Diện tích hình phẳng a Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số liên tục trên đoạn , trục hoành và hai đường thẳng , được xác định: b Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm
Trang 1CHỦ ĐỀ 3 ỨNG DỤNG TÍCH PHÂN
A KIẾN THỨC CƠ BẢN
1 Diện tích hình phẳng
a) Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số liên tục trên đoạn , trục hoành
và hai đường thẳng , được xác định:
b) Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , liên tục trên đoạn
và hai đường thẳng , được xác định:
Chú ý:
- Nếu trên đoạn , hàm số không đổi dấu thì:
- Nắm vững cách tính tích phân của hàm số có chứa giá trị tuyệt đối
- Diện tích của hình phẳng giới hạn bởi các đường , và hai đường thẳng
, được xác định:
2 Thể tích vật thể và thể tích khối tròn xoay
a) Thể tích vật thể:
Trang 2Gọi là phần vật thể giới hạn bởi hai mặt phẳng vuông góc với trục Ox tại các điểm a và b;
là diện tích thiết diện của vật thể bị cắt bởi mặt phẳng vuông góc với trục Ox tại điểm , Giả sử là hàm số liên tục trên đoạn
Khi đó, thể tích của vật thể B được xác định:
Trang 3- Thể tích khối tròn xoay được sinh ra khi quay hình phẳng giới hạn bởi các đường
, và hai đường thẳng , quanh trục Ox:
B CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
I- Câu hỏi tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi các đường:
+) Nếu (1) vô nghiệm thì
+) Nếu (1) có nghiệm thuộc giả sử thì
Chú ý: Có thể lập bảng xét dấu hàm số trên đoạn rồi dựa vào bảng xét dấu để tính tíchphân
Trường hợp 2 Cho hai hàm số f(x) và g(x) liên tục trên đoạn [a; b] Diện tích hình phẳng giới hạn bởi các
Phương pháp giải toán
Bước 1 Giải phương trình tìm các giá trị
Bước 2 Tính như trường hợp 1
Câu 1 Công thức tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi hai đồ thị hàm số , liên
tục trên và hai đường thẳng , là:
Trang 4A B
Câu 2 Diện tích S của hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , liên tục trên trục
hoành và hai đường thẳng cho bởi công thức:
Câu 5 Cho hàm số liên tục và nhận giá trị không âm trên đoạn Diện tích hình thang
cong giới hạn bởi đồ thị của , trục hoành và hai đường thẳng , được tínhtheo công thức
Câu 6 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị của hàm số liên tục trên đoạn ,
trục hoành và hai đường thẳng , được tính theo công thức
Câu 7 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị các hàm số , liên tục trên
đoạn , trục hoành và hai đường thẳng , được tính theo công thức
Trang 9Câu 35 Diện tích hình phẳng giới hạn bởi các đồ thị hàm số bằng
Trang 10Câu 40 Hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , tiệm cận xiêm của và hai
đường thẳng có diện tích bằng Khi đó bằng
NHẬN BIẾT – THÔNG HIỂU
Câu 41 Thể tích vật thể tròn xoay khi quay hình phẳng giới hạn bởi các
A B C D
Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Câu 43 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh
trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
Trang 11
Câu 44 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường ; trục Ox và đường thẳng quay xung
quanh trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Câu 48 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh trục Ox Thể tích
của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Câu 49 Thể tích khối tròn xoay trong không gian Oxyz giới hạn bởi hai mặt phẳng và có
thiết diện cắt bởi mặt phẳng vuông góc với Ox tại điểm bất kỳ là đường tròn bánkính là:
A B C D
Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
Trang 12A B C D
Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
VẬN DỤNG
Câu 52 Một vật có kích thước và hình dáng như hình vẽ dưới đây Đáy là hình tròn giới hạn bởi đường
tròn (nằm trong mặt phẳng Oxy), cắt vật bởi các mặt phẳng vuông góc với trục Ox
ta được thiết diện là hình vuông Thể tích của vật thể là:
A B C D
Câu 53 Cho hình phẳng D giới hạn bởi các đường và đường thẳng Thể tích của khối
tròn xoay sinh ra khi D xoay quanh trục Ox là:
A B C D
tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B
C D
Trang 13
Câu 55 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh trục Ox.
Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Câu 57 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh
trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
đường thẳng , , Giả sử rằng và không có điểm chungtrên và thể tích của khối tròn xoay sinh ra khi quay quanh Ox
Số nhận định đúng trong các nhận định trên là:
Trang 14A 0 B 1 C 2 D 3
Câu 59 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh
trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Câu 60 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh
trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Câu 61 Một vật có kích thước và hình dáng như hình vẽ dưới đây Đáy là hình tròn giới hạn bởi đường
tròn (nằm trong mặt phẳng Oxy), cắt vật bởi các mặt phẳng vuông góc với trục Ox
ta được thiết diện là tam giác đều Thể tích của vật thể là:
A B C D
Câu 62 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh trục Ox Thể tích
của khối tròn xoay tạo thành bằng:
Trang 16Câu 71 Cho D là miền kín giới hạn bởi các đường y = 1, y = 2 – x và x = 0 Tính diện tích của miền D
Trang 17tục trên và hai đường thẳng , là:
Câu 2 Diện tích S của hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , liên tục trên trục
hoành và hai đường thẳng cho bởi công thức:
Trang 18Câu 5 Cho hàm số liên tục và nhận giá trị không âm trên đoạn Diện tích hình thang
cong giới hạn bởi đồ thị của , trục hoành và hai đường thẳng , được tínhtheo công thức
Hướng dẫn giải
Theo công thức (SGK cơ bản) ta có
Câu 6 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị của hàm số liên tục trên đoạn ,
trục hoành và hai đường thẳng , được tính theo công thức
Trang 19A B C D
Hướng dẫn giải
Theo công thức (SGK cơ bản) ta có
Câu 7 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị các hàm số , liên tục trên
đoạn , trục hoành và hai đường thẳng , được tính theo công thức
A B
C D
Hướng dẫn giải
Theo công thức (SGK cơ bản) ta có
Câu 8 Cho đồ thị hàm số Diện tích hình phẳng (phần tô đậm trong hình) là
A B
C D
Hướng dẫn giải
Trang 20Ta có trên đoạn nên
Câu 10 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai đường
thẳng , là
A B C D
Hướng dẫn giải
Ta có trên đoạn nên
Câu 11 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai đường
thẳng , là
A B C D
Hướng dẫn giải
Ta có trên đoạn nên
Câu 12 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai đường
A B C D
Hướng dẫn giải
Trang 21Ta có trên đoạn nên
Câu 13 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai đường
A B C D
Hướng dẫn giải
Ta có trên đoạn nên
Câu 14 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai đường
Trang 22Câu 16 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai
Trang 23Câu 19 Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai đường
Trang 28A B C D
Hướng dẫn giải
Biến đổi về hàm số theo biến số y là
Trang 32Câu 40 Hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , tiệm cận xiêm của và hai
đường thẳng có diện tích bằng Khi đó bằng
NHẬN BIẾT – THÔNG HIỂU
Câu 41 Thể tích vật thể tròn xoay khi quay hình phẳng giới hạn bởi các
Trang 33Câu 42 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh trục
Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Hướng dẫn giải
Theo công thức ta có thể tích của khối tròn xoay cần tính là:
Câu 43 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh
trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
Hướng dẫn giải
Theo công thức ta có thể tích của khối tròn xoay cần tính là:
Câu 44 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường ; trục Ox và đường thẳng quay xung
quanh trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Giao điểm của hai đường và là Vậy thể tích của khối tròn xoay cần
Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Hướng dẫn giải
Trang 34Theo công thức ta có thể tích của khối tròn xoay cần tính là:
trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Hướng dẫn giải
Theo công thức ta có thể tích của khối tròn xoay cần tính là:
tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Hướng dẫn giải
Giao điểm của hai đường và là và Theo công thức ta
Câu 48 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh trục Ox Thể tích
của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Hướng dẫn giải
Giao điểm của hai đường và là và Theo công thức ta có
thể tích của khối tròn xoay cần tính là:
Câu 49 Thể tích khối tròn xoay trong không gian Oxyz giới hạn bởi hai mặt phẳng và có
thiết diện cắt bởi mặt phẳng vuông góc với Ox tại điểm bất kỳ là đường tròn bánkính là:
Trang 35A B C D
Hướng dẫn giải
Khối tròn xoay trong đề bài có được bằng cách quay hình phẳng tạo bởi các
Theo công thức ta có thể tích của khối tròn xoay cần tính là:
Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
Hướng dẫn giải
Theo công thức ta có thể tích của khối tròn xoay cần tính là:
Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Hướng dẫn giải
Theo công thức ta có thể tích của khối tròn xoay cần tính là:
VẬN DỤNG
Câu 52 Một vật có kích thước và hình dáng như hình vẽ dưới đây Đáy là hình tròn giới hạn bởi đường
tròn (nằm trong mặt phẳng Oxy), cắt vật bởi các mặt phẳng vuông góc với trục Ox
ta được thiết diện là hình vuông Thể tích của vật thể là:
Trang 36Câu 53 Cho hình phẳng D giới hạn bởi các đường và đường thẳng Thể tích của khối
tròn xoay sinh ra khi D xoay quanh trục Ox là:
A B C D
Hướng dẫn giải
Trang 37Giao điểm của hai đường và là và Phần phía trên Ox của đường có phương trình Từ hình vẽ suy ra thể tích của khối tròn xoay cần
tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Trang 38
Hướng dẫn giải
Tọa độ giao điểm của hai đường và là các điểm và Vậy
tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Hướng dẫn giải
Trang 39Tọa độ giao điểm của hai đường và là các điểm
và Vậy thể tích của khối tròn xoay cần tính
Câu 57 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh
trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
đường thẳng , , Giả sử rằng và không có điểm chungtrên và thể tích của khối tròn xoay sinh ra khi quay quanh Ox
Trang 40Câu 59 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh
trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
Trang 41Câu 60 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh
trục Ox Thể tích của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Hướng dẫn giải
Câu 61 Một vật có kích thước và hình dáng như hình vẽ dưới đây Đáy là hình tròn giới hạn bởi đường
tròn (nằm trong mặt phẳng Oxy), cắt vật bởi các mặt phẳng vuông góc với trục Ox
ta được thiết diện là tam giác đều Thể tích của vật thể là:
A B C D
Hướng dẫn giải
Giao điểm của thiết diện và Ox là H Đặt suy ra cạnh của thiết diện là
Trang 42Vậy thể tích của vật thể là
Câu 62 Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường quay xung quanh trục Ox Thể tích
của khối tròn xoay tạo thành bằng:
A B C D
Hướng dẫn giải
Tọa độ giao điểm của đường với là các điểm và Vậy thể
Trang 43Câu 65 Diện tích hình phẳng giới hạn bởi Parabol và đường thẳng y = -x - 2
Trang 44Câu 74 Thể tích vật thể tròn xoay sinh ra khi quay hình phẳng giới hạn bởi đường quay