QUẦN THỂ SINH VẬT

Những đặc trưng cơ bản của quần thể 1?. Những đặc trưng cơ bản của quần thể 1?. + Sự tử vong không đồng đều giữa cá thể đực và cái: VD: Ở rắn, thằn lằn vào mùa sinh sản cá thể cái nhiều

Trang 3

Các cây lúa trong ruộng lúa Các cây thông trong rừng thông

Đọc thông tin trong SGK và quan sát các hình ảnh sau:

Tập hợp những con

cá chép trong suối

Trang 4

CHƯƠNG II: HỆ SINH THÁI

Tiết 45: QUẦN THỂ SINH VẬT

I Thế nào là một quần thể sinh vật?

Trang 5

Trong các ví dụ sau, đâu là quần thể sinh vật,

đâu không phải là quần thể sinh vật?

1 Tập hợp các cá thể rắn hổ mang, cú mèo và

lợn rừng sống trong một rừng mưa nhiệt đới

2 Rừng cây thông nhựa phân bố ở vùng núi

Đông Bắc Việt Nam

3 Tập hợp các cá thể cá chép, cá mè, cá rô phi

sống chung trong một ao

4 Các cá thể rắn hổ mang sống ở 3 hòn đảo

cách xa nhau

5 Các cá thể chuột đồng sống trên một đồng lúa

Các cá thể chuột đực và cái có khả năng giao phối

với nhau sinh ra chuột con Số lượng chuột phụ

thuộc nhiều vào lượng thức ăn có trên cánh đồng

X

X X

(Hãy đánh dấu “X” vào ô trống mà em cho là đúng)

VÍ DỤ Là quần thể sinh vật Không phải là quần thể sv

Trang 6

Đàn bò ở nông trường Ba Vì Ruộng lúa

Trang 7

B ể cá cảnh Đàn chim Hồng Hạc ở

ngoài đồng

Trang 8

Mét lång gµ, mét chËu c¸ chÐp cã ph¶i

lµ quÇn thÓ hay kh«ng ? T¹i sao?

Trang 9

II Những đặc trưng cơ bản của quần thể

1 Tỉ lệ giới tính: Quần thể mang những đặc trưng

không thể có ở mỗi cá thể Đó là những đặc trưng về cấu trúc quần thể:

+ Đặc trưng về tỉ lệ giới tính, + Thành phần nhóm tuổi,

+ Mật độ cá thể của quần thể, + Kiểu phân bố cá thể,

+ Tỉ lệ cá thể sinh ra và chết đi

+ Đặc trưng về tỉ lệ giới tính, + Thành phần nhóm tuổi,

+ Mật độ cá thể của quần thể,

Trang 10

1 Tỉ lệ giới tính:

?- Tỉ lệ giới tính là gì?

- Là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực/số cá thể cái.

?- Tỉ lệ giới tính thường là 50/50 nhưng lại thay đổi phụ thuộc vào những yếu tố nào?

- Tỉ lệ giới tính thay đổi phụ thuộc vào:

+ Lứa tuổi: VD: Giống đực ĐVCXS ở tuổi sơ sinh thường cao hơn giống cái + Sự tử vong không đồng đều giữa cá thể đực và cái: VD: Ở rắn, thằn lằn vào mùa sinh sản cá thể cái nhiều hơn cá thể đực

Trang 11

- Là tỉ lệ giữa số lượng cá thể

đực/số cá thể cái.

?- Tỉ lệ đực/cái cho ta biết điều gì?

 Tỉ lệ đực/cái cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể

?- Trong chăn nuôi người ta ứng dụng hiểu biết về tỉ lệ giới tính như thế nào?

 Ứng dụng sự hiểu biết về tỉ lệ giới tính có ý nghĩa quan trọng trong chăn nuôi gia súc và khai thác bền vững tài nguyên

Ví dụ: Có thể bỏ bớt cá thể đực trong đàn linh dương mà vẫn không ảnh hưởng đến

sự phát triển của đàn

Trang 12

2 Thành phần nhóm tuổi:

? Trong quần thể có những nhóm tuổi chính nào ?

+ Trước sinh sản (TSS) + Sinh sản (SS)

+ Sau sinh sản (SSS)

Trang 13

Trang 14

Nhóm tuổi trước sinh sản

Nhãm tuæi sinh s¶n

Nhãm tuæi sau sinh s¶n

Trang 15

Nhãm tuæi Trước sinh s¶n

Nhãm tuæi sinh s¶n

Nhãm tuæi sau sinh s¶n

Hãy dự đoán dạng tháp tuổi của từng loài?

5 con/ha

50 con/ha

15 con/ha Nai

5 con/ha

25 con/ha

75 con/ha Chim trĩ

10 con/ha

48 con/ha

50 con/ha Chuột đồng

Nhóm tuổi sau sinh sản

Nhóm tuổi sinh sản

Nhóm tuổi trước sinh sản

Trang 16

3 Mật độ quần thể: Ví dụ:

Trang 17

625 cây/ ha đồi

Quan sát các hình sau:

Mật độ quần thể là gì?

Trang 18

3 Mật độ quần thể: Ví dụ: 2 con sâu/m2

3g tảo xoắn/m3 nước ao

75 con nai/ha

?- Mật độ quần thể là gì?

- Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có trong một đơn vị diện tích hay thể

tích.

Trang 19

625 cây/ ha đồi

Quan sát các hình sau:

Mật độ quần thể phụ thuộc vào những yếu

tố nào?

Trang 20

- Mật độ quần thể là số lượng

hay khối lượng sinh vật có trong

một đơn vị diện tích hay thể

tích.

Trang 21

3 Mật độ quần thể:

- Mật độ quần thể là số lượng

hay khối lượng sinh vật có trong

một đơn vị diện tích hay thể

Trang 22

Trang 23

1 Khi thời tiết ấm áp, độ ẩm không khí cao (Ví dụ, vào các tháng mùa mưa trong năm) số lượng muỗi nhiều hay ít?

2 Số lượng ếch, nhái tăng cao vào mùa mưa hay mùa khô?

3 Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào thời gian nào trong năm?

Thảo luận nhanh trong nhóm bàn

trả lời các câu hỏi sau:

Muỗi sinh sản mạnh, số lượng muỗi tăng nhanh

Trang 24

VÍ DỤ:

1 Vào mùa mưa, muỗi sinh sản mạnh → Số lượng muỗi tăng nhanh

2 Số lượng ếch, nhái giảm mạnh vào mùa khô

3 Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào những tháng có lúa chín

Số lượng cá thể trong quần thể thay đổi như thế nào? Những yếu

tố nào có ảnh hưởng tới sự thay đổi

điều kiện sống thuận lợi

điều kiện sống bất lợi (dịch bệnh, thiếu thức ăn, nơi ở )

Cơ chế điều hòa mật độ quần thể

(trong trường hợp mật độ quần thể xuống

thấp hoặc tăng cao)

Cơ chế điều hòa mật độ quần thể

(trong trường hợp mật độ quần thể xuống

thấp hoặc tăng cao)

Duy trì trạng thái cân bằng của quần thể

Trang 26

BàI TậP: chọn ý đúng trong các câu sau

Câu 1: Ví dụ nào sau đây là một quần thể sinh vật:

A Tập hợp các cá thể gà trống và gà mái trong chuồng nuôi.

B Các cá thể chim cánh cụt sống ở Nam cực.

C Rừng cây kim giao sống trong v ờn quốc gia Cát bà

D Các cá thể khỉ mang sống ở 3 v ờn quốc gia cách xa nhau.

Câu 2: Trong tự nhiên, các quần thể đ ợc phân biệt với

D Tỷ lệ giới tính, mật độ quần thể và thành phần

nhóm tuổi.

Câu 3: Yếu tố quan trọng nhất chi phối đến cơ chế tự

điều chỉnh số cá thể của quần thể về mức cân bằng là:

Trang 27

- Học và trả lời câu hỏi 1,3 SGK.

Trang 28

Tỉ lệ sinh chỉ bù đắp cho tỉ lệ tử vong

Số lượng cá thể giảm dần → Quần thể đi theo hướng diệt vong

Trang 29

VÍ DỤ:

1 Vào mùa mưa, muỗi sinh sản mạnh → Số lượng muỗi tăng nhanh

2 Số lượng ếch, nhái giảm mạnh vào mùa khô

3 Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào những tháng có lúa chín

Số lượng cá thể giảm

điều kiện sống thuận lợi

điều kiện sống bất lợi (dịch bệnh, thiếu thức ăn, nơi

ở )

Cơ chế điều hòa mật độ quần thể (trong

trường hợp mật độ quần thể xuống thấp

hoặc tăng cao)

Cơ chế điều hòa mật độ quần thể (trong

trường hợp mật độ quần thể xuống thấp

hoặc tăng cao)

Duy trì trạng thái cân bằng của quần thể

Tiêu đề	Quần thể sinh vật
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	Bài giảng

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	3,02 MB