Bai_13_Diep_ngu__1__7e848b095b

Slide 1 NGỮ VĂN 7 TIẾNG VIỆT KIỂM TRA BÀI CŨ 1 Thế nào là thành ngữ ? Nêu đặc điểm và tác dụng của thành ngữ ? ĐÁP ÁN 1 Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh Đặc[.]

NGỮ VĂN 7- TIẾNG VIỆT

KIỂM TRA BÀI CŨ

1.Thế nào là thành ngữ ? Nêu đặc điểm và

tác dụng của thành ngữ ?

ĐÁP ÁN

1 Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố

định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh.

- Đặc điểm và tác dụng của thành ngữ :

ngắn gọn, hàm súc, có tính hình tượng, tính biểu cảm cao.

2 Quan sát tranh để tìm thành ngữ, cho

biết ý nghĩa của thành ngữ đó

Cưỡi ngựa xem hoa

 Chê bai người nào đó khi xem xét sự việc chỉ xem qua loa ,

đại khái

Đem con bỏ chợ

 Chê bai con người làm việc thiếu trách nhiệm…

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Tìm những từ ngữ được lặp lại trong 2 đoạn văn và cho

biết đoạn văn nào là lỗi lặp từ?

: … “ Tre xung phong vào xe tăng,đại bác.Tre giữ làng, giữ

nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo vệ con người Tre, anh hùng lao động!Tre,anh hùng

Truyện dân gian thườngcó nhiều chi tiết tưởng tượng kỳ

ảo nên em rất thích đọc truyện dân gian.

a)

b)

Tìm những từ ngữ được lặp lại trong 2 đoạn văn và cho

biết đoạn văn nào là lỗi lặp từ?

… “ Tre xung phong vào xe tăng,đại bác.Tre giữ làng, giữ

nước, giữ mái nhà tranh,giữ đồng,lúa chín Tre hi sinh để bảo

vệ con người Tre, anh hùng lao động!Tre,anh hùng chiến

Truyện dân gian thườngcó nhiều chi tiết tưởng tương kỳ

ảo nên em rất thích đoc truyện dân gian.

a)

b)

Lỗi lặp từ, gây cảm giác nặng nề, nhàm chán, không cung cấp thêm

nội dung mà chỉ nhắc lại từ ngữ cũ một cách nhàm chán

Nhấn mạnh ý, tạo nhịp điệu hài hòa cho đoạn văn.

HOẠT ĐỘNG

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ (…)

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ (…)

Từ “ nghe ” lặp lại nhấn mạnh

tác động sâu sắc của tiếng gà

với người chiến sĩ, gợi cảm xúc

nhớ về tuổi thơ

Từ " vì ” lặp lại thể hiện ý chí chiến đấu của người cháu bắt nguồn từ tiếng gà thân thuộc

Em chọn cách diễn đạt nào trong các cách dưới đây?

a Là người Việt Nam, khi xa quê hương, ai cũng

nhớ quê qua những món ăn dân giã như cà dầm

tương, canh rau muống……

b Anh đi anh nhớ quê nhà

Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương

-Tình cảm nhớ quê hương sâu

sắc, nhớ cả con người quê hương , nhớ những hình ảnh thân thương mà vô cùng gần gũi

Lặp lại các từ ngữ một cách

có chủ ý, là biện pháp tu từ

Điệp ngữ

Dưới bóng tre xanh, ta giữ gìn một nền văn hóa

lâu đời Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời,

người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa,

vỡ ruộng, khai hoang (Thép Mới )

-Lặp lại cụm từ, từ

- Trong văn chính luận

Hồ Chí Minh muôn năm !

Hồ Chí Minh muôn năm !

Hồ Chí Minh muôn năm !

Phút giây thiêng Anh gọi Bác ba lần

(Tố Hữu)

Buồn trông cửa bể chiều hôm

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa

Buồn trông ngọn nước mới sa

Hoa trôi man mác biết là về đâu? (Nguyễn Du)

Nhấn mạnh : Nỗi xúc động của anh Trỗi trước lúc hi sinh

-Lặp lại cả câu Trong thơ văn…

Nhấn mạnh : Hợp sức lại sẽ thành công lớn, mức độ tăng tiến

- Trong lời ăn tiếng nói, trong đời sống

Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết

Thành công, thành công, đại thành công

(Hồ Chí Minh)

GHI NHỚ

• Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.

Những từ ngữ được lặp lại trong đoạn văn nào là điệp ngữ, từ ngữ lặp lại ở đoạn văn nào là lỗi lặp từ?

… “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua.Và những

người thi đua là những người yêu nước”

(Hồ Chí Minh)

Trường em có rất nhiều cây xanh mà cây xanh cho ta

bóng mát nên em rất yêu quý cây xanh trường em.

Ví dụ :

T«i khãc nÊc lªn MÑ t«i tõ ngoµi ®i vµo

MÑ vuèt tãc t«i vµ nhÑ nhµng d¾t tay em Thuû:

- §i th«i con.

( Cuộc chia tay của những con búp bê )

Điệp ngữ tạo ra sự liên kết câu

LƯU Ý:

Bài tập nhanh:

Xác định và nêu tác

dụng của điệp ngữ trong đoạn văn sau.

Mựa đụng, giữa ngày mựa làng quờ toàn màu vàng – những màu vàng rất khỏc nhau…trụng thấy màu trời cú vàng hơn mọi khi Lỳa chớn dưới đồng vàng Nắng như ngả màu vàng hoe Trong vườn, lắc lư những chựm quả vàng lịm,từng chiếc lỏ mớt vàng sẫm Tàu đu đủ, chiếc lỏ sắn hộo lại mở năm cỏnh vàng tươi Buồng chuối quả chớn vàng đốm Vườn chuối đương cú giú lẫn với lỏ vàng…

(Tụ Hoài) a)

Điệp ngữ “vàng” nhấn mạnh vẻ đẹp, sự phong phỳ của màu vàng- sắc màu quen thuộc khiến người đọc liờn tưởng sự ấm no, trự phỳ,của làng quờ trong ngày mựa

Bài tập nhanh: Xác định và nêu tác dụng của điệp ngữ trong đoạn văn sau.

Buổi sáng mùa hè, sân tr ường ngập tràn sắc nắng Nắng nhảy nhót trên những tán lá, nắng nhuộm vàng những sắc hoa, nắng đậu trên vai

áo của cô, của bạn Nắng làm bừng sáng lớp học, bừng sáng những g ơng mặt học trò.

Nhóm

1

a.Thương thay thân phận con tằm

Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ Thương thay lũ kiến li ti,

Kiếm ăn được mấy phải đi tìm mồi ( Ca dao)

Nhóm

2.3

Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim , Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều

………

Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Thương em, thương em, thương em biết mấy

Tìm đặc điểm mỗi dạng điệp

ngữ

1.Thương thay thân phận con tằm

Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ

Thương thay lũ kiến li ti,

Kiếm ăn được mấy phải đi tìm mồi

2.Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim , Thạch Nhọn Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Thương em, thương em, thương em biết mấy

3.Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ (…)

Tìm đặc điểm mỗi dạng điệp

ngữ

Nhóm

1

1.Thương thay thân phận con tằm

Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ Thương thay lũ kiến li ti,

Kiếm ăn được mấy phải đi tìm mồi ( Ca dao )

4.Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ (…)

Nhóm

2-3

2.Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim , Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Thương em, thương em, thương em biết mấy

Các từ ngữ trong câu văn, câu thơ được lặp lại liên tiếp nhau

Từ ngữ ở cuối câu 1, lặp lại với từ ngữ ở đầu câu 2 (và

cứ thế tiếp

theo)

Nhóm

1

1.Thương thay thân phận con tằm

Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ Thương thay lũ kiến li ti,

Kiếm ăn được mấy phải đi tìm mồi ( Ca dao )

4.Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ (…)

Nhóm

2-3

2.Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim , Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Thương em, thương em, thương em biết mấy

Các từ ngữ trong câu văn, câu thơ được lặp lại liên tiếp nhau (ĐN nối tiếp)

Từ ngữ ở cuối câu 1, lặp lại với

từ ngữ ở đầu câu

2 (và cứ thế tiếp theo)(ĐN chuyển

tiếp)

Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Thương em, thương em, thương em biết mấy

 Điệp ngữ nối tiếp

 Điệp ngữ chuyển tiếp (Điệp ngữ vòng)

Quê hương là chùm khế ngọt

Cho con trèo hái mỗi ngày

Quê hương là đường đi học

Con về rợp bướm vàng bay

Quê hương là con diều biếc

Tuổi thơ con thả trên đồng

Quê hương là con đò nhỏ

Êm đềm khua nước ven sông

Quê hương là cầu tre nhỏ

Mẹ về nón lá nghiêng che

Quê hương là đêm trăng tỏ

Hoa cau rụng trắng ngoài thềm.

Ai nhanh hơn ???

Em hãy cho biết các kiểu điệp ngữ trong ba ví dụ sau :

a Một bếp lửa chờn vờn sương sớm,

Một bếp lửa ấp iu, nồng đượm

Cháu thương bà biết mấy nắng mưa…

(Bằng Việt)

b.Bây giờ toàn dân ta ai cũng muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội.Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải làm gì? Nhất định phải tăng gia sản xuất cho thật nhiều (Hồ Chí Minh)

Em hãy cho biết các kiểu điệp ngữ trong ba ví dụ sau :

a Một bếp lửa chờn vờn sương sớm,

Một bếp lửa ấp iu, nồng đượm

Cháu thương bà biết mấy nắng mưa…

(Bằng Việt)

b.Bây giờ toàn dân ta ai cũng muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội.Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải làm gì? Nhất định phải tăng gia sản xuất cho thật nhiều (Hồ Chí Minh)

Điệp chuyển tiếp

Điệp nối tiếp

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

III Luyện tập

Bài tập 1 : Tìm điệp ngữ trong những

đoạn trích sau đây và cho biết tác

giả muốn nhấn mạnh điều gì ?

a Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do!

Dân tộc đó phải được độc lập!

(Hồ Chí Minh)

 Bác muốn nhấn mạnh dân tộc Việt Nam đã anh dũng đấu

tranh chống kẻ thù, nay phải được độc lập, tự do.

III Luyện tập

Bài tập 1 Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích sau

đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì ?

Người ta đi cấy lấy công, Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.

Trông trời, trông đất, trông mây, Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm Trông cho chân cứng đá mềm,

Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng

(Ca dao)

 Thể hiện nỗi lo lắng nhiều bề và sự cầu mong

mưa thuận gió hòa cho công việc của người nông

dân, điệp ngữ tạo nên âm điệu đằm thắm, tính nhạc

cho bài ca dao

III Luyện tập

Bài tập 2 : Tìm điệp ngữ trong đoạn văn sau và nói rõ đấy là những loại điệp ngữ gì ?

Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau

Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ Một giấc mơ thôi.

( Khánh Hoài )

a.Theo em trong đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp lại một

số từ ngữ có tác dụng biểu cảm không ?

Bài tập 3 (SGK T 153)

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn

ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa

Em trồng hoa cúc Em trồng hoa thược dược

Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng

Em trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày phụ nữ quốc

tế, em hái hoa sau vườn tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em….

Bài tập 3

Phía sau nhà em có một

mảnh vườn Em trồng rất

nhiều loài hoa Nào là hoa

cúc, hoa thược dược, hoa

từ , không có tính biểu cảm  từ Lỗi lặp

* Sửa lại đoạn văn

Bài tập 4: SGK/153.

VD : Quê hương ! Hai tiếng thân thương ấy luôn vang lên trong trái tim những con người xa quê Ta

yêu quê hương vì nơi đó có tổ tiên, ông bà cha mẹ

Ta yêu quê hương vì ở nơi đó ta cất tiếng khóc chào

đời Ta yêu quê còn vì cả một thời ấu thơ ta đã gửi trọn nơi đây Quê hương đã nâng đỡ, vun đắp, nuôi

dưỡng tâm hồn ta

HỌAT ĐỘNG

VẬN DỤNG

III Luyện tập:

Buổi sáng mùa hè, sân trường tràn ngập

sắc nắng Nắng nhảy nhót trên những tàu lá xanh, nắng nhuộm vàng những sắc hoa, nắng

đậu trên vai áo của thÇy cô, của bạn Nắng

học trò.

* Đoạn văn tham khảo :

Bài tập 4 : Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ Gạch chân dưới các điệp ngữ.

HỌAT ĐỘNG TÌM TÒI

MỞ RỘNG

Câu 1 : ( 5 chữ cái )

Ai đã nói câu “Đoàn kết, đoàn kết đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công?

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

Nắm lại khái niệm, tác dụng, các loại điệp ngữ

- Hoàn thành các bài tập vào vở bài tập.

- Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ

- Nhận xét về cách sử dụng điệp ngữ trong một đoạn văn đã học + Đối với bài học ở tiết này :

+ Đối với bài học ở tiết tiếp theo :

Đọc kỹ bài : Chơi chữ, xem trước :

+ Khái niệm, tác dụng của chơi chữ + Các lối chơi chữ.