Chuẩn trong gá đặt gia công cơ khí chế tạo máy

Chuẩn gá đặt trong công nghệ chế tạo máy bao gồm các loại chuẩn: chuẩn thiết kế, chuẩn công nghệ, chuẩn gia công, chuẩn lắp ráp, chuẩn kiểm tra, chuẩn tinh, chuẩn thô, chuẩn tinh chính, chuẩn tinh phụ.

Bài giảng CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY

CHUẨN

GV: Trần Đại Nguyên

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG

Khoa KỸ THUẬT NHIỆT LẠNH

2010

LƯU Ý

Bài giảng điện tử không thay thế cho giờ lên lớp bắt buộc của sinh viên

NỘI DUNG

• Khái niệm về chuẩn

• Phân loại chuẩn

• Gá đặt

• Sai số gá đặt

• Các nguyên tắc

CHUẨN

KHÁI NIỆM

• Chuẩn là tập hợp những bề mặt, đường hoặc điểm của một chi tiết mà căn cứ vào đó mà người ta xác định

khác của bản thân chi tiết đó hoặc chi tiết khác

PHÂN LOẠI CHUẨN

Chuẩn thiết kế

• Được dùng trong thiết kế

• Hình thành khi lập các chuỗi kích thước trong quá trình thiết kế

• Có thể là chuẩn thực hoặc ảo

Chuẩn gia công

• Chuẩn thực

• Xác định vị trí những bề mặt, đường hoặc điểm của chi tiết trong quá trình

• Gồm:

– chuẩn thô: bề mặt làm chuẩn chưa gia công – chuẩn tinh: bề mặt làm chuẩn đã qua gia công (chuẩn tinh chính: dùng trong gia công lắp ráp, chuẩn tinh phụ:chỉ gia công)

Chuẩn gia công

Chuẩn tinh chính/phụ

Chuẩn lắp ráp

• Xác định vị trí tương quan của các chi tiết khác nhau ở một bộ phân máy trong quá trình lắp ráp

Chuẩn kiểm tra

•

GÁ ĐẶT CHI TIẾT

GÁ ĐẶT CHI TIẾT

• Định vị chi tiết: xác định vị trí chính

trước khi gia công

• Kẹp chặt chi tiết: cố định vị trí chi tiết

dụng của ngoại lực trong quá trình gia công chi tiết

CÁC PHƯƠNG PHÁP GÁ ĐẶT

• Rà gá:

– Sử dụng trong sản xuất đơn chiếc

– Loạt nhỏ

– Phôi quá thô

• Rà gá trực tiếp trên máy

• Rà gá theo dấu vạch sẵn

Phương pháp tự động đạt kích thước

• Dụng cụ cắt có vị trí tương quan cố

định so với vật gia công (nhờ các cơ cấu định vị)

NGUYÊN TẮC SÁU ĐIỂM

• 6 chuyển động (6 bậc tự do) của vật rắn:

– OX, OY, OZ

– Quay quanh 3 trục

• Quá trình định vị không phải luôn khống chế 6 bậc tự do

NGUYÊN TẮC SÁU ĐIỂM

NGUYÊN TẮC SÁU ĐIỂM

SAI SỐ GÁ ĐẶT

Sai số kẹp chặt

• Là lượng chuyển vị của chuẩn gốc chiếu lên phương kích thước thực hiện do lực kẹp thay đổi gây ra

𝜀k = (ymax-ymin).cos ∝

Ymax, ymin: lượng chuyển vị nhỏ nhất và lớn nhất

∝ : góc giữa phương kích thước thực hiện và phương dịch chuyển của chuẩn gốc

Sai số đồ gá

Sai số độ mòn:

Sai số chọn chuẩn 𝜀c

• Phát sinh khi chuẩn định vị không trùng với gốc kích thước và có trị số bằng lượng biến động của gốc kích thước chiếu lên phương kích thước thực hiện

• Hình a: gia công mặt G, mặt D vừa là chuẩn định vị, vừa là gốc  𝜀c (A)=0

• Hình b: gia công mặt C, gốc kích thước N, mặt định vị D

Phương pháp tính sai số chuẩn

• Phương pháp cực đại, cực tiểu

• Phương pháp xác suất

• ???

CÁC NGUYÊN TẮC KHI CHỌN CHUẨN

• Bảo đảm chất lượng trong quá trình gia công

• Nâng cao năng suất, hạ giá thành

• Nguyên tắc 3: nếu có nhiều bề mặt gia công thì nên chọn bề mặt có lượng dư nhỏ, đều

• Nguyên tắc 4: khi chọn chuẩn thô nên chọn bề mặt bằng phẳng

• Nguyên tắc 5: chuẩn thô chỉ nên dùng 1 lần trong quá trình gia công

Chọn chuẩn thô

Chọn chuẩn thô

Chọn chuẩn tinh

• Nguyên tắc 1: cần cố gắng chọn chuẩn tinh chính để chi tiết lúc gia công có vị trí tương tự như khi làm việc

• Nguyên tắc 2: cố gắng chọn chuẩn định vị trúng với gốc

• Nguyên tắc 3: phải chọn chuẩn sao cho chi tiết không bị biến dạng do lực kẹp, lực cắt Mặt chuẩn phải đủ chi tiết

Chọn chuẩn tinh

Chọn chuẩn tinh

CÂU HỎI ÔN TẬP

BÀI TẬP