BÀI GIẢNG LOGIC học NGỤY BIỆN

Căn cứ vào cấu trúc của phép chứng minh: Ngụy biện liên quan đến luận cứ Ngụy biện liên quan đến luận đề Ngụy biện liên quan đến luận chứng Căn cứ vào các thủ pháp: Phân loại... NGỤY BI

Nguỵ biện

Nguỵ biện và tình yêu

Mác Sunman

Lời tình tự trăm lần trên ghế đá

Biết lời nào giả dối với lời yêu

Xuân Quỳnh

Một số ngụy biện thường gặp Khái niệm

Phương pháp

Bác bỏ Ngụy biện

Ngụy biện là sự cố ý vi phạm các quy tắc trong suy luận

 Xét về mặt logic, ngụy biện là sai lầm logic.

Khái niệm

Căn cứ vào cấu trúc của phép chứng minh: Ngụy biện liên quan đến luận cứ

Ngụy biện liên quan đến luận đề

Ngụy biện liên quan đến luận chứng

Căn cứ vào các thủ pháp:

Phân loại

NGỤY BIỆN

Lập luận vòng quanh

Sự kém cỏi

Ngẫu nhiên

Suy luận

có tính xác suất

Đánh tráo luận đề

Câu hỏi

phức hợp

Diễn đạt mập mờ Nhân quả sai

 Dựa vào uy tín cá nhân

Ví dụ: Hai bạn Quang và Bình tranh luận với nhau về nguồn gốc sự sống trên trái đất Bình bảo Quang: Chắc chắn là sự sống trên trái đất có nguồn gốc từ vũ trụ Quang không đồng ý, đòi hỏi Bình phải chứng minh ý kiến đó Bình nói: Viện sĩ Vernadski, cha đẻ của môn môi trường sinh thái, đã nói như vậy

- Thủ pháp: Nhà ngụy Nhà ngụy biện dựa vào uy tín của người khác để làm chứng cứ cho lập luận của mình.

Uy tín

cá nhân

 Ngụy biện dựa vào đám đông, dư luận

Đám đông,

dư luận

 Ngụy biện dựa vào sức mạnh

Ví dụ: Chàng trai và cô gái tranh luận

với nhau, không ai chịu ai

Cô gái bật khóc: Anh chẳng bao giờ chịu

doạ sử dụng vũ lực để ép người khác tin

vào và chấp nhận quan điểm của mình

Sức mạnh

 Ngụy biện đen-trắng

Ví dụ: Nếu ngươi chơi với ta thì ngươi là bạn của ta Nếu ngươi không chơi với ta thì ngươi là kẻ thù của ta!

Thủ pháp: Chỉ nhìn thấy và nêu lên các khả

năng đối lập nhau, các thái cực, từ đây cho rằng

không phải cực này thì là cực kia, loại bỏ tất cả các

khả năng khác

Đen-trắng

 Ngụy biện bằng cách dựa vào

nhân quả sai

Ví dụ:

Mỹ và Anh đánh Irắc vì nguồn dầu lửa

ở đó, nhưng lại nói rằng do Irắc của

Saddam Husain tàng trữ vũ khí huỷ

diệt hàng loạt và tài trợ cho khủng

bố.

Thủ pháp:

Đánh đồng nguyên nhân với nguyên cớ.

Nhân quả sai

 Ngụy biện bằng cách dựa vào

nhân quả sai

Ví dụ:

Việc thực dân Pháp đặt sự ảnh hưởng

tại Đông Dương trên danh nghĩa là “

bảo hộ Đông Dương”

Thủ pháp:

Sau cái đó vậy là do cái đó

Nhân quả sai

 Ngụy biện bằng cách đánh vào tình cảm

Ví dụ: học sinh đi chơi nên không làm bài tập Đến lớp:

- Cô giáo hỏi: Sao em không làm bài tập về nhà?

- Thưa cô, nhà em nghèo, lại đông anh em,

bố mẹ em phải đi làm, em phải trong nom

em nhỏ, làm việc nhà, phụ giúp Ba mẹ, cô tha cho em lần này”_ Học sinh kể lể

Thủ pháp: Tác động vào tâm lý, tình cảm của

người nghe để gợi lên lòng thông cảm thương hại để được thừa nhận luận điểm của mình là đúng.

Tình cảm

 Ngụy biện đánh tráo luận đề

gia đình giàu có thường đua đòi, hư

hỏng Thật vậy, con những gia đình

nghèo cái ăn còn chưa có thì làm sao

mà đua đòi được”

các gia đình giàu có thường đua đòi, hư

luận đề mới và kết luận đã chứng minh được luận đề

ban đầu.

Đánh tráo luận đề

 Ngụy biện ngẫu nhiên

Ví dụ: Một nhà nọ đang có người

bị ốm, bỗng một hôm người nhà

thấy có hai con quạ đen trước

cửa Mấy tháng sau người bệnh

chết, họ cho rằng đó là do quạ

đen đem đến xui xẻo.

Thủ pháp: Sự việc ngẫu nhiên xảy ra Sự việc ngẫu nhiên xảy ra

được nhà ngụy biện coi là có tính chất

quy luật.

Ngẫu nhiên

 Dựa vào sự kém cỏi

Ví dụ: không có thế giới bên kia không có thế giới bên kia

vì nếu có thì các nhà khoa học

đã tìm thấy rồi.

Thủ pháp: Căn cứ vào việc ai đó Căn cứ vào việc ai đó

không chứng minh được mệnh đề hoặc không tìm thấy một đối tượng nào đó để khẳng đình rằng mệnh đề trên sai hoặc đối tượng đó không tồn tại.

Sự kém cỏi

 Lập luận vòng quanh

Làm sao anh biết?

Vì Kinh thánh nói như vậy (B)

Làm sao anh biết Kinh thánh nói

đúng?

Bởi vì Kinh thánh là lời nói của

Chúa! (A=B)

quan điểm bằng cách sử dụng những lời giải thích giống như quan điểm đã đặt ra

Lập luận vòng quanh

 Ngụy biện khái quát hoá vội vã

Ví dụ:

Hai bà Trưng, Bà Triệu đã lãnh đạo nhân

dân ta đứng lên chống ách thống trị của ngoại bang Vì vậy nếu có thế lực nước

ngoài nào muốn xâm chiếm nước ta thì

chị em phụ nữ sẽ lại lãnh đạo nhân dân

ta chiến đấu bảo vệ Tổ Quốc!

trong lập luận, trong đó người ta đi đến kết

luận tổng quát sau khi khảo sát rất ít trường

hợp riêng

Khái quáthóa vội vã

trong có chứa hai câu hỏi, và một câu

trả lời duy nhất cho cả hai câu hỏi.

Câu hỏiphức hợp

 Sử dụng những phương pháp suy luận

có tính xác suất

Ví dụ: Người ta chứng minh mọi số tự

nhiên nhỏ hơn 100 như sau:

Vậy mọi số tự nhiên đều nhỏ hơn 100

Thủ pháp: sử dụng những phương pháp suy luận

cho kết quả đúng với một xác suất nhất định, coi

những kết luận đó như những điều khẳng định chắc

chắn

Suy luận có tính xác suất

 Ngụy biện bằng cách diễn đạt mập mờ

Ví dụ: Theo thiển ý của tôi, chúng ta không cần chú ý đến vị hiệu trưởng của trường đại học khi nói tới những vấn đề giáo dục bởi vì ông ta không

có quyền lực trong giáo dục Ông ta chưa bao giờ có đủ quyền lực để ngăn cản sinh viên đi nộp đơn kháng nghị/hay đi biểu tình

Thủ pháp : Cố tình hành văn một cách mập Cố tình hành văn một cách mập

mờ để sau đó giải thích theo ý mình.

Diễn đạt mập mờ

Nghiên cứu kỹngụy biện

Nắm rõquy tắc logic