VẬN DỤNG LÒNG KHOAN DUNG TRONG đạo đức hồ CHÍ MINH của ĐẢNG TA TRONG xây DỰNG và PHÁT TRIỂN đất nước

TỈNH UỶ TIỀN GIANGTRƯỜNG CHÍNH TRỊ ---BÀI DỰ THI CUỘC THI VIẾT CHÍNH LUẬN KHOA HỌC “BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG, ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRONG TÌNH HÌN

TỈNH UỶ TIỀN GIANG

TRƯỜNG CHÍNH TRỊ

-BÀI DỰ THI

CUỘC THI VIẾT CHÍNH LUẬN KHOA HỌC

“BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG, ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC

QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRONG TÌNH HÌNH MỚI”

(Loại hình dự thi: Bài viết trên tạp chí khoa học)

Chủ đề:

VẬN DỤNG LÒNG KHOAN DUNG TRONG ĐẠO ĐỨC

HỒ CHÍ MINH CỦA ĐẢNG TA TRONG XÂY DỰNG

VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC

Họ và tên người dự thi: Hồ Thị Kiều Nương Chức danh khoa học: Cử nhân (Tư tưởng Hồ Chí Minh) Chức vụ công tác: Giảng viên khoa Lý luận cơ sở,

Trường Chính trị tỉnh Tiền Giang

Tiền Giang, tháng 8 năm 2021

download by : skknchat@gmail.com

TỈNH UỶ TIỀN GIANG

TRƯỜNG CHÍNH TRỊ

-BÀI DỰ THI

CUỘC THI VIẾT CHÍNH LUẬN KHOA HỌC

“BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG, ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC

QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRONG TÌNH HÌNH MỚI”

(Loại hình dự thi: Bài viết trên tạp chí khoa học)

Chủ đề:

VẬN DỤNG LÒNG KHOAN DUNG TRONG ĐẠO ĐỨC

HỒ CHÍ MINH CỦA ĐẢNG TA TRONG XÂY DỰNG

VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC

Họ và tên: Hồ Thị Kiều Nương

Chức danh khoa học: Cử nhân (Tư tưởng Hồ Chí Minh)

Chức vụ: Giảng viên khoa Lý luận cơ sở, Trường Chính trị tỉnh Tiền Giang Địa chỉ: Số 584 - đường Lê Thị Hồng Gấm, phường 6, thành phố

Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang

Điện thoại: 096 881 82 42; Email: hokieunuong@gmail.com

Số tài khoản ngân hàng: 71010001176422, tại BIDV Tiền Giang

CMND: 312182314; CCCD: 082193000552

Tiền Giang, tháng 8 năm 2021

VẬN DỤNG LÒNG KHOAN DUNG TRONG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH CỦA ĐẢNG TA TRONG XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC

Tóm tắt: Đạo đức Hồ Chí Minh được thể hiện thông qua từng hành động,

việc làm đã để lại cho đời những phẩm chất cao quý, có giá trị văn hóa to lớn và

ý nghĩa vượt thời đại Tấm gương đạo đức của Người đã bổ sung làm cho phong phú thêm kho tàng giá trị đạo đức của đất nước, con người Việt Nam, nhất là lòng khoan dung của Người Nghiên cứu, vận dụng lòng khoan dung trong đạo đức Hồ Chí Minh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Đảng ta trong quá trình lãnh đạo xây dựng và phát triển đất nước Trên cơ sở những bài học về vận dụng lòng khoan dung trong đạo đức Hồ Chí Minh, Đảng ta cần phải tiếp tục nghiên cứu, vận dụng sáng tạo đạo đức này của Người góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay.

Từ khóa: Lòng khoan dung, đạo đức Hồ Chí Minh, vận dụng của Đảng ta.

1 Những bài học về vận dụng lòng khoan dung trong đạo đức Hồ Chí Minh

Thứ nhất, phải giàu lòng vị tha, khoan dung, nhân ái đối với những người

mắc lỗi lầm biết nhận lỗi và sửa sai để trở thành người tốt.

Với phương châm: “Đánh kẻ chạy đi không đánh người chạy lại”, nên sẵn lòng tha thứ cho những người lầm đường lỡ bước quay về “chính đạo” Theo Hồ Chí Minh: “Mỗi con người đều có thiện và ác ở trong lòng Ta phải biết làm cho cái phần tốt của mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi, đó là thái độ của người cách mạng Đối với những người có thói hư tật xấu, trừ hạng người phản lại Tổ quốc và nhân dân, ta cũng phải giúp họ tiến bộ bằng cách làm cái phần thiện trong con người nảy nở để đẩy lùi phần ác, chứ không phải đập cho tơi bời”1 Người đã vạch rõ ““Những lầm lỗi rất nặng nề” trong một số cán bộ, như: cậy thế, hủ hoá, tư túng, chia rẽ, kiêu ngạo và chỉ rõ:

“Ai đã phạm những lầm lỗi trên này, thì phải hết sức sửa chữa; nếu không tự sửa

1 Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, tập 15, tr.672.

1

chữa thì Chính phủ sẽ không khoan dung””1 Vì vậy, khi còn sống, bằng sự khoan dung, nhân ái của mình mà Người đã cảm hóa được nhiều người, giúp họ

“cải tà quy chính” trở thành người tốt, có ích cho đất nước

Hồ Chí Minh quan niệm trong xã hội có người này người khác, với tính cách và lợi ích khác nhau, cũng như bàn tay của con người chúng ta có ngón ngắn ngón dài, nên cần phải đối xử nhân ái, khoan dung với mọi người, phải thương yêu quý trọng con người, phải khuyến khích con người bỏ đường tối về đường sáng Người nói: “Đối với những người không nguy hiểm lắm, thì nên dùng chính sách cảm hoá, khoan dung, không nên bắt bớ lung tung, không nên tịch thu vô lý, làm cho dân kinh khủng”2 Ngay cả một số người Việt sinh sống

ở nước ngoài, vì cảm kích tấm lòng khoan dung, nhân ái của Người, họ sẵn sàng

từ bỏ cuộc sống sung sướng, đầy đủ để trở về phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân

Vấn đề này được Đảng Cộng sản Việt Nam kế thừa, vận dụng sáng tạo, được thể hiện sinh động trong chính sách tôn giáo, chính sách xã hội, nhất là chính sách đối với người lao động, thái độ và giải pháp đối với tệ nạn xã hội, cũng như chính sách đối với những người vi phạm pháp luật Trong thời gian qua, tình hình tôn giáo diễn biến khá phức tạp, cho nên vấn đề tôn giáo được Đảng ta rất quan tâm giải quyết Với chủ trương: “Thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng bảo đảm quyền tự do, tín ngưỡng, theo hoặc không theo tôn giáo của công dân… Đoàn kết đồng bào theo các tôn giáo khác nhau” của Đảng đã đoàn kết đồng bào các tôn giáo cả nước trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời cũng động viên, giúp đỡ đồng bào theo đạo và các chức sắc tôn giáo sống “tốt đời đẹp đạo” Bên cạnh đó, chúng ta cũng vạch trần âm mưu đen tối của các thế lực phản động, các lực lượng đi ngược với xu hướng chung của dân tộc Cho nên, cần phải “đấu tranh ngăn chặn các hoạt động mê tín dị đoan,

1 Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, lời giới thiệu tập 4, tr.IX.

2 Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, tập 4, tr.19.

2 download by : skknchat@gmail.com

các hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo làm phương hại đến lợi ích chung của dân tộc, vi phạm quyền tự do tôn giáo của công dân”1

Thực tế cho thấy đường lối giáo dục và cải tạo lấy mục tiêu thu phục nhân tâm, cảm hóa làm trọng đã được phát huy, nhờ vậy mà đất nước giữ được ổn định, hầu hết người dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, yên ổn làm ăn Sự ổn định trong tâm lý nhân dân đã tạo nên sự đồng thuận trong xã hội, số người không tin hoặc bất mãn với chế độ ngày càng giảm; hơn nữa nó còn tạo ra “làn sóng ngược” hết sức tích cực” nếu trước đó một số người Việt Nam rời bỏ đất nước ra đi mong tìm một cuộc sống đầy đủ hơn, thì ngày nay nhiều người Việt Nam sau một thời gian làm việc, sinh sống ở nước ngoài,

họ quay về đất nước với vốn kiến thức, kinh nghiệm của mình, mong góp sức cho quê hương, bản quán trong quá trình hội nhập và phát triển

Thứ hai, khoan dung nhưng phải có tính nguyên tắc.

Thực hiện khoan dung nhưng không xa rời mục tiêu chính của dân tộc, đó

là độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân Đây là con đường mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn, là mục tiêu theo đuổi trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình Kế thừa nguyên tắc khoan dung, nhân ái của Người, Đảng Cộng sản Việt Nam một mặt tiến hành đấu tranh không khoan nhượng với các biểu hiện tả khuynh, cải lương, thỏa hiệp, chệch hướng chính trị; mặt khác đẩy mạnh giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa cho các tầng lớp nhân dân, tôn trọng sáng kiến cá nhân, quyền con người Khoan dung, nhân ái đối với những người

có lỗi biết ăn năn, hối cải, nhưng cũng nghiêm trị đối với những kẻ bất lương Trong chính sách xã hội, chúng ta thực hiện sự khoan dung, nhân ái đối với những người từng vi phạm pháp luật, có hành vi xấu ảnh hưởng đến lợi ích của

Tổ quốc và Nhân dân,… biết hối cải Tuy nhiên, đối với những kẻ không chịu phục thiện, được giáo dục nhiều lần nhưng vẫn cố tình vi phạm pháp luật thì cũng phải bị trừng trị thích đáng, chịu những hình phạt nghiêm khắc

1 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia,

tr.122.

Ngày nay, tác động của kinh tế thị trường làm cho sự phân hóa xã hội diễn

ra sâu sắc, một bộ phận dân cư rơi vào hoàn cảnh khó khăn Tiếp tục phát huy truyền thống của dân tộc cùng với tinh thần nhân ái, khoan dung của Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước đã thực hiện nhiều cuộc vận động nhằm huy động sức

mạnh của toàn xã hội, chia sẽ những khó khăn, mất mát như Quỹ vì người

nghèo, Quỹ tấm lòng vàng; hay phong trào đền ơn đáp nghĩa, ủng hộ đồng bào

bị thiên tai, lũ lụt… Thực hiện công bằng xã hội kết hợp với công tác xói đói

giảm nghèo cũng là nét son trong chính sách xã hội nước ta Văn kiện Đại hội

đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng Cộng sản Việt Nam nêu rõ: “Thực hiện

tốt các chính sách ưu đãi người có công với đất nước, vận động toàn xã hội tham gia các hoạt động đền ơn, đáp nghĩa, nâng cao mức sống về vật chất, tinh thần của người có công ngang bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của dân cư Trợ giúp nạn nhân chất độc da cam, người già cô đơn, trẻ mồ côi…”1 Như vậy, những hoạt động này thể hiện tinh thần khoan dung trong quan hệ giữa người với người dưới chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta

Thứ ba, thực hiện khoan dung trong lĩnh vực kinh tế để ổn định, tăng trưởng và phát triển bền vững.

Thực hiện khoan dung, nhân ái nhằm thực hiện các mục tiêu chung của cách mạng, trước hết là mục tiêu kinh tế Khi bàn về con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Hồ Chí Minh là người đầu tiên chủ trương phát triển

cơ cấu kinh tế nhiều thành phần trong suốt thời kỳ quá độ, coi đây như một

phương thức xây dựng kinh tế Vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh, Văn

kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng

định: “Đảng và Nhà nước ta chủ trương thực hiện nhất quán và lâu dài chính sách phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa”2 và trên

cơ sở những thành tựu kinh tế mà nước ta đạt được khi chuyển sang kinh tế thị

1 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia,

tr.216.

2 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia,

tr.86.

4 download by : skknchat@gmail.com

trường, Đảng ta cũng khẳng định rằng: “Đó là mô hình kinh tế tổng quát của nước ta trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội”1 Thực hiện khoan dung trong điều kiện kinh tế thị trường nhằm thực hiện hòa hợp xã hội, hòa hợp các lực lượng với các lợi ích khác nhau Các thành phần kinh tế với những đặc điểm

và quy luật vận động khác nhau, song đều tồn tại và hướng đến mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, xã hội công bằng, văn minh

Thứ tư, khoan dung trong lĩnh vực văn hóa để góp phần xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Nghị quyết hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành trung ương khóa VIII đã

vạch ra đường lối phát triển văn hóa nhằm kích thích tiềm năng, mở rộng hơn nữa “sân chơi văn hóa” cho các tầng lớp nhân dân Trong chính sách văn hóa, Đảng ta thực hiện giao lưu tích cực, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại Truyền thống dân tộc trong việc tiếp thu những luồng văn hóa từ bên ngoài, cải biến thành cái của chính mình đã được Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục phát huy Chính nhờ khả năng “tiếp biến văn hóa” này, dân tộc ta không những không bị đồng hóa mà còn giữ gìn và làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc qua các thời kỳ lịch sử Giao lưu đối thoại trong văn hóa là một trong những biểu hiện tinh thần khoan dung vì nó dẫn đến hiểu biết và thừa nhận lẫn nhau, cùng tồn tại, bổ sung cho nhau và tạo điều kiện cho sự phát triển Chính điều này đã giúp ta hiểu biết các nền văn hóa của các dân tộc khác, kể cả ở đó chính quyền nhà nước thực hiện chính sách thù địch đối với Việt Nam, đồng thời cũng tạo điều kiện để các nước hiểu biết về đất nước và con người Việt Nam nhiều hơn Đó là biểu hiện của tư tưởng và tấm gương khoan dung, nhân ái của Hồ Chí Minh trong điều kiện mới

Thứ năm, khoan dung trong quan hệ đối ngoại để mở rộng hợp tác quốc tế

và hòa nhập cùng phát triển.

Bài học lớn trong quan hệ bang giao với các nước mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại là Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước, các dân tộc tiến bộ và

1 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia,

tr.23.

“không gây thù oán với một ai” Người nói: “Nhân dân Việt Nam bày tỏ niềm

hy vọng chân thành rằng tất cả các dân tộc tự do trên thế giới, đang thực hiện ý tưởng cao quý về lòng khoan dung và nhân đạo thể hiện trong diễn văn của Tổng thống Tơruman, sẽ công nhận nền độc lập của nước Cộng hòa Việt Nam

và đặt dấu chấm hết cho cuộc xung đột giết chóc ở Nam Việt Nam”1 Bài học này đã biến thành đường lối đối ngoại cởi mở, đa phương hóa, đa dạng hóa của Đảng Cộng sản Việt Nam

Trong suốt những năm đổi mới, chúng ta không những đa phương hóa, đa dạng hóa trong quan hệ với các nước, kể cả những kẻ thù cũ, mà còn từng bước thiết lập quan hệ, thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau Với chủ trương “khép lại quá khứ, hướng tới tương lai”, hiện nay Việt Nam đã có quan hệ với hầu hết các nước, các vùng lãnh thổ và các tổ chức trên thế giới Tuy nhiên, khoan dung, nhân ái, độ lượng, sẵn sàng bắt tay và quan hệ hữu nghị với kẻ thù cũ không có nghĩa là chấp nhận sự áp đặt về mô hình phát triển bên ngoài, cũng như chấp nhận sự áp đặt các giá trị không phù hợp với tập quán, truyền thống văn hóa của dân tộc

2 Vận dụng lòng khoan dung trong đạo đức Hồ Chí Minh của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay

Một là, vận dụng lòng khoan dung của Hồ Chí Minh có ý nghĩa trong việc xác định cách thức và bước đi trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, dù mục đích của các nước giống nhau nhưng do đặc điểm, tình hình của các dân tộc không giống nhau, nên con đường và bước đi của mỗi nước cũng sẽ khác nhau Hồ Chí Minh đã chỉ rõ

về mối quan hệ giữa vận dụng các nguyên lý chung của chủ nghĩa Mác - Lênin với tính đặc thù của dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, tuyệt đối hóa một trong hai mặt đều dẫn tới sai lầm: hoặc rơi vào sai lầm dập khuôn, máy móc, là chủ nghĩa giáo điều nếu nó không xuất phát từ đặc thù dân tộc khi vận dụng các nguyên lý chung cũng như kinh nghiệm của các nước

1 Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, tập 4, tr.128.

6 download by : skknchat@gmail.com

khác; ngược lại, nếu quá đề cao yếu tố dân tộc, coi nhẹ kinh nghiệm quốc tế cũng sẽ dẫn tới sai lầm của chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, cục bộ địa phương

Đi lên chủ nghĩa xã hội là quá trình phức tạp, cho nên đối với người cộng sản tuyệt nhiên không được đơn giản hóa hoặc ảo tưởng về việc xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Xây dựng chủ nghĩa xã hội không phải bằng ý muốn chủ quan của con người, mà phải bằng nổ lực không biết mệt mõi của toàn thể nhân dân lao động, bằng thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội Những nước kém phát triển như Việt Nam, đi lên chủ nghĩa xã hội là một quá trình lâu dài, trải qua nhiều giai đoạn với những nhiệm vụ hết sức khó khăn và nặng nề, nên không thể nóng vội chủ quan, đốt cháy giai đoạn mà phải có biện pháp và bước đi thích hợp với từng thời kỳ

Nhận thức sâu sắc cách thức và bước đi trong quá trình xây dựng chủ nghĩa

xã hội theo tư tưởng của Người, Đảng ta xác định rõ hơn về tính chất lâu dài, khó khăn, phức tạp của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, từ đó xác định rõ mục tiêu tổng quát và mục tiêu chặng đường đầu của thời kỳ quá độ Từng bước nhận thức ngày càng đúng đắn hơn, sâu sắc hơn về chủ nghĩa xã hội và thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội, phù hợp thực tế và quy luật khách quan Đại hội

VI đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tư duy lý luận của Đảng, mở đầu quá trình đổi mới và sự hình thành nhận thức mới của Đảng về chủ nghĩa xã hội, về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội cũng như con đường đi lên chủ nghĩa

xã hội ở nước ta Đại hội XI khẳng định đây là “một quá trình cách mạng sâu sắc, triệt để, đấu tranh phức tạp giữa cái cũ và cái mới nhằm tạo ra sự biến đổi

về chất trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, nhất thiết phải trải qua một thời kỳ quá độ lâu dài với nhiều bước phát triển, nhiều hình thức tổ chức kinh tế,

xã hội đan xen”1 Đại hội XIII Đảng ta đã tổng kết được những thành tựu to lớn trong tiến trình “35 năm tiến hành công cuộc đổi mới, 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, lý luận về

1 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,

2011, tr 70.