Slide 1 KIỂM TRA BÀI CŨ Thế nào là thành ngữ? Tác dụng của thành ngữ trong nói (viết) ? Tìm thành ngữ trong đoạn thơ sau Năm qua đi, tháng qua đi Tre già măng mọc có gì lạ đâu Mai sau, Mai sau, Mai sa[.]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Thế nào là thành ngữ? Tác dụng của thành ngữ trong nói (viết) ? Tìm thành ngữ trong đoạn thơ sau:
Năm qua đi, tháng qua đi
Tre già măng mọc có gì lạ đâu
Trang 3Tiết 55 : ĐIỆP NGỮ
Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục…cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ (…) Cháu chiến đấu hôm nay
Nghe Nghe Nghe
nguyên nhân, mục đích và lý tưởng
chiến đấu của người chiến sĩ.
Ở hai khổ thơ trên,
=> Phép điệp ngữ
Trang 4Tiết 55 : ĐIỆP NGỮ
Phép điệp ngữõ là biện pháp lặp lại có ý thức những
nổi bật ý, gây cảm xúc
ngữ
Trang 6- Điệp ngữ: Sáo kêu ( Sáo kêu là một cụm từ.)
BT1 : Sáo kêu vi vút trên không
Sáo kêu dìu dặt bên lòng Hồng quân.
(Tố Hữu)
? Em hãy xác định điệp ngữ và chỉ ra tác dụng của điệp ngữ trong các VD sau ?
Trang 7BT 2: Hồ Chí Minh muôn năm !
Hồ Chí Minh muôn năm !
Hồ Chí Minh muôn năm !
Phút giây thiêng Anh gọi Bác ba lần
( Tố Hữu )
BT 2: Hồ Chí Minh muôn năm !
Hồ Chí Minh muôn năm !
Hồ Chí Minh muôn năm !
Phút giây thiêng Anh gọi Bác ba lần
( Tố Hữu )
Trỗi trước lúc hy sinh.
Trang 8
=> Gây cảm giác nặng nề, trùng lặp, rườm rà.
BT3. Con bò đang gặm cỏ Con bò chợt ngẩng
đầu lên Con bò rống ò… ò.
Trang 9* Lưu ý: ý
Tiết 55 : ĐIỆP NGỮ
* Những căn cứ phát hiện nội dung điệp ngữ:
- Điệp ngữ phải có tính biểu cảm
- Điệp ngữ phải nằm trong một văn cảnh, ngữ cảnh cụ thể mới có giá trị biểu cảm.
- Dựa vào bối cảnh xã hội, tâm lý của
nhân vật để phân tích các điệp ngữ.
* Sự lặp lại từ ngữ một cách r ờm rà, không
mang giá trị nào => lỗi lặp từ.
Trang 10BT3 (t /153): a Theo em trong đoạn văn sau đây, việc lặp
đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm không ?
b Em hãy chữa lại đoạn văn trên cho tốt hơn.
Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh
vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài
hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa thược
dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa
hồng Em trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày phụ nữ
quốc tế, em hái hoa sau vườn tặng mẹ em Em hái
hoa tặng chị em….
Trang 11Nhận xét:
Phía sau nhà em có một mảnh vườn Ở đó, em
trồng rất nhiều loài hoa Nào là hoa cúc, hoa
thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồng và cả hoa lay
ơn nữa Ngày quốc tế Phụ nữ, em hái hoa tặng mẹ
và chị
a * K hông có tính biểu cảm
*Làm cho đoạn văn rườm rà, dài
dòng, tạo cảm giác đơn điệu từ Lỗi lặp
b.* Sửa lại đoạn văn
Trang 12a Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm.
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều […]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa Thương em, thương em, thương em biết mấy
(Phạm Tiến Duật)
b Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
( Xuân Quỳnh )
THẢO LUẬN NHÓM ( 3 PHÚT )
Trang 13k1 Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục… cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
( Xuân Quỳnh )
=> Điệp ngữ cách quãng
Từ “ nghe ” được lặp lại ở vị trí cách xa nhau
Trang 14a Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách trắng mở tung trắng cả rừng chiều
[ ]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu sa
Thương em, thương em, thương em biết mấy
(Phạm Tiến Duật)
- Từ ngữ lặp sắp xếp liên tiếp
với nhau Điệp ngữ
nối tiếp
Trang 15b Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
Trang 16Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ…”
a Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách trắng mở tung trắng cả rừng chiều [ ]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu sa
Thương em, thương em, thương em biết mấy
- Từ ngữ lặp lại đứng cạnh nhau.
Điệp ngữ nối tiếp
b Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn
ai ?
Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)
- Từ ngữ lặp lại đứng cuối câu trên chuyển xuống đầu câu dưới
Trang 17Các dạng điệp ngữ
Qua phân tích các ví
dụ trên, em hãy cho biết có những dạng điệp ngữ nào ?
Qua phân tích các ví
dụ trên, em hãy cho biết có những dạng điệp ngữ nào ?
- Điệp ngữ cách quãng
- Điệp ngữ nối tiếp
- Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)
Trang 18* Gọi tên các dạng điệp ngữ sau:
Tên gọi Đặc điểm nhận biết của từng
dạng điệp ngữ.
- Các từ ngữ, câu văn được lặp lại
liên tiếp nhau.
- Các từ ngữ, câu văn được lặp lại cách xa nhau
- Từ ngữ ở cuối câu 1, lặp lại với
từ ngữ ở đầu câu 2 (và cứ thế tiếp theo)
Trang 19Ghi nhớ 2:
Điệp ngữ có nhiều dạng: điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)
Trang 20(Hồ Chí Minh)
b) Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm.
Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.
(Ca
dao)
Trang 21Bài tập1
a Một dân tộc đã gan
góc chống ách nô lệ
của Pháp hơn tám mươi
năm nay,
một dân tộc đã gan
góc đứng về phe
Đồng minh chống phát
xít mấy năm nay, dân
tộc đó phải được tự do!
Dân tộc đó phải được
lần), dân tộc đĩ phải được (2 lần)
- Tác dụng: - Tác dụng: Nhằm khẳng định ý chí quyết tâm chống thực dân Pháp và giành độc lập của dân tộc ta.
Trang 22(Ca dao)
- Điệp ngữ: Trông (9 lần); đi cấy (2 lần)
- Tác dụng: Nhấn mạnh nỗi lòng mong mỏi của người
nông dân về thời tiết thuận hòa, làm ăn thuận lợi.
Trang 23Luyện tập
Bài tập 2 : Tìm điệp ngữ trong đoạn văn sau và nói rõ đấy là những loại điệp ngữ gì ?
Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau
Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ Một giấc mơ thôi.
( Khánh Hoài )
Trang 24Luyện tập:
Buổi sáng mùa hè, sân trường tràn ngập
xanh, nắng nhuộm vàng những sắc hoa, nắng
đậu trên vai áo của thÇy cô, bạn bè Nắng
học trò.
* Đoạn văn tham khảo :
Bài tập 4 : Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ Gạch chân dưới các điệp ngữ.
Trang 26KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC
"
"Một đèo Một đèo Một đèo Một đèo lại
một đèo
Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo"
A.Nhấn mạnh sự trơ trọi của ngọn đèo.
B Nhấn mạnh sự trùng điệp của những con đèo nối tiếp nhau.
Hãy hát một đoạn của bài hát có sử dụng điệp ngữ.
Em hãy viết một đoạn văn ngắn có
sử dụng phép điệp ngữ
- Vận dụng
ý nghĩa của điệp ngữ vào đời sống
Trang 27Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay
Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven sông
Quê hương là cầu tre nhỏ
Mẹ về nón lá nghiêng che
Quê hương là đêm trăng tỏ
Hoa cau rụng trắng ngoài thềm.
Bài Thơ (bài hát)
Trang 28+ Học bài cũ: - Học thuộc khái niệm,
tác dụng của điệp ngữ và các dạng điệp
ngữ, hoàn chỉnh phần bài tập
vào vở
+ Chuẩn bị bài mới: - Luyện nói
phát biểu cảm nghĩ về tác
phẩm văn học Lập dàn ý và
viết thành văn để trình bày trên lớp.
HƯỚNG DẪN VỀ
NHÀ