CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XÂY DỰNG NỀN ĐƯỜNG

CÔNG TÁC KHÔI PH=C C>C... CHUEN BA XE MÁY THI CÔNG... Ph ơng án ào toàn b theo chi u ngang... NGUYÊN TFC CH>N VÀ SG D=NG MÁY THI CÔNG N N NG... Phân lo i máy xúc chuy-n... Tính n,ng su t

h ng ng nh t nh, nhi m v c a nó là m b o c ng và n nh c a áo ng

Nó là n n t ng c a áo ng; c ng , tu i th và ch t l ng s d ng c a áo ng ph thu c r t l n vào c ng và n nh c a n n ng

a)Lún b) Trư t trên sư n d c c) S t ta luy

1.1.3 Yêu c u v i công tác thi công n n ng

Trong xây d+ng ng, công tác làm n n ng chi m t, l kh i l ng r t l n, nh t

là ng vùng núi, òi h(i nhi u s*c lao ng máy móc, xe v n chuy'n, cho nên nó còn là

m t trong nh-ng khâu m u ch t nh h !ng t i th i h n hoàn thành công trình M$t khác

ch t l ng c a n n ng c.ng nh h !ng nhi u n ch t l ng chung c a công trình n n

ng

Vì v y trong công tác t ch c thi công n n ng ph i b o m:

1 Ch n ph ơng pháp thi công thích h p,

2 Ch n máy móc thi t b thi công h p lý,

3 Có k ho ch s d ng t t ngu"n nhân l+c, máy móc, v t li u và t n d ng tri t ' công tác i u ph i t,

4 Các khâu công tác thi công ph i c ti n hành theo k ho ch thi công ã nh,

5 Tuân th ch$t ch$t ch/ quy trình, quy ph m k thu t và quy t c an toàn trong thi công

1.2 PHÂN LO0I CÔNG TRÌNH N N NG VÀ PHÂN LO0I 1T N N NG

+ Công trình t p trung: là công trình có kh i l ng thi công t2ng l n t bi n trên m t

o n ng có chi u dài nh(, ví d : nh t i các v trí ào sâu, p cao

Vi c phân lo i này giúp ta xác nh c tính ch t c a công trình, t& ó ra gi i pháp thi công thích h p

1.2.2 Phân lo i t xây d ng n n ng:

Có nhi u cách phân lo i t n n ng:

1.2.2.1 Phân lo i theo m c khó d khi thi công:

- t: c phân thành 4 c p: CI , CII , CIII , CIV (c ng c a t t2ng d%n theo c p t) t c p I, II th ng không c dùng ' p n n ng mà ch3 dùng t c p III

và c p IV

- á: c phân thành 4 c p: CI , CII , CIII , CIV (c ng c a á gi m d%n theo c p á)

á CI : á c*ng, có c ng ch u nén >1000 daN/cm2

á CII : á t ơng i c*ng, có c ng ch u nén t& 800-1000 daN/cm2

á CIII : á trung bình, có c ng ch u nén t& 600 - 800 daN/cm2

á CIV : á t ơng i m m, giòn, d4 d p, có c ng ch u nén < 600 daN/cm2 Trong ó á CI, CII ch3 có th' thi công b ng ph ơng pháp n phá, còn á CIII và

CIV có th' thi công b ng máy

Cách phân lo i này dùng làm c2n c* ' ch n ph ơng pháp thi công h p lý t& ó a

ra c nh m*c lao ng t ơng *ng và tính toán c giá thành, chi phí xây d+ng công trình (Ví d : t á khác nhau thì d c ta luy khác nhau 5 kh i l ng khác nhau, "ng

th i ph ơng pháp thi công c.ng khác nhau 5 giá thành xây d+ng khác nhau)

1.2.2.2 Phân lo i theo tính ch t xây d ng:

Cách phân lo i này cho ng i thi t k , thi công bi t c tính ch t, $c i'm và i u

ki n áp d ng c a m6i lo i t Theo tính ch t xây d+ng ng i ta phân thành:

- á: các lo i á phún xu t, tr%m tích, bi n ch t ! tr ng thái li n kh i ho$c r n n*t

á dùng ' p n n ng r t t t $c bi t là tính n nh n c Tuy nhiên do có giá thành cao nên nó ít c dùng ' xây d+ng n n ng mà ch y u dùng trong xây d+ng m$t ng

- t: là v t li u chính ' xây d+ng n n ng; t có th' chia làm hai lo i chính: + t r i: ! tr ng thái khô thì r i r c, ch*a không quá 50% các h t >2mm, ch3 s d7o Ip < 1; g"m các lo i nh : cát s(i, cát h t l n, cát h t v&a, cát h t nh( và cát

* t c p ph i, s(i "i: Là lo i c p ph i t+ nhiên, có nhi u ! vùng trung du, "i núi

th p Trong thành ph%n h t, s(i s n chi m t, l t ơng i l n, khi %m ch$t cho

c ng r t cao (E0 ≈ 1800daN/cm2) Tuy nhiên trong thành ph%n c a nó c.ng ch*a m t hàm l ng sét nh t nh nên nó c.ng là lo i v t li u kém n nh v i

n c Do v y, v t li u này ch3 s d ng ! nh-ng nơi ít ch u nh h !ng c a n c, ho$c ' làm l p trên cùng c a n n ng

* t á sét, á cát: Là lo i t có tính ch t ! m*c trung bình gi-a t cát và t sét, do v y nó c.ng c dùng ph bi n trong xây d+ng n n ng

a) t sét b) t cát c) t á cát, á sét

τ τ

τ τ σ φ

σ

τ σ φ τ

* Các lo i t sau không dùng ' p n n ng: t ch*a nhi u ch t h-u cơ, t than bùn, t ch*a nhi u l ng mu i hoà tan, t có 8m l n

1.3 TRÌNH T9 VÀ N:I DUNG THI CÔNG N N NG

Khi t ch*c thi công n n ng ph i c2n c* vào i u ki n thiên nhiên, tình hình máy móc, thi t b , nhân l+c ' ph i h p th+c hi n theo m t trình t+ thích h p

1.3.1 Công tác chu n b tr c khi thi công

1.31.1 Công tác chu n b v m t k thu t:

- Nghiên c*u h" sơ,

- Khôi ph c và c m l i tuy n ng trên th+c a,

- Chuy'n quân, xây d+ng lán tr i,

- i u tra phong t c t p quán a ph ơng, i u tra tình hình khí h u th y v2n t i tuy n ng v.v

1.4.1 Thi công b ng th công

- Dùng d ng c thô sơ và các công c c i ti n, d+a vào s*c ng i là chính ' ti n hành thi công

- Có ch t l ng và n2ng su t th p

- Ph ơng pháp thi công này thích h p v i công trình có kh i l ng công tác nh(, c+ ly

v n chuy'n ng n trong i u ki n không s d ng c máy móc (di n thi công quá h<p, không di n tích cho máy ho t ng)

1.4.2 Thi công b ng máy

- S d ng các lo i máy làm t bao g"m: máy x i, máy i, máy ào, máy xúc chuy'n, máy lu v.v ' ti n hành thi công

- Ph ơng pháp này cho n2ng su t cao, ch t l ng t t, là cơ s! ' h giá thành xây d+ng

- Ph ơng pháp thi công này thích h p v i công trình có kh i l ng ào p l n, yêu c%u thi công nhanh, òi h(i ch t l ng cao

1.4.3 Thi công b ng n phá

- S d ng n2ng l ng l n sinh ra t& ph n *ng n c a thu c n ' ào p t á xây d+ng n n ng, bên c nh ó dùng các thi t b ph tr c%n thi t: nh thi t b khoan l6 mìn, ào bu"ng mìn, kíp n , m"i n

- Thi công b ng thu c n có th' m b o nhanh chóng, không òi h(i nhi u nhân l+c, máy móc nh ng yêu c%u ph i tuy t i an toàn

- Ph ơng pháp này th ng dùng ! nh-ng nơi ào n n ng qua vùng á c*ng ho$c các tr ng h p ph*c t p mà các ph ơng pháp khác không thi công c

1.4.4 Thi công b ng s c n c

- Thi công b ng s*c n c là l i d ng s*c n c xói vào t làm cho t t! ra, hòa vào

v i n c, t lơ l ng ! trong n c r"i c d)n t i nơi p

- Nh v y, các khâu công tác ào và v n chuy'n t u nh s*c n c

CÔNG TÁC CHU N B THI CÔNG N N Ư NG

2.1 CÔNG TÁC KHÔI PH=C C>C

Nh n xét: Gi-a thi t k và thi công th ng cách nhau m t kho ng th i gian nh t nh

có th' dài hay ng n; trong quá trình ó các c c nh v trí tuy n ng khi kh o sát có th' b h(ng ho$c m t do nhi u nguyên nhân

Do ó c%n ph i b sung và chi ti t hoá các c c ' làm cho vi c thi công c d4 dàng,

nh c ph m vi thi công và xác nh kh i l ng thi công c chính xác

N i dung công tác khôi ph c c c và nh ph m vi thi công g"m:

- Khôi ph c c c 3nh: C c 3nh c c nh b ng c c bê tông úc s?n ho$c t i ch6 Khi khôi ph c c c 3nh xong ph i ti n hành gi u c c 3nh ra kh(i ph m vi thi công '

gi u c c có th' dùng các bi n pháp sau:

+ Giao h i góc

+ Giao h i c nh

+ Giao h i góc c nh

+ C nh song song (th ng dùng nh-ng nơi tuy n i song song v i vách á cao)

- Khôi ph c t i th+c a nh-ng c c ch y u xác nh v trí tuy n ng thi t k :

+ i'm %u, i'm cu i

+ C c lý trình (c c H, c c kilomét)

+ C c ch y u xác nh ng cong (N , NC, T , TC, P)

+ C c xác nh v trí các công trình (C%u, c ng, kè, t ng ch n…)

- Khôi ph c c c chi ti t và óng thêm c c ph :

+ Trên ng th@ng: khôi ph c nh thi t k

+ Trên ng cong: kho ng cách gi-a các i'm chi ti t tu thu c vào bán kính

ng cong:

R < 100m : kho ng cách c c 5m

R = 100 - 500m : kho ng cách c c 10m

R > 500m : kho ng cách c c 20m + Có th' óng thêm c c ph ! nh-ng o n cá bi t ' tính kh i l ng c chính xác hơn (Thi t k k thu t: 20-30m/c c, khi c%n chi ti t có th' 5-10m/c c):

+ 2km : vùng "i,

+ 1km : vùng núi

+ Ngoài ra còn ph i $t m c o cao ! các v trí công trình: c%u, c ng, kè, ! các ch6 ng giao nhau khác m*c v.v

Tu thu c t%m quan tr ng c a công trình mà cao có th' c xác nh theo

m c cao qu c gia hay m c cao gi nh

- Ki'm tra cao thiên nhiên ! t t c các c c chi ti t trên tuy n

2.2 CÔNG TÁC LÊN KHUÔN NG (LÊN GA) VÀ ANH PH0M VI THI CÔNG

- M c ích: Công tác lên khuôn ng (còn g i là công tác lên ga) nh m c nh nh-ng

v trí ch y u c a m$t c t ngang n n ng trên th+c a ' m b o thi công n n

- i v i n n ào các c c lên khuôn ng ph i r i ra kh(i ph m vi thi công, trên các

c c này ph i ghi lý trình và chi u sâu ào t: sau ó ph i nh ơc mép ta luy n n

ào

- Khi thi công cơ gi i, các c c lên khuôn ng có th' b m t i trong quá trình thi công

c%n ph i d i ra kh(i ph m vi thi công

- Xác nh ph m vi thi công, ph m vi gi i phóng m$t b ng ' ti n hành gi phóng m$t

b ng

Nh n xét: Công tác GPMB th ng r t ph*c t p, t n kém, nh h !ng nhi u n ti n thi công công trình Do ó, ngay t& khâu thi t k c%n l u ý t i v n này: có các ph ơng án ch3nh tuy n cho h p lý và trong quá trình th+c hi n thì ph i k t h p nhi u cơ quan t ch*c 2.3 CÔNG TÁC D>N DBP TR C KHI THI CÔNG

' m b o n n ng n nh và có c ng c%n thi t thì tr c khi thi công n n

ng $c bi t là các o n n n ng p ph i làm công tác d n d<p Công tác này bao g"m:

- Bóc t h-u cơ

- N o vét bùn

- Ph i ch$t các cành cây v ơn xoè vào ph m vi thi công t i cao 6m, ph i ánh g c cây khi chi u cao n n d p nh( hơn 1,5m ho$c khi chi u cao g c cây cao hơn m$t t t+ nhiên 15-20cm Các tr ng h p khác ph i ch$t cây (ch3 ' g c còn l i cao hơn m$t t 15cm)

- Các hòn á to c n tr! vi c thi công n n ào ho c n m ! các o n n n p có chi u cao nh( hơn 1,5m, u ph i d n i Th ng nh-ng hòn á có th' tích trên 1,5m3 thì ph i

dùng mìn ' phá n , còn nh-ng hòn á nh( hơn có th' dùng máy ' a ra kh(i ph m

vi thi công

- Các hòn á t ng n m trong ph m vi ho t ng c a n n ng c%n phá b( ' m b o

n n "ng nh t, tránh lún không u

- Trong ph m vi thi công n u có các ng rác, %m l%y, t y u, t mu i, hay h c

gi ng, ao h" u c%n ph i x lý tho áng tr c khi thi công T t c m i ch ng ng i

v t trong ph m vi thi công ph i phá dC và d n s ch

+ Trong ph%n n n p, các h ào b( cây c i ho$c các ch ng ng i v t u ph i c

l p và %m ch$t b ng các v t li u thích h p nh v t li u p n n ng thông

th ng

+ Vi c b(, hu, b( các ch t th i do d n d<p m$t b ng ph i tuân th pháp lu t và các quy nh c a a ph ơng N u t (cây, c() ph i c phép và ph i có ng i trông coi ' không nh h !ng n dân c và công trình lân c n

+ Ch t th i có th' c chôn l p v i l p ph d%y ít nh t 30cm và ph i b o m m quan

+ V trí ch t th i n u n m ngoài ph m vi ch3 gi i gi i phóng m$t b ng thì ph i có s+ cho phép c a a ph ơng (qua th ơng l ng)

+ V t li u t n d ng l i ph i c ch t ng v i mái d c 1:2 và ph i b trí ! nh-ng nơi không nh h !ng n vi c thoát n c; ph i che ph b m$t ng v t li u

2.4 BDO DM THOÁT N C TRONG THI CÔNG

Trong su t quá trình thi công ph i chú ý và m b o thoát n c ' tránh các h u qu

x u có th' x8y ra ph i ng&ng thi công m t th i gian, ph i làm thêm m t s công tác do m a gây ra ho$c có khi ph i phá công trình ' làm l i v.v

' m b o thoát n c trong thi công, c%n chú ý t ch*c thi công %u tiên các công trình thoát n c có trong thi t k , "ng th i có th' ph i làm thêm m t s công trình ph nh

m ơng rãnh t m ch3 dùng trong th i gian thi công, các công trình ph này c%n c thi t k trong khi l p thi t k t ch*c thi công ng

Ngoài ra trong m6i công trình c th' c.ng c%n ph i có nh-ng bi n pháp k thu t và t ch*c ' b o m thoát n c:

- Khi thi công n n p, ph i m b o cho b m$t c a nó có d c ngang ' m

b o an toàn cho máy làm ng và ô tô ch y, tr s d c ngang không quá 10%

- Khi thi công n n ng ào ho$c rãnh thoát n c ph i thi công t& th p lên cao 2.5 CHUEN BA XE MÁY THI CÔNG

- Trong quá trình chu8n b , nhà th%u ph i chu8n b và v n chuy'n n công tr ng các máy móc thi t b áp *ng c các yêu c%u thi công theo úng các quy nh trong h p

"ng th%u, ph i ào t o công nhân s d ng các máy móc thi t b ó và t ch*c b o

d Cng s a ch-a chúng trong quá trình thi công

- Trong quá trình chu8n b , nhà th%u ph i b trí m t x !ng s a ch-a cơ khí ' ti n hành công tác s a ch-a và b o d Cng máy trong khi thi công

- Ph i th+c hi n t t ph ơng châm “phân công c nh ng i s d ng máy, nh rõ trách nhi m, v trí công tác”

CÁC PHƯƠNG ÁN THI CÔNG N N Ư NG ÀO VÀ N N Ư NG !P

Khi thi công n n ng ào và n n ng p, có th' có nhi u ph ơng án thi công khác nhau

Ch n ph ơng án thi công nào, ph i xu t phát t& tình hình c th' và ph i th(a mãn c

yêu c%u sau: Máy móc và nhân l c ph i ư c s d ng thu n l i nh t, phát huy ư c t i a công su t c a máy, ph i có di n thi công, m b o máy móc và nhân l c làm vi c ư c bình thư ng và an toàn

3.1 CÁC PH ƠNG ÁN THI CÔNG N N NG ÀO

3.1.1 Ph ơng án ào toàn b theo chi u ngang

- Trên toàn b chi u dài o n n n ng ào, ti n hành chia thành nhi u o n nh(, trên m6i o n nh( ti n hành ào trên toàn b m$t c t ngang n n ng (chi u r ng và chi u sâu) h xu ng cao thi t k , có th' ào t& m t %u ho$c t& c hai %u o n n n ào,

ti n d%n vào d c theo tim ng (hình 3-l)

a) ào trên toàn m t c t b) ào theo b c Hình 3.1 ào toàn b theo chi u ngang

- Có th' dùng các gi i pháp thi công sau:

+ S d ng máy xúc (máy ào), là lo i máy thích h p nh t ' thi công Tuy nhiên, ' nâng cao n2ng su t c a máy thì chi u cao m6i b c ph i m b o máy xúc %y g%u (3- 4m, tu theo lo i t và dung tích g%u)

+ Thi công b ng th công: Bi n pháp này ch3 dùng khi n n ào có kh i l ng nh( ho$c không th' thi công b ng máy Chi u cao ào c a m6i b c l,5 n 2,0m '

m b o an toàn lao ng và thi công thu n l i

!"

#"

Ph%n ào sau cùng

- N u n n ng sâu, có th' chia làm nhi u b c ' "ng th i ti n hành thi công, ' t2ng

di n thi công nh ng ph i m b o m6i b c có ng v n chuy'n t và h th ng thoát

n c riêng tránh tình tr ng n c ! b c trên ch y xu ng b c d i, nh h !ng t i công tác thi công ! b c d i

- Ph ơng án này thích h p v i nh-ng o n n n ào sâu và ng n

3.1.2 Ph ơng án ào t#ng l p theo chi u d$c

- T*c là ào t&ng l p theo chi u d c trên toàn b chi u r ng c a m$t c t ngang n n

ng (hình 3-2) và ào sâu d%n xu ng d i

(

Hình 3.2 ào t ng l p theo chi u d c

- Có th' dùng các lo i máy sau ' thi công:

+ N u c+ ly v n chuy'n ng n (<100m) thì có th' dùng máy i

+ N u c+ ly v n chuy'n dài (100<L<1000m) thì có th' dùng máy xúc chuy'n + N u c+ ly v n chuy'n L>1000m thì có th' dùng máy xúc k t h p ô tô v n chuy'n ho$c máy i ' ào k t h p máy xúc và ô tô v n chuy'n

- ' m b o thoát n c t t, b m$t ào ph i luôn luôn d c ra phía ngoài

- Ph ơng án này thích h p khi a ch t c a n n ào g"m nhi u t%ng l p v t li u khác nhau mà có th' t n d ng v t li u ào ' p n n tuy nhiên, ph ơng án này không thích

h p v i nơi a hình d c và b m$t g" gh không thu n ti n cho máy làm vi c

3.1.3 Ph ơng án ào hào d$c

- Khi dùng ph ơng án này, thì ào m t hào d c h<p tr c r"i l i d ng hào d c ó m!

r ng sang hai bên hình (3-3), nh v y có th' t2ng di n thi công, có th' l i d ng hào d c

ó ' làm ng v n chuy'n và thoát n c ra ngoài

- ' ào hào d c có th' dùng m t trong hai ph ơng trên

- Sau khi ào hào d c xong, có th' dùng máy xúc hay nhân l+c ' thi công n n ng theo ph ơng án này

% & '

$

* +

Hình 3.3 ào hào d c

- Có th' l p ng ray, dùng xe goòng ' v n chuy'n t

- Ph ơng án này thích h p v i các o n n n ào v&a dài v&a sâu

3.1.4 Ph ơng án ào h%n h&p

Có th' ph i h p ph ơng án l và 3, t*c là ào m t hào d c tr c r"i ào thêm các hào ngang ' t2ng di n tích thi công (hình 3-4) M6i m t m$t ào có th' b trí m t t hay m t

máy làm vi c

!,-

Hình 3.4 ào h n h p

Nh n xét:

Khi ch n ph ơng án thi công, ngoài vi c xét tính ch t c a công trình, lo i máy móc và công c thi công ra, còn ph i xét t i m$t c t a ch t c a n n ào N u t c a n n ào dùng ' p mà có nhi u lo i khác nhau, phân b theo nhi u l p n m ngang thì dùng ph ơng pháp

ào t&ng l p theo chi u d c là h p lý hơn (vì nó tho mãn các yêu c u i v i vi c p n n

p

Khi ng t b( c a n n ào v phía trên s n d c thi c%n liên t c thành ê ng2n

n c, d)n n c ra ngoài không ' ch y vào n n ng N u phía d i s n d c, thì ph i gián o n ' m b o n c có th' thoát ra ngoài m t cách thu n l i

Khi t ! ven sông su i, không c ch n ngang hay làm h<p lòng sông su i

ng ào hoàn thành n âu ph i làm ngay hê th ng c ng rãnh thoát n c n ó,

m b o m$t ng luôn luôn khô ráo

3.2 PH ƠNG ÁN THI CÔNG N N NG FP

3.2.1 X' lý n n t thiên nhiên tr c khi (p

Tr c khi p t làm n n ng, ' b o m n n ng n nh, ch c ch n không b lún, tr t, tr t, thì ngoài vi c m b o yêu c%u v p t ra, ph i x lý t t n n t thiên nhiên

a N n thông thư ng: c n c vào d c sư n t nhiên

- N u d c s n t+ nhiên is < 20% ch3 c%n ti n hành r)y c(, bóc t h-u cơ ! ph m vi

áy n n ti p xúc v i s n d c N u không r)y h t c( thì mùa m a, n c ch y trên

s n s/ th m theo l p c( m c r.a ó, lâu d%n làm xói áy n n, làm gi m s*c bám c a

n n v i m$t t t+ nhiên và s/ làm cho n n b tr t

- N u d c s n t+ nhiên is = 20 - 50% : c%n ánh b c c p theo quy nh sau:

+ N u thi công b ng th công thì b r ng b c c p b = 1.0m

+ N u thi công b ng máy thì chi u r ng b c c p ph i m b o di n thi công cho máy làm vi c, th ng b = 2 - 4.0m

+ M6i c p c%n d c vào phía trong t& 2% n 3%

- N u d c s n t+ nhiên is > 50% : c%n có bi n pháp thi công riêng, làm các công trình ch ng C nh : t ng ch n, kè chân, kè vai ng

t dính thoát n c khó, kém n nh i v i n c nh ng khi m b o %m ch$t, thì c.ng t c n nh t t, do ó nó th ng c dùng ! nh-ng nơi n n ng khô ráo, không b ng p, chân ng thoát n c nhanh, ho$c dùng p bao n n cát…

Nh-ng lo i t sau ây không th' dùng ' p n n ng: t dính có 8m l n, t

có l)n nhi u ch t h-u cơ, t có ch*a mu i hòa tan và th ch cao (t, l mu i và th ch cao trên 5%), t cát b t, t bùn

3.2.3 Nguyên t(c (p n n ng b ng t

a Nguyên t c p t n n ư ng m i:

- t khác nhau ph i p thành t&ng l p n m ngang khác nhau, không p l)n l n (Tránh hi n t ng lún không u làm h h(ng m$t ng)

- N u t thoát n c t t ( t cát, á cát) p trên t thoát n c khó (sét, á sét) thì b m$t l p thoát n c khó ph i d c nghiêng sang hai bên v i d c không nh( hơn 4% ' m b o n c trong l p t trên thoát ra ngoài d4 dàng

+ Khi p t, c%n p t&ng l p và %m t ch$t c%n thi t

+ Trong tr ng h p thi công b ng máy mà chi u r ng m! thêm không cho máy làm

vi c thì chuy'n sang thi công b ng th công ho$c m! r ng thêm n n ng di n cho máy ho t ng , sau ó thì b t i

+ Tu theo i u ki n c th' mà có th' m! r ng 1 bên ho$c 2 bên (m! r ng 2 bên thì m$t

ng m i n m tr n trên n n ng c t2ng n nh, bù vênh ít N u ph%n m!

- Chi u dày m6i l p ph thu c vào:

+ Lo i t p: tu theo lo i t p mà chi u dày c a l p v t li u có th' khác nhau Ví d : cát thì chi u dày có th' l n, còn t sét thì chi u dày m(ng

+ Lo i lu (áp l+c lu, chi u sâu, th i gian tác d ng c a lu )

+ 8m c a t: Ví d 8m l n thì chi u dày l p t l n và ng c l i

Th ng chi u dày m6i l p t& 0.1m n 0.3m Tr c khi p l p bên trên ph i c t

v n giám sát nghi m thu ch$t

ây là ph ơng pháp p n n ng t t nh t, phù h p v i nh-ng nguyên t c p ã trình bày ! trên, t o i u ki n m b o ch t l ng thi công

3.2.4.2 Phương án p t ng l p xiên ( p l n):

- Áp d ng khi p n n n n p qua khu v+c ao h", v+c sâu, hay a hình d c

- t c p thành t&ng l p xiên và kéo dài d%n ra ngoài

- Do chi u dày m6i l p là l n nên ' m b o ch$t thì :

+ Dùng lu có áp l+c và chi u sâu tác d ng l n

+ Dùng t cát ho$c á cát

3.2.4.3 Phương án p h n h p:

- N u n n ng t ơng i cao và a hình cho phép thì có th' p l p d i theo

ph ơng án 3.2.4.2 còn l p trên p theo ph ơng án 3.2.4.1

3.2.5 Ph ơng án (p t ) c ng:

- Yêu c%u : p t ' c ng không b d ch chuy'n ph i "ng th i p i x*ng t&ng

78 ,+ T& tr c c ng ra hai bên m t o n ít nh t b ng hai l%n ng kính c ng

3.2.6 Ph ơng án (p t ) u c u:

- p t&ng l p m(ng, 15 - 20cm và %m ch$t t ch$t yêu c%u ' tránh lún và gi m

ch n ng gây ra khi ch y xe vào c%u

- ' m b o n n ng n nh, vi c p t ! sau l ng m c%u c ti n hành theo

THI CÔNG N N Ư NG B*NG MÁY

4.1 NGUYÊN TFC CH>N VÀ SG D=NG MÁY THI CÔNG N N NG

Khi thi công n n ng thì ph i ti n hành công tác: x i, ào, v n chuy'n, san, %m nén

và hoàn thi n n n ng phù h p v i thi t k , cho nên th ng ph i dùng nhi u lo i máy khác nhau ph i h p v i nhau

+ V i các công tác chính nh : ào, p, v n chuy'n, %m lèn… thì c%n dùng các lo i máy chính

+ V i các công tác ph có kh i l ng nh( nh : máy x i, san, hoàn thi n… thì dùng máy

ph

T& ó a ra các nguyên t c ch n và s d ng máy nh sau:

1) Khi ch n máy ph i ch n máy chính trư c, máy ph sau, trên nguyên t c máy ph ph i

m b o phát huy t i a n ng su t c a máy chính

Ví d : Thi công n n ào ch- L

- Công tác chính: ào t 5 Máy chính: máy xúc, i

- Công tác ph : x i t, v n chuy'n t, lu lèn 5 máy ph : x i, san, lu

2) Khi ch n máy, ph i xét m t cách t!ng h p: tính ch t công trình, i u ki n thi công kh

n ng cung c p máy móc ng th i ph i ti n hành so sánh kinh t k" thu t

Tính ch t công trình bao g m:

- Lo i n n ng ( ào hay p),

- Chi u cao ào p,

- C+ ly v n chuy'n: L < 100m: máy i; L < 500m: xúc chuy'n có công su t nh( (3-6m3) ho$c L<1000m n u máy xúc chuy'n có dung tích l n; L>1000m: dùng máy xúc + ôtô v n chuy'n,

- Kh i l ơng công vi c và th i h n thi công

i u ki n thi công bao g m:

- Lo i t (m m hay c*ng, l)n á hay không ),

- i u ki n a ch t th y v2n,

- i u ki n thoát n c m$t,

- i u ki n v n chuy'n ( d c m$t t tr ng thái m$t ng, a hình a v t )

- i u ki n khí h u (m a, n ng, gió, nhi t , s ơng mù v.v ),

- i u ki n cung c p v t li u cho máy làm vi c

i u ki n thi công có nh h !ng r t l n t i vi c ch n máy, nh t là i v i máy chính i v i t sét l)n á hay t t ơng i c*ng có th dùng máy ào Máy xúc chuy'n ch3 có th' thi công t *ng v i n2ng su t cao sau khi ã c x i tơi i v i công tác ào t ng p n c, dùng máy ào g%u dây thì thích h p hơn các lo i máy khác

Trong cùng m t i u ki n thi công và tính ch t công trình nh nhau, có th' có nhi u ph ơng án ch n máy khác nhau thì ph i ti n hành so sánh kinh t ' ch n t&ng

ph ơng án thích h p nh t

3) Khi ch n máy, nên gi m s lo i máy khác nhau trong cùng m t i máy và nên dùng

lo i máy làm ư c nhi u công vi c khác nhau

4) Khi s d ng máy thì ph i tìm m i bi n pháp máy làm vi c v i n ng su t cao nh t

N2ng su t c a máy trong m t ca có th' xác nh theo công th*c t ng quát sau:

9:;

=

T - Th i gian làm vi c trong m t ca (8 gi )

Kt - H s s d ng th i gian: xét n th i gian d&ng máy và th i gian máy không c s d ng hoàn toàn g"m th i gian i n a i'm làm vi c, th i gian quay v nơi ' máy, th i gian ngh3 c a công nhân lái máy, th i gian

i u máy trong quá trình làm vi c, th i gian cho d%u, n c vào máy

Q - Kh i l ng công vi c hoàn thành c trong m t chu k làm vi c (m; m2 hay m3)

t - Th i gian c a m t chu k làm vi c ' hoàn thành kh i l ng công vi c Q

+ Ph i b o d Cng s a ch-a và cung c p v t t , k thu t t t, b o m máy móc làm

vi c ! tr ng thái bình th ng, t n d ng th i gian làm vi c c a máy

+ B trí m$t b ng t p k t máy móc h p lý, g%n công tr ng thi công nh m làm

gi m th i gian i và v c a máy

- T2ng kh i l ng công vi c hoàn thành c trong m t chu k làm vi c Q: giá tr này càng l n thì n2ng su t máy càng l n, vì v y c%n c2n c* vào kh i l ng thi công th+c t ' l+c ch n máy có n2ng su t phù h p "ng th i v i m6i lo i máy, có th' l p thêm các thi t b ph tr ' làm gi m rơi vãi trong quá trình làm vi c

- Rút ng n th i gian c a m t chu k làm vi c ' hoàn thành kh i l ng công vi c Q

Mu n t2ng n2ng su t thì ph i c g ng làm gi m th i gian làm vi c c a m t chu k

b ng cách:

+ Công nhân lái máy c%n c hu n luy n thành th o, có k thu t cao,

+ Nâng cao tinh th%n trách nhi m c a ng i lái máy,

+ Xác nh ph ơng pháp thi công h p lý,

4.2 SG D=NG MÁY X I TRONG CÔNG TÁC XÂY D9NG N N NG

- N2ng su t c a các lo i máy làm t nh máy i, máy xúc chuy'n, máy san ph thu c

r t nhi u vào lo i t, tr ng thái và tính ch t c a nó i v i t c*ng, t l)n s(i, l)n r4 cây, máy làm t ào khó kh2n, có khi không ào c, n2ng su t r t th p, cho nên ' nâng cao n2ng su t c a máy, c%n ph i x i tơi t tr c khi máy b t %u làm vi c, Tùy t&ng lo i máy mà có yêu c%u m*c x i khác nhau i v i máy san yêu c%u x i lên toàn b , i v i máy i thì yêu c%u th p hơn, có khi không c%n x i c.ng c

- Máy x i th ng c ùng i v i các lo i t c p III và IV tr! lên

- Khi ti n hành x i t, tùy theo yêu c%u và ph m vi x i t mà có nh-ng ph ơng án thi công khác nhau

N2ng su t c a máy x i có th' tính theo công th*c sau:

/ca)(m n.tv10001

K.L.B.H.T

4.3 THI CÔNG N N NG BHNG MÁY II

Máy i hay còn g i là máy g t, máy húc, là lo i máy có n2ng su t cao, thi công c trong a hình khó kh2n, ph*c t p do ó c dùng ph bi n trong các công tr ng làm

ng Máy i thu c lo i máy ch o trong công tác ào và v n chuy'n t

4.3.1 Phân lo i máy i

Máy i th+c ch t là máy kéo c l p l Ci i ! phía tr c Phân lo i máy i th ng d+a vào c u t o c a máy

- D+a vào kích th c c a l Ci i, chia làm 3 lo i:

+ Máy i lo i nh( (nh<) có chi u dài l Ci i 1,7m - 2,0m; công su t ng cơ 35 - 75ml; l+c kéo t& 2,5 - 13,5 t n

+ Máy i lo i v&a có chi u dài l Ci i 2,0 - 3,2m; công su t 75 - 150ml; l+c kéo t& 13,5 - 20 t n

+ Máy i lo i l n (n$ng) có chi u dài l Ci i 3,2 - 4,5m; công su t > 300ml; l+c kéo

30 t n

- D+a vào ph ơng th*c c nh c a l Ci i trên máy kéo, chia làm hai lo i:

+ Máy i th ng: l Ci i ch3 có th' di chuy'n theo ph ơng vuông góc v i tr c d c

t t nh ng tính cơ ng không cao

+ Máy i bánh l p: có u i'm là cơ ng, tiêu hao ít n2ng l ng hơn

- D+a vào h th ng i u khi'n nâng h l Ci i, chia làm hai lo i: lo i i u khi'n b ng dây cáp và lo i i u khi'n b ng th y l+c

Tu thu c vào i u ki n c th' mà ch n lo i máy i cho phù h p, nh ng nên u tiên

ch n máy i u khi'n b ng thu, l+c

Máy i bánh xích i u khi n b#ng thu$ l c

4.3.2 Ph m vi s' d.ng c a máy i

Máy i có th' làm c các công tác sau:

- ào và v n chuy'n t trong c+ ly 100m, t t nh t là c+ ly 10-70m v i các nhóm t t&

- Ii ho$c san r i v t li u nh á d2m, cát, s(i

- Làm công tác chuy'n b m$t b ng thi công: m! ng t m, bóc t h-u cơ, rãy c(, ánh c p, nh r4 cây, ào khuôn áo ng, t2ng s*c kéo cho máy khác, thu d n v t

li u

4.3.3 Các thao tác cơ b n c a máy i

Khi làm vi c, máy i th ng ti n hành b n thao tác: xén t, v n chuy'n t, r i và san t

4.3.3.1 Xén ( ào) t:

Có th ti n hành theo 3 sơ làm vi c sau:

- ào t theo l p m/ng: (Khi dùng máy i D - 271 , th tích ào 2m3)

! " #$%

+ Thao tác: i u khi'n cho l Ci i c m sâu vào t 8 ~ 10cm sau ó cho máy ti n

v phía tr c kho ng 6-8 m cho n khi t %y tr c l Ci i

+ T n d ng c 50% công su t máy

+ Áp d ng trong tr ng h p ào t c*ng, $c bi t là trên o n d c ' t n d ng th

xu ng d c

+ Th i gian ào kho ng 20s

- ào t theo hình thang l ch (nêm):

+ Thao tác: C m l Ci i xu ng 12 ~ 16 cm, cho máy ti n v phía tr c m t o n,

ti p t c c m l Ci i xu ng 10 ~ 14 cm, máy ti p t c ti n v phía tr c sau ó l i

c m l Ci i xu ng 8 ~ 10cm và ti n v phía tr c cho n khi t %y tr c l Ci

i Chi u dài ào theo hình r2ng c a kho ng 5 ~ 7m

+ T n d ng c 95-100% công su t máy

+ Áp d ng trong i u ki n a hình ! m*c trung gian

+ Th i gian ào kho ng 15s

- Th' tích t tr c l Ci i khi xén và v n chuy n t là:

)(m tg

.K.2

KH.L

r t 2ϕ

=

Q - Th' tích t ! tr ng thái t ch$t tr c l Ci i (m3)

L - Chi u ài l Ci i (m)

H - Chi u cao l Ci i (m)

Kr - h s r i r c c a t

Kt - H s t n th t t khi v n chuy'n, ph thu c vào c+ ly v n chuy'n vào kho ng 0,7 ÷ 0,95

Khi xu ng d c xén t, n2ng su t t2ng lên r t nhi u, nên khi ch n ph ơng án xén

t c%n $c bi t chú tr ng i'm này Theo thí nghi m khi xu ng d c 20% xén t, thì n2ng su t t 172% d c càng l n, n2ng su t xén càng cao, nh ng theo kinh nghi m

n u d c l n hơn 15o thì máy lùi l i khó kh2n, th i gian làm vi c trong m t chu k t2ng, do ó mà n2ng su t l i gi m

4.3.3.2 V n chuy n t:

- Khi v n chuy'n t th ng rơi vãi sang hai bên hay l t xu ng d i, c+ ly càng xa,

l ng t rơi vãi càng nhi u, n2ng su t s/ càng th p Do v y c+ ly v n chuy'n c a máy

i th ng quy nh không quá l00m

- ' nâng cao n2ng su t, có th' dùng nh-ng bi n pháp sau:

+ $t l Ci i sâu d i m$t t 0,5 - 2cm ' tránh t l t xu ng d i,

+ L p t m ch n ! hai bên l Ci i ' gi m t rơi vãi sang hai bên,

+ S d ng hai hay ba máy i song song chuy'n t (2 l Ci i cách nhau: 0,2-0,5m) Khi dùng hai máy i chuy'n t, kh i l ng v n chuy'n t2ng c 15- 30%, khi

s d ng ba máy i, thì kh i l ng v n chuy'n t2ng c 30 - 50%

+ Khi ào, t o thành các b ' gi- t Chi u r ng b th ng 0,5 - l,0m, chi u cao

b th ng không l n l/2 chi u cao l Ci i ' m b o sao cho th' tích c a m t b

t b ng th' tích m t l%n ào Theo cách này kh i l ng v n chuy'n t2ng c l0% - 30%

4.3.3.3 R i t và san t:

Khi r i t và san t có th ti n hành theo hai cách:

- Máy i ti n lên phía tr c "ng th i nâng l Ci i lúc ó t c r i theo t&ng l p

- Khi chuy'n t t i nơi t, máy d&ng l i r"i nâng cao l Ci i, sau ó cho máy ti n

v phía tr c l,0m ÷ l,5m r"i h l Ci i xu ng và lùi l i, t c san u Theo cách

r i này t c ép ch$t m t ph%n do l Ci i ê lên và gi m c kh i l ng công tác lèn ch$t sau này

4.3.4 Các ph ơng pháp ào (p n n ng b ng máy i

4.3.4.1 L y t t thùng u n n ư ng

- Máy i th ng p n n ng cao l,0 - l,5m

+ N u chi u cao n n ng nh( hơn 0,75m: b trí thùng u c hai bên có chi u

r ng 5-7m (b ng chi u dài ào t c a c a máy i) và chi u sâu 0,7m

+ N u n n ng cao hơn 0,75m, ' m b o thoát n c t t, không nên ào quá sâu, c%n ph i m! r ng thùng u, khi chi u r ng thùng u v t quá 15m, thì nên

ti n hành ph ơng pháp phân o n ào t ào ph%n giáp n n ng tr c r"i ti n d%n ra phía ngoài ' t o d c nghiêng thu n l i cho vi c ào nh-ng l%n sau

- Khi l y t t& thùng u p n n ng có th' ti n hành theo hai cách:

+ p t theo t&ng l p:

- Tr c h t máy i ch y d c v ch rõ ph m vi p nên ng ' làm m c Sau

ó máy ch y sang phía thùng t ào theo sơ "

- M6i l p r i dày 0,2m - 0,3m kh ng ch b ng khe gi-a l Ci i và m$t t, r i xong máy i ti n l n phía tr c l,5m - 2,0m ' l i d ng bánh xích lèn ép l p

Vì m6i l p %m t ơng i dày, nên ch3 thích h p v i t p thu c lo i cát

vì máy %m có kh n2ng %m c chi u dày l n So v i ph ơng pháp trên,

ph ơng pháp này ti t ki m c th i gian san t, và gi- c 8m t t t hơn, nh ng n u dùng t sét p, thì ch t l ng %m lèn kém, không nên dùng Chú ý:

Khi ánh b c c p thì máy i th ng ti n hành t& d i lên trên, có th' ti n hành theo hai cách:

- Máy i ào xong m t b c, thì p t ngay, cao t i b c ó Sau khi ánh c p xong, thì v cơ b n n n ng c.ng c p xong

- Máy i ào xong b c m t, chuy'n lên ào b c hai và c* nh v y t i b c cu i cùng sau ó m i ti n hành p n n ng

4.3.4.2 ào n n ư ng

4.3.4.2.1 ào và v n chuy n ngang

- i v i n n ng ào hình ch- U, n u chi u cao không l n, thì có th' dùng máy

i ào và v n chuy'n ngang, t lên ng t b( t i v trí quy nh, cách thi công g%n gi ng nh ph ơng pháp ào t t& thùng u p n n ng

- N u d c nghiêng c a m$t t không l n, thì nên t sang c hai bên '

gi m c+ ly v n chuy'n N u d c nghiêng c a m$t t t ơng i l n, thì nên

t v phía th p ' tránh máy ph i i t lên d c, n2ng su t th p ' t d4 dàng c* 50-60m l i ào m t l i ra ' 8y t ra ngoài Làm l i ra nh v y tuy có t2ng kh i l ng t ào, nh ng máy không ph i i t lên d c, "ng th i có l i cho vi c thoát n c trong thi công c.ng nh trong khai thác ng sau này

4.3.4.2.2 ào và v n chuy n d c:

- Dùng máy i ào át ! n n ng v n chuy'n d c t ra ngoài ! hai %u n n

ào ho$c l i d ng ' p n n ng

- Do v n chuy'n d c l i d ng c d c lúc i t xu ng, nên n2ng su t t ơng

i cao N u chi u dài n n ào trong ph m vi l00m thì th ng dùng máy i thi công theo ph ơng pháp này

4.3.4.3 Thi công n n ư ng trên sư n d c

- M$t c t ngang thi t k n n ng trên s n d c th ng là m$t c t ngang ào hình ch-

L hay n a ào n a p do ó, máy i thi công n n ào trên s n d c thu n ti n hơn các máy khác nên nó th ng óng vai trò máy ch o

- ' thi công trên s n d c có th' s d ng máy i th ng hay máy i v n n2ng Máy i

v n n2ng có u i'm hơn vì có th' v&a ào v&a chuy n t sang ngang

- Khi thi công n n ào trên s n d c, thì th ng $t chéo l Ci i ' máy ch y d c và chuy'n t ngang v phía cu i d c.Tr c h t ph i làm ng cho máy leo t i 3nh c a

n n ào r"i ti n hành ào t&ng b c trên toàn chi u dài c a o n thi công Chi u r ng

c a o n ph i m b o máy làm vi c an toàn và trong tr ng thái bình th ng

3.5 Tính n,ng su t máy i – Bi n pháp nâng cao n,ng su t

- N2ng su t c a máy i khi xén và chuy'n t là:

/ca)(m Q.KK

.t

K.T.60

d r

F - Di n tích san c trong m t chu k (m2),

T, Kt, t - ý nghJa gi ng nh trên

- ' nâng cao n2ng su t làm vi c c a máy c%n chú ý m y i'm sau:

+ T2ng kh i l ng tr c l Ci i Q: gi m l ng rơi vãi t d c ng khi chuy'n

t; t2ng chi u cao l Ci i; l i d ng xu ng d c 8y t

+ Nâng cao h s s d ng th i gian kt

+ Gi m th i gian chu k làm vi c c a máy: có th' l p thêm các r2ng x i, khi máy lùi l i thì có th' làm tơi x p t

4.4 THI CÔNG N N NG BHNG MÁY XÚC CHUYKN

Máy xúc chuy'n hay còn g i là máy c p chuy'n, là m t lo i máy ào và v n chuy'n

t có n2ng su t t ơng i cao, có th' ào c các lo i t, tr& t l)n á to Máy này c

s d ng khá ph bi n trong công tác xây d+ng n n ng

Máy xúc chuy'n có u i'm sau:

- T+ ào và v n chuy'n t v i c+ ly t ơng i l n nên thu n l i cho vi c t ch*c thi công,

- R t linh ho t, cơ ng, di chuy'n d4 dàng,

- S d ng, b o d Cng và s a ch-a ơn gi n,

- N2ng su t cao, giá thành thi công h

Tuy nhiên máy xúc chuy'n có nh c i'm sau:

- C%n m t h th ng ng công v , ng t m khá t t

- Không thích h p v i a hình "i núi, th ng thích h p v i nh-ng a hình b ng ph@ng, kh i l ng ào p l n

4.4.1 Phân lo i máy xúc chuy-n

- Theo kh n2ng di chuy'n có th' chia làm hai lo i:

+ Máy xúc chuy'n kéo theo: th ng do máy kéo bánh xích kéo, có th' ch y trên a hình ph*c t p, th ng không c%n ph i máy khác giúp s*c khi ào t, nh ng t c

v n chuy'n t ơng ôi th p nên c+ ly v n chuy'n không l n

+ Máy xúc chuy'n t+ hành: th ng không s*c kéo khi ào t nên c%n nh máy i t2ng s*c 8y, nh ng nó có t c v n chuy'n r t l n, t i 50km/h, do v y có th' v n chuy'n v i c+ ly l n

+ Theo s tr c c a bánh xe mà chia lo i m t tr c và lo i hai tr c

+ D+a vào ph ơng th*c t có th' chia làm lo i t+ do, lo i c Cng b*c dùng s*c máy 8y t ra và lo i n a c Cng b*c

Trong công tác làm ng dùng nhi u lo i máy xúc chuy'n t+ hành lo i v&a,

c Cng b*c ho$c n a c Cng b*c

4.4.2 Ph m vi s' d.ng c a máy xúc chuy-n

Máy xúc chuy'n có th' làm c công tác sau:

- L y t t& thùng u p n n ng, cao hơn l.5m (không dùng máy i, vì n2ng su t máy i trong tr ng h p này r t th p, thi công khó kh2n)

- Dùng làm máy ch o ' p n n ng, san l p m$t b ng v i kh i l ng l n t p trung c%n ph i v n chuy'n t t ơng i xa, t& n n ào hay t& bãi l y t

- Máy làm vi c thích h p v i t thu c nhóm I và II, v i chi u dày phoi c t 0.15m – 0.3m Khi làm vi c v i t c*ng hơn thì c%n ph i x i tr c, chi u dày phoi c t có th'

t 0.45m - 0.5m

4.4.3 Các thao tác c a máy xúc chuy-n

Khi thi công, máy xúc chuyên ti n hành theo 4 thao tác sau:

- ào t và a t vào thùng

- V n chuy'n t

- Quay l i

4.4.3.1 ào và ưa t vào thùng c p

ào t theo l p m/ng:

ào t theo l p m(ng không t n d ng h t s*c máy, vào cu i quá trình ào này ch3

t 80% ÷100% s*c máy, nh ng có th' ào c t c*ng mà không c%n x i tr c

ào t theo hình nêm:

Phù h p v i t á sét, á cát Chi u dày ào gi m d%n theo m*c d%y c a thùng máy, chi u dài ào ng n nh t, ch*a %y thùng cao

ào t theo hình r,ng c a:

Ph ơng th*c ào này áp d ng t t i v i cát khô và t sét Khi ào thì l Ci dao

c m xu ng t r"i lái nâng lên, 3, 4 l%n, nh-ng l%n dao c m xu ng t sau nông hơn l%n tr c Nh v$y ' gi m nh< i u ki n làm vi c c a máy, vì v sau thùng máy ch*a nhi u t hơn, tr ng l ng máy l n hơn

S dung s*c kéo (%)

+ ào xong d i này thì ti p t c ào d i bên c nh,

+ ào theo cách này s*c c n c a t i v i dao trong qúa trình ào nh nhau, + M*c xúc %y thùng th p

ào cài r,ng l &c:

+ Gi-a các d i ào ch&a các b t r ng l,0m ÷ l,3m ' ào sau i v i nh-ng l t ào sau thì s*c c n c a t i v i dao nh(, m*c ch*a %y thùng l n hơn cách ào trên

ào theo hình bàn c : m c y thùng cao, t ng c n ng su t ào.

T c máy

Th i gian ào(s)

N2ng su t t ơng

*ng Theo ng th@ng

Cài l2ng l c

Hình bàn c

0,79 0,95 1,09

34

19

22

0,47 0,42 0,42

77

45

52

1,0 1,8 1,8

Hai ph ơng pháp ào sau cho n2ng su t cao hơn và ào c c t t ơng i c*ng

mà không c%n ph i x i tr c

' nâng cao n2ng su t ào, c%n l i d ng th xu ng d c ào t N u d c xu ng 3o ÷

9o thì hi u su t ào nâng cao c 25% Nh ng d c không nên quá 15o vì d c quá

l n, khi quay v khó kh2n

4.4.3.2 V n chuy n t

- Sau khi ch*a %y t, thùng c p c nâng lên và máy xúc chuy'n b c vào giai

o n v n chuy'n Khi v n chuy'n c%n nâng cao t c nh m rút ng n th i gian trong

m t chu k công tác:

+ i v i máy kéo bánh xích có th' t t i 8km/h - l0km/h

+ i v i bánh l p t c có th' t t i 30km/h - 50km/h

- ' m b o t c cao, c%n ph i chu8n b t t ng v n chuy'n

+ d c ng v n chuy'n c a máy xúc chuy'n th ng không nên quá l0% + Bán kính ng cong Rmin = 4m - 5m

4.4.3.3 ! t

Khi t có th' ti n hành theo hai cách:

- thành ng: dùng ' p %u c%u, c ng hay p n n ng qua vùng l%y t thành ng, r"i dùng máy i san ra

- thành t&ng l p: khi thành t&ng l p c.ng có th' ti n hành d c hay ngang

i v i tr c ng

+ ngang th ng áp d ng i v i n n ng r ng hơn chi u dài t và t

p l y t& thùng u ! hai bên, c.ng có khi áp d ng ' p %u c%u, c ng vì b

h n ch b!i a hình

+ d c th ng áp d ng khi l y t theo h ng d c t& n n ào hay thùng u Khi d c ph i t t& hai bên mép vào gi-a "ng th i chú ý n ng

ch y c a máy ' t n d ng lèn ép

4.4.3.4 Quay l i Khi quay l i máy nên ch y nhanh ' rút ng n th i gian c a m t chu k

4.4.4 Ph ơng pháp ào (p n n ng b ng máy xúc chuy-n

- Khi p, c th' ti n hành theo hai cách:

+ p t&ng o n nh t nh: t c p t&ng l p lên cao d%n ! hai %u o n có

ng ngang ' máy lên xu ng Cách p này m b o công tác %m nén t t, nh ng không l i d ng c máy xu ng t, th ng dùng ' p n n ng cao d i 2m và p nơi có di n tích l n

S l%n quay %u ít nên rút ng n c th i gian

+ Ch y theo ki-u hình ch1 chi

Áp d ng c v i i u ki n a hình b ng ph@ng, o n thi công dài

+ Ch y theo hình xo(n c

4.4.4.2 Thi công n n ào và p k t h p b#ng máy xúc chuy n

- Máy xúc chuy'n c dùng nhi u ' thi công trên nh-ng o n ng mà n n ào,

p xen k/ nhau Khi ào n n ng không sâu (d i 3m) và v n chuy'n d c p

n n ng hay vào ng t b( v i c+ ly không quá 100m-150m, thì dùng máy xúc chuy'n làm máy thi công chính

- Trong i u ki n công tác ó máy xúc chuy'n có nhi u u i'm hơn so v i máy ào

! ch6 nó có th' c l p làm c hoàn toàn c m t chu k công tác:

+ Xúc chuy'n t,

+ %m lèn sơ b t

- Ngoài ra máy xúc chuy'n r t cơ ng, di chuy'n nhanh t& nơi này sang nơi khác,

b c vào thi công nhanh chóng, t n d ng c th i gian, không c%n ph i ch i xe

v n chuy'n

- Tr c khi ào, c%n ph i r)y c( trên m$t t b ng máy xúc chuy'n Nh-ng l p c( này

có th' dùng ' gia c ta luy sau này

- Sau ó, chu8n b ng v n chuy'n cho máy xúc chuy'n làm vi c theo yêu c%u nh

tr c ã trình bày (th ng do máy i làm)

- ào t và v n chuy'n sang p ! ph%n n n ng p Khi l y t t& n n ào p

n n ng, máy ph i ti n hành ào, p và ch y theo h ng d c và có th' ti n hành theo nhi u ph ơng án:

+ T& m t o n ào p m t o n p

+ T& hai o n ào p m t o n p ! gi-a

+ T& m t o n ào p hai o n p ! hai %u o n ào

4.4.5 Tính n,ng su t máy xúc chuy-n và bi n pháp nâng cao n,ng su t

- N2ng su t c a máy xúc chuy'n có th' tính theo công th*c sau:

/ca)(m K.QtK

K.T.60

d r

L v

L v

L v

L

1

1 c

c d

d x

Lx - Chi u dài ào t (m),

Ld - Chi u dài t (m),

Lc - Chi u dài chuy'n t (m),

Ll - Chi u dài quay l i (m),

- Bi n pháp ' nâng cao n2ng su t làm vi c c a máy xúc chuy'n:

+ Gi m th i gian làm vi c c a máy b ng các bi n pháp sau: x i t tr c; ch n

ph ơng án ào h p lý; chu8n b t t ng v n chuy'n; m b o máy làm vi c trong i u ki n t t nh t

+ T2ng h s ch*a %y thùng c p: có th' x i t tr c; ch n ph ơng án ch n ào

- Theo s g%u có th' chia máy xúc m t g%u và nhi u g%u

+ Máy xúc m t g%u làm vi c có tính chu k bao g"m các thao tác: h g%u ào t, nâng g%u, quay g%u n ch6 t và t Máy xúc này có th' làm vi c c l p, c+ ly v n chuy'n không l n, th ng dùng nhi u trong công tác làm ng

+ Máy xúc nhi u g%u làm vi c có tính ch t liên t c, t c ào và " vào nơi quy

nh Do v y n2ng su t r t l n Máy xúc này ph i thích h p v i t m m, không thích v i t l)n nhi u á c*ng, t có dính cao; ch y u c dùng trong các công trình $c bi t: ào hào, kênh m ơng, khai thác m(

- Phân lo i theo dung tích g%u g"m các lo i có dung tích g%u 0,25; 0,5; l,0; l,5; 2,0; 3,0…

+ Máy xúc g%u dây th ng dùng n o vét bùn ! kênh m ơng

- Phân lo i theo b ph n di ng: máy xúc bánh xích, bánh l p ho$c i trên ray

+ Bánh xích: có kh n2ng làm vi c trên các a hình khó kh2n nh ng tính cơ ng không cao

+ Bánh l p: tính cơ ng cao, nh ng c%n b ph n gi- n nh trong quá trình ào (chân v t)

+ Lo i i trên ray: cho n2ng su t l n, th ng ch3 áp d ng trong h%m m(

- Phân lo i theo cơ c u truy n ng: truy n ng b ng thu, l+c ho$c truy n ng cáp

Máy xúc g u ngh ch i u khi n b#ng thu$ l c

4.5.2 Ph m vi s' d.ng c a máy xúc

Máy xúc là m t trong nh-ng lo i máy ch y u trong xây d+ng n n ng

- ào n n ng và k t h p v i ô tô chuy'n n p ! n n p ho$c i

- Thi công n n ng n a ào n a p, ào ho$c l p h móng

- B c xúc v t li u t á lên ph ơng ti n

- ào bùn ( $c bi t là máy xúc g%u dây)

- Làm công tác d n d<p: ào g c cây, ào á m" côi

- Thi công c ng: ào móng c ng, l p c ng

- Làm công tác hoàn thi n n n ng

4.5.3 Thi công b ng máy xúc g u thu n

- Máy xúc g%u thu n c s dung r ng rãi trong công tác làm ng, có th' ào c các lo i t

- Khi ch n máy xúc g%u thu n, ph i xét n chi u sâu ào m b o xúc m t l%n là %y g%u, nh ng không quá l n ' m b o an toàn

- ' nâng cao n2ng su t c a máy khi ào t, c%n ph i quy t nh ph ơng th*c ào và

K

Knq60

+ Công nhân lái máy ph i có trình cao

+ Ph i h p t t công tác ào v i công tác v n chuy'n t

4.6 THI CÔNG N N NG BHNG MÁY SAN

4.6.1 Ph m vi s' d.ng c a máy san

Máy san là m t lo i máy c dùng khá nhi u trong công tác làm ng, máy san có th' làm c công tác sau:

Máy san

- San b ng bãi t r ng, san r i v t li u,

- Tu s a b m$t n n ng, làm mui luy n theo yêu c%u thi t k ,

- Ngoài ra còn có th' dùng máy san ' x i t, r)y c(, bóc h-u cơ, tr n v t li u, duy tu ng t

Máy san thi công c v i t x p, còn t c*ng thì ph i x i tr c

Do máy san có kh n2ng làm t t công tác hoàn thi n, nên h%u h t các i thi công cơ

gi i u có lo i máy này

Máy san th ng có hai lo i: máy san t+ hành và máy san kéo theo Hi n nay ch y u dùng lo i máy san t+ hành v i ng cơ có công su t l n

4.6.2 Thao tác và v trí l 2i san

Khi thi công, máy san th ng ti n hành ba thao tác ch y u: ào, v n chuy'n và r i san

t ' làm t t công tác này, thì c%n b trí h p lý v trí c a l Ci san V trí c a l Ci san quy t

và thay i chi u r ng ho t ng c a máy

+ Góc c t γ: là góc h p b!i m$t n m ngang v i m$t nghiêng c a l Ci dao góc này

có th' thay i t& 35o - 70o

+ Góc nghiêng ϕ là góc h p b!i tr c gi-a l Ci san và m$t t n m ngang Góc ϕ thay i t& 0o n 65o D+a vào chi u r ng, chi u, sâu ào t và khum n n

ng mà i u ch3nh góc ϕ cho thích h p

4.6.3 ào (p n n ng b ng máy san

Dùng máy san ' p n n ng cao d i 0,75m, ti n hành b ng cách ào t ! thùng

u, v&a ào, v&a chuy'n ngang

4.6.4 ào rãnh thoát n c b ng máy san

Máy san có th' ào rãnh thoát n c hình ch- V và hình thang Khi ào theo hình thang thì ph i l p thêm thi t b ph

4.6.5 ào khuôn áo ng b ng máy san

Máy san có th' ào khuôn áo ng Khi ào khuôn áo ng thì máy ph i ti n hành

ào t b t %u t& tr c ng và chuy'n t g%n ra l ng Sau cùng san ph@ng lòng

ng và l ng, t o mui luy n

4.6.6 N,ng su t máy san và bi n pháp nâng cao l &ng su t

- N2ng su t c a máy san khi ào và v n chuy'n t, có th' tính theo công th*c:

L - Chi u dài o n thi công (m);

t - Th i gian làm vi c c a m t chu k ' hoàn thành m t o n thi công L(ph)

- Bi n pháp t2ng n2ng su t:

+ Nâng cao h s s d ng th i gian,

+ T2ng t c máy ch y, gi m s l%n xén và chuy'n t: t2ng di n tích m t l%n xén và t2ng c+ ly v n chuy'n ngang, gi m các h s trùng ph c khi xén và chuy'n t

+ Gi m th i gian quay %u

- Nâng cao c ng c a n n ng, t o i u ki n gi m c chi u dày c a k t c u m$t ng

- T2ng c ng s*c kháng c t c a t, nâng cao n nh c a taluy n n ng, tránh làm cho n n ng b phá ho i nh : s t, tr t

- Gi m nh( tính th m n c c a t, nâng cao n nh c a t i v i n c, gi m nh( chi u cao mao d)n, gi m nh( co rút c a t khi b khô hanh

5.1.2 Hi u qu m nén

Hi u qu %m nén ph thu c vào:

d ng trùng ph c nhi u l%n, c u trúc c a các màng m(ng s/ d%n d%n b phá ho i, c ng

c a các màng m(ng s/ gi m i Nh v y các h t t có th' di chuy'n t i sát g%n nhau, s p

x p l i ' i n các v trí n nh (bi n d ng không h"i ph c tích lu d%n), "ng th i không khí b 8y thoát ra ngoài, l6 r6ng gi m i, m*c bão hoà các liên k t và m t h t t trong m t ơn v th' tích t2ng lên và gi-a các h t t s/ phát sinh các ti p xúc và liên k t

+ S*c c n nh t: s*c c n này là do tính nh t c a các màng pha l(ng bao b c quanh các

h t t ho$c do s+ bám móc nhau gi-a các h t t khi tr t gây ra S*c c n nh t t3 l thu n v i t c bi n d ng t ơng i c a v t li u khi %m nén và s/ càng t2ng khi

Khi %m Bánh c*ng Bánh l p

Ban %u t còn ! tr ng thái r i r c, ch3 c%n %m nén v i t i tr ng nh( (lu nh<) sao cho

áp l+c %m nén th ng c t ng s*c c n ban %u c a t nh m t o ra bi n d ng không h"i

ph c trong l p v t li u Trong quá trình lu lèn, s*c c n %m nén s/ t2ng d%n do v y, t i tr ng

lu c.ng ph i c t2ng lên t ơng *ng ' th ng c s*c c n %m nén m i c a l p t Tuy nhiên, không c dùng lu n$ng ngay t& %u ' tránh hi n t ng tr t tr"i, l n sóng b m$t

do áp l+c lu quá l n so v i c ng gi i h n c a t Chính vì v y, trong quá trình %m nén c%n dùng nhi u lo i lu khác nhau trên nguyên t c t2ng d%n áp l+c lu

V i các lo i t r i, khi t i tr ng %m nén tác d ng thì các h t t s/ chuy'n v và ch$t c a t s/ t2ng lên ch$t c a t s/ ti p t c t2ng lên n u *ng su t xu t hi n trong khu v+c ti p xúc gi-a các h t t l n hơn tr s gi i h n c a l+c ma sát và l+c dính

V i các lo i t dính, các h t t c ng2n cách b!i các màng n c N u nh t ã

có m t ch$t ban %u nh t nh và l ng không khí còn l i trong t r t ít thì quá trình

%m nén ch$t t x y ra ch y u do s+ ép các màng n c và do s+ ép không khí trong t Khi ó, s+ ti p xúc gi-a các h t t không t2ng lên bao nhiêu nh ng l+c dính và l+c ma sát gi-a các h t t t2ng lên r t nhanh do chi u dày c a màng m(ng gi m i

Các màng n c có tính nh t, vì v y vi c ép m(ng chúng òi h(i ph i có th i gian nh t

nh Th i gian tác d ng c a các công c %m lèn th ng r t ng n (th ng không quá 0.07s trong m t l%n tác d ng), vì v y mu n t2ng ch$t c a t thì c%n ph i tác d ng t i

0.05-tr ng l$p 0.05-trên t nhi u l%n Kh i l ng th' tích khô ( ch$t c a t) t2ng lên theo s l%n tác

d ng N c a ph ơng ti n %m nén theo công th*c:

δ = δ1 + αlg(N+1) Trong ó:

δ1 : ch$t ban %u c a t

α : H s $c tr ng cho kh n2ng nén ch$t c a t

Khi s l%n tác d ng c a t i tr ng N l n thì dùng qua h sau

δ = δmax(δmax - δ1)e-αN Trong ó

δmax : ch$t c+c i c a t

o

k max

W1

)V1(

∆+

−

∆

=

T& các công th*c trên ta th y, gi-a ch$t và công tiêu hao ' t c ch$t ó có

m i quan h logarit, nghJa là khi v t quá m t ch$t nh t nh nào ó thì dù có t2ng s l%n

%m nén ch$t c a t h%u nh c.ng s/ không t2ng lên n-a Trong tr ng h p này, c%n

ph i t2ng tr ng l ng c a ph ơng ti n %m nén

M t l%n n-a ta th y r ng, trong quá trình %m nén c%n dùng nhi u lo i lu khác nhau trên nguyên t c t2ng d%n áp l+c lu