LỖI LẦM VÀ SỰ BIẾT ƠN Hai người bạn cùng đi qua sa mạc Trong chuyến đi, giữa hai người xảy ra cuộc tranh luận và một người nổi nóng, không kiềm chế được mình đã nặng lời miệt thị người kia Cảm thấy bị[.]
Trang 1LỖI LẦM VÀ SỰ BIẾT ƠN
Hai người bạn cùng đi qua sa mạc Trong chuyến đi, giữa hai người xảy ra cuộc tranh luận và một người nổi nóng, không kiềm chế được mình đã nặng lời miệt thị người kia Cảm thấy bị xúc phạm, anh không nói gì, chỉ viết lên cát: “Hôm nay, người bạn tốt nhất đã làm khác đi những gì tôi nghĩ”
Họ đi tiếp, tìm thấy một ốc đảo và quyết định bơi đến Người bị miệt thị lúc nãy bây giờ bị đuối sức và chìm dần Người bạn kia đã tìm cách cứu anh Khi đã lên bờ, anh lấy một miếng kim loại khắc lên đá: “Hôm nay, người bạn tốt nhất của tôi đã cứu sống tôi”
Người kia hỏi: “Tại sao khi tôi xúc phạm anh, anh viết lên cát còn bây giờ anh lại khắc lên đá ?”
Anh ta trả lời: “Những điều viết lên cát sẽ nhanh chóng xoá nhoà theo thời gian, nhưng không ai có thể xoá được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người”
Vậy, mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.”
1 Hãy chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản trên
Gợi ý: Phương thức biểu đạt chính là tự sự
2 Em hiểu như thế nào về ý nghĩa câu kết trong văn bản trên?
Gợi ý:
- "viết lên cát": Cát, vốn là một thứ nhỏ bé, mong manh, và dễ dàng xóa nhòa cũng nghĩa là nó thể hiện một thái độ bao dung, không chấp nhặt, và một tâm hồn cao thượng Viết thù hận và nỗi buồn lên cát, để cát sẽ dễ dàng xóa nhòa, để sự hận thù sẽ không còn mãi, để khi quay trở lại, ta sẽ cùng nhau sửa chữa những sai lầm
- “khắc lên đá” đó là cách tôn trọng và luôn lưu giữ, trước sau như một và một thái
độ sống luôn xem trọng người khác một cách đáng quý Đá là một thứ cứng, khó bị phá
vỡ do thời tiết, khó bị bay, thổi mất như cát, nên việc khắc ghi lên đá, cũng là cách ta luôn giữ sự tử tế của người khác trong trái tim mình Điều đó, không chỉ khiến trái tim ta
ấm áp, và tốt đẹp hơn, còn khiến mối quan hệ giữa người với người đều tốt đẹp lên Câu kết nêu lên 1 triết lí sống cao đẹp, tích cực, giúp con người có 1 cuộc sống thanh thản, bình yên, tốt đẹp và ý nghĩa hơn
Trang 23 Hãy chuyển lời dẫn trực tiếp trong câu sau “Người kia hỏi: "Tại sao khi tôi xúc phạm anh, anh viết lên cát, còn bây giờ anh lại khắc lên đá?" thành lời dẫn gián tiếp
Gợi ý: Người kia liền hỏi tại sao khi anh ta xúc phạm, bạn anh ghi lên cát; còn khi anh ta cứu giúp, bạn anh lại khắc lên đá
4 Em hãy viết đoạn văn tổng hợp - phân tích - tổng hợp khoảng nửa trang giấy thi bàn luận về ý nghĩa của lòng khoan dung trong cuộc sống con người
Gợi ý:
- Lòng khoan dung là gì: Sống vị tha, nhân ái, sẵn sàng tha thứ cho lỗi lầm của người khác,
- Biểu hiện: Lòng khoan dung biểu hiện ở mọi mặt trong cuộc sống: Cha mẹ khoan dung với con cái; khoan dung trong tình yêu, tình bạn; khoan dung với người khác và với chính mình…
- Ý nghĩa của lòng khoan dung
+Lòng khoan dung là một trong những đức tính tốt, là biểu hiện của lối sống đẹp, vị tha,
vì người khác
+Trong cuộc sống, ai cũng có lúc phạm phải sai lầm, nên việc bao dung, tha thứ là điều cần thiết đối với con người
+Lòng khoan dung, tha thứ cho những sai lầm của người khác sẽ khiến cho mối quan hệ giữa con người trở nên tốt đẹp hơn
+Nếu không biết tha thứ, bỏ qua cho người khác và hẹp hòi, con người sẽ luôn sống trong
sự hận thù, mối quan hệ giữa con người sẽ trở nên áp lực, căng thẳng
Dẫn chứng: Lòng khoan dung của nhân dân VN với các cựu binh Mĩ từng tham chiến tại VN…
- Bài học nhận thức và hành động
+ Chúng ta cần mở rộng lòng mình để sẵn sàng tha thứ, bỏ qua sai lầm của người khác, giúp đỡ người khác nhận ra và khắc phục những sai lầm
_+ Đôi khi con người cũng cần khoan dung với những lỗi lầm của chính mình, tìm cách sửa sai, khắc phục để trở nên tốt đẹp hơn
Liên hệ bản thân
Trang 3“Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm”
“Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ”
“Ôi kì lạ và thiêng liêng bếp lửa”
- Suốt một đời lận đận, vất vả, bà đã và vẫn đang làm công việc nhóm lửa:
“Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm”
+ Từ láy “lận đận” với điệp từ “nắng mưa” nhấn mạnh cháu chưa từng
và chẳng thể nào quên cuộc đời bà, một cuộc đời đầy lo toan, vất vả không bao giờ dứt Hình ảnh của bà cũng là hình ảnh của bao người phụ
nữ VN giàu đức hi sinh dù gian truân vất vả vẫn sáng lên tình yêu
thương
- Suốt đời vất vả, bà vẫn làm công việc nhóm lửa:
“Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ”
+Một lần nữa hình ảnh bếp lửa ấp iu nồng đượm được nhắc đến trong đoạn thơ như nhấn mạnh tình cảm sâu đậm giữa hai bà cháu.
+ khôn lớn trưởng thành, cháu càng thấu hiểu những ý nghĩa cao cả, thiêng liêng từ một công việc rất đỗi bình dị của bà: nhóm lửa
+ Điệp từ nhóm điệp lại 4 lần với hai lớp nghĩa Bà đã làm công việc khởi đầu của một ngày: nhóm bếp lửa mỗi sớm mai và làm công việc khởi đầu của một đời, đó là bồi đắp tâm hồn, thắp lên những tình cảm cao quý Từ “nhóm” thứ nhất hiểu theo nghĩa thực: thắp lên ngọn lửa trong gian bếp để sưởi ấm, để nấu chín thức ăn Từ “nhóm” sau được hiểu theo nghĩa ẩn dụ: bà truyền cho cháu tình yêu thương ruột thịt, tình đoàn kết chia sẻ xóm làng và đặc biệt hơn bà đã khơi dậy những tâm
Trang 4tình tuổi nhỏ, thức tỉnh trong tâm hồn cháu biết bao ước mơ và tình cảm tốt đẹp
+Xúc động trước người bà nhân hậu, bao dung, của Bằng Việt, ta chợt nhớ đến người bà trong bài thơ “Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh:
“Tiếng gà trưa Mang bao nhiêu hạnh phúc Đêm cháu về năm mơ Giấc ngủ hồng sắc trứng”
=>Như vậy đến đây ta thấy bà không chỉ là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn là người truyền lửa Ngọn lửa của tình yêu, của niềm tin, đức hi sinh không chỉ bà truyền cho cháu mà còn là của những thế hệ đi trước tiếp lửa cho thế hệ sau
- Khám phá ra những ý nghĩa kì diệu, cao cả, thiêng liêng từ bếp lửa của
bà, cháu sung sướng thốt lên
“Ôi kì lạ và thiêng liêng bếp lửa”
+ Phép đảo ngữ, câu cảm thán với từ “ôi” đặt ở đầu câu bôc lộ sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng, và vui sướng của cháu Bếp lửa ấy luôn hiện diện cùng bà, tỏa sáng vẻ đẹp của bà Cháu nhớ về bà, nhớ về Bếp lửa cũng chính là nhớ về quê hương, cội nguồn với tấm lòng tri ân sâu nặng.