Tập làm văn -Đoạn văn phân tích tác dụng các biện pháp tu từ - Bài văn tự sự -Vận dụng viết đoạn văn phân tích tác dụng của các phép tu từ - Viết bài văn tự sự đúng yêu cầu: linh ho
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
Năm học 2020-2021 Môn: NGỮ VĂN - LỚP 9 Thời gian làm bài: 90 phút
(Đề này gồm 01 trang)
I MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA
Mức độ
NLĐG
dụng
Vận dụng Cao
Tổng
I Đọc hiểu
- Ngữ liệu:
văn bản văn
học
- Tiêu chí
lựa chọn
ngữ liệu: 01
đoạn
thơ/văn
bản hoàn
chỉnh
- Tác giả, tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác
- Nhận diện từ láy
- Phương thức biểu dạt
- Nêu được tác dụng của biện pháp tu từ.
- Nêu được nội dung đoạn thơ
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ
C1, C2,C3 1,5 15%
C3, C4 1,5 15%
3,0 30%
II Tập làm
văn
-Đoạn văn
phân tích tác
dụng các
biện pháp tu
từ
- Bài văn tự
sự
-Vận dụng viết đoạn văn phân tích tác dụng của các phép tu từ
- Viết bài văn tự sự đúng yêu cầu: linh hoạt, sáng tạo
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1 2,0 20%
1
5,0 50%
2
7,0 70%
Tổng điểm
toàn bài
Tỉ lệ %
điểm toàn
bài
1,5 15%
1,5 15%
2,0 20%
5,0 50%
10 100%
V-DH01-HKI9-20-21
Trang 2ĐỀ BÀI
I Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi.
Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước : Chỉ cần trong xe có một trái tim.
(Sách giáo khoa Ngữ văn 9, Tập một, NXBGDVN, 2019, tr.132)
Câu 1:(1điểm)
Đoạn trích trên thuộc văn bản nào ? Tác giả là ai ? Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản
Câu 2 : (0,25 điểm)
Xác định phương thức biểu đạt của đoạn thơ trên ?
Câu 3: (0,75 điểm)
Tìm từ láy tượng thanh và nêu tác dụng?
Câu 4:( 1điểm)
Nêu nội dung chính của đoạn thơ trên?
II TẬP LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm):
Xác định các phép tu từ và phân tích tác dụng của chúng trong đoạn thơ sau:
Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Anh với tôi hai người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí !
Câu 2 (5,0 điểm): Dựa vào truyện ngắn “Làng” của Kim Lân, hãy đóng vai nhân
vật ông Hai để kể lại đoạn truyện miêu tả diễn biến tâm trạng và hành động của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc (Có sử dụng yếu tố độc thoại và độc thoại nội tâm )
*************Hết************
Trang 3ĐÁP ÁN- BIỂU ĐIỂM PHẦN I: ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1 - Tác phẩm : Bài thơ về tiểu đội xe không kính
- Tác giả : Phạm Tiến Duật
- Hoàn cảnh sáng tác : Năm 1969 khi tác giả đang công tác tại chiến trường Trường Sơn trong kháng chiến chống
Mĩ cứu nước Bài thơ in trong tập « Vầng trăng - Quầng lửa », đạt giải nhất cuộc thi thơ và báo văn nghệ
0,25 0,25 0,5
Câu 2 - Phương thức biểu đạt của đoạn thơ là biểu cảm xen
miêu tả
0,25
Câu 3 - Từ láy tượng thanh : ha ha
- Tác dụng: Diễn tả sinh động cụ thể ấn tượng, tiếng cười sảng khoái, ngạo nghẽ của các anh lính trẻ trước khó khăn gian khổ
0,25 0,5
Câu 4 - Nội dung đoạn thơ:
+ Những khó khăn mà người lính phải đối mặt khi ngồi trong những buồng lái không có kính : bụi phun tóc trắng như người già
+ Tinh thần dũng cảm vượt qua mọi khó khăn gian khổ + Tinh thần lạc quan ( kiên cường, coi thường, bất chấp khó khăn): phì phèo châm điếu tuốc, cười ha ha
1
II TẬP LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1
(2đ)
a) Về kĩ năng
- HS viết đoạn văn; diễn đạt mạch lạc; không mắc lỗi diễn đạt và chính tả - Chỉ rõ và phân tích được tác dụng của các phép tu từ…làm rõ giá trị đoạn thơ
b) Về kiến thức
- Sử dụng biện pháp tu từ : điệp ngữ, hoán dụ
+ Câu thơ “Súng bên súng đầu sát bên đầuCách nói hàm súc, giàu hình tượng, vừa tả thực vừa mang ý nghĩa tượng trưng
+ Nghệ thuật hoán dụ “súng”, “đầu”: “súng” biểu tượng cho nhiệm vụ chiến đấu “Đầu” biểu tượng cho lí tưởng
Tả thực tư thế chiến đấu của người linh khi có giặc, tượng trưng chung hành động và lí tưởng của người lính
- Tác dụng: Chính Hữu sử dụng biện pháp nghệ thuật điệp ngữ, hoán dụ trong câu thơ “Súng bên súng đầu sát bên đầu” cho ta thấy sự đoàn kết, gắn bó keo sơn của tình đồng đội, sự gắn kế trọn vẹn cả về lí trí, lẫn lí tưởng
và mục đích cao cả: chiến đấu giành độc lập tự do cho
0,5
0,25
0,25
1
Trang 4Tổ quốc.
2 Chấm điểm
* Mức tối đa: 2.5đ: Đảm bảo tốt các yêu cầu, chỉ rõ phép
tu từ, phân tích, cảm nhận sâu sắc…
* Mức chưa tối đa:
+ 1.5đ - 2.25đ: Đảm bảo cơ bản các yêu cầu: chỉ rõ phép
tu từ, phân tích, cảm nhận rõ ý nhưng chưa sâu sắc; còn mắc lỗi diễn đạt, lỗi chính tả
+ 1.0 đ: Chỉ nêu tên được các biện pháp tu từ; Phân tích tác dụng quá sơ sài, không rõ ý
+ 0.25đ – 0.75đ: Chỉ nêu được hai biện pháp; Không chỉ
ra được 1.0đ 0.25đ 0.25đ 0.25đ 0.25đ 0.5đ tác dụng ; mắc nhiều lỗi chính tả và lỗi diễn đạt
* Mức không đạt: 0đ: Lạc đề hoặc không làm
Câu 2
(5đ)
1 Yêu cầu kĩ năng
- Văn tự sự kể theo ngôi thứ nhất : lời nhân vật ông Hai phải đảm bảo bố cục 3 phần Văn kể lưu loát, linh hoạt, sâu sắc, có cảm xúc, câu văn đúng ngữ pháp…
- Biết kết hợp tốt với các yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận khi kể chuyện, kiểu ngôn ngữ đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm khi kể…
2 Về kiến thức:
1 Mở bài
Giới thiệu câu chuyện và dẫn dắt vào tâm trạng khi nghe tin làng theo giặc
2 Thân bài
a Khái quát về hoàn cảnh của bản thân
Nghe theo chính sách của Đảng, gia đình tôi phải đi tản cư
Ở nơi ở mới, tôi tích cực tăng gia sản xuất nhưng luôn nhớ về ngôi làng của mình, không biết làng đã thay đổi
ra sao
Luôn nhớ về những kỉ niệm lúc còn ở làng
Chán ngán nơi ở hiện tại và luôn mong được quay trở về làng
Trước khi nghe tin làng theo giặc: Náo nức nghe ngóng thông tin của cuộc kháng chiến
b Khi nghe tin làng theo giặc
Khi có người nhắc đến làng mình thì giật bắn người
Khi nghe tin làng mình theo giặc: cổ nghẹn đắng lại, da mặt tê rân rân, lặng người đi, tưởng như không thể thở được, không tin vào những gì đã nghe
0,5
0,5
3,5
Trang 5Cố gắng lảng tránh tin đồn đó: đau đớn đến uất nghẹn, trả tiền nước, đứng dậy chèm chẹp miệng, cố cười nói to
và đi về
Nghe tiếng người khác chửi làng Việt gian theo giặc mà tưởng chửi mình, chỉ biết cúi gằm mặt xuống mà đi, về đến nhà nằm vật ra giường, nhìn lũ con tủi thân nước mắt tôi cứ giàn ra
Cảm thấy tủi nhục, không dám đối mặt với người khác
Sợ bị đuổi phải quay lại làng nhưng lại kiên quyết không
về cái làng theo giặc ấy
Suốt mấy ngày chỉ ở nhà, khi nghe ai nhắc đến Việt gian hoặc chuyện đó thì giật mình, tủi nhục
Sau khi biết làng mình không theo giặc thì vui vẻ trở lại,
đi khoe khắp nơi về quá trình đánh giặc của làng mình như thể mình vừa trực tiếp tham gia chiến đấu với giọng đầy tự hào
3 Kết bài
Khái quát lại tâm lí qua câu chuyện
2 Biểu điểm
* Mức tối đa: Điểm 5 : Đáp ứng tốt các yêu cầu: Câu
chuyện kể linh hoạt, có ý nghĩa, triết lí sâu sắc; sáng tạo
tình huống, cảm xúc sâu sắc, chân thực; kết hợp tốt các
yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận trong văn tự sự
* Mức chưa tối đa:
- Điểm 3.5 - 4.75: Đáp ứng cơ bản các yêu cầu Biết tạo
tình huống truyện Còn mắc lỗi nhỏ về diễn đạt, về chính
tả
- Điểm 2.0 - 3.25: Kể được sự việc song cốt truyện còn
sơ sài Bài còn mắc lỗi diễn đạt và lỗi chính tả
- Điểm 1.0- 1.75: Bài viết chưa hoàn chỉnh về bố cục
Bài mắc nhiều lỗi về diễn đạt, chính tả
-Điểm 0.25- 0.75: Chỉ viết được một vài câu văn kể
chuyện
* Mức không đạt: Điểm 0: Không làm bài hoặc lạc đề
sai cả nội dung và phương pháp
* Lưu ý: GV đánh giá tổng thể bài làm của HS về kiến
thức và kĩ năng để cho điểm toàn bài sao cho phù hợp,
chính xác Khuyến khích bài làm sáng tạo, kể sinh động, hấp dẫn, cảm xúc chân thật, tự nhiên, diễn đạt linh hoạt.
0,5
Trang 6PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
Năm học 2020-2021 Môn: NGỮ VĂN - LỚP 8 Thời gian làm bài: 90 phút
(Đề này gồm 01 trang)
Mức độ
I Đọc hiểu
- Ngữ liệu:
văn bản văn
học
- Tiêu chí lựa
chọn ngữ
liệu: 01 đoạn
văn/văn bản
hoàn chỉnh
- Tác giả, tác phẩm
- Thể loại, phương thức biểu đạt
- Sự việc, tâm trạng và tình cảm của nhân vật
- Phân tích được cấu tạo câu, xác định câu ghép
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
C1 ,C2 1,0 10%
C3, C4 2,0 20%
3,0
30%
II Tập làm
văn
- Đoạn văn
thuyết minh
ngắn về một
thứ đồ vật
- Bài văn tự
sự
- Viết đoạn văn thuyết minh ngắn theo yêu cầu
- Viết bài văn tự
sự đúng yêu cầu: Sử dụng linh hoạt miêu tả
và biểu cảm
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1
2.0 20%
1
5,0 50%
2
7,0 70% Tổng số
điểm
Tỉ lệ % toàn
bài
1,0 10%
2,0 20%
2.0 20%
5,0 50%
10 100%
V-DH01-HKI8-20-21
Trang 7PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
Năm học 2020-2021 Môn: NGỮ VĂN - LỚP 8 Thời gian làm bài: 90 phút
(Đề này gồm 01 trang)
I PHẦN ĐỌC - HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới.
“Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng
cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng Từ ngã tư đầu trường học về đến
nhà, tôi không còn nhớ mẹ tôi đã hỏi tôi và tôi đã trả lời mẹ tôi những câu gì.
Trong phút rạo rực ấy, cái câu nói của cô tôi lại nhắc lại:
- Mày dại quá! Vào Thanh Hóa đi, tao chạy cho tiền tàu Vào bắt mợ mày may
vá, sắm sửa cho và bế em bé chứ.
Nhưng bên tai ù ù của tôi, câu nói ấy bị chìm ngay đi, tôi không mảy may nghĩ ngợi gì nữa ”
(Ngữ văn 8- tập 1)
Câu 1: (0,5đ)
Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?
Câu 2:(0,5đ)
Xác định thể loại và phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 3: (0,5đ)
Phân tích cấu tạo câu in đậm trong đoạn văn và cho biết đó là câu đơn hay câu ghép?
Câu 4: (0,5đ)
Tìm trong đoạn văn trên một trường từ vựng và gọi rõ tên trường từ vựng ấy
Câu 5: (1đ)
Trình bày nội dung của đoạn trích trên?
PHẦN II: TẬP LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết một đoạn văn (khoảng 10 câu) thuyết minh về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe và đời sống con người
Câu 3: (5.0 điểm)
Hằng năm, các em học sinh thường được tham gia nhiều chuyến đi trải nghiệm thực tế do nhà trường tổ chức Mỗi một chuyến đi luôn để lại những kỉ niệm đẹp khó quên Hãy kể lại một kỉ niệm đáng nhớ của em trong chuyến đi thực
tế ấy (Kể chuyện kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm)
**************************Hết*********************
V-DH01-HKI8-20-21
Trang 8ĐÁP ÁN- BIỂU ĐIỂM
Câu 1 - Đoạn văn trích từ văn bản “Trong lòng mẹ”
- Tác giả là Nguyên Hồng
0,25 0,25 Câu 2 - Thể loại: hồi ký (được viết năm 1938)
- PTBĐ: Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
0,25 0,25 Câu 3 Từ ngã tư đầu trường học về đến nhà,/ tôi /không còn
TN CN VN nhớ mẹ tôi đã hỏi tôi /và tôi/ đã trả lời mẹ tôi những câu gì CN VN
=> Câu ghép
0,25
0,25 Câu 4 - Trường chỉ hành động của tay: vuốt ve, gãi
- Trường chỉ bộ phận cơ thể người: long, bầu sữa, bàn tay, trán, cằm, lung
0,5
Câu 5 - Đoạn văn kể lại cảm giác sung sướng hạnh phúc của bé
Hồng khi được ở trong vòng tay êm ái của mẹ, xóa nhòa
đi những lời nói cay độc của bà cô
- Qua đó, bộc lộ tâm trạng xúc động, vui sướng, hạnh phúc của bé Hồng và tình yêu thương cháy bỏng của em với mẹ
0,5
0,5
II TẬP LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 - Yêu cầu hình thức:
+ HS biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm văn thuyết minh để tạo lập văn bản
+ Có các phần: Câu mở đoạn, các câu thân đoạn, câu kết đoạn; diễn đạt trôi chảy, không mắc lỗi diễn đạt, ngữ pháp, chính tả
- Yêu cầu nội dung: Đoạn văn xoay quanh nội dung: bàn
về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe và đời sống con
- Câu mở đoạn;Thuốc lá gây ra những tác hại lớn vô cùng đối với đời sống con người
- Thân đoạn:
+ Huỷ hoại sức khoẻ của những người trực tiếp hút thuốc
+ Khói thuốc lá còn gây bệnh cho cả những ai không hút thuốc Những người xung quanh hít phải khói thuốc độc gấp 4 lần người trực tiếp hút thuốc
+Khói thuốc lá, đầu thuốc lá, tàn thuốc lá, chúng cũng là một trong những nguyên nhân góp phần tạo nên thảm hoạ ô nhiễm môi trường
- Câu kết đoạn: Thuốc lá có tác hại vô cùng nghiêm
0,25
0,5 0,5
0,5 0,25
Trang 9trọng với đời sống con người xà xã hội.
* Các mức đánh giá
- Mức tối đa: 2,0đ: Đảm bảo tốt các yêu cầu trên.
- Mức chưa tối đa:
+ 1,5-1,75 đ: Cơ bản đáp ứng tốt các yêu cầu trên; còn
mắc một vài sai sót nhỏ
+ 1,0 đ: Đạt 50% các yêu cầu trên.
+ 0,5-0,75 đ: Chỉ nêu được một vài ý sơ sài; mắc nhiều
lỗi chính tả và lỗi diễn đạt…
+ 0,25 đ: Chỉ nêu được một ý đúng…
- Mức không đạt: 0 đ: Không làm bài hoặc sai hoàn toàn.
Câu 2 1 Yêu cầu:
a Về kĩ năng:
- Văn tự sự kể theo ngôi thứ nhất phải đảm bảo bố cục 3 phần Văn kể lưu loát, biết tạo tình huống, có cảm xúc, câu văn đúng ngữ pháp…
- Biết kết hợp tốt với các yếu tố miêu tả, biểu cảm khi kể chuyện
b Về kiến thức:
- Yêu cầu nội dung: Đoạn văn xoay quanh nội dung: kể
về kỉ niệm của em trong chuyến đi thực tế
- Hướng dẫn cụ thể:
* Mở bài
- Giới thiệu một kỉ niệm đáng nhớ
- Ấn tượng của em về kỉ niệm đó
* Thân bài
- Giới thiệu kỉ niệm:
+ Đây là kỉ niệm buồn hay vui
+ Xảy ra trong hoàn cảnh, thời gian nào: chuyến trải nghiệm thực tế do nhà trường tổ chức vào dịp sắp nghỉ hè
- Miêu tả sơ nét về người mà làm nên kỉ niệm với em:
thầy, cô, bạn bè
+ Hình dáng, tuổi tác
+ Đặc điểm mà em ấn tượng + Tính cách và cách cư xử của người đó
- Diễn biến của câu chuỵên:
+ Nêu mở đầu câu chuyện và diễn biến như thế nào + Trình bày đỉnh điểm của câu chuyện
+ Thái độ, tình cảm của nhân vật trong chuyện
- Kết thúc câu chuyện + Câu chuyện kết thúc như thế nào
+ Nêu suy nghĩ và cảm nhận của em qua câu chuyện
*Kết bài:
0,5
0,5
1,25
1,25
1
Trang 10Câu chuyện là một kỉ niệm đẹp thời cắp sách đến trường.
nó đã cho em một bài học qui giá và em sẽ không bao
giờ quên kỉ niệm này
2 Biểu điểm
* Mức tối đa: Điểm 5 : Đáp ứng tốt các yêu cầu: Câu
chuyện kể linh hoạt, có ý nghĩa, triết lí sâu sắc; sáng tạo
tình huống, cảm xúc sâu sắc, chân thực; kết hợp tốt các
yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn tự sự
* Mức chưa tối đa:
- Điểm 3.5 - 4.75: Đáp ứng cơ bản các yêu cầu Biết tạo
tình huống truyện Còn mắc lỗi nhỏ về diễn đạt, về chính
tả
- Điểm 2.0 - 3.25: Kể được sự việc song cốt truyện còn
sơ sài Bài còn mắc lỗi diễn đạt và lỗi chính tả
- Điểm 1.0- 1.75: Bài viết chưa hoàn chỉnh về bố cục
Bài mắc nhiều lỗi về diễn đạt, chính tả
-Điểm 0.25- 0.75: Chỉ viết được một vài câu văn kể
chuyện
* Mức không đạt: Điểm 0: Không làm bài hoặc lạc đề
sai cả nội dung và phương pháp
0,5