LÝ LUẬN của CHỦ NGHĨA MAC LENIN về GIAI cấp CÔNG NHÂN và sự vận DỤNG của ĐẢNG TRONG xây DỰNG PHONG TRÀO GIAI cấp CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY

Trải qua một thời gian dài xây dựng đất nước cùng với những tác động của quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, các thành tựu khoa học kỹ thuật,… Đảng và Nhà nước vẫn luôn vận dụng đú

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-*** -BÀI TẬP LỚN MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

ĐỀ TÀI: LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MAC-LENIN VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TRONG XÂY DỰNG PHONG TRÀO GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY

Họ và tên: Trần Thu Nga

Lớp học phần: Chủ nghĩa xã hội khoa học_17

Mã sinh viên: 11214177

Hà Nội, ngày 29 tháng 9 năm 2022

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 3

I LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ-NIN VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN

1 Khái niệm và đặc điểm của giai cấp công nhân 4

1.1 Khái niệm 4

1.2 Đặc điểm 5

2 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân 6

II GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM 7

III VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TRONG XÂY DỰNG PHONG TRÀO GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY 7

1 Thành tựu 7

2 Hạn chế 9

IV GIẢI PHÁP TRONG XÂY DỰNG PHONG TRÀO GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY 11

V KẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO: 14

LỜI MỞ ĐẦU

Giai cấp công nhân là một bộ phận đặc biệt trong lịch sử hình thành và phát triển xã hội loài người nói chung và xã hội tư bản nói riêng Đặc biệt ở tại Việt Nam, giai cấp công nhân đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc đưa đất nước đi lên giành độc lập tự do, thoát khỏi ách kìm kẹp của thế lực đế quốc tư bản xâm lược Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh

và Chủ nghĩa Mác – Lê-nin, giai cấp công nhân Việt Nam không chỉ trở thành lực lượng nòng cốt làm nên chiến thắng của cuộc Cách mạng lịch sử mà còn là lực lượng đóng vai trò lãnh đạo xây dựng đất nước thông qua Đảng Cộng sản Việt Nam

Trải qua một thời gian dài xây dựng đất nước cùng với những tác động của quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, các thành tựu khoa học kỹ thuật,… Đảng và Nhà nước vẫn luôn vận dụng đúng đắn những đặc điểm và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong việc phát triển đất nước đi lên theo con đường xã hội chủ nghĩa Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, vẫn còn những hạn chế tồn tại dẫn đến những sự khác biệt của giai cấp công nhân hiện đại Sự khác biệt đó đòi hỏi cần có một cái nhìn mới hơn, đúng đắn hơn, về giai cấp công nhân hiện nay, đặc biệt trong thời kỳ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang bùng nổ; để từ đó, Đảng có thể vận dụng hiệu quả lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê-nin trong xây dựng phong trào giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay

NỘI DUNG CHÍNH

I LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ-NIN VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN

1 Khái niệm và đặc điểm của giai cấp công nhân

1.1 Khái niệm

Theo Các Mác, giai cấp công nhân là giai cấp của những người công nhân và người lao động phải bán sức lao động để đổi lấy tiền lương và họ không phải là chủ sở hữu của

phương tiện sản xuất Cũng theo Mác, giai cấp công nhân là giai cấp tạo ra các giá trị thặng

dư và sự giàu có cho xã hội Ngày nay, đây là giai cấp lao động sản xuất ra của cải vật chất trong lĩnh vực công nghiệp với trình độ kỹ thuật và công nghệ ngày càng hiện đại Sản phẩm thặng dư do họ làm ra là nguồn gốc chủ yếu cho sự giàu có và phát triển xã hội

Trong xã hội tư bản, giai cấp công nhân được gọi là giai cấp vô sản, giai cấp xã hội được Ăng-ghen nhận xét là “hoàn toàn chỉ kiếm sống bằng việc bán lao động của mình chứ không phải sống bằng lợi nhuận của bất cứ tư bản nào, đó là một giai cấp mà hạnh phúc và đau khổ, sống và chết toàn bộ sự sống còn của họ đều phụ thuộc vào số cầu về lao động, tức là vào tình hình chuyển biến tốt hay xấu của công việc làm ăn, vào những biến động của cuộc cạnh tranh không gì ngăn cản nổi” Tuy vậy, không hoàn toàn chính xác khi gọi

giai cấp vô sản là giai cấp công nhân mà chúng ta cần phải làm rõ: giai cấp công nhân là giai cấp vô sản có trình độ công nghiệp cao, là đứa con của nền đại công nghiệp hiện đại

Hiện nay, trong giai đoạn khoa học công nghệ kỹ thuật ngày càng hiện đại và được ứng dụng rộng rãi trong phát triển kinh tế, nhận định về giai cấp công nhân đã có nhiều biến đổi:

“Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất có tính xã hội hóa ngày càng cao, là lực lượng sản xuất cơ bản, tiên phong, trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội;

là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội Ở các nước tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân là những người không có hoặc về cơ bản

không có tư liệu sản xuất phải làm thuê cho giai cấp tư sản và bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư; ở các nước xã hội chủ nghĩa, họ là người đã cùng nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất và cùng nhau hợp tác lao đông vì lợi ích chung của toàn xã hội

trong đó có lợi ích chính đáng của bản thân họ" Tuy nhiên, dù có nhiều khái niệm khác nhau, hay mỗi thời đại lại có một nhìn nhận khác biệt về giai cấp công nhân thì nhìn chung, chúng

ta quan niệm về giai cấp công nhân như sau: Thứ nhất, về phương thức lao động, phương thức sản xuất: Giai cấp công nhân là những người lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao Thứ hai,

về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa: Giai cấp công nhân là những người lao động không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị nhà tư bản bóc lột

về giá trị thặng dư

1.2 Đặc điểm

Giai cấp công nhân là giai cấp của những người lao động sản xuất vật chất là chủ yếu Loài người có trình độ trí tuệ ngày càng cao, càng có nhiều phát minh, sáng chế hữu ích được áp dụng vào trong sản xuất Chính vì vậy, giai cấp công nhân mang trong mình vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triển của xã hội

Giai cấp công nhân có lợi ích giai cấp đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản Đối với giai cấp công nhân, họ mong muốn xóa bỏ chế độ tư hữu, xóa bỏ áp bức bóc lột,

đấu tranh giành lấy chính quyền và là chủ xã hội Ngược lại, giai cấp tư sản không bao giờ chịu rời bỏ những lợi ích đó Bởi vậy, đó là lý do giai cấp công nhân có tinh thần cách mạng triệt để

Bên cạnh đó, giai cấp công nhân có hệ tư tưởng riêng của giai cấp mình: Chủ nghĩa Mác – Lê-nin Hệ tư tưởng đó không chỉ phản ánh sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

mà còn dẫn dắt quá trình giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, nhằm giải phóng xã hội, giải phóng con người

Tóm lại, giai cấp công nhân có ba tính chất cơ bản, đó là: tính tổ chức, kỷ luật cao; tính tiên phong (về phương thức sản xuất, tư tưởng,…); tính triệt để cách mạng

2 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Giai cấp công nhân mang trong mình một sứ mệnh lịch sử vô cùng cao cả đó chính là xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng xã hội mới thực sự tốt đẹp, xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới

Hiện nay trên thế giới chưa thực sự diễn ra cách mạng vô sản, tuy vậy, chừng nào quan

hệ bóc lột vẫn còn thì cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa do giai cấp công nhân lãnh đạo vẫn

sẽ có thể được bùng nổ, với mục đích thay thể nhà nước tư sản và giai cấp tư sản bằng nhà nước vô sản

Cuộc cách mạng diễn ra toàn diện trên mọi phương diện Về phương diện kinh tế, giai cấp công nhân là lực lượng sản xuất cơ bản tạo ra của cải vật chất cho xã hội mới Về chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, giai cấp công nhân giành chính quyền, xây dựng nhà nước mới của nhân dân Về văn hóa xã hội, giai cấp công nhân xây dựng một xã hội công bằng, bình đẳn, xây dựng nền văn hóa con người mới với tư tưởng, đạo đức xã hội chủ nghĩa

Theo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen, việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân cần phải trải qua hai bước Bước thứ nhất: giai cấp công nhân biến thành giai cấp thống trị và giành lấy chính quyền nhà nước vào tay giai cấp mình Bước thứ hai: giai cấp công nhân dùng sự thống trị của mình để từng bước đoạt lấy toàn bộ tư bản trong tay giai cấp tư sản để tập trung tất cả những công cụ sản xuất vào trong tay nhà nước từ đó tiến hành

tổ chức xây dựng xã hội mới - xã hội chủ nghĩa Hai bước này quan hệ chặt chẽ với nhau, giai cấp công nhân không thực hiện được bước thứ nhất thì cũng không thực hiện được bước thứ hai nhưng bước thứ hai là quan trọng nhất để giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch

sử của mình

II GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM

Tại Việt Nam, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, tất cả những người không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động mà sống, bất kỳ họ lao động trong công nghệ hay là trong

nông nghiệp, bất kỳ họ làm nghề gì, cũng đều thuộc giai cấp công nhân Chủ chốt của giai cấp ấy, là những công nhân tại các xí nghiệp như nhà máy, hầm mỏ, xe lửa v.v Những công nhân thủ công nghệ, những người làm thuê ở các cửa hàng, những cố nông v.v cũng thuộc giai cấp công nhân Nhưng chỉ công nhân công nghệ là hoàn toàn đại biểu cho đặc tính của giai cấp công nhân

Cũng theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặc tính cách mạng của giai cấp công nhân là: kiên quyết, triệt để, tập thể, có tổ chức, kỷ luật Công nhân là giai cấp tiền tiến nhất trong sức sản xuất, có trách nhiệm đánh đổ chế độ tư bản và đế quốc, xây dựng một xã hội mới Vì những lẽ đó, giai cấp công nhân có thể lĩnh hội và thấm nhuần một tư tưởng cách mạng nhất: chủ nghĩa Mác – Lê-nin Đồng thời, tinh thần đấu tranh của họ ảnh hưởng và làm gương cho các tầng lớp khác Do đó, về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động, giai cấp công nhân đều giữ vai trò lãnh đạo

Từ khi Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X năm 2006 cho phép Đảng viên làm kinh tế tư nhân và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI năm 2011 thí điểm kết nạp chủ doanh nghiệp tư nhân vào Đảng, thì chủ nhân của giai cấp công nhân ngày nay có thể cũng là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, mà theo điều 4 Hiến pháp 1992, là đội tiên phong của giai

cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của họ

III VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TRONG XÂY DỰNG PHONG TRÀO GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY

1 Thành tựu

Nhận thức đúng đắn và rõ ràng những lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê-nin về giai cấp công nhân, cũng như hiểu được vai trò và tầm quan trọng của giai cấp công nhân Việt Nam, Đảng ta đã vận dụng khéo léo những đặc điểm và sứ mệnh của giai cấp công nhân trong quá

trình đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng phát triển đất nước đi lên xã hội chủ nghĩa, từ

đó đạt được những thành tựu vô cùng quý giá

Thứ nhất, Đảng và Nhà nước ta đã nhận thức và vận dụng đúng đắn sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong việc đưa đất nước phát triển đi lên xã hội chủ nghĩa Theo chủ nghĩa Mác – Lê-nin, giai cấp công nhân có lợi ích giai cấp đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản Đối với giai cấp công nhân, họ mong muốn xóa bỏ chế độ tư hữu, xóa bỏ áp bức bóc lột, đấu tranh giành lấy chính quyền và là chủ xã hội Ngược lại, giai cấp tư sản không bao giờ chịu rời bỏ những lợi ích đó Bởi vậy, đó là lý do giai cấp công nhân có tinh thần cách mạng triệt để Từ khi lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa giai cấp công nhân Việt Nam đã biến đổi không ngừng, từ làm thuê cho tư bản, đế quốc trở thành người làm chủ đất nước Với sự thống trị của mình, giai cấp công nhân từng bước đoạt lấy toàn bộ tư bản trong tay giai cấp tư sản để tập trung tất cả những công cụ sản xuất vào trong tay nhà nước, từ đó tiến hành tổ chức xây dựng xã hội mới – xã hội chủ nghĩa Vận dụng đặc điểm đó, Đảng ta đã luôn đề cao vai trò và

sứ mệnh đặc biệt của giai cấp công nhân, tạo điều kiện xây dựng và không ngừng phát triển tầng lớp công nhân Việt Nam Nhờ đó giai cấp công nhân phát triển mạnh mẽ về số lượng, cơ cấu, trình độ, tay nghề, bản lĩnh chính trị,… thể hiện và khẳng định vị thế của người chủ đất nước, đóng góp to lớn vào công cuộc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Thứ hai, Đảng ta đã vận dụng khéo léo đặc điểm của giai cấp công nhân, từ đó nhấn mạnh vai trò quan trọng của giai cấp công nhân trong quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế, toàn cầu hóa, đưa đất nước ta không ngừng đi lên trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 Theo chủ nghĩa Mác – Lê-nin, giai cấp công nhân là giai cấp của những người lao động sản xuất vật chất là chủ yếu Loài người có trình độ trí tuệ ngày càng cao, càng có nhiều phát minh, sáng chế hữu ích được áp dụng vào trong sản xuất Chính vì vậy, giai cấp công nhân mang trong mình vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triển của xã hội Đặc biệt trong quá trình phát triển đất nước, giai cấp công nhân trở thành lực lượng đặc biệt quan trọng duy trì và phát triển hoạt động sản xuất, tạo ra khối lượng lớn sản phẩm công nghiệp, đóng góp chủ yếu vào ngân sách Nhà nước, góp phần quan trọng tạo nên thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử trong 35 năm đổi mới

Với đặc điểm giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất trong sức sản xuất, giai cấp công nhân nước ta luôn tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, là lực lượng

đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Trong công cuộc đổi mới, nhất là từ khi bước vào thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giai cấp công nhân có vai trò đặc biệt quan trọng Giai cấp công nhân trực tiếp làm việc trong các công xưởng, nhà máy, doanh nghiệp, trong các lĩnh vực của ngành kinh tế công nghiệp, trực tiếp tiếp nhận công nghệ tiên tiến đưa vào sản xuất, cải tiến công cụ, quy trình, quản lý Đó là những người chủ trong ngành công nghiệp, người đi tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay Đảng đã khẳng định: giai cấp công nhân nước ta là

“lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Nhận thức được điều đó, Đảng và Nhà nước cũng như các tổ chức công đoàn luôn tạo điều kiện giúp công nhân được tiếp xúc với các tiến bộ khoa học kĩ thuật, đặc biệt là đưa giai cấp công nhân Việt Nam hội nhập với thế giới

2 Hạn chế

Bên cạnh những thành tựu mà Đảng ta đã đạt được trong quá trình vận dụng đúng đắn

lý luận chủ nghĩa Mác – Lê-nin trong xây dựng phong trào công nhân, vẫn còn tồn tại đâu đó những mặt hạn chế dẫn đến những biến đổi tiêu cực của tầng lớp công nhân mà chúng ta cần nghiêm túc nhìn nhận và rút kinh nghiệm

Thứ nhất, vẫn còn hạn chế trong việc quan tâm, nâng cao đời sống, đảm bảo công bằng

xã hội dành cho tầng lớp công nhân, dẫn đến sự phân hóa trong nội bộ giai cấp Sự phân tầng

xã hội, phân hóa giàu nghèo trong nội bộ giai cấp ngày càng sâu sắc, trở thành vấn đề ảnh hưởng đến sự thống nhất, đoàn kết của giai cấp công nhân Việt Nam Đoàn kết thống nhất là một trong những đặc điểm chính trị cơ bản của giai cấp công nhân, giúp công nhân tập hợp các tầng lớp giai cấp khác trong xã hội thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình Tuy nhiên, không thể phủ nhận hiện nay do sự biến đổi cơ cấu giai cấp công nhân theo ngành nghề và theo trình

độ đã làm phân hóa về thu nhập của giai cấp công nhân Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của

khoa học và công nghệ, việc ứng dụng khoa học vào sản xuất ngày càng được đẩy mạnh, dẫn đến sự phân tầng giữa công nhân Với xu hướng trí thức hóa công nhân do sự phát triển của khoa học và công nghệ, thì sự phân tầng, phân hóa trong nội bộ giai cấp công nhân nước ta sâu sắc hơn trong thời gian tới

Thứ hai, tồn tại hạn chế trong việc định hướng tư tưởng, nhận thức đúng đắn của giai cấp công nhân về chủ nghĩa Mác – Lê-nin cũng như sứ mệnh lịch sử của giai cấp mình Đa

số công nhân tại các địa phương hiện tại đều là lao động trình độ thấp, một số ít chưa được phổ cập giáo dục đến lớp 12, dẫn đến còn yếu kém trong tư tưởng Đã xuất hiện tình trạng

lập trường giai cấp, bản lĩnh chính trị, lý tưởng cách mạng của một bộ phận công nhân bị

phai nhạt Mặt trái của kinh tế thị trường, đã làm cho công nhân có nhận thức không đồng

đều về giác ngộ giai cấp, bản lĩnh chính trị, ý thức tổ chức và kỷ luật lao động Không ít

công nhân còn chưa nhận thức đầy đủ về sứ mệnh lịch sử của giai cấp mình Ý chí phấn đấu,

ý thức tổ chức kỷ luật, tính tiên phong gương mẫu của một bộ phận công nhân giảm sút

Một bộ phận công nhân trẻ còn bị ảnh hưởng bởi các tệ nạn xã hội, sống buông thả, phai

nhạt lý tưởng, suy thoái về đạo đức, lối sống, xa rời bản chất tốt đẹp của giai cấp công

nhân, gây ảnh hưởng đến doanh nghiệp và hình ảnh người công nhân Việt Nam trong quá

trình hội nhập quốc tế Bộ phận công nhân chưa thiết tha phấn đấu vào Đảng và tham gia

hoạt động trong các tổ chức chính trị - xã hội điều này ảnh hưởng đến vai trò tiên phong của giai cấp công nhân nước ta

Những biến đổi này là thách thức không nhỏ đối với giai cấp công nhân Việt Nam trong việc tiếp tục đảm đương sứ mệnh lịch sử lớn lao, không chỉ tiếp tục là giai cấp lãnh đạo cách mạng mà còn là lực lượng tiên phong, đi đầu trong sự nghiệp đổi mới Giai cấp công nhân là nòng cốt phải tự mình phấn đấu, nâng cao tri thức, tay nghề để có thế làm tốt sứ mệnh lịch sử đã

đề ra, phấn đấu đưa nước ta từ một nước nông nghiệp sớm trở thành nước công nghiệp hiện đại

IV GIẢI PHÁP TRONG XÂY DỰNG PHONG TRÀO GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY

Từ những thực trạng trên, Đảng ta cần thực hiện những giải pháp cơ bản sau để phát

triển giai cấp công nhân Việt Nam