BÀI GIẢNG LOGIC học

KN – Hình thức đặc biệt của tư tưởng Phản ánh đối tượng thông qua các đặc trưng cơ bản của nó Khái niệm “Người” Khái niệm “Người” Động vật Biết chế tạo & sử dụng công cụ lao động Đội m

KHÁI NIỆM

Các vấn đề

Khái quát về khái niệm

Định nghĩa

Các thao tác với khái niệm

KN – Hình thức đặc biệt của tư tưởng

Phản ánh đối tượng thông qua các đặc

trưng cơ bản của nó

Khái niệm

“Người”

Khái niệm

“Người”

Động vật

Biết chế tạo & sử dụng công cụ lao động Đội mũ

Chơi thể thao

Yêu

Có tư duy

Hai chân

Khái niệm ≠ từ

bình ≈ từ

rượu khái niệm

≈

Khái niệm ≠ từ

Một từ biểu thị nhiều khái niệm

Ví dụ : từ “Công bằng”

Nhiều từ biểu đạt cùng một khái niệm

Ví dụ : các từ “yêu”, “thương”, …

Khái niệm

“Người”

Khái niệm

“Người”

Động vật

Biết chế tạo & sử dụng

công cụ lao động

Nội hàm Ngoại diên

Nội hàm

=

Số chẵn = Số tự nhiên chia hết 2

Số tự nhiên

chia hết 2

Ngoại diên

=

6 10

12

100 1000

26 32

44

42

234 124

46

898 1234

32

876

544

432 234

1122 0

2

4

10 212 234

788

14

Chia theo số lượng đối tượng

trong ngoại diên

Khái niệm

Khái niệm

Rỗng

Khái niệm Đơn nhất

Khái niệm Chung

Khái niệm

rỗng

mặt trăng

Thần thánh

Số tự nhiên

lớn nhất

Khái niệm đơn nhất

Số

nguyên tố

chẵn

Loài

bé nhất

Vệ Tinh

tự nhiên của trái đất

Khái niệm chung

Con người Hành tinh Khoa học

Người thân

Ngôi sao

Chia theo cấp độ phản ánh bản chất

Khái niệm

Khái niệm đời thường

(phản ánh bề ngoài)

Khái niệm khoa học (Phản ánh sâu sắc)

Con người

Đẹp Bóc lột Ngôi sao

Điện Năng lượng

Gen Ngôi sao

Dùng hình vẽ mô tả quan hệ giữa các khái niệm:

1 Chiến tranh (A), Chiến tranh chính nghĩa (B),

Chiến tranh phi nghĩa (C), Chiến tranh giải phóng dân tộc (D), Chiến tranh xâm lược (E), Nội chiến (F)

2 Tam giác (A), Tứ giác (B), Đa giác (C), Hình bình hành (D), Hình vuông (E), Hình thoi (F), Hình chữ nhật (G)

Định nghĩa

Là thao tác xác định nội hàm khái niệm hoặc ý nghĩa của từ

xác định

Định nghĩa thực

Xác định

Định nghĩa duy danh

Số nguyên tố chẵn là số tự nhiên,

chia hết cho 1, cho 2

và không chia hết cho số nào khác

Số nguyên tố chẵn là số 2

Các loại định nghĩa

+ Định nghĩa thông qua loại và hạng + Định nghĩa thông qua nguồn gốc phát sinh

+ Định nghĩa thông qua quan hệ với cái đối lập

+ Định nghĩa trỏ ra…

Định nghĩa qua loại và hạng

 Số chẵn là số tự nhiên, chia hết cho 2

Khái niệm

Liệt kê

 Liệt kê tất cả các đối tượng mà khái niệm phản ánh

 Ví dụ:

Thành phố trực thuộc Trung ương của Việt Nam là Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ

Các quy tắc định nghĩa

+ Định nghĩa phải cân đối đầy đủ

+ Không được có vòng tròn logic trong định nghĩa

+ Định nghĩa phải rõ ràng, ngắn gọn

+ Không nên định nghĩa bằng các dấu hiệu phủ định + Không sử dụng các từ ngữ hoa mỹ hoặc nghĩa bóng, nghĩa ẩn dụ của từ ngữ hoặc của câu để định nghĩa