bản thuyết trình toán 4

Tên biện pháp: “ Vận dụng kiến thức toán cho học sinh lớp 4 để giải quyết những bài toán thực tế”.. Đó chính là ““ Vận dụng kiến thức toán cho học sinh lớp 4 để giải quyết những bài to

PHÒNG GD&ĐT …….

TRƯỜNG TIỂU HỌC…….

=====***=====

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

Tên sáng kiến: Vận dụng kiến thức toán cho học sinh

lớp 4 để giải quyết những bài toán thực tế

Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Tiểu học ……

…… , năm 2020

Bản thuyết trình.

BÁO CÁO BIỆN PHÁP VẬN DỤNG KIẾN THỨC TOÁN CHO HỌC SINH LỚP 4

ĐỂ GIẢI QUYẾT NHỮNG BÀI TOÁN THỰC TẾ Ở TRƯỜNG TIỂU

HỌC

Tên biện pháp: “ Vận dụng kiến thức toán cho học sinh lớp 4 để giải quyết những bài toán thực tế”.

Kính thưa ban giám khảo, tôi xin tự giới thiệu tôi là , giáo viên trường

TH Lời đầu tiên cho tôi được gởi lời chào thân ái, lời chúc sức khỏe đến toàn thế ban giám khảo, chúc cho hội thi của chung ta thành công tốt đep

Kính thưa ban giám khảo,có một câu châm ngôn nói rằng: “Nếu tôi có một quả táo, bạn có một quả táo Chúng ta trao đổi với nhau mỗi người cũng chỉ

có một quả tá Nhưng tôi có một kiến thức, bạn có một kiến thức chúng ta trao đổi với nhau thì mỗi người sẽ có hai kiến thức’ Chính vì vậy, hôm nay tôi muốn trao đổi chia sẻ với các thầy cô về kinh nghiệm dạy học mà tôi đã sử dụng và đem lại hiệu quả Đó chính là ““ Vận dụng kiến thức toán cho học sinh lớp 4

để giải quyết những bài toán thực tế”.

1.Nội dung

Toán học là công cụ giúp học tốt các môn học khác, chính vì vậy nó đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong nhà trường Bên cạnh đó nó còn có tiềm năng phát triển các năng lực tư duy và phẩm chất trí tuệ, giúp học sinh hoạt động có hiệu quả trong mọi lĩnh vực của đời sống sản xuất

Thực hiện chủ trương đó nên Bộ GD – ĐT đã điều chỉnh các mục tiêu đào tạo

ở các bậc học (trước hết là bậc Tiểu học) các mục tiêu đều nhấn mạnh việc:

“Phát triển tư duy, kĩ năng suy luận hợp lí, kĩ năng phát hiện và giải quyết vấn

đề đơn giản, gần gũi với cuộc sống” Đây chính là một quan điểm cơ bản, định

hướng đào tạo lực lượng lao động mới trong xã hội Trong chương trình môn toán ở tiểu học nói chung và môn Toán lớp 4 nói riêng, khi giáo viên giảng dạy các bài toán trên cơ sở lí thuyết cơ bản, học sinh còn nhiều hạn chế khi vận dụng các kiến thức đã học để giải quyết các bài toán trong thực tế cuộc sống như tính

số diện tích đất hay tính tiền,… Mặt khác, chính giáo viên là người truyền thụ

kiến thức cho các em còn thiếu sự liên hệ từ kiến thức toán với cuộc sống hàng ngày, thậm chí còn quên không liên hệ thực tế sau mỗi tiết dạy toán Câu hỏi đặt

ra bây giờ là: Làm thế nào để giúp học sinh (trước hết là học sinh Tiểu học) có

kĩ năng vận dụng kiến thức đã học để phát hiện và giải quyết những bài toán đã đang và sẽ nảy sinh trong đời sống thực tế hang ngày? Với mong muốn góp phần trả lời câu hỏi đặt ra và góp phần giúp đỡ giáo viên, học sinh thì tôi thấy

thật sự cần thiết áp dụng, sử dụng có hiệu quả sáng kiến: “ Vận dụng kiến thức toán cho học sinh lớp 4 để giải quyết những bài toán thực tế”.

2 Thực trạng

a.Ưu điểm

- Về phía HS:

Trong học toán ở trường tiểu học, ý thức vận dụng kiến thức của học sinh lớp 4 đã được hình thành Một số em đã bắt đầu biết vận dụng những kiến thức

đã học để giải quyết những vấn đề có liên quan đến học tập và trong cuộc sống hàng ngày

- Về phía GV:

Hiện nay, trong nhà trường tiểu học, nhiều giáo viên đã bắt đầu chú ý đến việc trang bị kiến thức thực tế cho học sinh, giúp cho học sinh học thêm hiểu biết thêm về kiến thức thực tế ở trên lớp cho học sinh, nhiều trường đã tổ chức cho học sinh những giờ học ngoại khóa

b.Nhược điểm:

- Về phía HS:

Việc học toán ở trường tiểu học theo kết quả điểu tra cho thấy: Bên cạnh một số học sinh biết vận dụng những kiến thức toán đã học vào trong học tập và sinh hoạt hàng ngày thì vẫn còn nhiều học sinh không quan tâm đến khả năng này Nhiều em cho rằng giải được các bài tập trong vở bài tập là đủ Vì vậy, không ít học sinh còn rập khuân, sao chép một cách máy móc những mẫu mà giáo viên cung cấp để giải quyết các bài toán Vì thế, các thao tác thực hành cũng như vận dụng trong thực tế của học sinh còn rất kém Bên cạnh đó không ít

học sinh khá giỏi trong nhà trường ra ngoài thực tế thường tỏ ra chậm chạp, vụng về, thiếu tự tin

- Về phía GV:

Một số giáo viên chưa hiểu kĩ về rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức toán vào thực tế nên chưa thể rèn luyện kĩ năng này cho học sinh Bên cạnh đó, còn nhiều giáo viên mới ra trường, thậm trí thiếu kiến thức thực tế Giáo viên chưa quan tâm đến ý nghĩa thực tế của nội dung bài toán, chưa thường xuyên tạo

cơ hội cho học sinh liên hệ với thực tế địa phương để cập nhật các nội dung và tăng khả năng vận dụng kiến thức toán trong đời sống lao động, học tập cho các

em Vì vậy, trong quá trình dạy học, một số giáo viên còn không biết cách gợi ý

để học sinh liên hệ với thực tế Một trong những nguyên nhân của tình trạng trên

3 Biện pháp rèn kĩ năng vận dụng kiến thức toán để giải quyết những bài toán thực tế cho HS lớp 4 3.1 Rèn luyện cho học sinh có ý thức vận dụng kiến thức toán:

Trước hết, muốn rèn luyện cho học sih có ý thức vận dụng kiến thức toán

đã học, điều quan trọng nhất trong dạy học là giáo viên cần giúp học sinh thấy rõ được vai trò và ý nghĩa của môn toán trong học tập và trong đời sống thực tiễn

Để làm được điều đó, giáo viên cần thực hiện những công việc sau:

+Giúp học sinh thấy nguồn gốc thực tiễn của kiến thức toán học, từ đó có động

cơ học tập đúng đắn.

Trong các giờ học toán, giáo viên có thể kể cho học sinh những câu chuyện có ứng dụng toán học, tạo niềm vui và hứng thú học tập cho các em

+Rèn ý thức vận dụng kiến thức toán vào giải quyết những bài toán thực tế

Tổ chức cho học sinh học toán trong hoạt động và bằng hoạt động, chỉ cho học sinh thấy được những tình huống có tính thực tiễn và hướng dẫn học sinh vân dụng những kiến thức toán vào giải quyết những bài toán thực tế

Ví dụ:

Lên lớp 4 học sinh được học nhiều nội dung như: Bài toán về quan hệ tỷ

lệ, đại lượng, đo đại lượng … Giáo viên nên chỉ cho học sinh thấy được các đại lượng có trong đề toán dùng để làm gì? Và chỉ cho học sinh thấy được mối quan

hệ giữa các đại lượng có trong đề toán giúp cho các em hiểu được ý nghĩa ứng dụng của kiến thức toán trong đời sống

+Rèn kiến thức kiểm tra tính thực tế của các kết quả tìm được.

-Tổ chức cho học sinh thực hành và chỉ cho học sinh thấy được những kết

quả phù hợp với thực tế và đôi khi có những kết quả không phù với thực tế cần xem xét để vận dụng cho hiệu quả

- Đưa thêm một số bài toán để luyện tập, nhằm khắc sâu kiến thức cho các

em bằng cách đưa ra một số bài toán không phù hợp với thực tế yêu cầu học

+ Rèn ý thức phân tích, xem xét tình huống thực té để đưa về bài toán có dạng quen thuộc.

3.2 Rèn kỹ năng vận dụng kiến thức toán vào giải quyết những bài toán thực tế trong sách giáo khoa toán 4

+ Rèn kỹ năng giải một số bài toán thực tế trong sách giáo khoa toán 4 theo quy trình cụ thể.

- Để nhấn mạnh và lưu ý học sinh tới ý nghĩa thực tế của các bài toán ta có thể

sử dụng hệ thống câu hỏi gợi ý sau:

- Bài toán phản ánh thực tế gì trong đời sống sinh hoạt xã hội?

- Bài toán cho biết những dữ kiện gì?

- Hãy tóm tắt bài toán?

- Thiết lập các phép tính?

- Trình bày bài giải?

- Kiểm tra kết quả bài toán?

- Kết quả của bài toán có phù hợp với kết quả ngoài thực tế hay không?

- Nếu không phù hợp với thực tế thì nên sửa lại dữ kiện đầu bài như thế nào cho hợp lý?

Ví dụ:

Mua 5m vải hết 80000 đồng Hỏi mua 7m vải loại đó hết bao nhiêu tiền?

Bước 1: Rèn kỹ năng phân tích và tóm tắt bài toán:

- Bài toán phản ánh thực tế gì trong đời sống? (Bài toán trao đổi hàng hóa)

- Bài toán cho biết dữ kiện gì? (Mua 5m vải hết 80000 đồng)

- Bài toán hỏi gì? (Hỏi mua 7m vải loại đó hết bao nhiêu tiền)

Dựa vào phân tích để các em có thể tóm tắt bài toán như sau:

5m vải: 80000 đồng

7m vải: …… đồng?

Bước 2: Kỹ năng thiết lập các phép tính:

Dựa vào phân tích và tóm tắt bài toán giáo viên có thể gợi ý cho học sinh thiết lập các phép tính

- Muốn biết mua 7m vải hết bao nhiêu tiền chúng ta phải làm gì? (Phải tìm giá tiền mua 1m vải)

- Muốn tìm giá tiền 1m vải cần phải làm gì? (Lấy 80000 chia cho 5)

- Sau khi biết giá tiền 1m vải ta làm như thế nào? (Lấy giá tiền 1m vải nhân với 7)

Bước 3: Rèn kỹ năng trình bày bài giải:

Từ việc rèn luyện các thao tác và kĩ năng thực hiện các phép tính ta có thể giải bài toán như sau:

Bài giải:

Mua 1m vải hết số tiền là: 80000 : 5 = 16000 (đồng)

Mua 7m vải hết số tiền là: 16000 x 7 = 112000 (đồng)

Bước 4: Rèn kỹ năng kiểm tra đánh giá kết quả.

- Sau khi học sinh làm bài xong, giáo viên nên tập cho học sinh tự kiểm tra lại kết quả theo trình tự của bài toán hoặc cho học sinh thử lại kết quả bằng nhiều cách khác nhau

- Kết quả bài toán có phù hợp với ở ngoài thực tế hay không? (Phù hợp với thực

tế )

+ Rèn kỹ năng tìm hiểu tình huống thực tiễn qua cách diễn đạt của các bài toán thực tế:

Đối với học sinh tiểu học những khó khăn về ngôn ngữ trong quá trình tìm hiểu đề toán khó là khá phổ biến

Để khắc phục những vấn đề này trong quá trình học toán, giáo viên nên chỉ ra cho học sinh thấy được những thuật ngữ có trong bài toán và cách dùng

những thuật ngữ đó trong những tình huống nào? Ý nghĩa của các thuật ngữ có trong bài toán, để giúp cho học sinh hiểu biết và biết sử dụng những thuật ngữ

+Rèn luyện kĩ năng biến đổi các bài toán đã cho phù hợp với các kiến thức đã được học.

Trong SGK, bên cạnh phần các bài toán cho học sinh trung bình còn có một số các bài toán mà các dữ kiện, điều kiện thường phức tạp hơn nhiều khi không đưa ra một cách trực tiếp hoặc tường minh mà học sinh phải huy động thêm vốn kiến thức thực tế mới giải được Việc tìm phương pháp giải nhiều khi

phụ thuộc vào việc tìm ra “Điểm nút” để tập trung tháo gỡ và việc lựa chọn con

đường đúng đắn để giải quyết các bài toán là rất cần thiết Muốn vậy phải biết biến đổi các bài toán về các dạng toán thường gặp

3.3 Rèn luyện kĩ năng chuyển dịch bài toán thực tế về dạng bài toán hình quen thuộc.

Trong sách giáo khoa toán 4 có rất nhiều bài toán thực tế, phản ánh rất nhiều mặt trong xã hội Vì vậy, trước khi giảng bài toán này, giáo viên nên hướng dẫn học sinh chuyển dịch những bài toán thực tế về dạng quen thuộc để giải Muốn vậy cần sử dụng một hệ thống các câu hỏi để gợi ra một hệ thống các thao tác của học sinh khi thực hiện việc chuyển dịch này

Ví dụ:

Một người đi xe đạp trong 3 giờ, giờ thứ nhất đi được 12 km, giờ thứ hai

đi được 18 km, giờ thứ 3 đi được quãng đường bằng nửa quãng đường đi trong hai giờ đầu Hỏi trung bình mỗi giờ người đó đi được bao nhiêu km?

- Bài toán này cho biết dữ kiện gì?( Một người đi xe đạp trong 3 giờ, giờ thứ nhất đi được 12 km, giờ thứ hai đi được 18 km, giờ thứ 3 đi được quãng đường bằng nửa quãng đường đi trong hai giờ đầu

- Bài toán hỏi gì? ( Trung bình mỗi giờ người đó đi được bao nhiêu km?)

- Bài toán thuộc loại toán điển hình nào đã học? ( Trung bình cộng)

- Muốn giải bài toán trung bình cộng ta phải làm gì? ( Tìm tống số km người đó

đi được chia cho số giờ người đó đi)

3.4 Rèn luyện kĩ năng thực hành đặt đề toán theo những tình huống thường gặp trong đời sống.

Trong thực hành giải toán, khó khăn phổ biến của học sinh là phân biệt được yếu tố cơ bản của bài toán Việc cho học sinh tự lập đề toán và giải sẽ giúp học sinh phân biệt được các yếu tố đó Song ý nghĩa của việc cho học sinh tự lập

đề toán còn sâu xa hơn thế

Việc học sinh tự lập đề toán có thể tiến hành từ yêu cầu thấp đến yêu cầu cao từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với trình độ học sinh

Trong các giờ ôn tập, sau khi đã củng cố kiến thức về nội dung nào đó thông qua việc giải bài tập, đặc biệt là các bài toán, giáo viên nên đưa ra các tình huống để gợi mở cho học sinh tự thiết lập đề toán

+ Cho một bảng tóm tắt ( các dữ kiện, điều kiện) hay sơ đồ để học sinh tự lập đề

toán có nội dung thực tế phù hợp rồi giải.

Ví dụ: `

Hai tổ tham gia trồng cây được tất cả 160 cây Tổ một trồng được ít hơn tổ hai 20 cây Hỏi mỗi tổ trồng được bao nhiêu cây?

Đây là bài toán: “Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của chúng” Sau khi học

sinh đã giải song bài toán này, gợi cho học sinh tự lập đề mới tương tự với đề toán đã cho bằng các cách sau:

Thay các số liệu: Chẳng hạn “Hai tổ tham gia trồng cây được tất cả 220

cây Tổ một trồng được ít hơn tổ hai 30 cây” Hỏi mỗi tổ trồng được bao nhiêu

cây?

3.5 Rèn luyện kĩ năng kiểm tra đánh giá kết quả của những bài toán

có nội dung thực tế.

Trong quá trình hướng dẫn học sinh thực hành giải toán, giáo viên nên thường xuyên rèn cho học sinh có thói quen kiểm tra kết quả bài toán Có thể hướng dẫn học sinh bằng nhiều cách khác nhau

+ Kiểm tra bằng phương pháp giải theo cách khác.

+ Kiểm tra bài giải bằng cách thay đáp số vào đầu bài để kiểm tra lại sau khi

tìm được đáp số của bài toán, hướng dẫn các em thay đáp số đó vào đầu bài để tính lại xem các số liệu có phù hợp với đầu bài không Nếu không phù hợp thì ta

đã giải sai phải làm lại.

+ Kiểm tra bài giải bằng cách soát lại xem đáp số có phù hợp với thực tế không.

3.6.Tổ chức tạo cơ hội vận dụng kiến thức toán vào thực tế cho HS lớp 4

+ Tổ chức cho học sinh sinh hoạt câu lạc bộ “Bạn yêu toán”

Thông qua tổ chức câu lạc bộ “Bạn yêu toán” tạo cơ hội giúp cho học

sinh vận dụng tốt các kiến thức toán đã học

Ví dụ:

Có thể tổ chức những buổi hái hoa toán học với những câu đố khác nhau yêu cầu học sinh phải trả lời nhanh, chẳng hạn:

Em hãy cho biết kết quả của bài toán này bằng cách vận dụng nhanh các

kiến thức đã có: “May 15 bộ quần áo như nhau hết 45 m vải” Hỏi may 10 bọ

quần áo như vậy hết bao nhiêu mét vải?

+ Tổ chức cho học sinh những buổi tham quan các nhà máy, xí nghiệp, đồng

ruộng

+ Tổ chức tạo tình huống vận dụng cho học sinh lớp 4 qua một số buổi lao động

tập thể.

+ Tổ chức cho học sinh thực hành toán học trên lớp hoặc ở vườn trường.

+ Tổ chức cho học sinh những buổi lao động tập thể ( nếu có)

4 Kết luận:

- Việc áp dụng sáng kiến “Vận dụng kiến thức toán cho học sinh lớp 4 để giải quyết những bài toán thực tế” giúp:

+ Học sinh thành thạo các kỹ năng tính toán, giải được bài toán lớp 4 cũng như các bài toán trong chương trình Tiểu học

+ Học sinh hiểu được giá trị của kiến thức toán, biết vận dụng tri thức toán trong

thực tiễn học tập và cuộc sống+ Tạo cho học sinh sự thích thú với học Toán,

kích thích sự ham học hỏi và giúp các em rèn luyện kĩ năng tập trung, tính toán nhanh nhẹn Từ đó, các em có kĩ năng cần thiết vận dụng các bài toán để giải quyết các bài toán thực tế

+ Giúp giáo viên có thể áp dụng hiệu quả, điều chỉnh phương pháp dạy học Toán phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy học

Kính thưa Ban tổ chức, ban giám khảo!

Tôi vừa trình bày xong bài thuyết trình ““ Vận dụng kiến thức toán cho học

sinh lớp 4 để giải quyết những bài toán thực tế”.

Tôi thiết nghĩ, mỗi biện pháp đều có những ưu điểm và hạn chế Không có biện pháp nào là vạn lăng Vì vậy, khi vận dụng cần linh hoạt và sáng tạo sao cho phù hợp với đối tượng học sinh của lớp và với từng bài học.

Cuối cùng tôi xin CHÚC HỘI THI THÀNH CÔNG TỐT ĐẸP!