2 ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI KHOA CHÍNH TRỊ QPAN GDTC TIỂU LUẬN HỌC PHẦN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Câu hỏi tiểu luận “Trình bày quan điểm Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ ng.
Trang 1KHOA CHÍNH TRỊ - QPAN - GDTC
- -TIỂU LUẬN
HỌC PHẦN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội và sự vận dụng của Đảng trong kiên định mục tiêu độc lập dân tộc
gắn liền với chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”
NĂM HỌC:2021-2022
Trang 2
Table of Contents
MỞ ĐẦU 3
A.NỘI DUNG 4
I Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội 4
1.Cơ sở lý luận 4
2.Cơ sở thực tiễn 5
II.NỘI DUNG QUAN ĐIỂM CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI. 6
1.Quan niệm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội 6
2 QUAN ĐIỂM CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ MỐI QUAN HỆ ĐỘC LẬP DÂN TỘC VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI. 8
2.1 Độc lập dân tộc là cơ sở, tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội 8
2.2.Xây dựng chủ nghĩa xã hội là tạo những cơ sở giữ vững và phát triển độc lập dân tộc 9
3,Những điều kiện đảm bảo cho độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong cách mạng Việt Nam 9
B.VẬN DỤNG 11
I VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI TRONG KIÊN ĐỊNH MỤC TIÊU CỦA ĐẢNG. 11
1.Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội của Đảng trong kháng chiến 11
2.Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội của Đảng trong giai đoạn ngày nay 13
3.Trách nhiệm của sinh viên đối với Đảng về vấn đề độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội 14
C.KẾT LUẬN 15
Tài liệu tham khảo 15
.
Trang 3MỞ ĐẦU
Những thắng lợi to lớn của cách mạng Việt Nam trong 80 năm qua dưới
sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đã chứng minh: độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội gắn bó biện chứng với nhau là hoàn toàn đúng, là chân lý của thời đại, phù hợp với quy luật vận động và phát triển của lịch sử Theo Bác , sau khi giành được độc lập cần xây dựng đất nước theo con đường chủ nghĩa xã hội, như Người đã từng nói: “nước được độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sợi chỉ đỏ xuyên suất trong tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là kết quả của sự vận dụng, phát triển sáng tạo nguyên lý cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác-Lênin, đường lối cách mạng của Quốc tế Cộng sản vào điều kiện
cụ thể ở Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội bao gồm hệ thống quan điểm chiến lược, sách lược chỉ đạo về lý luận chính trị, về nhận thức và hành động của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong suất tiến trình phát triển của cách mạng, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, từ xưa dến nay
Xuất phát từ lý do trên,tôi chọn đề tài : “Trình bày quan điểm Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội và
sự vận dụng của Đảng trong kiên định mục tiêu độc lập dân tộc
gắn liền với chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”
Trang 4A.NỘI DUNG
I Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan
hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
1.Cơ sở lý luận 1.1.Truyền thống tốt đẹp của dân tộc
Tư tưởng của Hồ Chí Minh là kết quả của sự kế thừa các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Đó là truyền thống yêu nước, ý chí độc lập, tự cường; đoàn kết, nhân ái, khoan dung, tinh thần cộng đồng, lạc quan yêu đời, cần cù, thông minh, sáng tạo Hồ Chí Minh là người Việt Nam yêu nước trước khi trở thành một chiến sĩ cộng sản
Truyền thống yêu nước của gia đình và quê hương đã ảnh hưởng sâu sắc tới đến quá trình hình thành nhân cách và bản lĩnh của người thanh niên Nguyễn Tất Thành Chủ nghĩa yêu nước chân chính và các giá trị văn hoá dân tộc Việt Nam
là tiền đề tư tưởng quan trọng của Nguyễn Tất thành khi rời Tổ quốc ra đi tìm đường cứu nước
1.2.Tinh hoa văn hóa nhân loại
Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của việc tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại Trong suốt cuộc đời, đặc biệt trong quá trình bôn ba tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn tìm tòi, học hỏi và tiếp thu có chọn lọc, có phê phán quan điểm của các trường phái triết học, quan điểm tư tưởng cổ kim, đông, tây; tinh thần cách mạng, tinh thần độc lập, tự do của các dân tộc; kinh nghiệm của các cuộc cách mạng để vận dụng vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, biến các giá trị tư tưởng nhân loại trở thành tư tưởng của mình Đặc biệt, Người đã kế thừa, phát triển các giá trị tích cực của Nho giáo, Phật giáo, Thiên chúa giáo, chủ nghĩa Tam dân và văn hóa tư sản
1.3.Chủ nghĩa Mác - Lênin
Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta Từ chủ nghĩa yêu nước, Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, tiếp thu bản chất khoa học và cách mạng của học thuyết này Từ đó, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt
Trang 5Nam, Người đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin để giải quyết thành công những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, đưa cách mạng Việt Nam
đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác
2.Cơ sở thực tiễn
Thứ nhất, xuất phát từ điều kiện thực tế của Việt Nam vào những năm cuối
thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Nước ta bị thực dân Pháp xâm lược và trở thành một nước thuộc địa, nửa phong kiến Các phong trào yêu nước theo hệ tư tưởng phong kiến và hệ tư tưởng tư sản được dấy lên nhưng đều bị thất bại Dan tộc Việt Nam đứng trước tình trạng, khủng hoảng, bế tắc về đường lối cứu nước
Thứ hai, xuất phát từ quá trình bôn ba tìm đường cứu nước (1911 – 1920) qua
nhiều châu lục, nghiên cứu một cách sâu sắc xã hội tư bản, xã hội thuộc địa, nghiên cứu các cuộc cách mạng điển hình trên thế giới như cuộc cách mạng tư sản Mỹ, cách mạng tư sản Pháp (1971), nhất là những năm lăn lộn trong phong trào lao động ở Pháp và hoạt động với những nhà cách mạng từ những nước thuộc địa Pháp Hồ Chí Minh đã hiểu được bản chất của chủ nghĩa đế quốc:
“Chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa tư bản đâu đâu cũng tàn bạo, độc ác, bất công;
người lao động ở đâu cũng bị áp bức bóc lột, đầy đoạ”
Thứ ba, xuất phát từ xu thế của thời đại, đó là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư
bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi trên toàn thế giới được mở ra từ cách mạng tháng Mười Nga đã tác động sâu sắc đến tư duy của Người về mục tiêu và con đường của cách mạng Việt Nam, nhất là khi Người được tiếp cận với luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa Việc Nguyễn Ái Quốc tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp tại Đại hội Tua (12- 1920) đã đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Người, từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa Mac_Lênin, từ người yêu nước thành người cộng sản Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy con đường giải phóng dân tộc mình Người khẳng định: “Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”
Trang 6Như vậy, bằng một cuộc khảo sát thực tiễn và nghiên cứu lý luận trên bình
diện rộng lớn ở trong nước và trên thế giới, Hồ Chí Minh đã gặp chủ nghĩa Mac_Lênin, nhận rõ con đường cứu nước, con dường cách mạng của dân tộc, Người kết luận: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”
II.NỘI DUNG QUAN ĐIỂM CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC
LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI.
1.Quan niệm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
1.1.Quan niệm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc
Quan niệm Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc trong thời đại cách mạng vô sản được thể hiện trong những luận điểm cơ bản sau đây:
Một là, độc lập dân tộc phải là độc lập dân tộc thực sự, độc lập hoàn toàn với
đầy đủ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ, chính trị, kinh tế, văn hoá, an ninh, quốc phòng Quyền độc lập dân tộc là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm
Hai là, giá trị thực sự của độc lập dân tộc phải được thể hiện ở các quyền tự
do và hạnh phúc mà nhân dân được hưởng
“Nếu nước được độc lập, mà dân không được hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” Độc lập dân tộc phải được đặt trong khối thống nhất bền vững, đoàn kết chặt chẽ của các tộc người, các miền tổ quốc, giữa các tôn giáo và tất cả các giai cấp, tầng lấp nhân dân yêu nước, đồng bào trong nước
và kiều bào ở nước ngoài
Ba là, độc lập dân tộc trong hoà bình chân chính
Hồ Chí Minh luôn là người đi đầu, chủ động tích cực bày tỏ ước vọng và tìm
mọi giải pháp cho sự nghiệp bảo vệ hoà bình, hết sức tránh xung đột, tránh chiến tranh Năm 1946 Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng chủ động ký hiệp định sơ
bộ ngày 6 – 3, rồi chính Người ký tạm ước 14 – 9 với chính phủ Pháp với mong muốn giải quyêt cuộc tranh chấp bằng con đường hoà bình
Trang 7Bốn là,kết hợp nhuần nhuyễn dân tộc với giai cấp, độc lập dân tộc với chủ
nghĩa xã hội,chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế
Chủ nghĩa yêu nước với tinh thần dân tộc là một động lực lớn của đất nước Xuất phát từ vị trí của người dân thuộc địa bị mất nước, từ truyền thống dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đã dánh giá cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính, coi đó là một động lực lớn mà những người cốngản phải nắm lấy và phát huy, không để rơi vào tay giai cấp nào khác, phải nhận thức và giải quyết trên lập trường của giai cấp vô sản
1.2.Quan niệm Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
Quan niệm của Hồ Chí Minh về những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội bao gồm:
Một là, chủ nghĩa xã hội là một chế độ do nhân dân làm chủ, nhà nước
phải phát huy quyền làm chủ của nhân dân để huy động được tính tích cực và sang tạo của nhân dân vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội
Hai là, chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng
sản xuất hiện đại và chế đọ về công hữu tư liệu sản xuất chủ yếu, nhằm không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, trước hết là nhân dân lao động
Ba là, chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hoá đậo đức,
trong đó người với người là ban bè, là đồng chí, là anh em, con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, có cuộc sống vật chất và tinh thần phong phú, được tạo điều kiện để phát triển hết mọi khả năng sẵn có của mình
Bốn là,chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng và hợp lý, làm nhiều
hưởng nhiều, làm ít hưởng ít, không làm không hưởng, các dân tộc bình đẳng, miền núi tiến kịp miền xuôi
Năm là, chủ nghĩa xã hội là một công trình tập thể của nhân dân, do nhân
dân tự xây dựng lấy dưới sự lãnh đạo của đảng
Trang 8Như vậy, theo Hồ Chí Minh, xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội ở giai đoạn đầu của xã hội cộng sản chủ nghĩa Mặc dù còn tồn đọng tàn dư của xã hội cũ nhưng
xã hội xã hội chủ nghĩa không còn áp bức, bóc lột, xã hội do nhân dân lao động làm chủ trong đó con người sống ấm no, tự do, hạnh phúc, quyền lợi của cá nhân và tập thể vừa thống nhất, vừa gắn bỏ chặt chẽ với nhau
2 QUAN ĐIỂM CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ MỐI QUAN HỆ
ĐỘC LẬP DÂN TỘC VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI.
2.1 Độc lập dân tộc là cơ sở, tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội
Vận dụng một cách sáng tạo lý luận cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác Lênin trong điều kiện của cách mạng Việt Nam, trong Chánh cương vắn tắt của Đảng (1930), Hồ Chí Minh khẳng định phương hướng chiến lược của cách mạng nước ta là: “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Như vậy, giải phóng dân tộc, giành độc lập dân tộc sẽ là mục tiêu đầu tiên của cách mạng, là cơ sở, tiền đề cho mục tiêu tiếp theo chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc bao gồm cả nội dung dân tộc và dân chủ; độc lập phải gắn liền với thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ và hơn nữa độc lập dân tộc cũng phải gắn liền với tự do, cơm no, áo ấm, hạnh phúc cho nhân dân Vậy nên khi nêu lên mục tiêu giải phóng dân tộc, Người cũng đã định hướng đến mục tiêu chủ nghĩa xã hội
Khi đề cao mục tiêu độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh không coi đó là mục tiêu cuối cùng của cách mạng, mà là tiền đề cho một cuộc cách mạng tiếp theo -cách mạng xã hội chủ nghĩa Vì vậy, -cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân càng sâu sắc, triệt để thì càng tạo ra những tiền đề thuận lợi, sức mạnh to lớn cho cách mạng xã hội chủ nghĩa Vả lại, cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam đã được
Hồ Chí Minh khẳng định là con đường cách mạng vô sản, vì vậy bản thân cuộc cách mạng này ngay từ đầu đã mang tính định hướng xã hội chủ nghĩa Độc lập dân tộc vì vậy không những là tiền đề mà còn là nguồn sức mạnh to lớn cho cách mạng xã hội chủ nghĩa
Trang 9Tư tưởng trên của Hồ Chí Minh dùng dẫn và sáng tạo vì không chỉ đáp ứng được yêu cầu khách quan, cụ thể của cách mạng Việt Nam mà còn phù hợp với qui luật phát triển của thời đại
2.2
.Xây dựng chủ nghĩa xã hội là tạo những cơ sở giữ vững và phát triển
độc lập dân tộc
Theo Hồ Chí Minh độc lập dân tộc là mục tiêu, là tiền đề đi lên chủ nghĩa xã hội, còn chủ nghĩa xã hội là phương hướng phát triển tất yếu của cách mạng dân tộc dân chủ, là mục tiêu của cách mạng Việt Nam
Cách mạng xã hội chủ nghĩa là làm cho cách mạng dân tộc dân chủ được tiến hành triệt để; đồng thời tạo ra những cơ sở đảm bảo cho nền độc lập dân tộc được giữ vững và ngày càng củng cố, phát triển
Với các thiết chế kinh tế, chính trị và nền tảng tinh thần riêng, chủ nghĩa xã hội có khả năng vận động phát triển lien tục, bảo vệ vững chắc các thành quả cách mạng của nhân dân và nền độc lập của dân tộc.Hồ Chí Minh đã thực hiện việc xây dựng chủ nghĩa xã hội trên tất cả các mặt: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội
Như vậy, theo Hồ Chí Minh, xây dựng chủ nghĩa xã hội là xây dựng cơ sở cho phát triển của đất nước trên tất cả các lĩnh vực Với một chế độ xã hội như trên, chủ nghĩa xã hội sẽ có khả năng làm cho đất nước phát triển mạnh mẽ, sẽ tạo nền tảng vững chắc để bảo vệ nền độc lập dân tộc và hơn thế nữa, sẽ là một tấm gương cho các quốc gia trên thế giới, nhất là các quốc gia mới giành được độc lập dân tộc đang định hướng xã hội chủ nghĩa Chủ nghĩa xã hội hiện thực cũng sẽ góp phần hạn chế những cuộc chiến tranh phi nghĩa, bảo vệ được nền hoà bình trên thế giới, độc lập dân tộc sẽ được giữ vững
3,Những điều kiện đảm bảo cho độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã
hội trong cách mạng Việt Nam
3.1.Phải có sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam
Trong cương lĩnh chính trị đầu tiên, Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp, phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp
Trang 10mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng”, “Đảng phải lấy chủ nghĩa Mác_Lênin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hnàh động
Sự lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Việt Nam, với Hồ Chí Minh đó là một nguyên tắc Vì vậy Đảng phải thường xuyên củng cố, xây dựng và chỉnh đốn Đảng, có đủ phẩm chất và năng lực áo ứng yêu cầu của cách mạng
3.2.Phải xây dựng, củng cố, tăng cường liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ tri thức
Theo Hồ Chí Minh cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam là sự nghiệp của các giai cấp, các tầng lớp nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cho nên Người chủ trương vận động sự tham gia tuyệt đối của đại bộ phận các thành phần trong cộng đồng dân tộc, huy động sức mạnh toàn dân
Bên cạnh hai động lực chính của cách mạng là công – nông Hồ Chí Minh hết sức chú trọng đến việc liên minh với các giai cấp, các tầng lớp trong cộng đồng dân tộc như tri thức, tiểu tư sản, tư sản dân tộc, cả một bộ phận trung và tiểu địa chủ có tinh thần yêu nước Việc sắp xếp, bố trí các lực lượng cách mạng của Hồ Chí Minh vừa đúng với quan điểm của chủ nghĩa Mác_Lênin, vừa phù hợp với dân tộc Việt Nam
3.3.Cách mạng Việt Nam phải liên hệ chặt chẽ với cách mạng thế giới
Cách mạng Việt Nam phải nêu cao tinh thần độc lập, tự chủ, tự lập, tự cường, đồng thời phải tranh thủ được sự ủng hộ của cách mạng và các lực lượng tiến bộ thế giới, phải có trách nhiệm với phong trào giải phóng dân tộc dân chủ và tiến
bộ trên thế giới
Thực tiễn cách mạng Việt Nam chứng minh: trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, trong xây dựng chủ nghĩa xã hội nhờ đoàn kết với cách mạng trên thế giới mà cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội của nhân dân Việt Nam đã được bạn bè quốc tế hết lòng, hết sức ủng hộ