Bai_13_Diep_ngu

Em hãy chỉ ra từ ngữ được lặp lại trong ví dụ sau và cho biết tác dụng của nó.. GHI NHỚ: Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ hoặc cả một câu để làm nổi bật

Đố em đây là con gì?

Con tằm Con kiến Con cuốc Con hạc

KHỞI ĐỘNG

tằm

cuốc

kiến

Thương thay

Hạc

Thương thay thân phận con tằm,

Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ.

Thương thay lũ kiến li ti, Kiếm ăn được mấy phải đi tìm mồi Thương thay hạc lánh đường mây, Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi.

Thương thay con quốc giữa trời,

Dầu kêu ra máu có người nào nghe.

Trên đưường hành

quân xa Dừng chân

bên xóm nhỏ Tiếng

gà ai nhảy ổ:

“Cục… cục tác cục

ta”

Nghe xao động

nắng trưưa Nghe bàn

chân đỡ mỏi Nghe

gọi về tuổi thơ…

…Cháu chiến đấu hôm nay Vì lòng yêu

Tổ quốc Vì

xóm làng thân thuộc

Bà ơi, cũng vì bà Vì tiếng gà cục tác

Ổ trứng hồng tuổi thơ.

(Tiếng gà trưưa - Xuân Quỳnh)

Vớưdụ:

Em hãy chỉ ra từ ngữ được lặp lại trong ví dụ sau và cho biết tác dụng của nó.

Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo vệ con người Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!

- “Tre”: lặp lại 5 lần

- “giữ”: lặp lại 4 lần

- “anh hùng: lặp lại 2 lần

 Nhấn mạnh vai trò của cây tre đối với đời sống con người Hay nói cách khác, cây tre như người bạn của nhân dân Việt Nam, không chỉ gắn bó với con người trong quá trình lao động sản xuất mà còn gắn bó với con người trong quá trình chiến đấu.

GHI NHỚ:

 Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.

- Nghe: Nhấn mạnh cảm giác khi

nghe tiếng gà trưa

- Vì: Nhấn mạnh nguyên nhân chiến

đấu của người chiến sĩ

=> Điệp­ngữ

TIẾT­34:­ĐIỆP­NGỮ

Giống­nhau:

Khác­nhau:

*PHÂN­BIỆT­LẶP­TỪ­VÀ­PHÉP­TU­TỪ­ĐIỆP­NGỮ:

­*Chú­ý:

­­­­­­­Cần­phân­biệt­phép­điệp­ngữ­với­ hiện­tượng­lặp­từ­ –­một­loại­lỗi­mà­các­em­ thường­mắc­phải­do­vốn­từ­nghèo­nàn.­

=>­Lỗi­lặp

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em…

Cùng­lặp­lại­một­từ­

Làm­cho­câu­văn­rối,­

rườm­rà­ Làm­nổi­bật­ý,­gây­cảm­xúc­ mạnh.

*Khổ đầu bài thơ:

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ…

a/ Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều

[…]

Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Thương em, thương em, thương em, biết mấy ( Phạm Tiến Duật)

b/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

(Đoàn Thị Điểm)

TIẾT­34:­ĐIỆP­NGỮ

II.­CÁC­DẠNG­ĐIỆP­NGỮ:

PHIẾU­HỌC­TẬP

Hãy­xác­định­vị­trí­của­các­điệp­ngữ­trong­các­ví­dụ­SGK/tr152.

-Nhóm­1:­Thực­hiện­khổ­đầu­bài­thơ­“Tiếng­gà­trưa”

-Nhóm­2:­Thực­hiện­đoạn­thơ­ví­dụ­a.

-Nhóm­3,4:­Thực­hiện­đoạn­thơ­ví­dụ­b.

“Tiếng­gà­trưa”

Điệp­ngữ­đứng­cách­

xa­nhau Điệp­ngữ­đứng­cạnh,­nối­ tiếp­nhau Điệp­ ngữ­ đứng­ ở­ cuối­ câu­ trước­ được­ lặp­ lại­ ở­ đầu­ câu­

kế­tiếp

=>­Điệp­ngữ­cách­

quãng =>­Điệp­ngữ­nối­tiếp =>­Điệp­ngữ­chuyển­tiếp (Điệp­ngữ­vòng)

PHIẾU­HỌC­TẬP

TIẾT­34:­ĐIỆP­NGỮ

Hãy­xác­định­vị­trí­của­các­điệp­ngữ­trong­các­ví­dụ­SGK/tr152.

c/ Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ…

a/ Anh đã tìm em rất­lâu,­rất­lâu

Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn­xanh,­khăn­xanh ­phơi đầy lán sớm

Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều.

[…]

Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Thương­em,­thương­em,­thương­em, ­biết mấy

( Phạm Tiến Duật)

b/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn­dâu

Ngàn­dâu ­xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

(Đoàn Thị Điểm)

=>­Điệp­ngữ­cách­quãng:­Là­phép­điệp­ ngữ­người­ta­sắp­xếp­các­từ­ngữ­được­

điệp­giãn­cách­nhau,­tạo­ấn­tượng­nổi­bật­ và­tạo­tính­nhạc.

=>­Điệp­ngữ­nối­tiếp­ vị­trí­gần­kề­ nhau:­Là­phép­điệp­ngữ­mà­người­ ta­sắp­xếp­­các­từ­ngữ­được­điệp­liên­ tiếp­nhau,­tạo­ấn­tượng­cho­người­ đọc,­người­nghe,­có­tính­chất­tăng­ tiến.

=>­Điệp­ngữ­chuyển­tiếp­(ĐN­vòng):­ là­ phép­điệp­ngữ­mà­ở­đó­từ­ngữ­được­điệp­ nằm­cuối­câu­trên­và­ở­đầu­câu­dưới­tiếp­ với­nó,­làm­câu­văn,­thơ­liền­nhau­như­ một­đợt­sóng,­khắc­sâu­ấn­tượng.­

TIẾT­34:­ĐIỆP­NGỮ

­ Đoạn 1: Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi

năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập.

(Hồ Chí Minh)

-­dân­tộc­đã­gan­góc­(2 lần): nhấn mạnh ý chí kiên cường, gan dạ, dũng cảm của dân tộc Việt nam trong công cuộc chống đế quốc, phát xít, quyết tâm

giành độc lập, tự do của dân tộc.

-­Dân­tộc­đó­phải­được­(2 lần): khẳng định sự tất yếu về quyền được hưởng

tự do, độc lập của dân tộc ta.

TIẾT­34:­ĐIỆP­NGỮ

III.­LUYỆN­TẬP

=>­Biện­pháp­điệp­ngữ­đã­làm­cho­văn­bản­trở­nên­cân­đối,­nhịp­nhàng.­Do­ đó­nội­dung­diễn­đạt­của­văn­bản­trở­nên­ấn­tượng,­hùng­hồn,­giàu­sắc­thái­ ý­nghĩa,­có­sức­thuyết­phục­cao.­Hiệu­quả,­mục­đích­giao­tiếp­đã­đạt­được.

Bài­tập­2:

Tìm điệp ngữ trong đoạn văn sau và nói rõ đấy là những dạng điệp ngữ gì?

Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ Một giấc mơ thôi.

(Khánh Hoài)

TIẾT­34:­ĐIỆP­NGỮ

- Xa nhau: điệp ngữ cách quãng.

- Một giấc mơ: điệp ngữ chuyển tiếp.

B A D Ạ N G

B I Ể U C Ả M

1

2

3

4

5

6

7

Gồm 6 chữ cái

Điệp ngữ có mấy dạng?

Gồm 7 chữ cái

Dạng điệp ngữ nào được sử dụng trong câu sau:

Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.

Gồm 10 chữ cái

Phép điệp ngữ trong hai câu thơ sau của Hồ Chí Minh:

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

thuộc dạng điệp ngữ nào?

Gồm 4 chữ cái

Từ nào trong câu thơ sau được lặp lại nhiều nhất?

Rằm xuân lồng lộng trăng soi Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân

Gồm 9 chữ cái

Câu thơ sau đây sử dụng dạng điệp ngữ nào?

Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Gồm 7 chữ cái Điệp ngữ trong câu sau có tác dụng gì?

Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Phút giây thiêng Anh gọi Bác ba lần (Tố Hữu)

Gồm 3 chữ cái

Từ nào trong câu thơ sau được lặp lại nhiều nhất?

Mưa rả rích đêm ngày, Mưa tối tăm mặt mũi Mưa thối đất thối cát

( Trích “ Mưa mùa hạ”, Ma Văn Kháng)

- Vẽ sơ đồ tư duy bài học.

- Học bài, làm bài tập

2.­Bài­mới

- Chuẩn bị bài “Chơi chữ”: Đọc trước các ví dụ của bài.

- Tìm hiểu trước khái niệm chơi chữ? Các lối chơi chữ?

- Sưu tầm thêm một số bài thơ, ca dao có lối chơi chữ.