Tiết 53- Bài 47: QUẦN THỂ SINH VẬT

Những đặc trưng cơ bản của quần thể Quần thể sinh vật có những đặc trưng cơ bản nào?... Thành phần nhóm tuổi: -Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực/số cá thể cái.-Tỉ lệ gi

Trang 1

GV thực hiện: Nguyễn Thị Ngọc Nương

PHÒNG GD & ĐT TÂN TRUTRƯỜNG THCS NGUYỄN THÀNH NAM

SINH HỌC 9

Trang 2

CHƯƠNG II: HỆ SINH THÁI

Trang 3

I/ Thế nào là một quần thể sinh

Trang 4

CHƯƠNG II: HỆ SINH THÁI Tiết 53- Bài 47: QUẦN THỂ SINH VẬT

I Thế nào là một quần thể sinh vật?

Trang 5

Các cây lúa trong ruộng lúa Các cây thông trong rừng thông

Đọc thông tin trong SGK và quan sát các hình ảnh sau:

Tập hợp những con cá hồi trong suối Tập hợp các con cò trắng trong rừng

Thế nào là một quần thể sinh

vật?

Trang 6

Ví dụ Quần thể

sinh vật

Không phải quần thể sinh vật

1) Tập hợp các cá thể rắn hổ mang, cú mèo và lợn

rừng sống trong một rừng mưa nhiệt đới.

2) Rừng cây thông nhựa phân bố tại vùng núi

Đông Bắc Việt Nam.

3) Tập hợp các cá thể cá chép, cá mè, cá rô phi

sống chung trong một ao.

4) Các cá thể rắn hổ mang sống ở 3 hòn đảo cách

xa nhau.

5) Các cá thể chuột đồng sống trên một đồng lúa

Các cá thể chuột đực và cái có khả năng giao phối

với nhau sinh ra chuột con Số lượng chuột phụ

thuộc nhiều vào lượng thức ăn có trên cánh đồng.

X

X X

Trang 7

Các cây lúa trong ruộng lúa Các cây thông trong rừng thông

Tập hợp những con cá hồi trong suối Tập hợp các con cò trắng trong rừng

Tập hợp nhiều cá thể cùng loài

Sống trong 1 không gian nhất định.

Sống chung ở 1 thời điểm nhất định.

Có khả năng sinh sản tạo thế hệ mới.

Trang 8

- Quần thể sinh vật là tập hợp những cá thể cùng loài, cùng sống trong một khoảng không gian nhất định ở một thời điểm nhất định Những cá thể trong quần thể có khả năng sinh sản tạo thành những thế hệ mới

- Ví dụ: Đàn cò, rừng thông, ruộng lúa…

Trang 9

Một số ví dụ về quần thể sinh vật khác:

Trang 10

Mét lång gµ, mét chËu c¸ chÐp cã ph¶i lµ quÇn thÓ hay kh«ng ? T¹i

sao?

Trang 11

- Quần thể sinh vật là tập hợp những cá thể cùng loài, cùng sống trong một khoảng không gian nhất định ở một thời điểm nhất định Những cá thể trong quần thể có khả năng sinh sản tạo thành những thế hệ mới

- Ví dụ: Đàn cò, rừng thông, ruộng lúa…

II Những đặc trưng cơ bản của quần thể

Trang 12

Quần thể sinh vật có những đặc

trưng cơ bản nào?

Trang 13

Tỉ lệ giới tính cho ta

biết điều gì?

-Tỉ lệ giới tính cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể

Trong chăn nuôi người ta ứng dụng hiểu biết về tỉ

lệ giới tính như thế nào?

Trang 14

1 Tỉ lệ giới tính:

2 Thành phần nhóm tuổi:

-Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực/số cá thể cái.-Tỉ lệ giới tính cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể

Trang 15

Trong quần thể có những nhóm tuổi nào ? Những nhóm tuổi có ý nghĩa sinh thái như thế nào trong quần thể ?

Trang 16

Các nhóm tuổi Ý nghĩa sinh thái

Bảng 47.2 Ý nghĩa sinh thái của các nhóm tuổi

Trang 17

Để biểu diễn thành phần nhóm tuổi của quần thể người ta dùng

cách nào?

Trang 18

Nhãm tuæi trước

sinh s¶n

Nhãm tuæi sinh s¶n

Nhãm tuæi sau sinh s¶n

Hình 47.C¸c d¹ng h×nh th¸p

tuæi

Trang 19

tăng mạnh

giảm dần (quần

thể có nguy cơ bị diệt vong)

Trang 20

Nhãm tuæi

tr íc sinh s¶n

Nhãm tuæi sinh s¶n

Nhãm tuæi sau sinh s¶n

Hãy dự đoán dạng tháp tuổi của từng loài?

Nhóm tuổi sinh sản

Nhóm tuổi trước sinh sản

Loài sinh

vật

BẢNG: Số lượng cá thể ở 3 nhóm tuổi của 3 loài

Trang 21

(Bảng 47.2 SGK trang 140)

3 Mật độ quần thể:

- Là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực/số cá thể cái

Trang 22

625 cây/ ha đồi

Quan sát các hình sau:

2 con sâu rau/1m2

3 g tảo xoắn / 1m3 nước ao

2 con chim ưng/10km2

Mật độ quần thể là

gì?

Trang 23

(Bảng 47.2 SGK trang 140)

- Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có trong một đơn vị diện tích hay thể tích

Trang 24

625 cây/ ha đồi

2 con sâu rau /1m2 3 g tảo xoắn / 1m3 nước ao

2 con chim ưng/10km2

Mật độ quần thể phụ thuộc vào những yếu

tố nào?

Quan sát các hình sau:

Trang 25

(Bảng 47.2SGK trang 140)

- Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có trong một đơn vị diện tích hay thể tích

- Mật độ quần thể thay đổi theo mùa, theo năm và chu kì sống của sinh vật

Trang 26

Trang 27

Trong các đặc trưng cơ bản của quần thể thì đặc trưng nào

là cơ bản nhất? Vì sao ?

Trong các đặc trưng trên thì đặc trưng cơ bản nhất là mật độ Vì mật độ quyết định các đặc trưng khác và ảnh hưởng đến mức sử dụng nguồn sống, tần số gặp nhau giữa con đực và con cái, sức sinh sản và sự tử vong, trạng thái cân bằng của quần thể, các mối quan hệ sinh thái khác để quần thể tồn tại và phát triển.

Trang 28

III Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

Trang 29

1 Khi thời tiết ấm áp, độ ẩm không khí cao (Ví dụ, vào các tháng mùa mưa trong năm) số lượng muỗi nhiều hay ít?

2 Số lượng ếch, nhái tăng cao vào mùa mưa hay mùa khô?

3 Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào thời gian nào trong năm?

4 Hãy cho 2 ví dụ về sự biến động số lượng các cá thể trong quần thể?

Muỗi sinh sản mạnh, số lượng muỗi tăng nhanh.

Mùa mưa.

Những tháng có lúa chín.

Các nhân tố môi trường ảnh hưởng tới đặc điểm nào của quần

thể?

- Sâu rau xuất hiện nhiều khi thời tiết ẩm và mưa phùn

- Số lượng cây tràm giảm mạnh do cháy rừng tràm.

Trang 30

III Ảnh hưởng của môi trường đến quần thể sinh vật

- Môi trường (nhân tố sinh thái) ảnh hưởng tới số lượng cá thể trong quần thể

Trang 31

VÍ DỤ:

1 Vào mùa mưa, muỗi sinh sản mạnh → Số lượng muỗi tăng nhanh.

2 Số lượng ếch, nhái giảm mạnh vào mùa khô

3 Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào những tháng có lúa chín.

Số lượng cá thể trong quần thể thay đổi như thế nào? Những yếu tố nào có ảnh hưởng tới sự

điều kiện sống thuận lợi

điều kiện sống bất lợi

(dịch bệnh, thiếu thức ăn, nơi ở )

điều kiện sống bất lợi

(dịch bệnh, thiếu thức ăn, nơi ở )

Cơ chế điều hòa mật độ quần thể

(trong trường hợp mật độ quần thể xuống

thấp hoặc tăng cao)

Cơ chế điều hòa mật độ quần thể

(trong trường hợp mật độ quần thể xuống

thấp hoặc tăng cao)

Duy trì trạng thái cân bằng của quần thể

Trang 32

III Ảnh hưởng của môi trường đến quần thể sinh vật

- Môi trường (nhân tố sinh thái) ảnh hưởng tới số lượng cá thể trong quần thể

- Mật độ cá thể trong quần thể được điều chỉnh ở mức cân bằng

Trang 33

Trong sản xuất việc điều chỉnh mật độ được thực hiện như thế

Trang 36

Là học sinh, các em có thể làm để bảo vệ các quần thể sinh vật nhất

là các quần thể sinh vật có ích ?

Trang 37

BàI TậP: chọn ý đúng trong các câu sau

Câu 1: Ví dụ nào sau đây là một quần thể sinh vật:

A Tập hợp các cá thể gà trống và gà mái trong một lồng.

B Các cá thể chim cánh cụt sống ở Nam Cực.

C Rừng cây kim giao sống trong v ờn quốc gia Cát Bà

D Các cá thể khỉ sống ở 3 v ờn quốc gia cách xa nhau.

Câu 2: Trong tự nhiên, các quần thể đ ợc phân biệt với

D Tỷ lệ giới tính, mật độ quần thể và thành phần

nhóm tuổi.

Câu 3: Yếu tố quan trọng nhất chi phối đến cơ chế tự

điều chỉnh số cá thể của quần thể về mức cân bằng là:

Trang 38

- Học bài.

- Hoàn thành bài tập 2 SGK trang 142.

- Đọc trước bài: Quần thể người

+ So sánh sự giống và khác nhau giữa quần thể người

Trang 39

KÍNH CHÚC CÁC THẦY GIÁO,

CÔ GIÁO MẠNH KHỎE !

CHÚC CÁC EM HỌC SINH CHĂM NGOAN – HỌC GIỎI

Tiêu đề	Quần Thể Sinh Vật
Người hướng dẫn	Nguyễn Thị Ngọc Nương
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở Nguyễn Thành Nam
Chuyên ngành	Sinh Học
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Tân Trụ

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	4,03 MB