không iết lo", ông iết thẹn",
"không iết tức", "không iết căm"
Trang 3+ Dùng cách nói mỉa mai, chế giễu: "cựa gà trống không thể đâm thủng áo giáp của giặc", "mẹo cờ ạc không thể dùng làm mưu lược nhà inh", "chén rượu ngon không thể làm cho giặc say chết", "tiếng hát hay không thể làm cho giặc điếc tai"
→ Cách nói có khi nghiêm khắc mang tính ch t sỉ mắng, răn đe, có khi lại chân thành, tình cảm mang tính ch t ày tỏ thiệt hơn Cách viết của tác giả không chỉ tác động đến nhận thức mà còn lay động cả đến tình cảm của các tướng sĩ
Câu 6 (trang 61 sgk Văn 8 Tập 2):
Một số đặc sắc nghệ thuật tạo nên sức thuyết phục:
- Biện pháp so sánh:
+ Đầu hàng, làm ngơ trước tình cảnh đ t nước lâm nguy → m t lợi riêng cá nhân, lợi chung dân tộc
+ Quyết tâm chiến đ u giành thắng lợi → được t t cả
- Sử dụng nhiều từ ngữ mang tính ch t phủ định khi nêu viễn cảnh th t ại:
không còn, cũng mất, li tan, cũng khốn
- Sử dụng nhiều từ ngữ có tính ch t khẳng định khi nêu viễn cảnh thắng lợi: mãi mãi vững bền, đời đời hưởng thụ, không bị mai một, sử sách lưu thơm
- Các điệp ngữ, điệp ý tăng tiến có tác dụng tô đậm, nh n mạnh, làm cho người đọc th y rõ được đúng sai, phải trải
- Giọng văn thống thiết, chân tình
Câu 7* (trang 61 sgk Văn 8 Tập 2):
Hịch tướng sĩ là một áng văn chính luận đặc sắc, với phong cách văn iền
ngẫu có sức lay động lòng người Với kết c u chặt chẽ, ài hịch cho th y sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ với tình cảm, giữa lập luận với hình ảnh, dẫn chứng giàu sức thuyết phục
Có thể th y được cách triển khai lập luận của ài hịch qua lược đồ kết c u sau:
Trang 4Phần Luyện tập
Câu 1 (trang 61 sgk Văn 8 Tập 2):
Lòng yêu nước của Trần Quốc Tu n được thể hiện qua ài hịch:
- Nỗi lo cho dân cho nước
- Tầm nhìn chiến lược để có một kế sách vẹn toàn cho cuộc khởi inh
- Tình cảm thiết tha với dân với nước
- Quyết tâm giết giặc dù phải hi sinh cả tính mạng
- Khích lệ, động viên tinh thần inh sĩ
- Kêu gọi đoàn kết trên dưới một lòng giết giặc
Câu 2 (trang 61 sgk Văn 8 Tập 2):
Hịch tướng sĩ vừa có lập luận chặt chẽ, sắc én vừa giàu hình tượng cảm xúc nên có sức thuyết phục cao:
- Lập luận chặt chẽ sắc én (kết c u gồm 3 phần, lý lẽ sắc với những dẫn chứng thuyết phục từ xưa - nay, gồm hơn - thiệt, trách nhiệm - quyền lợi…)
- Giàu hình tượng, cảm xúc khi thống thiết, khi sục sôi, khi nghiêm khắc, lúc lại
ân tình