XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢNI – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Nắm được các khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong đoạn văn và cách trình bày nội dung trong đoạn
Trang 1XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nắm được các khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong đoạn văn và cách trình bày nội dung trong đoạn văn
- Vận dụng kiến thức đã học, viết được đoạn văn theo yêu cầu
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1 Kiến thức
Khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong một đoạn văn
2 Kỹ năng:
- Nhận biết được từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong một đoạn văn đã cho
- Hình thành chủ đề, viết các từ ngữ và câu chủ đề, viết các câu liền mạch theo chủ đề và quan hệ nhất định
- Trình bày một đoạn văn theo kiểu quy nạp, diễn dịch, song hành, tổng hợp
3.Thái độ: Giáo dục HS ý thức học tập
* Các kĩ năng cơ bản được giáo dục
1.Giao tiếp: Phản hồi, lắng nghe tích cực trình bày suy nghĩ, ấn tượng về đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề quan hệ giữa các câu, cách trình bày nội dung một đoạn văn
2.Ra quyết định: lựa chọn cách trình bày đoạn văn diễn dịch quy nạp, song hành phù hợp với mục đích giao tiếp
III Các phương pháp dạy học tích cực
1.Phân tích tình huống giao tiếp
2.Thực hành viết tạo lập đoạn văn
3.Thảo luận, trao đổi
IV Chuẩn bị
1/ GV: Nghiên cứu tài liệu và soạn giáo án
2/ HS:Học bài cũ, xem trước bài mới
V Tiến trình dạy học
1/ Ổn định:
2/ Bài cũ:
- Bố cục của văn bản? Nhiệm vụ của từng phần? mối quan hệ giữa các phần? Cho biết cách sắp xếp nội dung phần thân bài?
3/ Bài mới:
Hoạt động 1: Thế nào là đoạn văn
HS đọc văn bản "Ngô Tất Tố và tác
phẩmTắt đèn"
GV?Văn bản trên gồm mấy ý?
Mỗi ý được viết thành mấy đoạn văn?
I/ - Thế nào là đoạn văn:
1 Tìm hiểu:
Trang 2HS: - 2ý
- Mỗi ý được viết thành 1 đoạn văn
Em thường dựa vào dấu hiệu hình
thức nào để nhận biết đoạn văn?
- Dấu hiệu: Viết hoa lùi đầu dòng và
có dấu chấm xuống dòng
Vậy theo em đoạn văn là gì?
(Đ.văn là đơn vị trên câu, có vai trò
quan trọng trong việc tạo lập văn bản)
2 Kết luận:
Đoạn văn:
Đơn vị trực tiếp tạo nên vbản
- Về hình thức: Viết hoa lùi đầu dòng
- Ndung: biểu đạt 1 ý tương đối hoàn chỉnh
Hoạt động 2: Từ ngữ và câu trong
đoạn văn
GV: Đọc lại đoạn văn và tìm từ ngữ
có tác dụng duy trì đối tượng trong
đoạn văn?
- Đ1: Ngô Tất Tố (ông, nhà văn)
- Đ2: Tắt đèn
Đọc đoạn 2 của văn bản và tìm câu
then chốt của đoạn văn?
Đ2: Câu: Tắt đèn là tác phẩm tiêu
biểu nhất của Ngô Tất tố
GV? Tại sao em biết đó là câu chủ đề
của đoạn văn?
HS: Nội dung: Mang nội dung khái
quát của cả đoạn văn
GV? Em hãy nhận xét gì về nội dung
hình thức và vị trí của câu chủ đề?
HS: Thảo luận nhóm trong 3 phút và
trình bày
HS: Hình thức: Lời lẽ ngắn gọn,
thường có 2 thành phần chính
- Vị trí: Đầu hoặc cuối đoạn
Đọc 2 đoạn văn về Ngô Tất Tố
GV? Đoạn 1 có câu chủ đề không?
Em có nhận xét gì về các ý được trình
bày trong câu? (Học sinh thảo luận
nhóm và trình bày trong 3 phút)
- Đoạn 1: Không có câu chủ đề ->
Các ý được lần lượt trình bày trong
II/ - Từ ngữ và câu trong đoạn văn:
1 Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn:
a Tìm hiểu:
Ví dụ: (SGK)
b Kết luận: (SGK )
2.Cách trình bày nội dung đoạn
văn:
a Tìm hiểu:
Đoạn 1:
- trình bày theo cách song hành
Đoạn 2a: Câu chủ đề đoạn đầu mang ý nghĩa khái quát của cả đoạn, các câu sau bổ sung, làm rõ nội dung câu chủ đề (Câu khai
Trang 3các câu bình đẳng với nhau.
Câu chủ đề của đoạn 2 là gì? Nó được
đặt ở vị trí nào? Mối quan hệ giữa câu
chủ đề với các câu khác trong đoạn?
- Đọc đoạn văn mục II 2b Đoạn văn
có câu chủ đề ko? nếu có thì nó ở vị
trí nào?
Gọi 2 HS đọc: ghi nhớ
triển)
Đoạn 2b:
Câu chủ đề: Cuối đoạn văn
=> Trình bày theo cách quy nạp
b Kết luận:
* Ghi nhớ: SGK
Hoạt động 3: Luyện tập, củng cố
HS đọc văn bản "Ai nhầm" văn bản
có mấy ý? Mỗi ý đc diễn đạt thành
mấy đoạn văn?
HS đọc yêu cầu BT2
Thảo luận nhóm trong 4 phút và trình
bày
- Đoạn văn là gì? Tóm tắt cách trình
bày nội dung của đoạn văn?
- HS: Làm bài cá nhân trong 4 phút và
trình bày, lớp nhận xét, bổ sung
III/ - Luyện tập, củng cố
Bài tập 1: Đọc và xác định các ý diễn đạt ở văn bản Nêu nhận xét
về cách viết đoạn
- Văn bản gồm 2 ý
- Những ý diễn đạt thành 1 đoạn văn
Bài tập 2: Với nội dung cho trước xác định ý của các câu và cho biết các đoạn văn đó viết theo kiểu nào?
- Đoạn a: diễn dịch
- Đoạn b: Song hành
- Đoạn c: Song hành
Bài tập 3: chọn ý trong bài “Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng, sau
đó viết thành một đoạn, phân tích cách trình bày trong nội dung đó
4 Hướng dẫn tự học
* Bài cũ:
- Học kĩ ghi nhớ
- Làm bài tập 3, 4 (SGK) Tóm tắt đoạn trích theo ngôi kể của nhân vật chị Dậu
- Đọc diễn cảm đoạn trích, chú ý vào lời thoại của từng nhân vật
* Bài mới:
- Ôn lại cách viết bài văn tự sự, ôn tập cách viết văn, đoạn văn để chuẩn
bị viết bài