TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023 Điện thoại 0946798489 Facebook Nguyễn Vương https //www facebook com/phong baovuong Trang 1 Dạng 2 2 Cực trị lên quan đến giá trị biểu thức Câu 1 (THPT Yên Định Thanh Hóa[.]
Trang 1TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023 Điện thoại: 0946798489
Dạng 2.2 Cực trị lên quan đến giá trị biểu thức
Câu 1 (THPT - Yên Định Thanh Hóa 2019) Trong không gian Oxyz , cho đường thẳng d có phương
Do đó MA2MB2 đạt giá trị nhỏ nhất khi và chỉ khi MI có độ dài ngắn nhất, điều này xảy ra khi
và chỉ khi M là hình chiếu vuông góc của I trên đường thẳng d
Phương trình mặt phẳng P đi qua I và vuông góc với đường thẳng d là
x y z t
Câu 3 (THPT Chu Văn An - Hà Nội - 2018) Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng
Trang 2Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
và v 3 ;t 6
ngược hướng hay t 1
Phương trình mặt phẳng trung trực của AB : : 2 x y 3 0
Vì 2.3 1.2 3 2.5 1.3 3 50 0 nên B , C nằm về một phía so với , suy ra A , C
nằm về hai phía so với
Điểm M thỏa mãn MAMB khi M Khi đó MB MC MA MC AC
Trang 3Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
, do đó tọa độ điểm M là nghiệm của hệ phương
Câu 6 (THPT An Lão Hải Phòng 2019) Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho 3 điểm
1;2;3 , 0;1;1 , 1;0; 2
A B C và mặt phẳng P x y z : 2 0 Gọi M là điểm thuộc mặt phẳng (P) sao
cho giá trị của biểu thức TMA22MB23MC2 nhỏ nhất Tính khoảng cách từ M đến mặt phẳng
Lời giải Chọn D
Gọi I a b c ; ; là điểm thỏa mãn IA2IB3IC 0
Ta có IA1a; 2b;3c IB,a;1b;1c IC,1a;b; 2 c
23
Ta chứng minh được T6MI2IA22IB23IC2 Do đó T đạt GTNN khi MI đạt GTNN M
là hình chiếu vuông góc của I trên mặt phẳng (P)
Ta có
232:316
Trang 4Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
x y z
Lưu ý thêm cách tìm điểm M như sau:
Gọi là đường thẳng qua I và vuông góc với P Phương trình của : 1 2
Trang 5Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
6256
Trang 6Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Khi đó MA MB AB (tính chất 3 cạnh của tam giác) suy ra MA MB đạt giá trị lớn nhất khi , ,
M A Bthẳng hàng và Mnằm ngoài đoạn thẳng AB hay Mlà giao điểm của đường thẳng
ABvới ( ) P
Đường thẳng ABcó véc tơ chỉ phương AB (10; 0; 2)
và qua điểm (2;1;3)B nên có phương trình
2 513
Chọn điểm Isao cho 2IA IBIC 0
2 IA IB IC 0 4 IA AB AC 0 Suy ra tọa độ điểm I là I0;1;2
Khi đó S 4NI22IA2IB2 IC2, do đó S nhỏ nhất khi N là hình chiếu của I lên mặt phẳng P
Phương trình đường thẳng đi qua I và vuông góc với mặt phẳng P là
012
Trang 7Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
Gọi I là trung điểm AB I 3;1; 4 Gọi H là hình chiếu của I xuống mặt phẳng
Câu 12 Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz,cho hai điểm A(1;0; 2), (3;1; 1).B và mặt phẳng
( ) :P x y z 1 0. GọiM a b c( ; ; ) ( ) P sao cho 3MA2MB
là hình chiếu vuông góc của I trên ( ).P
Gọi là đường thẳng qua I và vuông góc với ( ).P Khi đó nhận vectơ pháp tuyến của ( )P là
Trang 8Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Tọa độ Mlà nghiệm của hệ
1 0
22
2
33
Gọi điểm I x y z thỏa mãn ; ; 3 0
M là hình chiếu của I trên mặt phẳng
Phương trình đường thẳng d qua I và vuông góc với mặt phẳng là:
Trang 9Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
(1; 2;0), (1; 1;3), (1; 1; 1)
A B C và mặt phẳng ( ) : 3P x3y2z150 Xét M a b c( ; ; ) thuộc mặt phẳng ( )P sao cho 2MA2MB2MC2 nhỏ nhất Giá trị của a bằng b c
Trang 10Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Tọa độ điểm M là nghiệm của hệ phương trình:
x y z t
Câu 17 (Chuyên Phan Bội Châu 2019) Trong không gian với hệ trục tọa độ Ox ,yz cho mặt cầu
S : x12y22z12 và hai điểm 9 A 4;3;1 , B 3;1;3 ; M là điểm thay đổi trên S Gọi ,
m n là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của biểu thức P2MA2MB2 Xác định m n
Trang 11Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
lớn nhất (nhỏ nhất) M là giao điểm của đường thẳng IK (với K 1;2; 1 là tâm của
mặt cầu (S)) với mặt cầu (S)
Ta có: MI đi qua I 5;5; 1 và có vectơ chỉ phương là KI4;3;0
Phương trình của MI là:
1 4
2 31
35
3.5
Vì NN1NN2 nên MN nhỏ nhất khi và chỉ khi M N2 Vậy M 0;2;0 là điểm cần tìm
Suy ra: a b 2.
Trang 12Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 19 Cho mặt cầu S : x22y12z32 9 và hai điểm A1 ; 1 ; 3, B21 ; 9 ; 13 Điểm M a ; ; b c thuộc mặt cầu S sao cho 3MA2MB2 đạt giá trị nhỏ nhất Khi đó giá trị của biểu thức T a b c bằng
Do 3IA2 IB2 không đổi vì ba điểm A B I ; ; cố định nên 3MA2 MB2 đạt giá trị nhỏ nhất khi MI
nhỏ nhất Khi đó M là giao điểm của đường thẳng IJ với mặt cầu S , ( J2 ; 1 ; 3 là tâm của mặt cầu S )
Ta có phương trình đường thẳng IJ là
2 21
Kiểm tra IM1IM239 nên M14; 2;1 là điểm cần tìm Vậy T a b c 8
d và mặt cầu S :
x32y42z52729 Cho biết điểm A 2; 2; 7, điểm B thuộc giao tuyến của mặt cầu S
và mặt phẳng P : 2x3y4z1070 Khi điểm M di động trên đường thẳng d giá trị nhỏ nhất của
biểu thức MAMB bằng
Lời giải
Trang 13Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
Mặt cầu S có tâm I 3; 4; 5 và bán kính R 27
Đường thẳng d có 1 véc-tơ chỉ phương là u2;3; 4d P
Gọi K là giao điểm của mặt phẳng P và đường thẳng d Vì Id nên K là tâm của đường
B A
Trang 14Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Trang 15Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
Từ giả thiết ta có M thuộc giao tuyến d của hai mặt phẳng P và Q
Mặt phẳng P có một vectơ pháp tuyến là n P 1; 2;1
Mặt phẳng Q có một vectơ pháp tuyến là n Q 1;1;1
Khi đó đường thẳng d đi qua N1;1;1 và có một vectơ chỉ phương là
227
Trang 16Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Lời giải Chọn A
Suy ra P 6 3 Vậy minP 6 3
Cách 2:
+) Gọi P là mặt phẳng đi qua A và vuông góc với đường thẳng d
Gọi Q là mặt phẳng chứa đường thẳng d và đi qua điểm B
Gọi P Q
Gọi I là hình chiếu vuông góc của A lên đường thẳng d và C là đường tròn tâm I , bán kính
AI và đường tròn C thuộc mặt phẳng P
Gọi A A1, 2 là giao điểm của đường thẳng và đường tròn C (trong đó A1 và B nằm về hai
phía của đường thẳng d)
B
Trang 17Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
+) Mặt phẳng P đi qua A6;0;0 và có vectơ pháp tuyến n P u d 2; 2;1
Hình chiếu vuông góc của A 1; 2;3 xuống mặt phẳng Oxy là C 1; 2; 0
Hình chiếu vuông góc của B3; 2;5 xuống mặt phẳng Oxy là D3; 2; 0
Khi đó CD4; 0;0ud 1;0;0
Phương trình đường thẳng CD là
320
y z
A B C và mặt phẳng ( ) :P xy z 20 Điểm M a b c nằm trên ( ) ; ; P sao cho
biểu thức MA22MB23MC2 đạt giá trị nhỏ nhất Khi đó giá trị của biểu thức T a b 9c bằng
A 13
139
Lời giải Chọn D
Gọi I x y z là điểm thoả mãn ; ; IA2IB3IC0 2 2 1
Vì IA22IB23IC2 không đổi nên biểu thức MA22MB23MC2 nhỏ nhất MI nhỏ 2
nhất M là hình chiếu vuông góc của điểm I trên ( )P
Gọi là đường thẳng đi qua điểm I và vuông góc với mặt phẳng ( )P
Trang 18Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Phương trình tham số của
232:312
và hai điểm A8; 0; 0 , B4; 4; 0 Điểm M bất kỳ thuộc mặt cầu S Biết MA3MB đạt giá trị nhỏ nhất
tại điểm M có tọa độ M x y z 0; 0; 0 Giá trị biểu thức T4x09y0 bằng:
A T 46 B T 124 C T 46 D T 124
Lời giải Chọn A
Mặt cầu S có tâm và bán kính lần lượt là I1;9; 0 , R3 2
Câu 27 (Sở Hà Nam 2022) Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu S : x22y12z2235
và hai điểm M6; 14; 7 và N10;8; 9 Với A là điểm thuộc mặt cầu S sao cho AM AN đạt giá trị lớn nhất, khi đó tiếp diện của mặt cầu S tại điểm A có phương trình là
A 3xy5z350 B 3x y 5z380
C 3x y 5z420 D 3xy5z450
Trang 19Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
Lời giải Chọn B
Suy ra AM AN lớn nhất khi AM AN và AK đạt giá trị lớn nhất
Vì IKMN , suy ra AM AN khi A thuộc đường thẳng
; phương trình tiếp diện tại A: 3x y 5z380
;3; 43
Vì M Oyz nên gọi M0; b; c
Theo giả thiết ta có một véc tơ chỉ phương của là 2 ; 3; 4
3
AM i Ox
Trang 20Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Từ đó suy ra, điểm M nằm trên mặt phẳng Oyz và có quỹ tích là đường tròn C có tâm là
Suy ra 9 12
Dấu bằng xảy ra khi MH, lúc đó M là hình chiếu của A trên P
Đường thẳngMA qua A1; 2; 3 và nhận VTPT của mp P : n P 2; 2; 1
làm VTCP có
phương trình tham số:
1 2
2 23
Trang 21Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
Câu 31 (Sở Hậu Giang 2022) Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt phẳng
P : 3x3y2z15 và ba điểm 0 A1; 2; 0, B1; 1;3 , C1; 1; 1 Điểm M x y z 0; 0; 0 thuộc P
sao cho 2MA2MB2MC2 nhỏ nhất Tính giá trị biểu thức T2x03y0z0
Lời giải Chọn B
1
Trang 22Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Dạng 2.3 Cực trị liên quan đến chu vi, diện tích, bán kính, thể tích
Câu 1 (Chuyên Hùng Vương Gia Lai 2019) Trong không gian Oxyz, cho hình hộp chữ nhật
1',
'
B
C M
Trang 23Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
và hai điểm A1;5; 0, B3;3; 6 Gọi M a b c là điểm trên ; ; d sao cho chu vi tam
giác MAB đạt giá trị nhỏ nhất Tính Pa b c
t k
Câu 3 (Hoàng Hoa Thám Hưng Yên 2019) Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho tứ diện ABCD
có A 1;1; 6, B 3; 2; 4 , C1; 2; 1 , D2; 2; 0 Điểm M a b c thuộc đường thẳng ; ; CD sao cho tam giác ABM có chu vi nhỏ nhất Tính a b c
Gọi P là mặt phẳng chứa đường thẳng AB và vuông góc với đường thẳng CD
H là giao điểm của P và đường thẳng CD
A
B
H D C
Trang 24Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Phương trình mặt phẳng P qua A 1;1; 6có véc tơ pháp tuyến CD 1; 4;1
Gọi qua AB và vuông góc với CD
Trang 25Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
2
ABM
S AB MH với H là hình chiếu vuông góc của M lên AB
Do AB không đổi nên S ABM nhỏ nhất khi MH nhỏ nhất
MH nhỏ nhất khi M nằm trên giao tuyến của mặt phẳng Q và P ;
với Q là mặt phẳng chứa AB và vuông góc với mp P
Trang 26Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Suy ra min r 2, đạt được khi IH P
Khi đó mặt phẳng P đi qua H3;0; 1 nhận IH 0; 1; 1
làm một véctơ pháp tuyến Phương trình mặt phẳng P là: 0x31y01z10 y z 1 0
Câu 7 Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho hai điểm A(3; 2;6), (0;1;0) B và mặt cầu
Gọi r là bán kính đường tròn giao tuyến K là hình chiếu vuông góc của I lên đường thẳng AB,
H là hình chiếu vuông góc của I lên P
nón N có đỉnh là tâm của S , đường tròn đáy là C có thể tích lớn nhất bằng
H I
K A
B
Trang 27Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
Lời giải Chọn B
Ta có tâm cầu I1; 2;3 ; R 4 3
Gọi H là hình chiếu vuông góc của tâm cầu I lên mặt phẳng
Vậy chiều cao của khối nón N là hd I P , IHIK, trong đó K là hình chiếu vuông góc của I lên AB
Gọi Q là mặt phẳng đi qua I và vuông góc với ta có Q :x 2z 7 0
Khảo sát V ta tìm được Vmax 39
Câu 9 (Chuyên Hùng Vương Gia Lai 2019) Trong không gian Oxyz, cho hình hộp chữ nhật
'
B
C M
Trang 28Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
1',
Gọi A là hình chiếu vuông góc của O
trên d Điểm M di động trên tia Oz, điểm N di động trên đường thẳng d sao cho MN OM AN Gọi
I là trung điểm đoạn thẳng OA Trong trường hợp diện tích tam giác IMN đạt giá trị nhỏ nhất, một vectơ pháp tuyến của mặt phẳng M d, có tọa độ là
A 4;3;5 2 B 4;3;10 2 C 4;3;5 10 D 4;3;10 10
Lời giải Chọn A
Gọi A4 3 ;3 4 t;0 t là hình chiếu vuông góc của O trên d
Trang 29Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
x x
Vậy maxSOAB 7 khi OI 1 hay I M
Câu 12 Trong không gian Oxyz , cho điểm A 1;4;3 và mặt phẳng P : 2 y z 0 Biết điểm B thuộc
P , điểm C thuộc Oxy sao cho chu vi tam giác ABC nhỏ nhất Hỏi giá trị nhỏ nhất đó là
Lời giải Chọn C
Gọi H là hình chiếu vuông góc của A1;4;3 lên mặt phẳng OxyH1; 4;0
Gọi A1 là điểm đôi xứng của A qua mặt phẳng Oxy , ta tìm được A1 1;4; 3
Gọi K là hình chiếu vuông góc của A1;4;3 lên mặt phẳng P
Trang 30Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Gọi A2 là điểm đôi xứng của A qua mặt phẳng P thì K là trung điểm của AA2
Ta có
2 2 2
Ta có chu vi tam giác ABC là PABC ACABBC A C1 A B2 BCA A1 2
Dấu bằng xảy ra khi A A B C1, 2, , thẳng hàng
Suy ra PABCmin A A1 2 4 5
Câu 13 (THPT Kim Liên – Hà Nội – 2022) Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu
Có bao nhiêu giá trị của m để d , 1 d2 cắt mặt cầu ( )S tại 4 điểm phân biệt sao cho
bốn điểm đó tạo thành tứ giác có diện tích lớn nhất
Ta có đánh giá khác như sau: (Gọi R C là bán kính của đường tròn thiết diện ( )C )
const với O ( 1; 1; 2) là tâm đường tròn ( )C
, Vậy chỉ có 2 giá trị m thỏa mãn yêu cầu đề bài
Câu 14 (Chuyên Lam Sơn – 2022) Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho 3 đường thẳng
Trang 31Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
Lờí giải
Ta có: d đi qua điểm (1;1;1)1 A có VTCP u 1 (2;1; 2)
d2 đi qua điểm (3; 1; 2)B có VTCP u 2 (1; 2; 2)
d3 đi qua điểm (4; 4;1)C có VTCPu 3 (2; 2;1)
là điểm thuộc đường thẳng d sao cho diện tích tam
giác IMN nhỏ nhất Khi đó a b c có giá trị bằng:
A 2
B 2
C 5
2
Trang 32Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
-Mặt phẳng ( )P qua M và vuông góc với ( ) là: ( ) :P x2y3z120
-Mặt phẳng ( )Q qua N và vuông góc với ( ) là: ( ) :Q x2y3z10 0
Từ đó với ( ) ( )P‖Q ta suy ra
| 14 ( 10) | 4(( );( ))
Đường thẳng ( ) qua A m ; 1; m2 có vector chỉ phương u (1; 2; 3)
Đường thẳng (MN có vector chỉ phương ) a (3;1; 1)
Từ đó ta có được góc giữa MN và ( ) là:
Trang 33Điện thoại: 0946798489 TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2023
Hoặc Facebook: Nguyễn Vương https://www.facebook.com/phong.baovuong
Tham gia ngay: Nhóm Nguyễn Bào Vương (TÀI LIỆU TOÁN) https://www.facebook.com/groups/703546230477890/
Ấn sub kênh Youtube: Nguyễn Vương
https://www.youtube.com/channel/UCQ4u2J5gIEI1iRUbT3nwJfA?view_as=subscriber
Tải nhiều tài liệu hơn tại: https://www.nbv.edu.vn/