Chuyên đề thai quá ngày sinh

PHƯƠNG PHÁP TÍNH TUỔI THAI• Dựa vào ngày đầu kì kinh cuối nếu kinh nguyệt đều • Dựa vào ngày đầu tiên có thai nhất là ở thai IVF • Dựa vào ngày phóng noãn nếu theo dõi nhiệt độ • Dựa vào

THAI ĐỦ THÁNG MUỘN VÀ THAI GIÀ THÁNG

LATE-TERM AND POSTTERM PRENGANCIES

BÁC SĨ: TĂNG TRUNG HIẾU

KHOA SẢN ĐẺ

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

I ĐỊNH NGHĨA

• ACOG (2014) Thai già tháng là thai kỳ đã đạt hoặc kéo dài

hơn 42 0/7 tuần tuổi kể từ ngày đầu kỳ kinh cuối

• Thai đủ tháng muộn là thai kỳ đạt từ 41 0/7 tuần đến 41 6/7

tuần tuổi

PHƯƠNG PHÁP TÍNH TUỔI THAI

• Dựa vào ngày đầu kì kinh cuối nếu kinh nguyệt đều

• Dựa vào ngày đầu tiên có thai nhất là ở thai IVF

• Dựa vào ngày phóng noãn nếu theo dõi nhiệt độ

• Dựa vào kết quả siêu âm trong khoảng tuổi thai

11-14 tuần

TUỔI THAI (SOGC)

• Siêu âm ba tháng đầu nên được thực hiện, lý tưởng là từ

11 đến 14 tuần, cho tất cả phụ nữ, vì đây là cách đánh giá tuổi thai chính xác hơn so với kỳ kinh cuối (IA)

• Nếu có sự chênh lệch lớn hơn 5 ngày giữa tuổi thai khi sử dụng kỳ kinh cuối cùng và siêu âm ba tháng đầu, ngày dự sinh nên được điều chỉnh theo siêu âm ba tháng đầu (IA).

• Nếu có sự chênh lệch lớn hơn 10 ngày giữa tuổi thai khi sử dụng kỳ kinh cuối cùng và siêu âm trong tam

cá nguyệt thứ hai, ngày dự sinh nên được điều chỉnh theo siêu âm tam cá nguyệt thứ hai (IA).

• Hầu hết chưa được biết rõ

• Một số yếu tố nguy cơ: mang thai con so, thai già tháng trước đó,

mang thai bé trai, mẹ béo phì

• Di truyền

• Một số rối loạn thai nhi: thiếu sulatase ở nhau thai, thai vô sọ

II YẾU TỐ CĂN NGUYÊN VÀ NGUY CƠ

1 Yếu tố căn nguyên

• Lượng nước ối giảm dần

• Bánh rau thoái hóa dần dẫn đến giảm dòng máu ở bánh rau và các

chất dinh dưỡng đến thai

Sinh lý bệnh học

Thai bị suy trường diễn trong tử cung

Có thể chết trong tử cung hoặc chết khi chuyển dạ

• Co giật ở trẻ sơ sinh

• Hội chứng hít phân su

• Thai to

• Hội chứng thai quá trưởng thành

• Thai chết lưu và tử vong sơ sinh

II YẾU TỐ CĂN NGUYÊN VÀ NGUY CƠ

2 Nguy cơ đối với thai nhi và trẻ sơ sinh

 Da nhăn nheo

 Bong da

 Móng tay móng chân dài

 Da gan bàn chân và bàn tay

nhăn nheo rõ nét

 Trông thai nhi già và buồn bã

II YẾU TỐ CĂN NGUYÊN VÀ NGUY CƠ

• Hội chứng thai quá ngày sinh Clifford (1954)

2 Nguy cơ đối với thai và trẻ sơ sinh

3 NGUY CƠ ĐỐI VỚI MẸ

• Rách tầng sinh môn nghiêm trọng

• Nhiễm trùng

• Băng huyết sau sinh

• Mổ lấy thai

3 NGUY CƠ ĐỐI VỚI MẸ

1 Monitoring sản khoa

2 Siêu âm thai

3 Trắc nghiệm vật lý (BPP: Biophysical Profile)

4 BPP biến đổi

III THEO DÕI THAI TRƯỚC SINH

• Phân tích biểu đồ ghi nhịp tim thai bằng máy là một phương pháp

cơ bản để đánh giá sự sống của thai

• Lợi ích chính của nó là giá trị tiên đoán âm tính cao 98 % Biểu đồ

nhịp tim thai bình thường chứng tỏ thai nhi có khả năng thích ứng tốt với cuộc sống trong tử cung

• Ngược lại giá trị tiên đoán dương tính 20-30 %

1 Monitoring sản khoa

BiỂU ĐỒ NHỊP TIM THAI BÌNH THƯỜNG

BiỂU ĐỒ NHỊP TIM THAI BỆNH LÝ

• Đánh giá sức chịu đựng của thai đối với cuộc chuyển dạ, tiên

đoán nguy cơ suy thai

• Test không kích thích ( Non stress test )

• Test kích thích gây cơn co tử cung ( Stress test )

 Test núm vú

 Test oxytocin

CÁC TEST NHỊP TIM THAI TRƯỚC ĐẺ

TEST OXYTOCIN

• Truyền oxytocin như trong đẻ chỉ huy

• 500ml dung dịch Glucose 5%

• 5 đơn vị oxytocin

• Bắt đầu truyền 7 giọt/ phút

• Điều chỉnh số giọt để đạt được 3 cơn co trong 10 phút

• Theo dõi liên tục trong 20 phút, ngừng truyền và phân tích kết quả

TEST OXYTOCIN

TEST NÚM VÚ

• Theo dõi thai không kích thích 15 – 20 phút

• Nhịp tim thai đáp ứng

• Không thấy có cơn co tử cung

• Hướng dẫn sản phụ tự kích thích đầu vú liên tục

• Khi đạt được cơn co thích hợp thì tiếp tục trong 20 phút, sau đó

ngừng kích thích

• Theo dõi đến khi hết cơn co tử cung thì ngừng test

TEST NÚM VÚ

• Tets núm vú và test oxytocin

• + Test thất bại: không gây được cơn co

• + Test âm tính: nhịp tim thai bình thường và có cơn co tử cung

• + Tets dương tính: khi biểu đồ nằm vào loại nhịp tim thai bệnh lý

ĐÁNH GIÁ KẾT QuẢ

TEST THẤT BẠI

TEST ÂM TÍNH

TEST DƯƠNG TÍNH

• Đánh giá sự phát triển thai nhi (dựa vào đường bách phân vị của các

số đo: lưỡng đỉnh, chu vi bụng, chiều dài xương đùi so với tuổi thai)

• Xác định vị trí, độ trưởng thành của bánh rau

• Tình trạng nước ối: bình thường, thiểu ối, đa ối

• Doppler ĐM tử cung, ĐM rốn, ĐM não giữa (khi mẹ bệnh lý TM,

ĐTĐ, thai chậm phát triển trong TC)

2 Siêu âm thai

3 Trắc nghiệm vật lý (BPP: Biophysical Profile)

CHỈ SỐ MANNING

3 Trắc nghiệm vật lý (BPP: Biophysical Profile)

• Gồm 2 thành phần:

 Non-stress test

 Thể tích nước ối  

• BPP biến đổi được xem là bình thường khi non-stress test đáp ứng

và thể tích nước ối bình thường (AFI >= 50 mm)

• BPP biến đổi được xem là bất thường khi non-stress test không

đáp ứng hoặc thể tích nước ối bất thường (AFI < 50 mm)

4 BPP biến đổi

• ACOG: có thể chỉ định bắt đầu theo dõi trước sinh lúc thai >= 41 tuần

• SOGC: đánh giá tình trạng sức khỏe thai nhi hai lần mỗi tuần sau 41

tuần tuổi

• NICE: nên theo dõi ít nhất 2 lần mỗi tuần từ 42 tuần tuổi thai

• WHO: không đưa ra khuyến nghị nào về vấn đề này

• Hiện nay: theo dõi thai nhi từ 40 0/6 được thực hiện ở thai kỳ nguy

cơ thấp mặc dù lợi ích của việc này chưa được chứng minh

KHI NÀO CẦN THEO DÕI THAI ?

• Không có RCTs lớn nào so sánh các phương thức theo dõi thai nhi khác nhau ở thai đủ tháng muộn và thai già tháng

• Một tổng quan Cochrane bao gồm 5 thử nghiệm ngẫu nhiên và bán ngẫu nhiên không phát hiện sự khác biệt về tử vong chu sinh hoặc Apgar dưới 7 tại thời điểm 5 phút giữa nhóm BPP và NST

Kết quả: không có đủ bằng chứng để xác định loại hoặc tần suất test tối ưu

NÊN SỬ DỤNG LOẠI TEST NÀO VÀ TẦN SUẤT ?

Weiss E et al S1-Guideline: Management of… Geburtsh Frauenheilk 2014; 74: 1099–1103

• SOGC và NICE: khuyến nghị IOL từ 41 0/6 đến 42 0/6

• ACOG: khuyến nghị khởi phát sau 42 0/6 ( có thể xem xét IOL từ

41 0/6 đến 42 0/6)

• WHO: IOL được khuyến nghị cho những thai phụ biết chắc chắn đã

đạt 41 tuần trong các thai kỳ không biến chứng

Mỗi khoa sản cần thiết lập các hướng dẫn phụ thuộc vào nguồn lực cụ thể địa phương để khởi phát chuyển dạ (SOGC)

IV KHỞI PHÁT CHUYỂN DẠ (IOL)

Weiss E et al S1-Guideline: Management of… Geburtsh Frauenheilk 2014; 74: 1099–1103

• Thai đủ tháng muộn và thai già tháng có liên quan đến việc tăng nguy cơ

bệnh tật và tử vong chu sinh

• Siêu âm ba tháng đầu nên được thực hiện, lý tưởng là từ 11 đến

14 tuần cho tất cả các phụ nữ mang thai.

• Lóc màng ối từ 38 đến 41 tuần có liên quan đến việc giảm nguy cơ thai

BÀN LUẬN

• Sử dụng test đánh giá trước sinh, tần suất và thời

gian bắt đầu theo dõi ?

• Khởi phát chuyển dạ khi thai 40 1/6 đến 40 6/6 ?

XIN CẢM ƠN!